Trong hành trình phát triển của Phật giáo trên toàn cầu, Hội Liên hữu Phật giáo Thế giới (World Fellowship of Buddhists – WFB) đã trở thành một tổ chức quốc tế có ảnh hưởng sâu rộng, góp phần thúc đẩy tinh thần đoàn kết, hòa bình và xiển dương Chánh pháp. Với bề dày lịch sử hơn 70 năm, WFB không chỉ là cầu nối giữa các truyền thống Phật giáo khác nhau mà còn là nơi hội tụ của những tâm nguyện cao cả vì lợi ích của nhân loại. Bài viết này sẽ đưa người đọc đi sâu vào lịch sử hình thành, mục tiêu hoạt động, cấu trúc tổ chức, cũng như mối quan hệ đặc biệt giữa WFB và Phật giáo Việt Nam.
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Ngồi Thiền Niệm Phật: Bước Cơ Bản Cho Người Mới Bắt Đầu
Khởi nguyên và lịch sử hình thành Hội Liên hữu Phật giáo Thế giới
Hội Liên hữu Phật giáo Thế giới (WFB) chính thức ra đời vào ngày 25 tháng 5 năm 1950, tại thủ đô Colombo, Sri Lanka. Sự kiện này đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong lịch sử Phật giáo hiện đại, khi lần đầu tiên, đại diện của 27 quốc gia và vùng lãnh thổ có Phật giáo đã cùng ngồi lại để thảo luận về sự nghiệp chung của toàn thể cộng đồng Phật tử toàn cầu.
Bối cảnh lịch sử
Sau Thế chiến thứ hai, thế giới bước vào giai đoạn tái thiết và hòa giải. Trong bối cảnh đó, các nhà lãnh đạo Phật giáo khắp năm châu nhận ra rằng, để Phật giáo có thể đóng góp hiệu quả hơn cho hòa bình thế giới, cần phải có một tổ chức quốc tế nhằm tập hợp, đoàn kết các truyền thống Phật giáo khác nhau. Trước đó, mặc dù đã có những nỗ lực giao lưu giữa các nước theo Phật, nhưng chưa có một cơ chế chính thức nào để phối hợp hoạt động trên phạm vi toàn cầu.
Hội nghị thành lập tại Colombo
Hội nghị thành lập WFB tại Colombo đã quy tụ 129 đại biểu, đại diện cho các truyền thống Phật giáo Bắc tông, Nam tông và Tây tạng, đến từ 27 quốc gia. Đây là một con số ấn tượng đối với một tổ chức tôn giáo thời điểm đó, cho thấy sức hút và tầm quan trọng của ý tưởng đoàn kết Phật giáo toàn cầu.
Các nhân vật tiên phong
Trong số những người có công lớn trong việc sáng lập WFB, phải kể đến các bậc cao tăng, học giả Phật giáo uy tín từ nhiều quốc gia, đặc biệt là từ Sri Lanka, Ấn Độ, Thái Lan, Miến Điện, Trung Quốc và Việt Nam. Họ không chỉ là những nhà tu hành, mà còn là những trí thức, có tầm nhìn chiến lược về vai trò của Phật giáo trong xã hội hiện đại.
Mục tiêu, sứ mệnh và triết lý hoạt động
Hội Liên hữu Phật giáo Thế giới ra đời với một sứ mệnh cao cả: “Thắt chặt tinh thần đoàn kết, thống nhất và hữu nghị giữa các quốc gia có sự hiện diện của Phật giáo; xiển dương lời dạy của Đức Phật và hoạt động mang lại hạnh phúc, hòa hợp và hòa bình trên thế giới.”
Mục tiêu cốt lõi
- Đoàn kết Phật giáo toàn cầu: WFB hướng đến việc vượt qua những rào cản về địa lý, văn hóa, ngôn ngữ và truyền thống tu tập, để xây dựng một cộng đồng Phật tử toàn cầu đoàn kết, tương trợ lẫn nhau.
