99 điều phật dạy: Những lời răn cốt lõi giúp bạn sống an lạc và trí tuệ

Trong cuộc sống hiện đại, con người ngày càng phải đối mặt với nhiều áp lực và lo toan. Những bộn bề công việc, những mối quan hệ phức tạp, hay đơn giản là những bất mãn nhỏ nhặt trong ngày khiến tâm trí chúng ta luôn trong trạng thái bất an. Trong những lúc như vậy, việc tìm về những lời dạy của Đức Phật như một liều thuốc an thần quý giá, giúp tâm hồn lắng lại, nhìn nhận mọi việc một cách thấu đáo và từ bi hơn.

“99 điều phật dạy” không phải là một bộ kinh điển cố định, mà là cách gọi khái quát để chỉ những lời răn cốt lõi được đúc kết từ hàng ngàn năm lịch sử Phật giáo. Đây là những chân lý giản dị nhưng sâu sắc, là kim chỉ nam cho một cuộc sống an vui, không oán giận, sống với lòng từ bi và trí tuệ. Bài viết này sẽ cùng bạn khám phá 99 điều phật dạy quan trọng, được hệ thống hóa theo các chủ đề thiết yếu như: Làm người, Gia đình, Xã hội, và Tu tâm. Mỗi điều răn sẽ được phân tích rõ ràng, kèm theo những dẫn chứng từ kinh điển và ví dụ thực tế, giúp người đọc dễ dàng tiếp cận và vận dụng vào đời sống hàng ngày.

Có thể bạn quan tâm: 8 Điều Phật Dạy Giúp Tâm An, Sống Lành Và Hạnh Phúc Mỗi Ngày

99 điều phật dạy cốt lõi để sống an lạc

Bộ 99 điều phật dạy được chia thành 4 nhóm lớn, phản ánh toàn diện các mối quan hệ và trách nhiệm của một con người trong xã hội. Việc học và thực hành những lời dạy này không chỉ giúp cá nhân tu dưỡng tâm tính mà còn góp phần xây dựng một cộng đồng văn minh, hòa ái.

Làm người: 28 điều phật dạy về đạo đức và nhân cách

Có thể bạn quan tâm: 99 Câu Phật Học: Tuyển Tập Những Lời Dạy Sâu Sắc Về Cuộc Sống Và Tâm Hồn

Một con người có nhân cách tốt là nền tảng của mọi mối quan hệ lành mạnh. 28 điều phật dạy đầu tiên sẽ hướng dẫn chúng ta cách sống làm người, từ những phẩm chất cơ bản nhất.

