Rằm tháng 7 âm lịch hàng năm không chỉ là ngày trăng tròn thông thường mà còn là một trong những dịp lễ lớn của người Việt, gắn liền với truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” và tín ngưỡng tâm linh. Đây là thời điểm diễn ra lễ Vu Lan báo hiếu父母 và lễ cúng chúng sinh (cô hồn). Để chuẩn bị cho ngày lễ trọng đại này một cách chu đáo, đầy đủ và thành tâm, việc nắm rõ thời gian cúng, các lễ vật cần thiết cũng như bài văn khấn chuẩn xác là vô cùng quan trọng. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp một hướng dẫn toàn diện để bạn và gia đình có thể chuẩn bị một mâm lễ cúng Rằm tháng 7 năm 2025 trọn vẹn nhất.
Có thể bạn quan tâm: Top 5 Loại Trái Cây Cúng Động Thổ: Cẩm Nang Chọn Lễ Vật May Mắn
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Chuẩn Bị Bài Cúng Mùng 1 Tết 2026: Văn Khấn, Lễ Vật Và Nghi Thức Trang Trọng
Tổng quan về thời gian và ý nghĩa
Tháng 7 âm lịch còn được gọi là “tháng cô hồn”, thời điểm các vong linh trở về dương gian. Theo quan niệm dân gian, đây là tháng xá tội vong nhân, vì vậy việc cúng tế diễn ra rất sôi động. Năm 2025, Rằm tháng 7 rơi vào ngày 15/7 âm lịch, tức là thứ Bảy, ngày 6/9 dương lịch. Đây là ngày chính lễ, thích hợp nhất để tiến hành các nghi lễ cúng thần linh, gia tiên và bố thí cô hồn. Tuy nhiên, để tránh tình trạng đông đúc và chọn ngày giờ tốt, nhiều gia đình thường chọn cúng trước Rằm vào các ngày Hoàng đạo.
Có thể bạn quan tâm: Mâm Cúng Đầy Tháng Bé Gái: Cẩm Nang Chuẩn Bị Trọn Vẹn Ý Nghĩa
Quy trình chuẩn bị lễ vật cúng Rằm tháng 7
Theo sách Nghi lễ thờ cúng cổ truyền Việt Nam của NXB Hồng Đức, mâm cúng Rằm tháng 7 được chia làm hai loại chính: mâm cúng trong nhà (thần linh, gia tiên) và mâm cúng chúng sinh (cô hồn) ngoài trời. Mỗi mâm cỗ đều mang ý nghĩa tâm linh riêng và cần được chuẩn bị kỹ lưỡng.
Mâm cúng trong nhà (Thần linh và Gia tiên)
Mâm cúng trong nhà thường được bày biện trang trọng trên bàn thờ gia tiên hoặc bàn thờ Phật. Lễ vật chủ yếu tập trung vào sự thanh tịnh (nếu cúng Phật) hoặc mặn mà (nếu cúng gia tiên).
- Đối với gia đình theo đạo Phật: Rằm tháng 7 là ngày lễ Vu Lan, xuất phát từ tích Mục Kiền Liên cứu mẹ. Vào ngày này, gia chủ thường chuẩn bị mâm cỗ chay hoặc đơn giản hơn là mâm ngũ quả để dâng lên Phật. Lễ vật chay thường bao gồm xôi chè, bánh kẹo, hoa quả tươi, trà đạo. Sau khi cúng xong, gia chủ thụ lộc tại nhà để cầu mong bình an.
- Đối với mâm cúng gia tiên: Lễ vật thường là cỗ mặn với đầy đủ các món ăn truyền thống. Nghệ nhân ẩm thực Phạm Thị Ánh Tuyết (Hà Nội) từng chia sẻ, mâm cỗ này cần có hương hoa, rượu, xôi và các món ăn được chế biến cẩn thận như gà luộc, canh măng, cá kho, bánh chưng, nem rán… Ngoài ra, gia chủ không thể thiếu vàng mã, quần áo, hài giấy dâng lên tổ tiên.
Việc chuẩn bị mâm cúng trong nhà thể hiện lòng hiếu kính của con cháu đối với tiên tổ và thần linh cai quản địa bàn, cầu mong một năm an lành, tài lộc.
Mâm cúng chúng sinh (cô hồn) ngoài trời
Mâm cúng chúng sinh hay còn gọi là cúng cô hồn, thường được bày ở sân hoặc trước cửa nhà, không đặt chung với bàn thờ gia tiên. Lễ vật trong mâm cúng này mang tính chất bố thí, chia sẻ cho các vong linh không nơi nương tựa.
