chuaphatanlongthanh.com – Nguồn thông tin tổng hợp uy tín về mọi lĩnh vực trong đời sống.
Có thể bạn quan tâm: Đêm Phật Thành Đạo: Hành Trình Chiến Thắng Ma Quân Và Chứng Đắc Tam Minh
Giới thiệu tổng quan về Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam
Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam (GHPGVN) là một trong những tổ chức tôn giáo lớn nhất và có ảnh hưởng sâu rộng tại Việt Nam. Được thành lập chính thức vào năm 1981, Giáo hội là kết quả của quá trình thống nhất năm hệ phái Phật giáo lớn trong cả nước, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong lịch sử Phật giáo Việt Nam hiện đại. Giáo hội ra đời nhằm đáp ứng nguyện vọng chung của Tăng Ni, Phật tử cả nước về một tổ chức thống nhất, có thể tập hợp và phát huy sức mạnh của toàn thể cộng đồng Phật giáo, đồng thời khẳng định vai trò và vị thế của Phật giáo trong xã hội Việt Nam mới.
Sứ mệnh của Giáo hội được thể hiện rõ ràng qua phương châm hoạt động nổi tiếng: “Đạo Pháp – Dân tộc – Chủ nghĩa xã hội”. Phương châm này không chỉ là kim chỉ nam cho mọi hoạt động của Giáo hội mà còn thể hiện tầm nhìn sâu sắc về mối quan hệ hài hòa giữa đạo và đời. Theo đó, Giáo hội hướng tới việc xây dựng một cộng đồng Phật giáo vừa giữ gìn và phát huy tinh hoa của đạo Phật, vừa tích cực tham gia vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, góp phần vào công cuộc đổi mới, hội nhập và phát triển đất nước. Giáo hội hoạt động trên nhiều phương diện, từ hoằng dương Phật pháp, đào tạo Tăng Ni, đến các hoạt động từ thiện xã hội, giáo dục, văn hóa, góp phần làm phong phú đời sống tinh thần, nâng cao đạo đức xã hội và chia sẻ khó khăn với cộng đồng.
Giáo hội có cơ cấu tổ chức chặt chẽ từ Trung ương đến địa phương, bao gồm Hội đồng Chứng minh (cơ quan lãnh đạo tinh thần cao nhất), Hội đồng Trị sự (cơ quan lãnh đạo hành chính cao nhất) và Ban Trị sự các cấp tỉnh, thành phố. Trụ sở chính của Trung ương Giáo hội đặt tại chùa Quán Sứ, Hà Nội – một ngôi chùa cổ kính và linh thiêng, gắn liền với lịch sử của Phật giáo Thủ đô và cả nước. Trải qua hơn 40 năm hình thành và phát triển, Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu to lớn, được Đảng, Nhà nước và nhân dân ghi nhận, đánh giá cao. Giáo hội ngày càng khẳng định được vai trò là một tổ chức tôn giáo yêu nước, có trách nhiệm, là “ngôi nhà chung” vững chắc cho hơn 12 triệu tín đồ và hàng chục triệu quần chúng Phật tử Việt Nam.
Các kỳ Đại hội tiêu biểu và ý nghĩa lịch sử
Đại hội I (1981): Khai sinh ngôi nhà chung
Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ nhất, chính thức thành lập Giáo hội Phật giáo Việt Nam, diễn ra từ ngày 4 đến 7 tháng 11 năm 1981 tại Thủ đô Hà Nội. Đây là một sự kiện lịch sử trọng đại, đánh dấu sự kiện thống nhất năm hệ phái Phật giáo lớn trong cả nước: Hệ phái Bắc tông, Nam tông Kinh, Nam tông Khmer, hệ phái Khất sĩ và hệ phái Theravāda. Trước đó, Phật giáo Việt Nam tồn tại với nhiều hệ phái riêng lẻ, điều này phần nào làm giảm đi sức mạnh tập thể và hiệu quả hoạt động. Đại hội I đã thể hiện tinh thần đại đoàn kết, thống nhất tư tưởng và hành động của toàn thể Tăng Ni, Phật tử cả nước.