1. Hiếu thảo với cha mẹ là điều thiêng liêng nhất. Đức Phật dạy: “Ai làm cho cha mẹ buồn phiền, người ấy đã phạm tội.” Hiếu thảo không chỉ là cung phụng vật chất mà là sự quan tâm, kính trọng và lắng nghe. Khi cha mẹ già yếu, con cái cần thay phiên chăm sóc, như chim non mớm mồi cho chim mẹ. Việc này giúp tâm ta nuôi dưỡng lòng biết ơn, một đức tính cốt lõi trong đạo làm con.
2. Kính trọng bậc trưởng thượng, thầy tổ. Người đi trước đã trải qua nhiều gian nan, tích lũy kinh nghiệm. Kính trọng họ là học hỏi để rút ngắn con đường sai lầm. Khi gặp người lớn tuổi, ta nên nhường chỗ, nói năng lễ phép, và luôn giữ thái độ khiêm tốn.
3. Giữ gìn năm giới: Không sát sinh, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không uống rượu. Năm giới là nền tảng đạo đức căn bản. Không sát sinh nuôi dưỡng lòng từ bi. Không trộm cắp giúp ta sống trung thực. Không tà dâm giữ gìn hạnh phúc gia đình. Không nói dối xây dựng niềm tin. Không uống rượu giúp tâm trí minh mẫn, tránh những hành động sai lầm do men say.
4. Thường xuyên sám hối lỗi lầm. Ai cũng có thể phạm sai lầm. Điều quan trọng là nhận ra và sửa đổi. Sám hối không phải là sự tự ti mà là quá trình thanh lọc tâm hồn. Khi làm điều sai, ta nên thành tâm sám hối với người bị ảnh hưởng và với chính mình, rồi cố gắng không tái phạm.
5. Biết hổ thẹn khi làm điều xấu. “Hổ” là tự thấy xấu hổ với bản thân. “Thẹn” là e ngại người khác biết điều xấu mình làm. Hai cảm xúc này như hai vị thần hộ vệ, giúp con người tránh xa điều ác. Người không biết hổ thẹn dễ sa vào đường cùng.
6. Sống trung thực, ngay thẳng. Lòng trung thực là nền tảng của mọi mối quan hệ bền vững. Nói dối dù chỉ một lần cũng có thể làm mất niềm tin vĩnh viễn. Người trung thực sống thanh thản, không phải lo che giấu điều gì.
7. Biết ơn và đền đáp công ơn. Ơn cha mẹ, ơn thầy cô, ơn bạn bè giúp đỡ… đều cần được ghi nhớ. Đền ơn không nhất thiết phải là vật chất, mà có thể là sự quan tâm, giúp đỡ khi họ cần. Người sống biết ơn luôn cảm thấy cuộc đời ấm áp và giàu có.
8. Giữ tâm từ bi, không oán hận. Oán hận giống như nắm tro nóng bỏng, chỉ làm tay mình bị bỏng. Đức Phật dạy: “Hận thù diệt hận thù, thế gian này không có. Từ bi diệt hận thù, định luật ngàn đời nay.” Khi bị tổn thương, hãy tập buông bỏ, tha thứ để tâm được nhẹ nhõm.
9. Lòng nhân ái đối với mọi chúng sinh. Không chỉ đối xử tốt với con người, Phật giáo còn dạy chúng ta sống hòa hợp với vạn vật. Thấy côn trùng nhỏ cũng không cố ý giết hại, thấy cây cỏ cũng biết trân trọng. Tâm từ bi mở rộng giúp ta sống chan hòa với vũ trụ.
10. Thương người như thể thương thân. Khi người khác gặp hoạn nạn, hãy đặt mình vào hoàn cảnh của họ mà giúp đỡ. Sự đồng cảm này làm cho xã hội ấm áp hơn. Một lời an ủi, một hành động nhỏ cũng có thể là tia sáng cứu rỗi ai đó trong bóng tối.
11. Giúp đỡ người nghèo khổ, bất hạnh. Của cho không bằng cách cho. Khi giúp đỡ, hãy cho với tấm lòng chân thành, không khoe khoang, không coi thường. Việc làm này không chỉ giúp người khác mà còn thanh lọc tâm hồn ta, diệt trừ thói keo kiệt, ích kỷ.
12. Cứu tế động vật hoạn nạn. Thả chim, cá bị bắt; cứu chó, mèo bị bỏ rơi… Những hành động này tuy nhỏ nhưng thể hiện lòng từ bi vô lượng. Chúng giúp ta gieo trồng phước đức và làm dịu đi bản năng bạo lực trong con người.