Theo chia sẻ của nghệ nhân ẩm thực Phạm Thị Ánh Tuyết, mâm cúng chúng sinh cần có các thành phần sau:
- Gạo và muối: Dùng 1 đĩa gạo và 1 đĩa muối, sau khi cúng xong sẽ rắc ra bốn phương tám hướng để bố thí.
- Cháo trắng: Nấu loãng và chia thành 12 chén nhỏ (hoặc 7 chén tùy theo quan niệm từng địa phương).
- Thực phẩm: Bao gồm hoa quả ngũ sắc (năm loại quả năm màu), 12 cục đường thẻ, bỏng ngô, bánh kẹo, xôi chè.
- Quần áo chúng sinh: Các bộ quần áo giấy với nhiều màu sắc (xanh lam, xanh lá, vàng, hồng…), tiền vàng mã.
- Nước: 3 ly nước nhỏ.
- Nhang và nến: 3 cây nhang, 2 ngọn nến nhỏ.
Lễ vật thường được bày trên nong, nia, mẹt hoặc mâm nhỏ. Điểm đặc biệt là các loại bánh kẹo, hoa quả thường được cắt nhỏ để chia cho nhiều người (vong linh).
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chuẩn Bị Nghi Thức Cúng Tuần Thứ 2 Chi Tiết Và Đầy Đủ Ý Nghĩa
Giờ tốt và ngày đẹp để cúng Rằm tháng 7 năm 2025
Ngoài việc chuẩn bị mâm lễ, việc chọn giờ cúng cũng rất quan trọng để lễ được hanh thông. Năm 2025, Rằm tháng 7 (15/7 Âm lịch) rơi vào ngày 6/9 dương lịch (thứ Bảy). Đây là ngày chính lễ. Tuy nhiên, để tránh cao điểm, các gia đình có thể cúng vào các ngày Hoàng đạo trước đó.
Theo lịch vạn niên, những ngày tốt để cúng trước Rằm tháng 7 năm 2025 bao gồm:
- Ngày 2/7 Âm lịch (24/8 Dương lịch)
- Ngày 7/7 Âm lịch (29/8 Dương lịch)
- Ngày 8/7 Âm lịch (30/8 Dương lịch)
- Ngày 12/7 Âm lịch (3/9 Dương lịch)
- Ngày 14/7 Âm lịch (5/9 Dương lịch)
Những ngày này đều là ngày Hoàng đạo, rất thích hợp để các gia đình tổ chức lễ cúng, dâng hương thần linh, gia tiên và làm lễ bố thí cô hồn. Bạn nên sắp xếp thời gian cúng vào buổi sáng hoặc buổi trưa để không khí trang nghiêm và thanh tịnh hơn.
Bài văn khấn Rằm tháng 7 chuẩn truyền thống
Theo sách Văn khấn Cổ truyền Việt Nam, bài văn khấn Rằm tháng 7 thường được chia làm ba phần chính: văn khấn cúng thần linh, văn khấn cúng tổ tiên và văn khấn cúng chúng sinh. Gia chủ cần đọc đúng thứ tự và thành tâm.
Văn khấn cúng thần linh
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con kính lạy chín phương Trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.
Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu thổ, chư vị tôn thần. Con kính lạy ngài Đông Thần quân. Con kính lạy ngài Bản gia thổ địa.
Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Phúc đức tôn thần. Con kính lạy các ngài Tiền Hậu địa chủ, Tài thần. Con kính lạy các tôn thần đang cai quản khu vực này.
Chúng con tên là… hiện ngụ tại…
Hôm nay là ngày Rằm tháng 7 năm 2025 (năm Ất Tỵ), chúng con chân thành sửa soạn hương hoa, kim ngân, trà, quả, thắp nén nhang thơm dâng lên trước án.
Chúng con xin chân thành kính mời ngài Kim niên đương cai Thái tuế chí đức tôn thần, ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị đại vương, ngài Long mạch tôn thần, ngài Bản gia Thổ địa, các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Táo phủ Thần quân, Phúc đức chính thần và các ngài tôn thần đang cai quản trong khu vực này.
Con xin các ngài nghe thấu lời mời, xót thương gia chủ, giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù hộ độ trì chúng con toàn gia an lạc, công việc phát triển, người người được bình an, tài lộc tăng tiến, sở nguyện tòng tâm, sở cầu tất ứng, tâm đạo mở mang.
Chúng con chuẩn bị lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin các ngài phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Văn khấn cúng tổ tiên
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con kính lạy chín phương Trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.