- Xiển dương Chánh pháp: Tổ chức này nỗ lực truyền bá những lời dạy chân chính của Đức Phật, phù hợp với tinh thần thời đại, nhằm giúp con người sống an lạc, hạnh phúc và có ích cho xã hội.
- Góp phần xây dựng hòa bình: Xuất phát từ tinh thần từ bi, trí tuệ, không sát sinh và giải trừ hận thù, WFB luôn tích cực tham gia vào các hoạt động vì hòa bình, hòa giải xung đột, cứu trợ nhân đạo trên toàn thế giới.
- Bảo vệ và phát huy di sản Phật giáo: WFB cũng quan tâm đến việc bảo tồn các di tích lịch sử, văn hóa, nghệ thuật Phật giáo, coi đó là tài sản quý giá của nhân loại.
Triết lý hoạt động
WFB hoạt động dựa trên nền tảng của Tứ vô lượng tâm (Từ, Bi, Hỷ, Xả) và Bát chánh đạo. Tổ chức này luôn đề cao tinh thần bình đẳng, khoan dung, đối thoại và hợp tác. WFB không can thiệp vào nội bộ của các tổ chức Phật giáo quốc gia, mà luôn tôn trọng sự tự chủ, độc lập của mỗi truyền thống, đồng thời tìm kiếm sự tương đồng, tăng cường hiểu biết lẫn nhau.
Cơ cấu tổ chức và mạng lưới hoạt động
Sau hơn 70 năm hình thành và phát triển, Hội Liên hữu Phật giáo Thế giới đã mở rộng mạng lưới hoạt động ra khắp năm châu, trở thành một trong những tổ chức Phật giáo quốc tế lớn nhất thế giới.
Quy mô và phạm vi
Hiện nay, WFB có 211 chi nhánh hoạt động tại 55 quốc gia và vùng lãnh thổ trên toàn thế giới. Mạng lưới này bao gồm các hội Phật tử, các tổ chức giáo dục, các trung tâm thiền định, các chùa chiền, cũng như các cá nhân Phật tử có tâm nguyện đóng góp cho sự nghiệp chung của WFB.
Ban lãnh đạo
Có thể bạn quan tâm: Học Làm Mc Phật Giáo: Hướng Dẫn Toàn Tập Cho Người Mới Bắt Đầu
WFB do một Ban Chấp hành Quốc tế điều hành, bao gồm các chức danh như:
- Chủ tịch: Là người đại diện cao nhất của WFB, có nhiệm vụ định hướng chiến lược, đại diện WFB trong các sự kiện quốc tế, và thúc đẩy các hoạt động của tổ chức.
- Phó Chủ tịch: Hỗ trợ Chủ tịch trong việc điều hành các hoạt động cụ thể.
- Tổng Thư ký: Phụ trách công tác hành chính, tổ chức các hội nghị, hội thảo, và duy trì liên lạc giữa các chi nhánh.
- Các Ủy viên: Phụ trách các lĩnh vực cụ thể như Phật giáo Quốc tế, Giáo dục, Văn hóa, Từ thiện – Xã hội, Thanh niên…
Các hoạt động chính
- Hội nghị Phật giáo Thế giới: Đây là sự kiện lớn nhất của WFB, được tổ chức định kỳ (thường là 4 năm một lần), quy tụ các đại biểu từ khắp nơi trên thế giới để thảo luận về các vấn đề cấp bách của Phật giáo và nhân loại.
- Hội thảo, tọa đàm chuyên đề: WFB thường xuyên tổ chức các hội thảo về các chủ đề như Phật giáo và khoa học, Phật giáo và giáo dục, Phật giáo và môi trường, Phật giáo và hòa bình…
- Hoạt động từ thiện, nhân đạo: Cứu trợ thiên tai, xây dựng trường học, bệnh xá, hỗ trợ các cộng đồng khó khăn.