Tại Đại hội này, Đức Đại lão Hòa thượng Thích Đức Nhuận được suy tôn làm Pháp chủ – vị trí cao nhất về tinh thần lãnh đạo của Giáo hội. Đức Đại lão Hòa thượng Thích Trí Thủ được suy cử làm Chủ tịch Hội đồng Trị sự – người đứng đầu cơ quan lãnh đạo hành chính. Việc suy tôn và suy cử những vị cao tăng có uy tín, đức độ và uyên bác đã tạo nên niềm tin vững chắc cho toàn thể Giáo hội. Đại hội cũng đã thông qua Hiến chương (lần thứ nhất) của Giáo hội, vạch ra phương hướng, mục tiêu và phương châm hoạt động: “Đạo pháp – Dân tộc – Chủ nghĩa xã hội”. Phương châm này đã trở thành kim chỉ nam cho mọi hoạt động của Giáo hội trong suốt chiều dài lịch sử.
Ý nghĩa của Đại hội I là vô cùng to lớn. Trước hết, nó đã kết thúc thời kỳ phân hóa của Phật giáo Việt Nam, tạo nên một lực lượng thống nhất, hùng mạnh. Thứ hai, Đại hội đã chính thức công nhận và bảo vệ quyền tự do tín ngưỡng của nhân dân theo Hiến pháp 1980, thể hiện sự quan tâm, tạo điều kiện của Đảng và Nhà nước đối với các tôn giáo. Thứ ba, việc thành lập Giáo hội đã tạo điều kiện thuận lợi để Phật giáo Việt Nam phát huy truyền thống yêu nước, gắn bó với dân tộc, đồng thời hòa nhập với dòng chảy phát triển chung của xã hội Việt Nam trong thời kỳ mới. Đại hội I thực sự là “tiếng khai sinh” của một giai đoạn phát triển mới, huy hoàng mới cho Phật giáo Việt Nam.
Đại hội VII (2002): Bước ngoặt của thời kỳ đổi mới
Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ VII diễn ra từ ngày 22 đến 24 tháng 11 năm 2002 tại Thủ đô Hà Nội. Đây là một kỳ Đại hội được tổ chức trong bối cảnh đất nước ta đang đẩy mạnh công cuộc đổi mới toàn diện, kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa phát triển mạnh mẽ, và quá trình hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng. Đại hội VII được đánh giá là một bước ngoặt quan trọng, đánh dấu sự trưởng thành và thích nghi của Giáo hội trước những biến chuyển to lớn của thời cuộc.
Tại Đại hội này, Đức Đại lão Hòa thượng Thích Diệu Tánh được suy tôn làm Pháp chủ. Đức Đại lão Hòa thượng Thích Phổ Tuệ được suy cử làm Chủ tịch Hội đồng Trị sự Giáo hội. Đây là những vị cao tăng có bản lĩnh, trí tuệ và tầm nhìn chiến lược, đủ sức lãnh đạo Giáo hội vượt qua những thách thức của thời đại. Một trong những điểm nhấn nổi bật của Đại hội VII là việc thảo luận và thông qua bản Hiến chương (sửa đổi, bổ sung), trong đó có nhiều điều khoản được điều chỉnh linh hoạt hơn để phù hợp với thực tiễn mới. Giáo hội xác định rõ hơn vai trò và trách nhiệm của mình trong việc đào tạo Tăng Ni trẻ, hoằng pháp độ sinh trong môi trường xã hội mới, và tham gia các hoạt động xã hội, từ thiện, nhân đạo.
Đại hội VII đã ghi nhận và đánh giá cao những thành tựu to lớn mà Giáo hội đã đạt được trong 20 năm đầu xây dựng và phát triển. Tăng Ni, Phật tử cả nước đã chung tay góp sức vào sự nghiệp xây dựng, trùng tu hàng ngàn ngôi chùa, tổ chức các khóa tu học, các lớp giáo lý, các hoạt động từ thiện xã hội quy mô lớn. Đặc biệt, trong công cuộc đổi mới, Giáo hội đã có nhiều đóng góp tích cực, thể hiện tinh thần “tốt đạo, đẹp đời”. Ý nghĩa của Đại hội VII nằm ở việc nó đã khẳng định vị thế mới của Giáo hội trong xã hội hiện đại, đồng thời vạch ra con đường phát triển mới phù hợp với xu thế thời đại: vừa giữ gìn bản sắc truyền thống, vừa chủ động hội nhập và đổi mới để phục vụ nhân sinh một cách thiết thực và hiệu quả hơn.
