Kinh hành niệm Phật là một pháp môn tu tập quen thuộc nhưng không phải ai cũng hiểu rõ và thực hành đúng cách. Bài giảng của Thầy Thích Trí Thoát tại chùa Xá Lợi đã lý giải một cách thấu đáo về ý nghĩa kinh hành niệm Phật, giúp người nghe không chỉ biết đi, mà còn biết tư duy, quán chiếu để chuyển hóa tâm, hướng đến giải thoát. Đây là bài học quý giá cho cả người mới bắt đầu lẫn người đã tu tập lâu năm.
Có thể bạn quan tâm: Kinh Phật Thiên Thủ Thiên Nhãn: Ý Nghĩa, Công Dụng Và Hướng Dẫn Đọc Hiệu Quả
Tóm tắt nhanh thông minh: Ý nghĩa cốt lõi của Kinh Hành Niệm Phật
Bài giảng của Thầy Thích Trí Thoát khái quát thành 4 bước thực hành chính, mỗi bước đều gắn liền với một pháp quán:
- Điều chỉnh thân và hơi thở: Bắt đầu bằng việc đi đúng khoảng cách (bốn tấc), đều nhịp, hòa hợp với hơi thở để thân an.
- Quán tưởng bốn pháp bất tịnh: Khi bước chân trái, quán tưởng thân bất tịnh, thọ thị khổ, tâm vô thường, pháp vô ngã để thấy rõ khổ đau của thế gian.
- Hướng về bốn pháp thanh tịnh: Khi bước chân phải, hướng tâm về thường, lạc, ngã, tịnh của thế giới Phật, nuôi dưỡng niềm tin và khát vọng giải thoát.
- Niệm danh hiệu và quán tâm: Mỗi tiếng niệm “Nam Mô Thích Ca Mâu Ni Phật” là một lần ghi nhớ công đức, trí tuệ và từ bi của Đức Phật, dùng gươm trí tuệ cắt đứt dây tham ái.
Pháp môn Kinh Hành: Không chỉ là đi bộ
Kinh hành không phải là đi dạo chơi hay đi nghêu ngao. Đây là một pháp tu mang ý nghĩa sâu sắc. Dù có vẻ đơn giản, nhưng nếu thực hành đúng, chỉ vài lần kinh hành cũng phải mang lại sự thay đổi tốt đẹp cho thâm tâm.
Kinh hành – Con đường của chư Phật và Bồ tát
Có thể bạn quan tâm: Kinh Phật Thích Thiện Thuận: Hướng Dẫn Toàn Tập Về Nội Dung Và Giá Trị
- Đức Phật Thích Ca đã đi kinh hành dưới cây Bồ đề, từng bước tư duy, quán sát pháp giới và chứng được Như Lai huệ.
- Hành giả đi kinh hành là học theo bước đi của Như Lai, trên lộ trình từ phàm phu đến thành Phật.
- Bước đi nhẹ nhàng, thanh thoát của Phật là kết quả của vô lượng kiếp tu tập pháp môn này.
Quy tắc cơ bản: Bước đi và hơi thở
- Khoảng cách: Mỗi bước đi được quy định là bốn tấc, đều đặn như sợi dây xâu chuỗi.
- Nhịp điệu: Bốn bước chân trái và bốn bước chân phải tròn một câu niệm “Nam Mô Thích Ca Mâu Ni Phật”, nằm trong bốn tiếng mõ rơi đều nhau.
- Hơi thở: Cần điều chỉnh hơi thở sao cho đều đặn, nhẹ nhàng, tự nhiên và hòa hợp với nhịp bước đi. Nếu chỉ thở một hơi trong tám bước, thì hít vào từ từ và đủ tám bước rồi mới thở ra. Hoặc hai bước hít vào, hai bước thở ra. Điều quan trọng là không để thân mệt mỏi, ra mồ hôi, hơi thở dồn dập, tim đập mạnh.
Bốn pháp quán tưởng khi bước chân trái: Nhận diện khổ đau
Khi bốn bước chân trái đặt xuống, hành giả liền quán tưởng bốn pháp bất tịnh của thế giới Ta Bà.
1. Quán thân bất tịnh: Từ từ chối đến thanh tịnh
- Quán tưởng: Thân vật chất này bất tịnh, ô uế, thường được ví như một túi đựng da đựng đồ hôi thối.
- So sánh: Trái lại, thân Phật ở Niết bàn thanh tịnh, trang nghiêm. Ngài lấy tánh của muôn vật làm thân, nên thân Phật là Pháp thân thường trú.
- Tư duy: Tại sao cùng mang thân phàm, Đức Phật lại được mọi người kính trọng, còn mình thì bị ghét bỏ? Câu trả lời nằm ở thân, khẩu, ý. Phật trải qua vô lượng kiếp tu hành đạo Bồ tát, thân chỉ làm việc thiện, miệng chỉ nói lời nhu hòa, tâm luôn nghĩ điều lành. Kết quả là thân Phật thanh tịnh. Còn chúng ta sống với tâm tham lam, sân hận, nói lời dối trá, làm chuyện tội lỗi, nên mới tạo thành hình hài đau khổ.