13. Lòng dũng cảm đối diện với khó khăn. Dũng cảm không có nghĩa là liều lĩnh mà là dám đứng lên trước cái ác, dám đối diện với sai lầm của bản thân. Khi gặp thử thách, đừng trốn chạy mà hãy bình tĩnh tìm cách vượt qua.
14. Tự lập, không ỷ lại. Người có chí hướng phải biết tự lực cánh sinh. Ỷ lại vào người khác chỉ khiến ta trở nên yếu đuối. Hãy rèn luyện kỹ năng sống, làm việc bằng chính sức lực và trí tuệ của mình.
15. Biết tự lượng sức mình. Không nên cố làm những việc vượt quá khả năng, dễ dẫn đến thất bại và chán nản. Biết điểm mạnh, điểm yếu của bản thân để lựa chọn mục tiêu phù hợp. Tự lượng sức không phải là nhút nhát mà là sự khôn ngoan.
16. Lòng kiên nhẫn, nhẫn nhịn. Cuộc sống không phải lúc nào cũng bằng phẳng. Kiên nhẫn là chìa khóa vượt qua nghịch cảnh. Khi bị xúc phạm, hãy giữ tâm bình tĩnh, đừng nóng giận trả miếng. Nhẫn nhịn không phải là hèn nhát mà là thể hiện bản lĩnh và tu dưỡng.
17. Biết nhận lỗi và sửa sai. Ai cũng có thể sai, nhưng không phải ai cũng dám nhận. Người có đạo đức dám đứng ra nhận trách nhiệm khi mắc lỗi và tìm cách khắc phục. Việc này giúp ta trưởng thành và赢得 sự tôn trọng của người khác.
18. Không ganh ghét, tật đố người hơn mình. Ghen tị như ngọn lửa thiêu đốt chính mình. Thay vì oán trách, hãy học hỏi điểm tốt của người khác để hoàn thiện bản thân. Chúc mừng thành công của người khác là biểu hiện của một tâm hồn rộng lượng.
19. Không kiêu căng, tự phụ. Người có tài mà kiêu ngạo dễ bị cô lập. Hãy khiêm tốn học hỏi, vì tri thức là vô tận. Coi thường người khác chỉ cho thấy sự thiển cận của bản thân.
20. Tâm thanh tịnh, ít dục vọng. Dục vọng quá lớn khiến tâm luôn bất an. Hãy học cách sống giản dị, biết足常乐. Khi lòng tham giảm bớt, ta sẽ cảm nhận được hạnh phúc từ những điều bình dị xung quanh.
21. Biết滿足, không tham lam. Người tham lam như giếng sâu không đáy, có bao nhiêu cũng không đủ. Biết满足 mới có thể an nhiên. Hãy trân trọng những gì mình đang có thay vì mãi chạy theo những gì mình không có.
22. Lòng quảng đại, hay bố thí. Bố thí không chỉ là cho tiền của mà còn là cho thời gian, công sức, lời nói tốt đẹp. Người hay bố thí tâm hồn luôn phong phú, cuộc sống cũng gặp nhiều may mắn hơn.
23. Giữ gìn khẩu nghiệp: Không nói dối, không nói lời chia rẽ, không nói lời ác độc, không nói lời vô ích. Miệng là cửa ngõ của tâm. Một lời nói ác có thể giết chết tình bạn lâu năm. Hãy suy nghĩ trước khi nói, chỉ nói những điều có ích, chân thật và dịu dàng.
24. Không tham lam của cải người khác. Tham của cải bất chính như uống nước muối, càng uống càng khát. Hãy sống trung thực, làm việc chân chính để hưởng thành quả xứng đáng.
25. Không sân hận, nóng giận. Sân hận làm tổn hại gan, hại tim, hại sức khỏe. Khi cảm thấy giận dữ, hãy hít thở sâu, đếm từ 1 đến 10, hoặc rời khỏi hiện trường. Tập thiền định cũng giúp tâm bình tĩnh hơn.
26. Không si mê, mê tín. Phải dùng trí tuệ để phân biệt đúng sai, phải trái. Không tin theo một cách mù quáng. Đức Phật dạy: “Đừng tin vì nghe nói, đừng tin vì là truyền thống, đừng tin vì là lời thầy tổ dạy… Hãy tự mình chứng nghiệm rồi mới tin.”
27. Biết suy xét nhân quả. Mọi hành động đều có hậu quả. Gieo nhân thiện gặp quả lành, gieo nhân ác gặp quả dữ. Hiểu rõ luật nhân quả giúp ta cẩn trọng trong suy nghĩ và hành động.
28. Tâm vô ngã, vị tha. Người có tâm vô ngã sống vì lợi ích chung, không câu chấp vào cái tôi cá nhân. Họ sẵn sàng hy sinh lợi ích riêng để giúp đỡ cộng đồng. Đây là cảnh giới cao nhất của đạo làm người.