Có thể bạn quan tâm: Đại Cương Triết Học Phật Giáo: Toàn Cảnh Tri Thức
Đại hội XIII (2022): Hướng tới tương lai phát triển bền vững
Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ XIII diễn ra từ ngày 28 đến 30 tháng 11 năm 2022 tại Thủ đô Hà Nội. Đây là kỳ Đại hội diễn ra trong bối cảnh cả nước ta vừa trải qua đại dịch Covid-19 với nhiều khó khăn, thách thức, nhưng cũng đầy quyết tâm và bản lĩnh để phục hồi và phát triển kinh tế – xã hội. Đại hội XIII được kỳ vọng sẽ là một kỳ đại hội đoàn kết, dân chủ, kỷ cương, phát triển, đề ra phương hướng hoạt động cho Giáo hội trong 5 năm tới (2022-2027) và những năm tiếp theo.
Tại Đại hội, Đức Đại lão Hòa thượng Thích Trí Quảng được suy tôn làm Pháp chủ. Thượng tọa Thích Thiện Nhơn, vị chủ tịch đã có nhiều đóng góp quan trọng trong nhiệm kỳ trước, tiếp tục được suy cử giữ chức vụ Chủ tịch Hội đồng Trị sự Giáo hội. Việc kế thừa và phát triển đội ngũ lãnh đạo là một trong những nội dung trọng tâm của Đại hội, nhằm đảm bảo sự ổn định và liên tục trong hoạt động của Giáo hội.
Đại hội XIII đã thảo luận và thông qua Phương hướng và Nhiệm vụ hoạt động của Giáo hội (2022-2027) với nhiều nội dung trọng điểm. Trong đó, Giáo hội đặc biệt nhấn mạnh đến việc tăng cường công tác hoằng pháp, đặc biệt là hoằng pháp trong giới trẻ, học sinh, sinh viên và công nhân khu công nghiệp. Giáo hội cũng chú trọng nâng cao chất lượng đào tạo Tăng Ni, both về chuyên môn Phật học và các kỹ năng cần thiết trong thời đại mới. Bên cạnh đó, hoạt động từ thiện xã hội tiếp tục được đẩy mạnh, không chỉ mang tính chất cứu trợ mà còn hướng tới các chương trình phát triển cộng đồng bền vững, như giáo dục, y tế, bảo vệ môi trường.
Một điểm nổi bật khác của Đại hội XIII là việc Giáo hội xác định rõ hơn vai trò trong hội nhập quốc tế. Giáo hội tiếp tục thắt chặt mối quan hệ với các tổ chức Phật giáo trên thế giới, tham gia tích cực vào các diễn đàn Phật giáo quốc tế, góp phần quảng bá hình ảnh một Việt Nam yêu chuộng hòa bình, một Phật giáo Việt Nam từ bi, trí tuệ và hòa hợp. Ý nghĩa của Đại hội XIII nằm ở việc nó đã vạch ra một tầm nhìn chiến lược cho Giáo hội trong thời kỳ mới, hướng tới sự phát triển bền vững, vừa giữ gìn truyền thống, vừa chủ động, tích cực hội nhập và đóng góp vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Quá trình phát triển và cống hiến của Giáo hội
Giai đoạn hình thành (1981-1992): Đặt nền móng cho sự thống nhất
Giai đoạn từ năm 1981, khi Giáo hội Phật giáo Việt Nam được thành lập, đến năm 1992 là khoảng thời gian đầy gian nan nhưng cũng vô cùng hào hùng để đặt những nền móng đầu tiên cho một ngôi nhà chung của toàn thể Phật giáo Việt Nam. Sau khi thống nhất năm hệ phái, nhiệm vụ cấp bách nhất là củng cố và kiện toàn tổ chức từ Trung ương đến địa phương. Các Ban, Ngành Trung ương và Ban Trị sự tỉnh, thành phố lần lượt được thành lập, tạo nên một hệ thống tổ chức chặt chẽ, giúp Giáo hội có thể hoạt động hiệu quả trên phạm vi cả nước. Việc xây dựng và ban hành Hiến chương Giáo hội là một thành quả pháp lý quan trọng, tạo nên “bộ khung pháp lý” cho mọi hoạt động, từ việc suy cử nhân sự, tổ chức các khóa tu, cho đến các hoạt động từ thiện, xã hội.
