Lễ cúng ông Công ông Táo về trời là một trong những phong tục truyền thống đẹp của người Việt Nam, thể hiện lòng thành kính và biết ơn đối với các vị thần cai quản gia đình. Vào ngày 23 tháng Chạp hằng năm, các Táo Quân sẽ cưỡi cá chép lên trời để tâu trình với Ngọc Hoàng những việc đã xảy ra trong gia đình. Để chuẩn bị cho ngày lễ trọng đại này, nhiều người vẫn băn khoăn về các thủ tục, lễ vật cũng như bài khấn. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp một hướng dẫn chi tiết và đầy đủ nhất về nghi thức cúng ông Công ông Táo năm 2026, giúp bạn chuẩn bị chu đáo, trọn vẹn.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chuẩn备 Mâm Cúng Rằm Tháng 7: Ý Nghĩa, Cách Bài Trí Và Những Lưu Ý Quan Trọng
Những điểm nhấn quan trọng cần ghi nhớ
Nghi thức cúng ông Công ông Táo không cần phải quá cầu kỳ, xa hoa nhưng phải đảm bảo sự trang trọng và thành tâm. Dưới đây là những yếu tố cốt lõi mà bạn cần nắm rõ trước khi bước vào chuẩn bị lễ vật:
- Thời gian linh hoạt: Bạn không nhất thiết phải cúng đúng vào trưa ngày 23 tháng Chạp. Bạn có thể cúng vào bất cứ thời điểm nào từ ngày 21 đến trước giờ Ngọ (11h – 13h) ngày 23. Điều này rất hữu ích cho những người bận rộn hoặc phải đi làm.
- Lễ vật tùy chỉnh: Mâm cỗ cúng không cần quá phức tạp. Điều quan trọng là sự thành tâm. Bạn có thể cúng mặn hoặc chay tùy thuộc vào điều kiện và tập quán của gia đình.
- Bài khấn thống nhất: Sử dụng bài khấn chuẩn theo sách Văn hóa thông tin là cách tốt nhất để đảm bảo sự tôn nghiêm. Tuy nhiên, bạn cũng có thể sử dụng bài khấn ngắn gọn phù hợp với văn hóa vùng miền.
- Sự tích “2 ông 1 bà”: Theo tín ngưỡng dân gian Việt Nam, Táo Quân bao gồm 3 vị thần: Thổ Công (ông chủ nhà), Thổ Địa (ông chủ đất) và Thổ Kỳ (bà chủ bếp), hợp xưng là Táo Quân hay ông Táo.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chuẩn Bị Mâm Cúng Và Bài Văn Khấn Ông Táo Năm 2026
Cúng ông Công ông Táo ngày nào năm 2026?
Theo lịch âm lịch, ngày 23 tháng Chạp năm 2026 rơi vào ngày Thứ Ba, 10/02/2026 (dương lịch). Đây là ngày các Táo Quân tập trung để chuẩn bị về Trời.
Tuy nhiên, như đã đề cập, thời gian cúng có thể kéo dài từ ngày 21 tháng Chạp. Quy tắc vàng là bạn phải kết thúc lễ cúng trước khi hết giờ Ngọ (tức là trước 13h) ngày 23. Việc cúng quá giờ Ngọ được coi là không thuận lợi vì các Táo đã lên đường.
Các khung giờ tốt để cúng ông Táo năm 2026
Theo các chuyên gia phong thủy, để công việc hanh thông, bạn có thể chọn các khung giờ đẹp sau đây để tiến hành lễ cúng:
- Giờ Tý (23h – 1h): Khởi đầu cho một ngày mới, năng lượng dồi dào.
- Giờ Dần (3h – 5h): Thời điểm khí huyết lưu thông, vạn vật thức dậy.
- Giờ Mão (5h – 7h): Bình minh lên, ánh sáng tràn đầy.
- Giờ Ngọ (11h – 13h): Thời điểm mặt trời đứng bóng, dương khí thịnh vượng nhất.
- Giờ Mùi (13h – 15h): Sau bữa trưa, thời gian thư thái.
- Giờ Dậu (17h – 19h): Hoàng hôn buông xuống, thời gian sum vầy.
Sau khi cúng xong và nhang tàn, bạn có thể sử dụng bếp nấu ăn trở lại bình thường.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chuẩn Bị Bài Cúng Giao Thừa Và Những Điều Cần Biết
Lễ vật cúng ông Công ông Táo
Lễ vật cúng Táo Quân không bắt buộc phải đầy đủ tất cả các món, nhưng cần có những items truyền thống. Dưới đây là danh sách chi tiết bạn có thể tham khảo.
