Trong hành trình tu tập và giác ngộ của Đức Phật, bên cạnh những người đệ tử trung thành, còn có một bóng hình phụ nữ lặng lẽ nhưng sâu sắc: Da Du Đà La, người vợ nhiều kiếp của Ngài. Câu chuyện về Da Du Đà La không chỉ là một mối tình lãng mạn mà còn là minh chứng sống động cho lòng chung thủy, sự hy sinh và con đường tu tập đầy nghị lực của một người phụ nữ trong thời đại Phật giáo. chuaphatanlongthanh.com mời bạn cùng khám phá hành trình đầy cảm xúc và trí tuệ của người vợ được nhắc đến nhiều trong kinh điển.
Có thể bạn quan tâm: Toàn Cảnh Phật Giáo – Đức Phật Và Phật Pháp: Sách Pdf, Nội Dung, Review
Da Du Đà La: Công chúa xinh đẹp và đức hạnh
Da Du Đà La, còn được biết đến với tên gọi Yasodhara trong tiếng Pali, sinh ra trong một gia đình hoàng tộc. Nàng là con gái của vua Thiện Giác (Suppabuddha) và hoàng hậu Cam Lộ (Amita), trị vì vương quốc Câu Lị (Koliya), một nước láng giềng của vương quốc Thích Ca. Hai hoàng tộc đã có mối quan hệ giao hảo từ lâu và có lời ước hẹn thông gia.
Cuộc gặp gỡ định mệnh
Từ khi mới đản sinh, thái tử Tất Đạt Đa (Siddhartha) đã hiển lộ những điều kỳ diệu. Các vị đạo sĩ tiên tri rằng, nếu Ngài ở lại thế gian, Ngài sẽ trở thành một vị Chuyển Luân Thánh Vương; nhưng nếu Ngài xuất gia, Ngài sẽ thành đạo và trở thành bậc Thầy của trời, người. Vua cha Tịnh Phạn lo sợ điều này, vì Ngài muốn con trai mình kế vị ngôi báu.
Để ràng buộc thái tử bằng hạnh phúc ngũ dục, vua Tịnh Phạn đã cho xây dựng ba tòa lâu đài (mùa xuân, mùa hạ, mùa đông), tuyển chọn các mỹ nữ, và quyết định cưới công chúa Da Du Đà La cho thái tử. Khi đó, Da Du Đà La cùng tuổi với thái tử, xinh đẹp tuyệt trần, thông minh và đức hạnh.
Cuộc gặp gỡ đầu tiên của họ diễn ra trong một cuộc thi võ nghệ. Thái tử Tất Đạt Đa đã giành giải nhất, phần thưởng là một con voi trắng quý giá. Da Du Đà La được chỉ định trao giải thưởng cho người chiến thắng. Ánh mắt họ chạm nhau, và từ đó nảy nở một tình cảm sâu sắc. Một tháng sau, trong cuộc thi sắc đẹp do hoàng hậu Ma Ha Ba Xà Ba Đề tổ chức, thái tử được mời lên trao giải. Khi phần thưởng cho người cuối cùng là Da Du Đà La hết, thái tử đã cởi chiếc vòng cổ đang đeo để tặng nàng. Hai người chính thức nên duyên vợ chồng.
Cuộc sống trong hoàng cung và nỗi ưu tư của thái tử
Sau lễ cưới, Da Du Đà La sinh hạ hoàng nam La Hầu La (Rahula). Cuộc sống trong hoàng cung tưởng chừng như viên mãn, tràn ngập tiếng cười. Tuy nhiên, thái tử Tất Đạt Đa lại không cảm thấy hạnh phúc trọn vẹn. Những lần đi ra khỏi hoàng cung, Ngài chứng kiến cảnh già, bệnh, chết, và sự giết chóc lẫn nhau để tồn sinh của muôn loài. Những hình ảnh này khiến Ngài suy tư và ưu phiền.