Một trong những dấu ấn lớn nhất của giai đoạn này là phong trào trùng tu, xây dựng chùa chiền. Sau những năm tháng chiến tranh, nhiều ngôi chùa bị hư hại, xuống cấp. Nhận thức được rằng chùa不仅是 nơi tu học của Tăng Ni mà còn là trung tâm sinh hoạt văn hóa, tâm linh của cộng đồng dân cư, Giáo hội đã phát động toàn thể Tăng Ni, Phật tử chung tay góp sức. Hàng ngàn ngôi chùa đã được trùng tu, hàng trăm ngôi chùa mới được xây dựng khang trang, trở thành những điểm tựa tinh thần vững chắc cho nhân dân. Đồng thời, Giáo hội cũng rất chú trọng đến công tác đào tạo Tăng Ni kế thừa. Các trường Phật học từ cấp phổ thông đến cao đẳng, đại học được mở ra, với chương trình học kết hợp giữa Phật học và thế học, nhằm đào tạo những vị Tăng Ni có đức, có tài, vừa thâm hiểu giáo lý, vừa có kiến thức xã hội, đáp ứng yêu cầu của thời kỳ mới.
Về hoạt động xã hội, Tăng Ni, Phật tử cả nước đã thể hiện rõ tinh thần “tốt đạo, đẹp đời”. Trong giai đoạn đất nước còn nhiều khó khăn, Giáo hội đã tổ chức nhiều hoạt động cứu trợ, giúp đỡ đồng bào vùng sâu, vùng xa, các gia đình chính sách, người nghèo. Những việc làm tuy giản dị nhưng thấm đẫm tình người, góp phần san sẻ khó khăn với cộng đồng, đồng thời làm sáng ngời hình ảnh của người con Phật luôn luôn từ bi, hỷ xả, cứu khổ cứu nạn. Giai đoạn hình thành là minh chứng hùng hồn cho thấy, dù mới ra đời, Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã nhanh chóng khẳng định được vai trò là một tổ chức tôn giáo yêu nước, có trách nhiệm, biết gắn bó mật thiết với vận mệnh của dân tộc.
Giai đoạn phát triển (1993-2016): Cất cánh và hội nhập
Giai đoạn từ năm 1993 đến năm 2016 là thời kỳ bùng nổ và phát triển mạnh mẽ của Giáo hội Phật giáo Việt Nam, song hành cùng công cuộc đổi mới do Đảng và Nhà nước ta khởi xướng và lãnh đạo. Kinh tế đất nước chuyển mình, đời sống nhân dân được cải thiện, tạo điều kiện thuận lợi để Phật giáo phát triển cả về bề rộng lẫn chiều sâu. Số lượng Tăng Ni, Phật tử không ngừng gia tăng, các hoạt động Phật sự diễn ra sôi nổi, phong phú và đa dạng hơn bao giờ hết.
Có thể bạn quan tâm: Những Điều Cần Biết Khi Được Tặng Tượng Phật: Gợi Ý Trang Trọng Và Ý Nghĩa
Một trong những thành tựu nổi bật nhất là sự lớn mạnh về tổ chức và quy mô. Giáo hội đã mở rộng mạng lưới hoạt động ra khắp 63 tỉnh, thành phố, với hàng chục ngàn ngôi chùa, cơ sở tự viện. Các Ban, Ngành Trung ương được kiện toàn và phát triển, hoạt động chuyên nghiệp và hiệu quả hơn. Công tác đào tạo, tu học được nâng lên một tầm cao mới. Hệ thống giáo dục Phật giáo được chuẩn hóa, từ sơ cấp đến cao đẳng, đại học, và cả nghiên cứu sinh, tạo nên một nguồn nhân lực Tăng Ni hùng hậu, có trình độ. Các khóa tu học dành cho thanh thiếu niên, sinh viên, công nhân, doanh nhân… được tổ chức thường xuyên, với nhiều hình thức mới mẻ, hấp dẫn, thu hút hàng trăm ngàn người tham dự mỗi năm, góp phần ổn định tâm lý, định hướng đạo đức cho giới trẻ trong thời kỳ hội nhập.