Gia đình: 26 điều phật dạy xây dựng hạnh phúc bền vững

Gia đình là tế bào của xã hội, là nơi nuôi dưỡng tình yêu thương và là bến đỗ bình yên sau mỗi ngày dài. 26 điều phật dạy sau đây sẽ giúp bạn gìn giữ và vun đắp cho tổ ấm của mình.

29. Vợ chồng hòa thuận, thủy chung. Đức Phật dạy vợ chồng nên như “cặp uyên ương”, sống có nghĩa có tình. Hòa thuận không có nghĩa là không có bất đồng, mà là biết cách沟通, nhường nhịn và cùng nhau vượt qua khó khăn. Thủy chung là nền tảng của niềm tin trong hôn nhân.
30. Chồng là trụ cột, vợ là hậu phương. Vai trò không phân biệt cao thấp. Người chồng cần gánh vác trách nhiệm mưu sinh, lo toan cho gia đình. Người vợ quán xuyến việc nhà, chăm sóc con cái, là chỗ dựa tinh thần vững chắc. Hai người phối hợp nhịp nhàng như “thuận vợ thuận chồng, tát biển đông cũng cạn”.
31. Tôn trọng không gian riêng của nhau. Dù là vợ chồng cũng cần có không gian riêng tư. Không nên kiểm soát hay soi mói quá mức. Sự tôn trọng này giúp mối quan hệ bền chặt hơn, tránh cảm giác ngột ngạt.
32. Cùng nhau chia sẻ việc nhà. Việc nhà không phải là trách nhiệm riêng của người vợ. Cùng nhau nấu cơm, dọn dẹp, chăm con sẽ tăng thêm tình cảm vợ chồng, tạo nên sự gắn bó.
33. Thường xuyên沟通 tâm sự. Đừng để những giận hờn, hiểu lầm tích tụ. Mỗi ngày dành ít phút để tâm sự, chia sẻ buồn vui. Lắng nghe bằng cả trái tim, không phán xét. Điều này giúp hai người luôn thấu hiểu và đồng điệu.
34. Biết道歉 và tha thứ. Trong đời sống chung, va chạm là điều khó tránh khỏi. Khi làm sai, hãy chủ động xin lỗi. Khi bị tổn thương, hãy cố gắng tha thứ. Sự道歉 và tha thứ chính là “dầu gió” xoa dịu những vết xước trong tình cảm.
35. Cùng nhau tu tập, hướng thiện. Vợ chồng cùng nhau đi chùa, tụng kinh, làm việc thiện là cách tốt nhất để tâm hồn cùng hòa quyện. Khi cả hai cùng hướng đến điều tốt đẹp, gia đình sẽ tràn ngập năng lượng tích cực.
36. Nuôi dạy con cái hiếu thảo, chăm học. Trẻ em như cây non, cần được uốn nắn từ nhỏ. Dạy con biết lễ phép với ông bà cha mẹ, biết yêu thương anh chị em. Đồng thời khuyến khích con ham học hỏi, rèn luyện nhân cách. “Nhất tự chi sư, bán tự chi sư” – Dù chỉ dạy một chữ cũng là thầy.
37. Cha mẹ nêu gương tốt cho con. Con cái học hỏi từ cha mẹ nhiều hơn là từ sách vở. Muốn con hiếu thảo, cha mẹ phải hiếu thảo với ông bà. Muốn con trung thực, cha mẹ đừng nói dối. Hành động của cha mẹ là bài học sống động nhất.
38. Không溺爱 con cái. Yêu con là本能, nhưng溺爱 là hại con. Không nên đáp ứng mọi yêu cầu của con, kể cả những điều không cần thiết. Dạy con biết lao động, biết tiết kiệm, biết chịu trách nhiệm với hành động của mình.
39. Dạy con biết感恩. Dạy con biết cảm ơn khi được giúp đỡ, biết nhớ ơn thầy cô, bạn bè. Trẻ biết感恩 sẽ sống nhân hậu, dễ dàng xây dựng các mối quan hệ tích cực.
40. Anh chị em hòa thuận, yêu thương. Anh chị em là ruột thịt, là chỗ dựa tinh thần khi cha mẹ già yếu. Biết nhường nhịn, giúp đỡ nhau trong hoạn nạn. “Anh em như thể chân tay”, khi một người đau, cả nhà cùng lo.
41. Không tranh chấp tài sản. Việc chia tài sản là nguyên nhân gây ra nhiều bất hòa trong gia đình. Nên bàn bạc công bằng, minh bạch, dựa trên tinh thần tương thân tương ái. Ai có điều kiện hơn thì nhường nhịn, ai khó khăn hơn thì được ưu tiên.