Con kính lạy tổ tiên nội ngoại và chư vị hương linh.
Tín chủ chúng con là… ngụ tại…
Hôm nay là ngày Rằm tháng 7 năm 2025, nhân gặp tiết Vu Lan vào dịp Trung nguyên, chúng con nhớ đến tổ tiên, ông bà, cha mẹ đã sinh thành ra chúng con, gây dựng cơ nghiệp, xây đắp nền nhân, khiến nay chúng con được hưởng âm đức.
Chúng con cảm nghĩ ơn đức cù lao khôn báo, cảm công trời biển khó đền nên sửa sang lễ vật, hương hoa, trà quả, kim ngân vàng bạc, thắp nén tâm hương, thành kính dâng lên các cụ Cao tằng Tổ khảo, Cao tằng Tổ tỷ, bá thúc đệ huynh, cô di tỷ muội và tất cả các hương hồn trong nội tộc, ngoại tộc của họ…
Cúi xin các vị thương xót cháu con, linh thiêng hiện về, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù hộ cho con cháu khỏe mạnh bình an, lộc tài vượng tiến, vạn sự tốt lành, gia đạo hưng long, hướng về chính giáo.
Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Văn khấn cúng chúng sinh
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con kính lạy chín phương Trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương
Con kính lạy Đức Phật Di Đà
Con kính lạy Bồ Tát Quan âm
Con kính lạy Táo phủ Thần quân
Tiết tháng 7 sắp thu phân
Ngày Rằm xá tội vong nhân hải hà
Âm cung mở cửa ngục ra
Vong linh không cửa không nhà
Đại thánh khảo giáo – A Nan Đà Tôn giả
Tiếp chúng sinh không mả, không mồ bốn phương
Gốc cây xó chợ đầu đường
Không nơi nương tựa, đêm ngày lang thang
Quanh năm đói rét cơ hàn
Không manh áo mỏng – che làn heo may
Cô hồn Nam Bắc Đông Tây
Trẻ, già, trai, gái về đây hợp đoàn
Nay nghe tín chủ thỉnh mời
Lai lâm nhận hưởng mọi lời trước sau
Cơm canh cháo nẻ trầu cau
Tiền vàng quần áo đủ màu đỏ xanh
Gạo muối quả thực hoa đăng
Mang theo một chút để dành ngày mai
Phù hộ tín chủ lộc tài
An khang thịnh vượng hòa hài gia trung
Nhớ ngày xá tội vong nhân
Lại về tín chủ thành tâm thỉnh mời
Bây giờ nhận hưởng xong rồi
Dắt nhau già trẻ về nơi âm phần
Tín chủ thiêu hóa kim ngân
Cùng với quần áo đã được phân chia
Kính cáo tôn thần
Chứng minh công đức cho tín chủ con
Tên là:…
Vợ/chồng:…
Con trai:…
Con gái:…
Ngụ tại:…
Lưu ý quan trọng khi cúng Rằm tháng 7
Khi chuẩn bị và tiến hành lễ cúng, gia chủ cần lưu ý một số điểm sau để nghi lễ được trọn vẹn:
- Thành tâm là trên hết: Dù lễ vật đơn giản hay sang trọng, điều quan trọng nhất là lòng thành kính của người cúng.
- Tách biệt hai mâm cúng: Mâm cúng gia tiên (trong nhà) và mâm cúng chúng sinh (ngoài trời) phải được đặt ở hai vị trí khác nhau. Tuyệt đối không đặt mâm cúng cô hồn lên bàn thờ gia tiên.
- Thời gian cúng: Nên cúng vào buổi sáng hoặc trưa. Không nên cúng quá muộn vào buổi tối.
- Sau khi cúng cô hồn: Gia chủ nên rắc gạo muối ra bốn phương tám hướng và vãi tiền lẻ ra sân (hoặc vỉa hè) để bố thí. Sau đó, mọi người trong gia đình có thể “xông” vào ăn lộc để lấy may mắn, nhưng không nên ăn quá nhiều.
Việc chuẩn bị kỹ lưỡng cho lễ cúng Rằm tháng 7 không chỉ giúp gia đình đón một ngày lễ Vu Lan trọn vẹn mà còn thể hiện được nét đẹp văn hóa truyền thống “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc. Hy vọng những thông tin trên sẽ giúp bạn đọc có một mùa lễ an lành, ấm cúng bên gia đình. Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về các nghi lễ tâm linh khác, hãy truy cập chuaphatanlongthanh.com để tham khảo thêm nhiều bài viết hay và bổ ích.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 17, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