Giai đoạn này cũng chứng kiến hoạt động từ thiện xã hội của Giáo hội đạt đến quy mô lớn chưa từng có. Các chương trình “Mái ấm Công quả”, “Cầu làng, đường làng”, “Xe lăn cho người khuyết tật”, “Hũ gạo đạo tràng”, “Hiến máu nhân đạo”… đã trở nên quen thuộc và mang lại hiệu ứng tích cực trong xã hội. Giáo hội và Tăng Ni, Phật tử cả nước đã vận động và đóng góp hàng ngàn tỷ đồng cho các hoạt động cứu trợ thiên tai, giúp đỡ người nghèo, xây dựng nhà tình thương, tài trợ y tế, giáo dục… Những đóng góp này không chỉ thể hiện tinh thần từ bi của đạo Phật mà còn là minh chứng cụ thể cho tinh thần tương thân tương ái của dân tộc, được Đảng, Nhà nước và nhân dân hết lời khen ngợi. Ngoài ra, Giáo hội cũng rất tích cực trong việc bảo vệ môi trường, phát động phong trào “Ăn chay, không sát sinh, giã từ bếp than, sử dụng sản phẩm thân thiện môi trường”, góp phần nâng cao nhận thức và hành động vì một môi trường sống xanh – sạch – đẹp.
Giai đoạn đổi mới và hội nhập (2017 đến nay): Bước tiến vào thời đại số
Từ năm 2017 đến nay, Giáo hội Phật giáo Việt Nam bước vào một giai đoạn phát triển mới, mang đậm dấu ấn của thời đại công nghiệp 4.0 và xu thế toàn cầu hóa. Dưới sự lãnh đạo của Giáo hội, Tăng Ni, Phật tử cả nước đã và đang nỗ lực đổi mới tư duy và phương thức hoạt động, nhằm đưa Phật giáo hội nhập sâu rộng hơn với xã hội hiện đại, đặc biệt là thu hút thế hệ trẻ.
Một trong những điểm nhấn nổi bật là ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin vào các hoạt động Phật sự. Các khóa tu học, giảng pháp, tọa đàm đã được tổ chức trực tuyến thông qua các nền tảng mạng xã hội như Facebook, YouTube, Zoom… Điều này đã xóa bỏ mọi rào cản về không gian và thời gian, giúp pháp âm của Đức Phật có thể lan tỏa đến với hàng triệu người, ở bất kỳ nơi đâu, chỉ với một chiếc điện thoại thông minh. Các website, fanpage của Giáo hội, các chùa, các trường Phật học được xây dựng và cập nhật thường xuyên, trở thành những kênh thông tin quan trọng để phổ biến giáo lý, thông tin hoạt động và kết nối cộng đồng. Việc số hóa kinh sách, tạo lập các thư viện Phật học trực tuyến cũng đang được đẩy mạnh, giúp cho việc học tập và nghiên cứu Phật pháp trở nên dễ dàng và thuận tiện hơn bao giờ hết.
Bên cạnh đó, Giáo hội cũng rất chú trọng đến công tác hoằng pháp trong môi trường hiện đại. Các bài giảng pháp được trình bày bằng ngôn ngữ gần gũi, sinh động, kết hợp với hình ảnh, video minh họa, nhằm giúp người nghe dễ dàng tiếp cận và thấm nhuần giáo lý. Giáo hội cũng khuyến khích Tăng Ni trẻ chủ động tham gia vào các hoạt động xã hội, các phong trào thanh niên, các chương trình tình nguyện, để từ đó có thể “lấy đời để hiểu đạo, lấy đạo để nhập đời”. Trong bối cảnh đại dịch Covid-19, Giáo hội và các Tăng Ni, Phật tử đã thể hiện tinh thần “từ bi hỷ xả, cứu khổ cứu nạn” một cách rất hiện đại: tổ chức các bệnh viện dã chiến, điểm cách ly, bếp ăn từ thiện, quỹ gạo an sinh, tiệm thuốc nam miễn phí… Những đóng góp này đã góp phần cùng cả nước kiểm soát dịch bệnh, ổn định an sinh xã hội, được Đảng, Nhà nước và nhân dân đánh giá cao. Giai đoạn đổi mới và hội nhập là minh chứng rõ ràng cho thấy, Phật giáo Việt Nam không bảo thủ, trì trệ, mà luôn luôn đổi mới, sáng tạo, bắt nhịp với thời đại, để từ đó có thể phục vụ nhân sinh một cách thiết thực và hiệu quả nhất.