42. Chăm sóc ông bà lúc ốm đau. Khi cha mẹ già yếu, con cháu phải hết lòng chăm sóc, như cha mẹ đã chăm sóc mình lúc nhỏ. Không được嫌弃, không được lạnh nhạt. Việc này vừa là bổn phận, vừa là cách dạy lại con cháu về đạo hiếu.
43. Tổ chức lễ giỗ cha mẹ đầy đủ. Lễ giỗ là dịp để con cháu tưởng nhớ, báo đáp công ơn sinh thành. Dù bận rộn đến đâu, cũng nên sắp xếp về quê sum họp, dọn dẹp mộ phần, thắp nén nhang tưởng niệm.
44. Giữ gìn nề nếp gia phong. Mỗi gia đình đều có những truyền thống tốt đẹp cần được lưu giữ, như cách ứng xử, phong tục tập quán, nghề nghiệp truyền thống… Việc này giúp các thế hệ sau luôn tự hào về cội nguồn.
45. Không đánh mắng con cái trước mặt người ngoài. Việc này làm tổn thương lòng tự trọng của trẻ. Nếu con có lỗi, nên nhẹ nhàng khuyên bảo khi hai mẹ con ở riêng. Dùng roi vọt chỉ khiến trẻ trở nên hung hăng hoặc nhút nhát.
46. Biết cách giáo dục con theo từng độ tuổi. Trẻ nhỏ cần sự dịu dàng, trẻ lớn cần sự tôn trọng. Không nên dùng chung một phương pháp giáo dục cho mọi lứa tuổi. Tìm hiểu tâm lý lứa tuổi để có cách沟通 phù hợp.
47. Khuyến khích con phát triển sở trường. Mỗi đứa trẻ đều có năng khiếu riêng. Cha mẹ nên quan sát, phát hiện và tạo điều kiện để con phát huy. Dù là âm nhạc, hội họa, thể thao hay khoa học, điều quan trọng là con được sống với đam mê.
48. Dạy con biết tự lập. Từ nhỏ đã nên dạy con tự穿衣, tự吃饭, tự整理书包. Lớn lên thì biết tự đi học, tự làm bài, tự giải quyết vấn đề. Tính tự lập giúp con vững vàng hơn khi bước vào đời.
49. Giữ không khí gia đình vui vẻ, ấm cúng. Một lời nói đùa, một bữa cơm quây quần, hay một chuyến đi chơi ngắn ngày cũng có thể hâm nóng tình cảm gia đình. Gia đình hạnh phúc là nơi mọi thành viên đều cảm thấy thoải mái và được yêu thương.
50. Cùng nhau vượt qua khó khăn. Khi gia đình gặp biến cố, tất cả phải đoàn kết, không ai được bỏ cuộc. Cùng nhau bàn bạc, cùng nhau chia sẻ gánh nặng. Khó khăn rồi sẽ qua, nhưng tình thân là mãi mãi.
51. Biết cách dung hòa quan hệ với亲家. Quan hệ亲家 tốt đẹp giúp con cái hạnh phúc hơn. Nên giữ khoảng cách vừa phải, không can thiệp sâu vào cuộc sống riêng của con cái, nhưng cũng không thờ ơ.
52. Thường xuyên sum họp, đoàn viên. Dù con cái đã lập gia đình riêng, thỉnh thoảng cũng nên tổ chức những buổi sum họp cả đại gia đình. Những tiếng cười nói rôm rả, những câu chuyện vui buồn sẽ gắn kết các thế hệ lại với nhau.
53. Dạy con biết sống giản dị, tiết kiệm. Không nên cho con tiêu xài hoang phí. Dạy con biết trân trọng đồng tiền, biết chia sẻ với người nghèo. Một miếng cơm thừa cũng không nên bỏ phí.
54. Không so sánh con với người khác. Việc này khiến con tự ti hoặc phản nghịch. Hãy khen ngợi điểm mạnh của con, nhẹ nhàng nhắc nhở điểm yếu. So sánh chỉ khiến khoảng cách giữa cha mẹ và con cái ngày càng xa.
55. Giữ gìn hạnh phúc gia đình như giữ gìn con ngươi của mắt. Một khi hạnh phúc tan vỡ, tổn thương sẽ theo cả đời. Khi có mâu thuẫn, hãy nghĩ đến con cái, nghĩ đến những kỷ niệm đẹp để níu kéo. “Thuận vợ thuận chồng” là điều kiện tiên quyết để “gian nhà không khó”.
56. Biết cách làm mới tình cảm vợ chồng. Đừng để hôn nhân trở nên nhàm chán. Thỉnh thoảng tạo bất ngờ cho đối phương bằng một món quà nhỏ, một bữa ăn浪漫, hay một bức thư tay. Những điều nhỏ nhặt này góp phần giữ lửa hôn nhân.