- Giao lưu, trao đổi văn hóa: Tổ chức các đoàn thăm viếng, trao đổi học giả, tu sinh giữa các quốc gia.
- Ấn hành, truyền thông: Xuất bản các ấn phẩm, tài liệu về Phật giáo, tổ chức các chương trình truyền hình, phát thanh, website để phổ biến Chánh pháp.
Hội Liên hữu Phật giáo Thế giới và Phật giáo Việt Nam: Một mối quan hệ lịch sử
Mối quan hệ giữa Hội Liên hữu Phật giáo Thế giới và Phật giáo Việt Nam có một lịch sử lâu dài, gắn bó mật thiết với những giai đoạn then chốt trong quá trình phát triển của Phật giáo nước nhà.
Giai đoạn đầu thế kỷ 20: Những nhân duyên đầu tiên
Phật giáo Việt Nam, với bề dày hơn 2.000 năm lịch sử, luôn có tinh thần hội nhập và giao lưu với Phật giáo các nước. Tuy nhiên, phải đến những năm 1950, khi WFB được thành lập, mối quan hệ này mới được thiết lập một cách chính thức và có tổ chức.
Đại diện Phật giáo Việt Nam tại Hội nghị thành lập WFB (1950)
Tại hội nghị thành lập WFB tại Colombo năm 1950, Hòa thượng Tố Liên (1907 – 1970) đã vinh dự đại diện cho Phật giáo Việt Nam tham dự. Hòa thượng Tố Liên là một trong những vị cao tăng có tầm ảnh hưởng lớn trong phong trào chấn hưng Phật giáo Việt Nam đầu thế kỷ 20. Ngài không chỉ là một bậc thầy tu học uyên thâm mà còn là một nhà hoạt động Phật giáo năng nổ, có tầm nhìn chiến lược.
Ý nghĩa của việc tham dự Hội nghị thành lập
Sự có mặt của Hòa thượng Tố Liên tại Colombo không chỉ là một vinh dự cá nhân, mà còn mang ý nghĩa lịch sử to lớn đối với Phật giáo Việt Nam. Đây là lần đầu tiên, Phật giáo Việt Nam chính thức tham gia vào một tổ chức Phật giáo quốc tế, đánh dấu bước chuyển mình từ một cộng đồng Phật giáo mang tính chất quốc gia sang một cộng đồng Phật giáo có tầm vóc quốc tế.
Những đóng góp cụ thể
Mang lá cờ Phật giáo về Việt Nam: Theo lời kể của Đức Pháp chủ GHPGVN, Hòa thượng Tố Liên đã mang lá cờ Phật giáo (màu sắc tượng trưng cho năm đức của Phật) từ hội nghị Colombo về Việt Nam. Việc này có ý nghĩa biểu tượng rất lớn, thể hiện tinh thần đoàn kết Phật giáo toàn cầu, và góp phần cổ vũ tinh thần cho các phong trào Phật giáo trong nước.
Tham gia vận động thành lập Tổng hội Phật giáo Việt Nam: Sau khi trở về từ Colombo, Hòa thượng Tố Liên đã tích cực tham gia vào các hoạt động nhằm thành lập một tổ chức Phật giáo quốc gia thống nhất. Những kinh nghiệm, kiến thức và mối quan hệ quốc tế mà ngài có được từ WFB đã góp phần quan trọng vào việc hình thành Tổng hội Phật giáo Việt Nam, tiền thân của Giáo hội Phật giáo Việt Nam ngày nay.
Tuyên dương tinh thần đoàn kết, hòa hợp: Sự tham gia của Hòa thượng Tố Liên vào WFB đã góp phần lan tỏa tinh thần đoàn kết, hòa hợp giữa các truyền thống Phật giáo, góp phần vào việc thúc đẩy sự thống nhất nội bộ trong Phật giáo Việt Nam, vốn có sự hiện diện của cả Bắc tông và Nam tông.