Các hoạt động nổi bật của Giáo hội qua các thời kỳ
Hoằng dương Phật pháp: Truyền bá giáo lý và giáo dục đạo đức
Hoằng dương Phật pháp là nhiệm vụ trọng tâm và xuyên suốt trong mọi hoạt động của Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Mục đích cao cả của công việc này là làm cho Chánh pháp được lưu truyền rộng rãi, giúp cho mọi người, từ Tăng Ni đến Phật tử tại gia, đều có cơ hội được tiếp cận, học hỏi và thực hành theo lời dạy của Đức Phật, từ đó xây dựng một đời sống tâm linh trong sáng, đạo đức cao đẹp.
Một trong những hoạt động nền tảng là giảng dạy giáo lý. Giáo hội đã tổ chức hàng ngàn khóa giảng pháp định kỳ tại các chùa lớn, các trung tâm tu học trên cả nước. Các vị giảng sư, với kiến thức uyên bác và tâm huyết, đã diễn giải những giáo lý sâu sắc của đạo Phật bằng ngôn ngữ dễ hiểu, dễ thực hành, giúp người nghe có thể vận dụng vào cuộc sống hằng ngày để chuyển hóa烦恼, sống an vui, hạnh phúc. Bên cạnh đó, Giáo hội cũng đặc biệt chú trọng đến giáo dục Phật học chính quy. Hệ thống các trường Trung cấp, Cao đẳng, Đại học Phật giáo từ Trung ương đến địa phương đã được xây dựng và phát triển mạnh mẽ. Chương trình học được biên soạn công phu, kết hợp hài hòa giữa Phật học và thế học, giữa lý thuyết và thực hành, nhằm đào tạo ra những vị Tăng Ni có đức, có tài, có khả năng trụ trì, hoằng pháp, và phụng sự đạo pháp, phục vụ nhân sinh.
Một trong những điểm sáng nổi bật trong công tác hoằng pháp hiện nay là việc đổi mới phương pháp và phương tiện. Nhận thức được sự phát triển nhanh chóng của công nghệ thông tin và thói quen tiếp nhận thông tin của con người hiện đại, Giáo hội đã mạnh dạn ứng dụng công nghệ số vào việc truyền bá đạo pháp. Các bài giảng, pháp thoại được phát trực tuyến qua Internet, được ghi hình, lưu trữ và chia sẻ rộng rãi trên các nền tảng mạng xã hội. Việc số hóa kinh sách, xây dựng các thư viện Phật học trực tuyến cũng đang được triển khai tích cực, giúp cho việc học tập và nghiên cứu trở nên thuận tiện và hiệu quả hơn. Ngoài ra, Giáo hội cũng tổ chức nhiều khóa tu học dành cho giới trẻ, sinh viên, công nhân với nhiều hình thức sinh động như thiền trà, thiền hành, trò chơi团队, tọa đàm… Những hoạt động này đã thu hút được sự quan tâm và tham gia đông đảo của giới trẻ, góp phần ổn định tâm lý, định hướng đạo đức cho thế hệ tương lai của đất nước.
