Cúng đầu năm là một trong những nghi lễ truyền thống quan trọng của người Việt Nam, diễn ra vào thời điểm giao thừa hoặc ngày mùng 1 Tết. Nghi lễ này không chỉ là nét đẹp văn hóa mà còn chứa đựng ý nghĩa tâm linh sâu sắc: tạ ơn trời Phật, thần linh, tổ tiên đã phù hộ độ trì trong năm cũ và cầu mong một năm mới an lành, thịnh vượng. Để chuẩn bị cho nghi lễ này một cách chu đáo, gia chủ cần nắm rõ các thủ tục, lễ vật cũng như bài văn khấn phù hợp. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết về cách chuẩn bị mâm cúng và các bài văn khấn đầu năm 2026 (năm Bính Ngọ) chuẩn xác nhất.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chuẩn Bị Lễ Vật Và Bài Cúng Hóa Vàng Ông Táo
Tóm tắt quy trình chuẩn bị lễ cúng đầu năm
Việc chuẩn bị cúng đầu năm cần được thực hiện theo trình tự để đảm bảo tính tôn nghiêm và đầy đủ. Các bước cơ bản bao gồm:
- Xem ngày giờ đẹp: Chọn thời gian cúng phù hợp với tuổi tác và điều kiện gia đình (thường là giờ Hoàng Đạo).
- Chuẩn bị mâm lễ: Sắm sửa mâm ngũ quả, mâm cơm mặn (hoặc chay) và các phẩm vật dâng cúng.
- Sắp xếp bàn thờ: Dọn dẹp bàn thờ sạch sẽ, sắp xếp lễ vật gọn gàng.
- Thực hiện nghi lễ: Thắp hương, đọc văn khấn và hành lễ theo nghi thức.
- Kết lễ: Hết giờ hương thì hóa vàng và khấn tiễn.
Có thể bạn quan tâm: Bảng So Sánh Mâm Cỗ Cúng Tết Đoan Ngọ: Lễ Vật, Món Ăn & Nghi Thức
Các ngày giờ đẹp để cúng đầu năm 2026
Việc chọn giờ Hoàng Đạo để cúng đầu năm giúp gia chủ đón nhận năng lượng tốt lành, xua tan điềm xấu. Dưới đây là gợi ý các ngày đẹp trong những ngày đầu năm Bính Ngọ (2026) để bạn tham khảo:
Ngày mùng 1 Tết (Thứ Tư, ngày 29/1/2025 – Âm lịch):
Đây là ngày Hoàng Đạo, rất thích hợp cho việc xuất hành, mở hàng và khởi đầu năm mới. Các giờ tốt trong ngày bao gồm:- Giờ Giáp Dần (3h – 5h)
- Giờ Bính Thìn (7h – 9h)
- Giờ Đinh Tị (9h – 11h)
- Giờ Canh Thân (15h – 17h)
- Giờ Tân Dậu (17h – 19h)
- Giờ Quý Hợi (21h – 23h)
Ngày mùng 2 Tết (Thứ Năm, ngày 30/1/2025 – Âm lịch):
Đây là ngày Minh Đường Hoàng Đạo, tốt cho việc cầu tài, gặp gỡ đối tác hoặc khách quý. Các giờ tốt:- Giờ Ất Sửu (1h – 3h)
- Giờ Mậu Thìn (7h – 9h)
- Giờ Canh Ngọ (11h – 13h)
- Giờ Tân Mùi (13h – 15h)
- Giờ Giáp Tuất (19h – 21h)
- Giờ Ất Hợi (21h – 23h)
Ngày mùng 3 Tết (Thứ Sáu, ngày 31/1/2025 – Âm lịch):
Đây là ngày Kim Quỹ Hoàng Đạo, lý tưởng cho các hoạt động khai trương, ký kết hợp đồng. Các giờ tốt:- Giờ Bính Tý (23h – 1h hôm sau)
- Giờ Đinh Sửu (1h – 3h)
- Giờ Kỷ Mão (5h – 7h)
- Giờ Nhâm Ngọ (11h – 13h)
- Giờ Giáp Thân (15h – 17h)
- Giờ Ất Dậu (17h – 19h)
Ngày mùng 6 Tết (Thứ Hai, ngày 3/2/2025 – Âm lịch):
Đây là ngày Tư Mệnh Hoàng Đạo, phù hợp cho các hoạt động kinh doanh, buôn bán đầu năm. Các giờ tốt:- Giờ Nhâm Tý (23h – 1h hôm sau)
- Giờ Giáp Dần (3h – 5h)
- Giờ Ất Mão (5h – 7h)
- Giờ Mậu Ngọ (11h – 13h)
- Giờ Kỷ Mùi (13h – 15h)
- Giờ Tân Dậu (17h – 19h)
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chuẩn Bị Mâm Cúng Giao Thừa Đúng Phong Tục Từ Bắc Đến Nam
Cách chuẩn bị mâm cúng đầu năm Bính Ngọ 2026
Mâm cúng đầu năm thường được chia thành hai loại chính: mâm cúng gia tiên (mặn hoặc chay) và mâm cúng thần linh, thổ địa. Tùy vào điều kiện và phong tục gia đình, bạn có thể chuẩn bị phù hợp.