Giai đoạn Pháp nạn 1963: Sự đồng hành tinh thần
Trong giai đoạn Pháp nạn 1963, khi Phật giáo Việt Nam đứng trước những thử thách khốc liệt, WFB đã thể hiện sự quan tâm, đồng cảm và ủng hộ tinh thần đối với Phật giáo Việt Nam. Mặc dù không thể can thiệp trực tiếp vào tình hình nội bộ của Việt Nam, nhưng sự lên tiếng của WFB trên các diễn đàn quốc tế đã góp phần làm sáng tỏ sự thật, kêu gọi sự công bằng và bảo vệ quyền tự do tín ngưỡng của Phật giáo.
Giai đoạn Giáo hội Phật giáo Việt Nam (1981 – nay): Hợp tác và phát triển
Sau khi Giáo hội Phật giáo Việt Nam (GHPGVN) được thành lập năm 1981, mối quan hệ giữa WFB và Phật giáo Việt Nam tiếp tục được duy trì và phát triển. GHPGVN, với tư cách là tổ chức Phật giáo quốc gia duy nhất, đại diện chính thức cho Phật giáo Việt Nam trong các hoạt động quốc tế, đã tích cực tham gia vào các hoạt động của WFB.
Sự kiện đặc biệt: Đức Pháp chủ GHPGVN nhận lời làm Chứng minh Tối cao WFB
Có thể bạn quan tâm: Hạnh Phúc Khi Có Phật Trong Đời
Một sự kiện mang tính lịch sử, ghi dấu mốc quan trọng trong mối quan hệ giữa WFB và Phật giáo Việt Nam là việc Đức Pháp chủ GHPGVN, Trưởng lão Hòa thượng Thích Trí Quảng chính thức nhận lời làm Chứng minh Tối cao của Hội Liên hữu Phật giáo Thế giới. Đây là một vinh dự lớn lao, thể hiện sự tin tưởng, kính trọng của WFB đối với Đức Pháp chủ, cũng như đối với Phật giáo Việt Nam.
Những ý nghĩa của sự kiện
Ghi nhận đóng góp của Phật giáo Việt Nam: Việc Đức Pháp chủ nhận lời làm Chứng minh Tối cao là sự ghi nhận những đóng góp to lớn của Phật giáo Việt Nam vào sự nghiệp chung của Phật giáo thế giới, đặc biệt là trong các hoạt động vì hòa bình, giáo dục, từ thiện.
Tăng cường vị thế quốc tế của GHPGVN: Sự kiện này góp phần nâng cao vị thế, uy tín của GHPGVN trên trường quốc tế, khẳng định vai trò là một trong những tổ chức Phật giáo lớn, có trách nhiệm với cộng đồng.
Tạo điều kiện cho giao lưu, hợp tác: Với tư cách là Chứng minh Tối cao, Đức Pháp chủ sẽ có điều kiện thuận lợi hơn để thúc đẩy các hoạt động giao lưu, hợp tác giữa GHPGVN và các tổ chức Phật giáo bạn trên thế giới.
Khuyến khích đào tạo nhân lực Phật giáo: Trong buổi tiếp kiến, Đức Pháp chủ đã đề nghị trong thời gian tới, Phật giáo Việt Nam có thể gửi nghiên cứu sinh đến Đại học Phật giáo Thế giới (WBU) để cùng nghiên cứu, chia sẻ kinh nghiệm hoạt động của Phật giáo Việt Nam. Đây là một chủ trương đúng đắn, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo Tăng Ni, tiếp cận tri thức Phật học hiện đại, và từ đó đóng góp thiết thực hơn cho sự phát triển của Phật giáo tại Việt Nam và nền hòa bình thế giới.