Các lễ vật không thể thiếu
- Mũ ông Công ba cỗ (hoặc ba chiếc): Bao gồm hai mũ đàn ông (có hai cánh chuồn) và một mũ đàn bà (không có cánh chuồn). Nhiều gia đình chỉ cúng một cỗ mũ ông Công (có hai cánh chuồn) để tượng trưng cho 3 vị.
- Cá chép: Đây là phương tiện di chuyển của các Táo. Bạn có thể dùng cá chép giấy hoặc cá chép sống. Ở miền Bắc thường chuộng cá chép sống (ngụ ý cá chép hóa rồng), trong khi miền Nam thường dùng cá chép giấy hoặc cá lóc nướng.
- Tiền vàng: Gồm các sớ tiền vàng để dâng lên các Táo.
- Áo và hia: Một bộ áo giấy và một đôi hia giấy cho các Táo.
Lưu ý về màu sắc: Màu sắc của mũ, áo và hia sẽ thay đổi theo từng năm ngũ hành:
- Kim (năm 2026 thuộc Kim): Màu vàng.
- Mộc: Màu trắng.
- Thủy: Màu xanh.
- Hỏa: Màu đỏ.
- Thổ: Màu đen.
Ngoài ra, nhiều gia đình có trẻ nhỏ thường cúng một con gà luộc (loại gà cồ mới tập gáy) với ý nghĩa cầu xin Táo Quân phù hộ cho con cháu thông minh, mạnh khỏe và có nghị lực như con gà.
Mâm cỗ cúng ông Công ông Táo
Mâm cỗ cúng có thể làm mặn hoặc chay. Dưới đây là mâm cỗ truyền thống cơ bản:
- Đồ cúng khô: 1 đĩa gạo, 1 đĩa muối, 3 chén rượu.
- Món mặn (nếu cúng mặn): Thịt heo luộc, gà luộc hoặc quay, đĩa rau xào, hành muối, xôi gấc, giò heo, canh mọc, cá chép nướng (hoặc cá lóc nướng ở miền Nam).
- Trái cây và đồ uống: Trái cây tươi, trầu cau, trà, rượu.
- Hoa tươi: Một lọ hoa cúc và một lọ hoa đào nhỏ (nếu có).
- Giấy tiền vàng mã: Một tập giấy tiền vàng mã.
Đơn giản hóa mâm cỗ: Ngày nay, nhiều gia đình chỉ chuẩn bị mâm cúng đơn giản 3 món (gồm gà luộc, xôi và canh mọc) cũng đã thể hiện được tấm lòng thành. Điều này phụ thuộc vào điều kiện kinh tế và văn hóa vùng miền.
Cách đặt mâm cúng
Mâm cúng ông Táo cần được đặt ở vị trí trang trọng. Bạn có thể đặt trên bàn thờ gia tiên hoặc bàn thờ ông Táo riêng (thường đặt ở khu vực bếp). Tránh đặt mâm cúng dưới đất hoặc ở nơi thấp bé, thiếu tôn nghiêm.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chuẩn Bị Lễ Cúng Rằm Tháng Giêng 2026: Lễ Vật, Bài Văn Khấn Và Giờ Đẹp
Thứ tự cúng ông Công ông Táo
Thực hiện theo đúng thứ tự sau để nghi thức diễn ra suôn sẻ:
- Chuẩn bị: Sắp xếp mâm cỗ, lễ vật lên bàn thờ.
- Thắp hương: Thắp nén hương đầu tiên, đọc bài khấn tiễn ông Công ông Táo về trời.
- Lễ tạ: Sau khi hương cháy được một phần ba, thắp thêm một tuần hương nữa. Chờ hương tàn, thực hiện lễ tạ và hóa vàng mã.
- Thả cá: Mang cá chép ra ao, hồ, sông, suối gần nhất để thả (nếu dùng cá sống). Đây là bước quan trọng象征 (biểu tượng) cho việc các Táo cưỡi cá lên Trời.
Bài văn khấn cúng ông Công ông Táo
Theo sách “Văn khấn cổ truyền Việt Nam” (Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin), bài khấn chuẩn để tiễn Táo Quân về trời như sau:
Nam mô a di đà Phật!
Nam mô a di đà Phật!