Từ thiện xã hội: San sẻ yêu thương và chia buồn cùng cộng đồng
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Chi Tiết Đường Lên Chùa Phật Quang: Kinh Nghiệm Đi Lễ Và Tham Quan
Từ thiện xã hội là một trong những hoạt động có bề dày truyền thống và ngày càng được Giáo hội Phật giáo Việt Nam đẩy mạnh, thể hiện sinh động tinh thần “từ bi cứu khổ” và “lục độ vạn hạnh” của đạo Phật. Đối với Giáo hội, hoạt động từ thiện không chỉ đơn thuần là cứu trợ, cứu giúp người nghèo, mà còn là sự sẻ chia yêu thương, là hành động thiết thực để “trụ thế” và “độ sanh” trong thời đại mới.
Hằng năm, Giáo hội và Tăng Ni, Phật tử cả nước đã tổ chức và tham gia hàng ngàn chương trình từ thiện lớn nhỏ. Vào mỗi dịp lễ, Tết, các chùa đều tổ chức gói bánh chưng, nấu cơm từ thiện, phát quà, gạo, tiền cho người nghèo, người già neo đơn, trẻ em mồ côi. Những chương trình “Xuân yêu thương”, “Hành trình yêu thương” đã đi qua khắp các miền Tổ quốc, mang theo hơi ấm của tình người đến với những vùng sâu, vùng xa, vùng bị thiên tai, lũ lụt. Giáo hội cũng vận động, kêu gọi sự đóng góp của các mạnh thường quân, Phật tử để xây dựng cầu đường, trường học, nhà tình thương, giếng nước sạch… Những công trình tuy nhỏ bé nhưng có ý nghĩa to lớn, góp phần cải thiện đời sống vật chất và tinh thần cho bà con, đặc biệt là ở các vùng kinh tế – xã hội khó khăn.
Trong những năm gần đây, quy mô và mức độ chuyên nghiệp của các hoạt động từ thiện ngày càng được nâng cao. Giáo hội đã thành lập và hỗ trợ nhiều quỹ từ thiện, đội cứu trợ, bệnh xá, phòng chẩn y, hoạt động thường xuyên và có tổ chức. Khi dịch bệnh Covid-19 bùng phát, tinh thần từ bi của Tăng Ni, Phật tử cả nước đã được phát huy một cách mạnh mẽ. Các chùa đã đóng cửa tu tập, chuyển sang làm điểm cách ly, bệnh viện dã chiến, bếp ăn 0 đồng, quầy thuốc miễn phí, ATM gạo… Hàng ngàn Tăng Ni đã xung phong vào “tâm dịch”, khoác lên mình bộ đồ bảo hộ màu trắng, vừa là nhà tu hành, vừa là chiến sĩ nơi tuyến đầu chống dịch. Những đóng góp to lớn và đầy tính nhân văn này của Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã được Đảng, Nhà nước và nhân dân ghi nhận, biểu dương và khen thưởng. Hoạt động từ thiện xã hội không chỉ giúp đỡ được nhiều người mà còn góp phần xây dựng hình ảnh một Phật giáo gần dân, hiểu dân, thương dân và phục vụ dân, làm đẹp thêm truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta: “lá lành đùm lá rách”.
Góp phần vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Từ khi ra đời đến nay, Giáo hội Phật giáo Việt Nam và Tăng Ni, Phật tử cả nước luôn gắn bó mật thiết với vận mệnh của dân tộc, thể hiện truyền thống yêu nước nồng nàn, son sắt. Giáo hội xác định rõ ràng rằng, yêu nước là một biểu hiện cao đẹp của lòng từ bi. Yêu nước, phụng sự Tổ quốc chính là thực hành theo lý tưởng “Phụng sự chúng sanh là cúng dường chư Phật” của đạo Phật.