Mâm cúng gia tiên
Đối với cúng gia tiên, gia chủ cần chuẩn bị một mâm ngũ quả và một mâm cơm mặn (hoặc chay nếu gia đình ăn chay).
- Mâm ngũ quả: Cần có đủ 5 loại hoa quả tượng trưng cho ngũ hành (Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ). Các loại quả thường dùng bao gồm: chuối (thể hiện sự sum vầy), bưởi (thể hiện sự viên mãn), lê, táo, cam, quýt, thanh long, phật thủ… Lưu ý chọn quả tươi ngon, đẹp mắt.
- Mâm cơm mặn: Đây là mâm cơm tươm tất dâng lên bàn thờ tổ tiên. Các món cơ bản cần có bao gồm:
- 1 con gà luộc cả con: Nên chọn gà trống để cúng, luộc nguyên con, giữ được hình thức đẹp. Gia chủ có thể dùng chân giò luộc thay thế nếu không có gà.
- Bánh chưng: Là món ăn truyền thống không thể thiếu trên mâm cơm cúng ngày Tết của người Việt, tượng trưng cho đất đai và sự no ấm.
- Các món phụ: Thịt luộc, giò lụa, các món xào, một bát canh măng hoặc canh bóng.
- Nước và tráng miệng: Nước lọc, các loại mứt, bánh kẹo để dâng lên khi hương cháy được một nửa.
Ngoài ra, đối với các gia đình thờ Phật, mâm cúng chay có thể bao gồm xôi đỗ, bánh bao chay, oản, hoặc các phẩm vật chay tùy điều kiện gia đình.
Có thể bạn quan tâm: Cúng Thần Tài Mùng 10: Cẩm Nang Chọn Giờ Hoàng Đạo & Chuẩn Bị Mâm Lễ Đón Tài Lộc
Các bài văn khấn cúng đầu năm 2026 (Năm Bính Ngọ)
Văn khấn cúng đầu năm thường được chia thành các bài khấn riêng cho từng đối tượng: trời Phật, thần linh thổ địa, và gia tiên. Dưới đây là nội dung chi tiết các bài văn khấn tham khảo.
Bài khấn lễ Trời (Ngoài nhà)
Bài văn khấn này thường được đọc vào thời điểm giao thừa hoặc sáng mùng 1 Tết để tạ ơn Trời Phật và cầu mong một năm mới an lành.
Nam mô Trời Thượng quyền vũ trụ (1 vái).
Nam mô Ngọc Hoàng Thượng Đế (1 vái).
Con xin kính lạy Trời, Ngọc Hoàng Thượng Đế và các Thiên quan Nhà Trời (1 vái).Con tên là: [Tên đầy đủ của gia chủ] Là chủ gia đình ở tại: [Địa chỉ đầy đủ]
Xin kính cáo Trời và Ngọc Hoàng Thượng Đế:
Bây giờ đã là giờ Giao thừa bước sang năm mới Bính Ngọ, gia đình chúng con xin có chút lễ mọn đặt trên hương án để kính dâng Trời Thượng quyền, Ngọc Hoàng Thượng Đế, cùng các Thiên quan Trời và Nhà Trời.Kính mong Trời, Ngọc Hoàng Thượng Đế cùng các Thiên quan vui lòng thụ hưởng lễ vật và phù hộ độ trì cho gia đình chúng con.