Nam mô a di đà Phật!Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Ngài Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần Quân.Tín chủ (chúng) con là: ……………
Ngụ tại: …………Hôm nay, ngày 23 tháng Chạp, tín chủ chúng con thành tâm sắp sửa hương hoa phẩm luật, xiêm hài áo mũ, kính dâng tôn thần. Thắp nén tâm hương tín chủ con thành tâm kính bái.
Chúng con kính mời ngài Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần quân hiển linh trước án hưởng thụ lễ vật.
Cúi xin Tôn thần gia ân xá tội cho mọi lỗi lầm trong năm qua gia chủ chúng con sai phạm. Xin Tôn thần ban phước lộc, phù hộ toàn gia chúng con, trai gái, già trẻ sức khỏe dồi dào, an khang thịnh vượng, vạn sự tốt lành.Chúng con lễ bạc tâm thành, kính lễ cầu xin, mong Tôn thần phù hộ độ trì.
Nam mô a di đà Phật!
Nam mô a di đà Phật!
Nam mô a di đà Phật!
Ngoài ra, tùy từng vùng miền, người dân cũng có những bài khấn ngắn gọn hơn nhưng vẫn giữ được ý nghĩa thành tâm.
Những điều kiêng kỵ khi cúng ông Công ông Táo
Để tránh phạm phải điều không hay, bạn cần lưu ý những điểm sau:
- Trang phục: Trước khi hành lễ, gia chủ nên tắm rửa sạch sẽ, ăn mặc nghiêm túc, kín đáo và lịch sự để thể hiện sự tôn kính.
- Thái độ: Đọc văn khấn phải thành tâm, đọc to, rõ ràng, rành mạch. Tránh đọc vội vàng, qua quýt.
- Nội dung khấn: Chỉ nên cầu xin những điều tốt đẹp, tấu trình những việc đã làm. Không nên cầu xin tài lộc một cách quá đáng.
- Thời gian: Tuyệt đối không cúng sau 12 giờ trưa ngày 23.
- Vị trí: Không đặt mâm lễ cúng ở dưới bếp. Bàn thờ phải ở vị trí cao ráo, trang trọng.
- Thả cá: Khi thả cá chép, không nên ném từ trên cao xuống vì sẽ làm cá bị thương. Hãy nhẹ nhàng đặt cá xuống mặt nước.
Giải đáp các câu hỏi liên quan
Ông Công ông Táo là ai?
Theo tích xưa, Táo Quân bắt nguồn từ 3 vị thần của Lão giáo Trung Quốc là Thổ công, Thổ địa, Thổ kỳ. Trong tín ngưỡng dân gian Việt Nam, các vị thần này được Việt hóa thành “2 ông 1 bà” gồm vị thần Đất, vị thần Bếp núc và vị thần Nhà, hợp xưng là Táo Quân.
Có cúng rước ông Táo không?
Có. Theo phong tục, ngoài lễ tiễn ngày 23 tháng Chạp, người Việt còn làm lễ rước ông Táo về nhà vào ngày 30 tháng Chạp (năm thiếu ngày 30 thì cúng ngày 29). Lễ rước thường được tiến hành vào khoảng 23h00 – 23h45 đêm giao thừa để đón các Táo trở về nhà sau khi đã tâu trình xong với Ngọc Hoàng.
Bàn thờ ông Táo nên đặt ở đâu?
Về mặt phong thủy, bàn thờ ông Táo nên đặt ở những nơi cao ráo, sạch sẽ trong bếp. Hướng Nam là hướng phù hợp nhất. Bạn có thể đặt bàn thờ ở chính giữa tủ bếp nhưng cần đảm bảo không bị các vật dụng khác che khuất hoặc gây bám bụi.
Cúng ông Táo cá chép mấy con là đủ?
Bạn có thể cúng 1 con, 1 cặp (2 con) hoặc 3 con cá chép đều được. Điều này phụ thuộc vào truyền thống của địa phương và sự thành tâm của gia chủ. Nếu cúng cá sống, nên chọn cá còn khỏe mạnh, bơi lội tung tăng.
Hy vọng rằng những thông tin trên đây đã cung cấp cho bạn cái nhìn tổng quan và chi tiết nhất về nghi thức cúng ông Công ông Táo năm 2026. Việc chuẩn bị chu đáo không chỉ thể hiện lòng thành kính với các vị thần mà còn là dịp để các thành viên trong gia đình sum vầy, hướng về những giá trị truyền thống tốt đẹp. Hãy truy cập chuaphatanlongthanh.com để khám phá thêm nhiều kiến thức văn hóa, đời sống bổ ích khác.
Cập Nhật Lúc Tháng 2 6, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