Trong công cuộc xây dựng đất nước, Giáo hội luôn là bạn đồng hành tin cậy của Đảng và Nhà nước. Giáo hội tích cực tuyên truyền, vận động Tăng Ni, Phật tử chấp hành tốt các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Tăng Ni, Phật tử tích cực tham gia các phong trào thi đua “Yêu nước”, “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc”, “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”… Nhiều cá nhân, tập thể là Tăng Ni, Phật tử đã trở thành chiến sĩ thi đua,勞 động anh hùng, góp phần vào công cuộc đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Giáo hội cũng tham gia tích cực vào việc xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam, góp phần chống lại các biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, đấu tranh với các quan điểm sai trái, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
Trong công cuộc bảo vệ Tổ quốc, Tăng Ni, Phật tử cả nước cũng đã thể hiện tinh thần quật khởi, bất khuất. Trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, biết bao vị sư sãi, Phật tử đã vừa giữ giới, vừa cầm giáo, đứng lên chống lại giặc ngoại xâm, bảo vệ non sông. Nhiều ngôi chùa đã trở thành điểm tựa cách mạng, nuôi giấu cán bộ, cất giữ vũ khí, làm nơi liên lạc. Những tấm gương như Hòa thượng Thích Quảng Đức với hành động tự thiêu để bảo vệ chính pháp, đã trở thành biểu tượng của tinh thần bất bạo động, đấu tranh vì hòa bình, công lý và tự do. Ngày nay, trong thời bình, Giáo hội vẫn luôn tuyên truyền, giáo dục tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc cho Tăng Ni, Phật tử, đặc biệt là thế hệ trẻ. Giáo hội cũng tích cực tham gia vào công tác bảo vệ chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc, kêu gọi, vận động Tăng Ni, Phật tử cả nước hướng về Trường Sa, Hoàng Sa, góp phần giữ gìn hòa bình, ổn định để đất nước phát triển.
Lời kết: Tôn vinh truyền thống và hướng tới tương lai
Qua hơn bốn thập kỷ hình thành và phát triển, Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã viết nên những trang sử vàng chói lọi, đầy tự hào. Từ một tổ chức mới được thống nhất, Giáo hội đã vươn mình mạnh mẽ, trở thành “ngôi nhà chung” vững chắc cho hơn 12 triệu tín đồ và hàng chục triệu quần chúng Phật tử trên khắp mọi miền Tổ quốc. Những thành tựu to lớn mà Giáo hội đạt được trong các lĩnh vực hoằng dương Phật pháp, đào tạo Tăng Ni, từ thiện xã hội, và đóng góp vào sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc là minh chứng hùng hồn cho sức sống mãnh liệt và tinh thần “tốt đạo, đẹp đời” của Phật giáo Việt Nam.
Tinh thần đoàn kết, hòa hợp luôn là cốt lõi, là “hơi thở” nuôi dưỡng sự phát triển bền vững của Giáo hội. Dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào, Tăng Ni, Phật tử cả nước cũng luôn đoàn kết một lòng, cùng nhau vượt qua mọi khó khăn, thử thách. Truyền thống yêu nước nồng nàn đã được hun đúc qua hàng ngàn năm lịch sử, đến nay lại càng được phát huy mạnh mẽ, trở thành bản sắc không thể trộn lẫn của Phật giáo Việt Nam. Giáo hội không chỉ là nơi tu tâm, dưỡng tính mà còn là điểm tựa tinh thần, là ngọn cờ dẫn đầu trong các phong trào thi đua yêu nước, góp phần ổn định chính trị, phát triển kinh tế, và giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.
Trước những thời cơ và thách thức mới của thời đại, Giáo hội Phật giáo Việt Nam cần tiếp tục đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám đi vào những lĩnh vực mới. Cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, đổi mới phương pháp hoằng pháp để có thể lan tỏa Chánh pháp một cách rộng rãi và hiệu quả nhất trong thời đại số. Cần nâng cao chất lượng đào tạo Tăng Ni, không chỉ về chuyên môn Phật học mà còn về các kỹ năng cần thiết để có thể thích nghi và phục vụ cộng đồng một cách tốt nhất. Và hơn hết, Giáo hội cần luôn giữ vững tinh thần đoàn kết, hòa hợp, phát huy dân chủ, tăng cường kỷ cương, để từ đó có thể sánh vai cùng toàn Đảng, toàn dân, toàn quân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa giàu mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh. Chắc chắn rằng, với sự quan tâm, giúp đỡ của Đảng, Nhà nước, với sự đoàn kết, nỗ lực không ngừng của toàn thể Tăng Ni, Phật tử cả nước, Giáo hội Phật giáo Việt Nam sẽ tiếp tục vững bước trên con đường phụng đạo, yêu nước, viết tiếp những trang sử huy hoàng, đóng góp xứng đáng vào sự nghiệp dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 14, 2025 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