Xã hội: 25 điều phật dạy về ứng xử và trách nhiệm công dân

Có thể bạn quan tâm: 9 Lời Phật Dạy Giúp Tâm Hồn Bình Yên Giữa Đời Thường

Sống trong xã hội, chúng ta không thể tách rời khỏi các mối quan hệ cộng đồng. 25 điều phật dạy sau giúp bạn trở thành một công dân có trách nhiệm, được yêu mến và kính trọng.

57. Kính trên, nhường dưới. Gặp người lớn tuổi phải chào hỏi lễ phép. Nhường chỗ cho người già, trẻ nhỏ, phụ nữ có thai trên xe buýt. Hành động nhỏ này thể hiện văn hóa ứng xử và lòng nhân ái của một con người.
58. Giữ gìn trật tự công cộng. Không gây ồn ào nơi đông người, không xả rác bừa bãi, không chiếm dụng lối đi chung. Sống có ý thức kỷ luật là trách nhiệm của mọi công dân.
59. Tôn trọng luật pháp, sống chân chính. Luật pháp là ranh giới giữa cái thiện và cái ác. Sống trong xã hội, phải tuân thủ pháp luật, không được vì tư lợi mà vi phạm. Người chân chính dù trong hoàn cảnh khó khăn cũng không bán đứng lương tâm.
60. Làm việc chăm chỉ, không lười biếng. Lao động là danh dự. Mỗi người đều có trách nhiệm mưu sinh bằng sức lực và trí tuệ của mình. Lười biếng không chỉ làm khổ bản thân mà còn là gánh nặng cho gia đình và xã hội.
61. Biết ơn quê hương, đất nước. Quê hương là nơi chôn nhau cắt rốn, là cội nguồn của mỗi con người. Biết ơn đất nước vì đã mang lại cuộc sống hòa bình, ấm no. Có thể bằng những việc làm nhỏ như giữ gìn vệ sinh môi trường, tuyên truyền du lịch địa phương.
62. Yêu chuộng hòa bình, ghét chiến tranh. Chiến tranh chỉ mang lại đau thương, mất mát. Người Phật tử luôn nuôi dưỡng tâm念 mong ước hòa bình, không kích động hận thù, không cổ vũ bạo lực.
63. Bảo vệ môi trường, sống xanh. Đức Phật dạy con người phải sống hòa hợp với thiên nhiên. Không phá rừng, không săn bắt động vật hoang dã, hạn chế dùng đồ nhựa, trồng nhiều cây xanh. Bảo vệ môi trường là bảo vệ sự sống của chính mình.
64. Tham gia các hoạt động từ thiện, xã hội. Góp tiền, góp công vào các quỹ từ thiện, đi phát cơm cho người nghèo, tham gia hiến máu nhân đạo… Những việc làm này tuy nhỏ nhưng góp phần làm cho xã hội ấm áp hơn.
65. Tôn trọng sự khác biệt văn hóa, tôn giáo. Mỗi dân tộc, mỗi tôn giáo đều có phong tục, tín ngưỡng riêng. Không nên coi thường hay chế giễu điều đó. Miễn là không vi phạm pháp luật và đạo đức, hãy tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng của người khác.
66. Không kỳ thị người nghèo, người khuyết tật. Người nghèo, người khuyết tật cũng có nhân phẩm và lòng tự trọng. Không nên coi thường hay trêu chọc họ. Hãy đối xử với họ bằng sự bình đẳng và lòng trắc ẩn.
67. Giúp đỡ người gặp hoạn nạn, hoạn nạn. Thấy người bị tai nạn, hãy cứu giúp. Thấy người bị trộm cướp, hãy báo công an. Không thờ ơ lạnh nhạt trước nỗi đau của người khác. Một hành động dũng cảm có thể cứu sống một mạng người.
68. Có tinh thần tương thân tương ái. “Lá lành đùm lá rách”, “Một miếng khi đói bằng một gói khi no”. Khi hàng xóm khó khăn, hãy san sẻ cơm áo. Khi làng xóm bị thiên tai, hãy cùng nhau cứu trợ. Tinh thần đoàn kết giúp cộng đồng vững mạnh hơn.
69. Không tham gia các tệ nạn xã hội. Cờ bạc, rượu chè, ma túy, mại dâm… là những tệ nạn làm hủy hoại bản thân và gia đình. Tuyệt đối không chạm vào, đồng thời khuyên can người thân tránh xa.
70. Có trách nhiệm với công việc được giao. Dù là công việc gì, cũng nên làm với tinh thần trách nhiệm cao. Không làm qua loa, đối phó. Việc tốt không chờ mai, hãy làm ngay hôm nay.
71. Biết cách làm việc nhóm. Xã hội hiện đại đề cao tinh thần hợp tác. Biết lắng nghe ý kiến người khác, biết nhường nhịn và đóng góp sức lực của mình cho mục tiêu chung. Người có tinh thần đồng đội luôn được trọng dụng.
72. Tôn trọng bản quyền, không sao chép trái phép. Sáng tạo là tài sản trí tuệ. Không nên photocopy sách vở, không tải phim nhạc lậu, không dùng phần mềm bẻ khóa. Tôn trọng bản quyền là thể hiện sự văn minh.
73. Có ý thức bảo vệ di sản văn hóa. Các di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh là tài sản chung của dân tộc. Không nên bôi bẩn, phá hoại. Khi đi tham quan, hãy tuân thủ nội quy, giữ gìn vệ sinh.
74. Biết cách xử lý xung đột một cách hòa bình. Khi có mâu thuẫn, không nên dùng bạo lực. Hãy tìm cách thương lượng, đối thoại. Nhờ người trung gian hòa giải nếu cần. Hòa giải thành công tốt hơn kiện tụng.
75. Không tham gia các hội nhóm xấu, phản động. Những nhóm lợi dụng tôn giáo, chính trị để lôi kéo, kích động quần chúng là nguy hiểm. Hãy tỉnh táo, dùng trí tuệ để phân biệt phải trái.
76. Có ý thức phòng chống tội phạm. Tự bảo vệ mình và gia đình bằng cách khóa cửa cẩn thận, không đi chơi khuya, không tin người lạ. Đồng thời tích cực tham gia phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc.
77. Biết cách ứng xử nơi công sở. Với cấp trên, phải kính trọng nhưng không nịnh hót. Với cấp dưới, phải quan tâm nhưng không hách dịch. Với đồng nghiệp, phải đoàn kết, giúp đỡ. Một môi trường làm việc hòa thuận giúp hiệu quả công việc cao hơn.
78. Không tham ô, nhận hối lộ. Của bất nghĩa dù nhiều đến đâu cũng không nên nhận. Ăn của dân, chỉ để dân, phải biết giữ mình trong sạch. Người liêm chính dù nghèo nhưng được người đời kính nể.
79. Có tinh thần học hỏi, cầu tiến. Xã hội luôn phát triển, tri thức không ngừng đổi mới. Đừng bằng lòng với hiện tại. Hãy thường xuyên học hỏi, cập nhật kiến thức, kỹ năng mới để không bị tụt hậu.
80. Biết cách quản lý thời gian. Thời gian là vàng bạc. Biết lên kế hoạch cho công việc, biết phân biệt việc quan trọng và việc cấp bách. Người biết quản lý thời gian là người thành công.
81. Sống có理想, có hoài bão. Đừng sống một cách vô định. Hãy xác định mục tiêu cho bản thân, dù là lớn hay nhỏ. Có理想 thì cuộc sống mới có động lực, có ý nghĩa.