Xin Trời, Ngọc Hoàng Thượng Đế và các Thiên quan chỉ giáo cho chúng con đường đi nước bước để cho mọi thành viên trong gia đình chúng con năm nay được mọi sự may mắn: khỏe mạnh, có bệnh thì chữa được bệnh, làm ăn tấn tới, hạnh phúc gia đình được đảm bảo.Chúng con nguyện một lòng tin tưởng vào Trời Thượng quyền và Ngọc Hoàng Thượng Đế, đặng phấn đấu hết mình đóng vào việc xây dựng một xã hội văn minh tiến bộ ở Việt Nam.
Con xin đội ơn.
Xin kính lạy (3 vái).
Bài khấn đầu năm mới trên ban thờ Phật
Đối với các gia đình có bàn thờ Phật, bài khấn này để cầu xin sự gia hộ của Đức Phật cho năm mới.
Con kính lạy Đức Phật… (tên Phật gia chủ đang thờ, ví dụ: Phật A Di Đà, Phật Thích Ca…).
Nay đang là giờ giao thừa chuyển tiếp năm Bính Ngọ sang năm mới.
Tín chủ chúng con là: [Họ và tên vợ chồng] và các con cháu trong nhà có chút lễ mọn đặt trên hương án, xin thành tấm kính dâng Đức Phật.Chúng con xin có lời chúc mừng năm mới đến Đức Phật.
Cúi xin Đức Phật hiển linh trước án thụ hưởng lễ vật, phù hộ độ trì, chỉ giáo cho chúng con đường đi nước bước để cho gia đình chúng con gặp được nhiều may mắn trong năm mới này.Xin kính lạy (3 lần 3 vái).
Bài cúng gia tiên đầu năm mới 2026
Đây là bài văn khấn quan trọng để thông báo với tổ tiên về việc gia đình đã bước sang năm mới và cầu xin tổ tiên phù hộ.
Con lạy Chư Phật mười phương (3 vái).
Con lạy ngài Thiên quan Hành khiển năm Bính Ngọ.
Con lạy quan Thần linh Thổ công, Thần long mạch… cai quản vùng chúng con ở.
Con lạy ông bà Tổ tiên dòng họ…Nay đã là giờ giao thừa năm Bính Ngọ sang năm mới, Tín chủ chúng con là: [Tên gia chủ] cùng con cháu trong nhà có chút lễ mọn cùng mâm cơm rượu xin thành tâm kính dâng:
Ngài Thiên quan Hành khiển năm Bính Ngọ.
Các vị Thần linh khu vực, Thần linh tại gia, Thần long mạch… cai quản vùng chúng con ở.
Ông Bà tổ tiên dòng họ…Chúng con xin có lời chúc mừng năm mới đến các Thiên quan, Tôn quan và Ông Bà tổ tiên dòng họ…
Cúi xin các vị hiển linh trước án thụ hưởng lễ vật, phù hộ cho gia đình chúng con.
Chúng con có quần áo giày mũ kính dâng ngài Thiên quan hành khiển năm nay và các vị Tôn quan. (Không có cũng được)Cúi xin trong năm mới này ngài Thiên quan Hành khiển, các vị Tôn thần, ông bà tổ tiên phù hộ cho chúng con, chỉ cho đường đi nước bước để được luôn luôn khỏe mạnh, bình an, con cháu làm ăn phát đạt, học hành tấn tới, gặp nhiều may mắn.
Chúng con lễ bạc tâm thành, cúi xin được chứng giám và phù hộ độ trì.
Xin kính lạy (3 lần 3 vái).
Bài cúng đầu năm ngoài sân (Cúng Thần Thổ Địa)
Bài cúng này nhằm tạ ơn Thần Thổ Địa đã che chở cho gia đình trong năm cũ và cầu xin tiếp tục bảo vệ cho năm mới.