Thái tử không còn mặn mà với cuộc sống vương giả đầy phú quý và quyền uy. Trái tim Ngài khao khát được thoát khỏi “ngục tù” này để sống đời tu sĩ, tìm kiếm con đường giải thoát và cứu rỗi chúng sinh khỏi nỗi đau khổ.
Sự thấu hiểu và ủng hộ âm thầm
Da Du Đà La là một người vợ dịu dàng, thông minh và đức hạnh. Qua những năm chung sống, bà đã thấu hiểu tâm trạng của chồng. Bà biết rằng, một ngày nào đó, thái tử chắc chắn sẽ ra đi tìm kiếm con đường giải thoát. Điều này khiến bà đau buồn, nhưng bà không ngăn cản. Thay vào đó, bà âm thầm ủng hộ quyết tâm của chồng và tin tưởng vào sự thành công của Ngài.
Bước ngoặt: Thái tử ra đi tìm đạo
Đêm trăng sáng định mệnh
Đêm đó, trăng sáng vằng vặc. Da Du Đà La nằm bên đứa con thơ La Hầu La, lòng trĩu nặng nỗi buồn. Bà biết rằng, trong đêm nay, thái tử sẽ ra đi. Bà cố gắng nằm im như đang say ngủ, tạo điều kiện thuận lợi cho chồng trong giờ phút quyết định.
Bà đau buồn vô hạn, nhưng vẫn quyết tâm chịu đựng, mong cho chồng thành công trở về. Thái tử Tất Đạt Đa đã âm thầm từ giã hoàng cung, bỏ lại sau lưng mọi lạc thú trần gian, cùng người hầu Xa-nặc (Channa) và con ngựa Kiền Trắc (Kanthaka). Ngài dừng lại bên dòng sông A-nô-ma, tự cắt tóc xuất gia, bắt đầu cuộc hành trình tìm kiếm chân lý.
Có thể bạn quan tâm: Tượng Phật Dược Sư Lưu Ly Là Gì? Ý Nghĩa, Đặc Điểm Và Cách Bài Trí
Người vợ trung thành trong cô đơn
Sau khi thái tử ra đi, Da Du Đà La sống một mình trong hoàng cung. Bà gánh vác trọng trách nuôi dưỡng và giáo dục con trai La Hầu La, đồng thời luôn nhớ về chồng với niềm hãnh diện. Dù sống trong cung vàng điện ngọc, bà sống một đời giản dị, không còn vui vẻ theo những dục lạc trần thế. Bà dành trọn tình thương yêu cho con và cha mẹ.
Bà rất mực trung thành với chồng. Dù có nhiều người quí tộc nhờ mai mối đến hỏi, bà đều làm ngơ. Khi biết tin chồng sống đời tu sĩ khổ hạnh, bà cũng từ bỏ hết vàng ngọc châu báu, chỉ khoác tấm áo vàng đơn sơ, ăn uống đạm bạc, không nằm trên giường cao sang. Trong khi sa môn Cồ Đàm (Gotama) cố gắng phấn đấu để đạt đạo, thì bà cũng cố gắng phấn đấu vượt qua những yếu đuối của bản thân.
Cuộc đoàn tụ: Đức Phật trở về Ca-tỳ-la-vệ
Lòng mong mỏi và niềm tin
Sau hơn sáu năm tu tập, thái tử Tất Đạt Đa đã giác ngộ và trở thành Đức Phật. Khi vua Tịnh Phạn biết tin con mình đã thành đạo, Ngài liền phái người thỉnh Đức Thế Tôn trở về thành Ca-tỳ-la-vệ. Đức Phật chấp thuận.
Khi Đức Phật về tới nơi, mọi người ùa ra đường, hân hoan cung nghênh Ngài. Chỉ có Da Du Đà La ở lại trong phòng của mình. Bà thầm nghĩ: “Nếu ta còn chút đức hạnh nào, thì chính Đức Phật sẽ tới nơi đây.”