Tu tâm: 20 điều phật dạy hướng đến giác ngộ và giải thoát

Phần tu tâm là cốt tủy của đạo Phật, hướng con người từ phàm phu hướng đến cảnh giới giác ngộ, giải thoát. 20 điều phật dạy sau đây là kim chỉ nam cho quá trình tu tập dài lâu.

82. Tin nhân quả, không làm điều ác. Luật nhân quả là chân lý muôn đời. Gieo nhân nào gặt quả nấy. Người tu tâm phải luôn ghi nhớ điều này, không vì一时 tham欲 mà làm điều ác. Sống nhân quả là sống an nhiên.
83. Tin luân hồi, sống có phước đức. Con người sau khi chết không tiêu tan, mà sẽ đầu thai theo nghiệp lực. Những việc thiện ta làm hôm nay là đang gieo trồng phước đức cho kiếp sau. Tu nhân tích đức là cách để có một kiếp sống tốt đẹp hơn.
84. Tập thiền định, giữ tâm thanh tịnh. Thiền định là phương pháp hiệu quả để rèn luyện tâm念. Mỗi ngày dành 15-30 phút để ngồi thiền, tập trung vào hơi thở, quan sát tâm念 phát sinh và tan biến. Lâu dần, tâm sẽ trở nên an định, sáng suốt.
85. Tụng kinh, niệm Phật. Tụng kinh giúp tâm lắng đọng, hiểu rõ giáo lý. Niệm Phật (như niệm “Nam mô A Di Đà Phật”) giúp nhiếp tâm, diệt trừ杂念. Nên chọn thời gian清晨 hoặc tối khuya để tụng niệm, không gian yên tĩnh càng tốt.
86. Giữ năm giới, sống thanh tịnh. Năm giới là nền tảng của việc tu tâm. Giữ giới trong sạch thì tâm mới thanh thản. Khi có犯 giới, phải thành tâm sám hối và cố gắng không tái phạm.
87. Xuất gia tu hành (nếu có duyên). Với những ai có duyên và发心 xuất gia, đó là con đường trực tiếp hướng đến giác ngộ. Sư thầy, ni cô từ bỏ尘世, chuyên tâm tu tập, là những bậc thầy về đạo đức và trí tuệ, đáng được kính trọng.
88. Làm công quả, phục vụ chùa chiền. Công quả là việc làm không vụ lợi, nhằm phục vụ cộng đồng tu tập. Dọn dẹp chùa, nấu cơm cho chúng, hái rau, tưới cây… Những việc này giúp tâm念 khiêm cung, diệt trừ ngã mạn.
89. Cúng dường Tam Bảo. Cúng dường không phải là mua chuộc thần linh mà là biểu hiện của lòng tôn kính và biết ơn đối với Phật, Pháp, Tăng. Cúng dường bằng tâm念 chân thành, dù chỉ là một chén nước lã cũng có phước.
90. Thọ bát, ăn chay (nếu có thể). Ăn chay là cách thực hành lòng từ bi, không sát sinh. Không nhất thiết phải ăn chay trường, có thể ăn chay ngày rằm, mùng một, hoặc các ngày lễ Phật. Quan trọng là tâm念 từ bi, không phải hình thức.
91. Lễ Phật, lạy sám hối. Lễ Phật là biểu hiện của lòng thành kính. Lạy sám hối giúp thanh tẩy nghiệp chướng, rèn luyện tính khiêm tốn. Mỗi lần lạy là một lần sám hối, một lần nhắc nhở bản thân phải sống tốt hơn.
92. Thiền hành, thiền ăn. Thiền không chỉ ngồi mới gọi là thiền. Khi đi bộ, hãy chú tâm vào từng bước chân. Khi ăn cơm, hãy nhai chậm, cảm nhận vị của từng miếng thức ăn. Biết rõ mình đang làm gì trong từng sát na là đang thực tập chánh niệm.
93. Quán vô thường. Mọi sự vật hiện tượng trong vũ trụ đều vô thường, biến đổi không ngừng. Của cải, danh vọng, tình cảm, đến cả thân thể này rồi cũng sẽ tan hoại. Quán vô thường giúp ta buông bỏ执着, sống an nhiên hơn.
94. Quán vô ngã. Không có một cái “tôi” cố định nào tồn tại vĩnh viễn. Cái tôi chỉ là sự kết hợp tạm thời của sắc,受,想, hành,识. Hiểu được vô ngã thì hết执着, hết khổ đau.
95. Quán bất tịnh. Thân thể này là tập hợp của máu, thịt, xương, mủ… không có gì là thanh tịnh cả. Quán bất tịnh giúp diệt trừ tham欲, đặc biệt là dâm欲.
96. Tu sám hối pháp. Có nhiều pháp môn sám hối như Bát Nhã sám hối, Dược Sư sám hối… Tu sám hối giúp thanh tẩy nghiệp chướng quá khứ, tâm念 nhẹ nhõm, thanh tịnh.
97. Tu pháp môn Tịnh Độ. Niệm Phật cầu sinh Tịnh Độ là pháp môn dễ tu, dễ thành, phù hợp với người mới bắt đầu. Chỉ cần nhất tâm niệm danh hiệu Phật A Di Đà, phát nguyện往生, tin chắc sẽ được vãng sinh về cõi Cực Lạc an lành.
98. Tu pháp môn Thiền tông. Thiền tông đề cao “giáo ngoại biệt truyền, bất lập văn tự, trực chỉ nhân tâm, kiến tánh thành Phật”. Người tu thiền tìm cầu kiến tánh, ngộ đạo ngay trong đời này, ngay tại thế gian này.
99. Phát Bồ đề tâm, tu Lục độ. Bồ đề tâm là tâm giác ngộ, tâm muốn cứu độ tất cả chúng sinh. Lục độ gồm: Bố thí, Trì giới, Nhẫn nhục, Tinh tấn, Thiền định, Trí tuệ. Tu Lục độ là con đường của Bồ Tát, hướng đến quả vị Phật.