Nam Mô A Di Đà Phật!
Nam Mô A Di Đà Phật!
Nam Mô A Di Đà Phật!Con kính lạy:
Quan đương xứ Thổ Địa chính thần.
Thổ Địa Ngũ phương Long mạch Tôn thần.Hôm nay là ngày… tháng… năm…, nhằm tiết…
Chúng con là: [Tên gia chủ]Thành tâm sắm sanh品物, hương hoa phù tửu lễ nghi, trình cáo Chư vị Tôn Thần về việc lễ tạ thần linh Thổ Địa.
Gia đình chúng con nhờ có duyên lành mà đến an cư lạc nghiệp nơi này. Đội ơn thần linh Thổ Địa che chở, ban ân, đất này được phong thủy yên lành, khí sung, mạch vượng, bốn mùa không hạn ách tai bay, tám tiết có điềm lành tiếp ứng. Trong ngoài ấm êm, toàn gia mạnh khỏe. Nay nhằm ngày lành tháng tốt, gia đình chúng con sắm sửa lễ tạ mong báo đáp ân thâm, tỏ lòng tôn kính. Cúi xin Chư vị Tôn Thần lai giáng án tiền, nhận hưởng lễ vật, chứng minh tâm đức.
Cung kính nghĩ rằng thần linh Thổ Địa sẽ tùy duyên ứng biến phù hộ cho gia đình chúng con được an cư, đạt được những điều mong ước, cho nhà cao cửa rộng, cho tăng tài tiến lộc, cho nhân vật hưng long.
Âm dữ dương đồng, dốc lòng cầu khấn, cúi xin soi tận, ý khẩn tâm thành.
Kính thỉnh Bản gia tiên tổ liệt vị chân linh đồng lai hâm hưởng.Cẩn cáo!
Những lưu ý quan trọng khi cúng đầu năm
Để nghi lễ diễn ra trọn vẹn và mang lại ý nghĩa tốt đẹp, gia chủ cần lưu ý một số điểm sau:
- Thắp hương liên tục: Sau khi cúng đầu năm mới, gia chủ nên thắp hương và giữ hương sáng liên tục trong 3 ngày Tết (từ mùng 1 đến mùng 3). Điều này thể hiện sự ấm cúng, bình an và may mắn trong năm mới, không để bàn thờ lạnh lẽo.
- Chuẩn bị lễ vật tươm tất: Dù đơn giản hay cầu kỳ, lễ vật cần phải tươi ngon, sạch sẽ và được sắp xếp gọn gàng, đẹp mắt trên bàn thờ.
- Trang phục chỉnh tề: Khi làm lễ, gia chủ và các thành viên trong gia đình nên mặc trang phục nghiêm trang, lịch sự để thể hiện lòng thành kính.
- Lập bàn thờ riêng: Nếu điều kiện cho phép, nên lập bàn thờ thần linh, thổ địa riêng biệt với bàn thờ gia tiên để phân biệt cấp bậc.
- Văn khấn: Nên in hoặc viết sẵn bài văn khấn ra giấy để đọc cho trôi chảy, tránh quên hoặc đọc sai lệch.
Việc chuẩn bị cúng đầu năm tuy mất thời gian nhưng là cách để con người ta thể hiện lòng biết ơn và cầu mong những điều tốt đẹp. Hy vọng những thông tin trên sẽ giúp bạn đọc chuẩn bị một cái Tết sum vầy, ấm cúng và tràn đầy may mắn. Bạn có thể tham khảo thêm nhiều thông tin hữu ích về văn hóa, phong tục tập quán Việt Nam tại chuaphatanlongthanh.com.
Việc chuẩn bị một mâm cúng đầu năm tươm tất và đọc đúng bài văn khấn không chỉ là thủ tục mà còn là cách để mỗi người thể hiện lòng thành kính, tưởng nhớ tổ tiên và các đấng thần linh. Khi thực hiện nghi lễ này với sự thành tâm, gia chủ sẽ cảm thấy an lòng, sẵn sàng đón nhận một năm mới với nhiều hy vọng và may mắn phía trước.
Cập Nhật Lúc Tháng 2 6, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