Những đóng góp nổi bật của Hội Liên hữu Phật giáo Thế giới
Trong suốt chiều dài lịch sử hình thành và phát triển, Hội Liên hữu Phật giáo Thế giới đã có những đóng góp to lớn, có ý nghĩa trên nhiều phương diện.
Góp phần thúc đẩy hòa bình thế giới
WFB luôn là một tiếng nói mạnh mẽ cho hòa bình, phi bạo lực và giải trừ hận thù. Tổ chức này đã tích cực tham gia vào các hoạt động hòa giải xung đột, kêu gọi các bên liên quan ngồi vào bàn đàm phán, tìm kiếm giải pháp hòa bình cho các cuộc chiến tranh, xung đột trên thế giới.
Thúc đẩy giao lưu, hiểu biết giữa các truyền thống Phật giáo
WFB là một sân chơi chung, nơi các truyền thống Phật giáo Bắc tông, Nam tông, Tây tạng có cơ hội gặp gỡ, trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm tu tập, quản trị, giáo dục. Điều này góp phần xóa bỏ những thành kiến, hiểu lầm, tăng cường sự hiểu biết, tôn trọng lẫn nhau, từ đó xây dựng một cộng đồng Phật giáo toàn cầu đoàn kết, vững mạnh.
Đóng góp vào sự nghiệp giáo dục Phật giáo
WFB luôn quan tâm đến việc phát triển giáo dục Phật giáo, từ cấp mầm non đến đại học và sau đại học. Tổ chức này đã hỗ trợ, tài trợ cho nhiều trường học, trung tâm đào tạo Phật học trên khắp thế giới, góp phần đào tạo ra những thế hệ Tăng Ni, Phật tử có trình độ, có đạo đức, có năng lực phục vụ đạo pháp và dân tộc.
Thực hiện các hoạt động từ thiện, nhân đạo
WFB và các chi nhánh của mình luôn tích cực tham gia vào các hoạt động cứu trợ thiên tai, giúp đỡ người nghèo, xây dựng cơ sở hạ tầng thiết yếu (trường học, bệnh xá, cầu đường…) tại các vùng sâu vùng xa, các nước đang phát triển. Những hoạt động này không chỉ thể hiện tinh thần từ bi của Phật giáo, mà còn góp phần làm đẹp hình ảnh của Phật giáo trong lòng xã hội.
Bảo vệ và phát huy di sản văn hóa Phật giáo
WFB cũng quan tâm đến việc bảo tồn, phục hồi các di tích lịch sử, văn hóa, nghệ thuật Phật giáo, coi đó là tài sản quý giá của nhân loại. Tổ chức này đã hỗ trợ các nước trong việc trùng tu, tôn tạo các chùa chiền, tượng Phật cổ, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc.
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Thiền Thiền Tôn Phật Quang: Bí Quyết Tìm Về Bình An
Thách thức và triển vọng phát triển
Mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu to lớn, nhưng Hội Liên hữu Phật giáo Thế giới trong thời đại mới cũng đang phải đối mặt với không ít thách thức.
Những thách thức
Sự đa dạng về truyền thống và quan điểm: Sự đa dạng về truyền thống tu tập, quan điểm tu học, phong tục tập quán giữa các quốc gia là một điều kiện thuận lợi để học hỏi lẫn nhau, nhưng cũng có thể là nguyên nhân gây ra những bất đồng, tranh luận nếu không được giải quyết một cách khéo léo, trên tinh thần hòa hợp, khoan dung.
Ảnh hưởng của chủ nghĩa cực đoan và xung đột sắc tộc, tôn giáo: Trên thế giới hiện nay, vẫn còn tồn tại những mầm mống xung đột sắc tộc, tôn giáo, chủ nghĩa cực đoan. Những thế lực này có thể tìm cách lợi dụng, chia rẽ, gây bất ổn cho các hoạt động của WFB.
Sự cạnh tranh từ các tổ chức, phong trào tôn giáo, thế tục khác: Trong xã hội hiện đại, có rất nhiều tổ chức, phong trào tôn giáo, thế tục đang cạnh tranh về nguồn lực, sự quan tâm của công chúng. WFB cần phải có những chiến lược phù hợp để duy trì và phát huy ảnh hưởng của mình.
Vấn đề tài chính và nhân lực: Các hoạt động của WFB cần một nguồn lực tài chính và nhân lực đáng kể. Việc huy động, quản lý và sử dụng hiệu quả các nguồn lực này là một thách thức không nhỏ.
Triển vọng phát triển
Tăng cường vai trò của giới trẻ: Thế hệ trẻ là tương lai của Phật giáo. WFB cần có những chính sách, chương trình cụ thể để thu hút, phát huy vai trò của giới trẻ Phật tử trong các hoạt động của tổ chức, giúp họ trở thành những sứ giả của hòa bình, từ bi, trí tuệ trong thời đại mới.
Ứng dụng công nghệ thông tin: Trong thời đại 4.0, việc ứng dụng công nghệ thông tin vào các hoạt động truyền thông, giáo dục, tổ chức sự kiện là điều cần thiết. WFB cần xây dựng một hệ thống website, mạng xã hội hiện đại, chuyên nghiệp để kết nối, lan tỏa thông điệp của mình đến với đông đảo công chúng trên toàn thế giới.
Tăng cường hợp tác với các tổ chức, cá nhân có cùng chí hướng: WFB cần mở rộng quan hệ hợp tác với các tổ chức tôn giáo, phi chính phủ, các nhà khoa học, các nhà hoạt động xã hội có cùng chí hướng vì hòa bình, công lý, bảo vệ môi trường, phát triển bền vững.
Phát huy vai trò của các bậc Chứng minh, cố vấn: Những bậc cao tăng, học giả uyên bác, có uy tín trong WFB cần được phát huy vai trò cố vấn, hướng dẫn, góp phần định hướng phát triển đúng đắn, phù hợp với tinh thần Chánh pháp cho tổ chức.
Kết luận
Hội Liên hữu Phật giáo Thế giới là một minh chứng sống động cho sức mạnh của tinh thần đoàn kết, hòa hợp và từ bi trong Phật giáo. Trong hơn 70 năm qua, WFB đã và đang đóng một vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự nghiệp chung của Phật giáo toàn cầu, góp phần vào việc xây dựng một thế giới hòa bình, công bằng và phát triển bền vững.
Mối quan hệ giữa WFB và Phật giáo Việt Nam là một mối quan hệ lịch sử, gắn bó mật thiết, được vun đắp bởi biết bao thế hệ Tăng Ni, Phật tử hai nước. Sự kiện Đức Pháp chủ GHPGVN nhận lời làm Chứng minh Tối cao của WFB là một cột mốc quan trọng, mở ra một chương mới, tốt đẹp hơn trong mối quan hệ này.
Trong thời đại mới, với những cơ hội và thách thức đan xen, Hội Liên hữu Phật giáo Thế giới cần tiếp tục phát huy những giá trị cốt lõi của mình, đổi mới phương thức hoạt động, tăng cường hợp tác quốc tế, để từ đó, góp phần thực hiện sứ mệnh cao cả: “Mang lại hạnh phúc, hòa hợp và hòa bình trên thế giới”, như lời nguyện ban đầu của các bậc tiền bối khi thành lập tổ chức.
Chúng ta tin tưởng rằng, dưới sự hướng dẫn của các bậc Chứng minh, cố vấn, cùng với sự nỗ lực của toàn thể hội viên, Phật tử trên toàn thế giới, Hội Liên hữu Phật giáo Thế giới sẽ tiếp tục vững bước trên con đường hoằng dương Chánh pháp, góp phần làm cho trái đất này trở thành một nơi đáng sống hơn, nơi mà con người sống với nhau bằng tình thương, sự hiểu biết và lòng khoan dung.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 29, 2025 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