Lời kết: 99 điều phật dạy – Hành trang cho một đời an vui

Có thể bạn quan tâm: 80 Ca Khúc Truyền Thống Gia Đình Phật Tử: Kho Tàng Âm Nhạc Thiêng Liêng Cho Đạo Tâm

99 điều phật dạy trên đây là tinh hoa được đúc kết từ hàng ngàn năm lịch sử Phật giáo. Chúng không phải là những điều luật cứng nhắc mà là những lời khuyên nhủ chân thành, xuất phát từ lòng từ bi và trí tuệ của Đức Phật. Việc học và thực hành những lời dạy này không đòi hỏi bạn phải trở thành một vị cao tăng, mà chỉ cần một tấm lòng chân thành và sự nỗ lực tu dưỡng mỗi ngày.

Hãy bắt đầu từ những điều nhỏ nhất: một lời nói dịu dàng với cha mẹ, một nụ cười thân thiện với hàng xóm, một hành động giúp đỡ người gặp khó khăn, hay đơn giản là giữ tâm念 bình tĩnh khi gặp chuyện không vui. Những hạt giống thiện lành gieo xuống rồi sẽ lớn lên, nở hoa và kết trái. Dần dần, bạn sẽ cảm nhận được sự thay đổi trong tâm hồn mình: bớt sân hận, bớt tham lam, bớt si mê, và thay vào đó là sự an nhiên, thanh thản.

Việc tu tâm không phải một sớm một chiều là thành công. Đó là cả một quá trình dài, đòi hỏi sự kiên nhẫn và bền bỉ. Đôi khi bạn sẽ cảm thấy chán nản, muốn buông xuôi. Nhưng hãy nhớ rằng, chính trong những lúc như vậy mới là lúc cần phải nỗ lực nhất. Cố lên một chút nữa, rồi bạn sẽ vượt qua được.

Hãy để 99 điều phật dạy trở thành người bạn đồng hành trên hành trình tìm kiếm hạnh phúc chân thật của bạn. Dù bạn là ai, ở đâu, làm nghề gì, những lời dạy này đều có giá trị đối với bạn. Bởi lẽ, ai mà chẳng muốn được sống trong an vui, hạnh phúc? Và 99 điều phật dạy chính là ánh sáng soi đường, dẫn lối bạn đến bến bờ của sự an lạc và trí tuệ.

Chúc bạn luôn tinh tấn, an vui.

Cập Nhật Lúc Tháng 12 15, 2025 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân