Lễ cúng tiễn ông bà, hay còn gọi là lễ Tạ năm mới, là một phong tục đẹp và mang nhiều ý nghĩa tâm linh của người Việt Nam. Đây là khoảnh khắc để con cháu thể hiện lòng thành kính, tri ân đến tổ tiên và cầu mong những điều tốt lành cho gia đình trong năm mới. Thông thường, nghi lễ này được thực hiện vào sáng mùng 3 Tết hoặc mùng 4 Tết, tùy theo tập quán từng gia đình. Để chuẩn bị cho nghi lễ này một cách tươm tất và trang nghiêm, việc nắm vững các bước chuẩn bị mâm cúng cũng như bài văn khấn là vô cùng quan trọng.
Có thể bạn quan tâm: Top 10 Loại Đồ Cúng Ông Táo Quan Trọng Nhất Cho Mùa Tết 2026
Những lưu ý quan trọng trước khi cúng tiễn ông bà
Lễ cúng tiễn ông bà không chỉ là một nghi thức đơn thuần mà còn là cách để các thành viên trong gia đình sum vầy, cùng nhau chuẩn bị và tưởng nhớ về nguồn cội. Để buổi lễ diễn ra suôn sẻ và thành tâm, bạn cần lưu ý một số điểm sau:
Chuẩn bị mâm cúng
Mâm cúng tiễn ông bà không cần quá xa hoa nhưng phải thể hiện được sự thành tâm và chu đáo. Các lễ vật truyền thống thường bao gồm:
- Nhang, hoa, quả: Hương thơm để kết nối âm dương, hoa tươi (thường là hoa cúc, hoa lay ơn) và trái cây tươi ngon, đẹp mắt.
- Trà, rượu, bánh mứt: Dùng để dâng lên tổ tiên, thể hiện sự hiếu khách và lòng thành.
- Vàng mã: Gồm vàng, quần áo, giày dép… để cúng cho tiên tổ. Gia chủ có thể chuẩn bị tùy theo tập quán gia đình.
- Mâm cơm cúng: Là phần không thể thiếu, thường gồm các món ăn ngày Tết như xôi, gà luộc, bánh chưng hoặc bánh tét, cùng các món ăn mặn hoặc chay tùy theo phong tục từng vùng miền. Mâm cơm phải được nấu kỹ lưỡng, trình bày gọn gàng.
Không gian và thời gian
Nên chọn thời gian cúng vào buổi sáng (từ 9h – 10h) để không khí được thanh tịnh. Gia chủ cần dọn dẹp bàn thờ sạch sẽ, sắp xếp lại mâm cúng gọn gàng, ngăn nắp trước khi thắp hương.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chuẩn Bị Mâm Cúng Giao Thừa 30 Tết: Truyền Thống Và Những Lưu Ý Quan Trọng
Tóm tắt quy trình thực hiện lễ cúng tiễn ông bà
Để bạn đọc dễ dàng theo dõi và thực hiện, dưới đây là các bước cơ bản cần thực hiện trong lễ cúng tiễn ông bà:
- Chuẩn bị mâm cúng: Sắm sửa đầy đủ các lễ vật cần thiết như đã nêu trên, chế biến các món ăn một cách tinh tươm.
- Dọn dẹp bàn thờ: Lau dọn bàn thờ, bài vị và các vật dụng trên bàn thờ sạch sẽ, sắp xếp lại trang nghiêm.
- Sắp xếp mâm cúng: Đặt mâm cúng lên bàn thờ, sắp xếp các món ăn, hoa quả, trà rượu hợp lý.
- Thắp hương và đọc văn khấn: Gia chủ thắp hương, khấn mời tổ tiên về thụ lộc và đọc bài văn khấn tiễn ông bà.
- Tụng kinh và hóa vàng: Sau khi hương cháy gần hết, gia chủ có thể tụng k cầu an, rồi làm lễ hóa vàng mã.
- Hạ mâm và thụ lộc: Gia chủ hạ mâm cúng, chia lộc cho gia đình.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Toàn Tập Về Tết Đoan Ngọ: Ý Nghĩa, Mâm Cúng Và Văn Khấn Chuẩn Truyền Thống
Các bài văn khấn cúng tiễn ông bà
Dưới đây là hai bài văn khấn thông dụng mà bạn có thể tham khảo để sử dụng trong ngày mùng 3 Tết.
Bài khân theo Văn khấn cổ truyền Việt Nam
Đây là bài khấn được sử dụng phổ biến trong nhiều gia đình, mang tính nghi lễ trang trọng và chuẩn mực.
Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Đương niên, ngài Bản cảnh Thành hoàng, các ngài Thổ địa, Táo quân, Long Mạch, Tôn thần.
Con kính lạy các cụ Tổ Khảo, Tổ Tỷ, nội ngoại Tiên linh.
Chúng con là:… Ngụ tại:…
Hôm nay là ngày mùng… tháng Giêng năm Giáp Thìn.
Chúng con thành tâm sắp sửa hương hoa nước quả, phẩm vật trà tửu, dâng lên trước án, kính cẩn thưa trình:
Tiệc xuân đã mãn, Nguyên Đán đã qua, nay xin thiêu hóa kim ngân, lễ tạ Tôn thần, rước tiễn Tiên linh trở về âm giới.
Kính xin phù hộ độ trì cho con cháu được chữ bình an, gia đạo hưng long thịnh vượng.
Chúng con lễ bạc cúi xin chứng giám.
Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!
Bài khấn theo sách Phong tục Cổ truyền Việt Nam
Ngoài bài khân trên, nhiều gia đình cũng ưa chuộng bài khấn được chép lại trong sách Phong tục Cổ truyền Việt Nam của tác giả Hoàng Chương. Bài khấn này có phần trang trọng và cầu kỳ hơn.
Nam Mô Ngọc Hoàng Đại Đế Đại Thiên Tôn
Nam Mô Diêu Trì Kim Mẫu Đại Từ Tôn
Nam mô Chư vị Phật. Chư vị Bồ Tát
Nam Mô Địa Mẫu Nương Nương
Ngài Đương Niên Thái Tuế.
Chư vị Gia Thần
Cửu Huyền Thất Tổ
Chư vị Gia Tiên Nội Ngoại Hai Bên
Hôm nay ngày mùng… tháng Giêng năm Giáp Thìn, đã hết ba ngày Tết.
Chúng con xin làm lễ chân thành kính đưa Cửu Huyền Thất Tổ, các vị Gia Tiên
về an nghỉ nơi miền Tiên Cảnh. Mong các chư vị phù hộ cho gia đình con (khấn vái, thỉnh cầu tùy theo gia chủ)
Kính xin Ông Bà chứng giám.
Có thể bạn quan tâm: Cúng Sao Thái Âm: Ý Nghĩa, Đối Tượng Và Hướng Dẫn Nghi Lễ Chi Tiết Năm 2025
Lời kết
Việc chuẩn bị và thực hiện lễ cúng tiễn ông bà ngày mùng 3 Tết không chỉ là giữ gìn truyền thống văn hóa mà còn là dịp để các thành viên trong gia đình quây quần, nhắc nhở nhau về đạo lý uống nước nhớ nguồn. Hy vọng những chia sẻ về các bước chuẩn bị và bài văn khấn trên đây sẽ giúp bạn đọc có được sự chuẩn bị tốt nhất cho nghi lễ trang trọng này. Đừng quên truy cập chuaphatanlongthanh.com để tham khảo thêm nhiều thông tin bổ ích khác về văn hóa và phong tục tập quán của người Việt.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 17, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