- Mục tiêu: Không còn ưa thích thân ô uế, mong cầu chứng Pháp thân thanh tịnh như chư Phật, hoặc ít nhất là có thân từ hoa sen hóa sinh.
2. Quán thọ thị khổ: Vượt thoát sự ràng buộc
- Quán tưởng: Người càng có nhiều vật sở hữu càng khổ, vì bị nó ràng buộc.
- Nhận diện: Không chỉ khổ vì vật bên ngoài, thân ngũ uẩn cũng bị nhiều bức bách khổ đau từ lúc chào đời đến khi nhắm mắt.
- Ước mơ: Ước gì được như Đức Phật, có phước đức viên mãn, tất cả vật đều là phương tiện hành đạo, khi cần liền tự có đầy đủ, sống trong lạc thọ chứ không phải khổ thọ.
3. Quán tâm vô thường: An nhiên trước biến động
Có thể bạn quan tâm: Cung Bọ Cạp Hợp Với Nghề Gì? Khám Phá 10 Lĩnh Vực Giúp Bọ Cạp Thành Công
- Quán tưởng: Tâm này vô thường, luôn luôn biến đổi theo vật và hoàn cảnh.
- Ứng dụng: Hiểu được điều này, hành giả sẽ thản nhiên trước sự thất hứa của người khác, trước mọi biến động của cuộc sống.
- Hướng về: Từ thế giới vô thường của Ta Bà, hành giả kinh hành bước vào thế giới thường còn bất biến của chư Phật, an trú trong tịch tĩnh.
4. Quán pháp vô ngã: Giải thoát khỏi cái ta
- Quán tưởng: Mọi cố gắng tích lũy trên thế gian, đến cuối cùng cũng hoàn không.
- Nhận diện: Người ta si mê, lầm tưởng thân là vĩnh viễn, nên khổ mãi trong kiếp luân hồi.
- Mục tiêu: Dứt bỏ tất cả vọng tưởng điên đảo, an trú trong chân ngã là thân chân thật, để trở thành bất tử như Đức Phật, có khả năng thâm nhập vũ trụ.
Bốn pháp hướng về khi bước chân phải: Nuôi dưỡng tâm giải thoát
Khi bốn bước chân phải đặt xuống, hành giả hướng tâm về bốn pháp thanh tịnh của thế giới Cực Lạc: thường, lạc, ngã, tịnh.
1. Nam Mô: Đặt trọn niềm tin nơi Đức Phật
- Ý nghĩa: “Nam Mô” nghĩa là quy y, cung kính, đặt trọn niềm tin.
- Cơ sở của niềm tin: Đức Phật là vị Thánh ra đời sớm nhất, để lại kho tàng giáo lý đồ sộ mà không ai dám kết luận là sai. Ngài chủ trương xóa bỏ giai cấp, thuyết pháp bằng trí tuệ và từ bi, không dùng vũ lực, mà tất cả đều quy ngưỡng.
2. Thích Ca: Đấng vạn năng, toàn năng
Có thể bạn quan tâm: Kinh Phật Thích Pháp Hòa: Giá Trị Và Ý Nghĩa Trong Cuộc Sống Hiện Đại
- Ý nghĩa: “Thích Ca” là Năng Nhơn, nghĩa là đấng vạn năng, toàn năng, trọn lành.
- Bằng chứng: Ngài đã làm được những việc mà cả người đương thời và hậu thế cũng không làm được. Ngài chiến thắng mọi học thuyết thời bấy giờ, hàng phục được cả Vô Não, Ca Diếp, và vua A Xà Thế.
3. Mâu Ni: Trạng thái tịch tĩnh
- Ý nghĩa: “Mâu Ni” là tịch mặc, vắng lặng.
- Biểu hiện: Vắng lặng từ nét mặt cho đến tâm hồn. Tất cả phiền não, khổ đau, ghét thương đều không có trong thâm tâm Phật. Ngài thể hiện sâu sắc hạnh nhu hòa nhẫn nhục.
4. Phật: Giác ngộ, sáng suốt
- Ý nghĩa: “Phật” là giác ngộ, sáng suốt.
- Mục đích: Hành giả theo Phật là nương tựa trí tuệ và lòng từ bi của Ngài để xây dựng một cuộc sống cao đẹp có ý nghĩa.
Kết luận: Kinh hành niệm Phật – Hành trình từ phàm phu đến Phật
Kinh hành niệm Phật không chỉ là một hình thức tu tập, mà là một hành trình chuyển hóa tâm linh toàn diện. Từ việc điều chỉnh thân và hơi thở cho đến việc quán tưởng và niệm danh hiệu, mỗi bước đi đều là một cơ hội để gần gũi Đức Phật hơn, để cắt đứt dây tham ái, và để khai mở trí tuệ.
Chuaphatanlongthanh.com hy vọng rằng qua bài giảng sâu sắc của Thầy Thích Trí Thoát, quý vị có thể hiểu rõ hơn về pháp môn này và thực hành một cách chánh niệm, hiệu quả, để từng bước gần bờ giác và xa lìa bến mê.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 11, 2025 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