Cuộc gặp gỡ xúc động
Sau khi Đức Phật thọ thực xong, Ngài đi vào phòng của Da Du Đà La, đúng như bà mong ước, với hai đại đệ tử theo hầu. Ngài ngồi trên ghế và nói: “Hãy để công chúa đỉnh lễ ta theo như ý nàng muốn.”
Da Du Đà La tiến lên, quỳ xuống, đặt đầu lên chân Đức Phật và khóc. Vua Tịnh Phạn và hoàng hậu Ba Xà Ba Đề kể hết đức hạnh của con dâu cho Đức Phật nghe: “Khi nàng hay tin Thế Tôn đã đắp y vàng, nàng cũng đắp y vàng. Thế Tôn bỏ hết các vòng hoa và đồ trang sức, nàng cũng bỏ hết mọi thứ và chỉ nằm, ngồi dưới đất. Khi Thế Tôn đã xuất gia, nàng liền trở thành cô phụ và từ chối mọi tặng vật mà các vương tử khác gửi đến nàng. Lòng nàng bao giờ cũng trung thành với Thế Tôn.”
Đức Phật đã khen ngợi Da Du Đà La: “Này Da Du Đà La! Không phải chỉ trong kiếp sống cuối cùng của Như Lai mà trong tiền kiếp, nàng đã bảo vệ, kính mộ và trung thành với Như Lai. Như Lai biết nàng đã rất vất vả. Sự hy sinh cao quý của nàng, Như Lai thấu hiểu, vậy nàng cũng nên hoan hỷ vì tất cả chúng sinh.”
Chuyện bản sinh: Chứng minh mối liên hệ kiếp trước
Để an ủi và cảm ơn bà đã giúp Ngài trong ý chí tìm đạo giải thoát, Đức Phật đã thuyết giảng chuyện bản sinh Chandakinnara Jathakaya, kể về mối liên hệ giữa Ngài và Da Du Đà La trong tiền kiếp. Đây là minh chứng cho duyên kiếp sâu đậm giữa hai người.
Con đường tu tập: Từ người vợ đến vị ni sư đắc đạo
Quyết định cho La Hầu La xuất gia
Trong thời gian Đức Phật ở Ca-tỳ-la-vệ, Da Du Đà La đã nhiều lần được nghe giáo pháp và thấm nhuần nhanh chóng. Tuy vẫn thương con thơ đứt ruột, nhưng chính bà đã cho La Hầu La xuất gia theo Phật, thể hiện tinh thần buông bỏ và hướng đạo.
Có thể bạn quan tâm: Tượng Phật Di Lặc Bằng Đá Cẩm Thạch: Ý Nghĩa, Cách Chọn & Hướng Dẫn Bài Trí
Người phụ nữ đầu tiên xuất gia
Và cuối cùng, bà cũng được toại nguyện khi Đức Thế Tôn chấp thuận cho người nữ xuất gia theo sự khẩn cầu tha thiết của di mẫu Kiều Đàm Di (Mahapajapati Gotami). Da Du Đà La trở thành một trong những vị ni sư đầu tiên của Phật giáo.
Thành tựu tu tập: Đại thần thông Maha Abhinna
Trong hàng tín nữ, Da Du Đà La đứng đầu những vị đã chứng đắc đại thần thông (Maha Abhinna). Bà trụ thế 78 năm và đắc quả A-la-hán ngay trong một đời. Trong Đại thừa Diệu Pháp Liên Hoa kinh, phẩm Trì, Đức Phật huyền ký rằng ở đời sau, trong pháp hội của trăm nghìn muôn ức đức Phật, Da Du Đà La sẽ thành Phật.
Về sau, khi Đức Phật được thỉnh về an cư hàng năm tại tu viện Kỳ Viên (Jetavana), ni sư Da Du Đà La cũng thường về an cư tại các ni viện ở thành Xá Vệ để thừa hưởng sự giáo huấn của Phật.
Da Du Đà La: Biểu tượng của đức hạnh và giác ngộ
Người vợ thủy chung từ nhiều tiền kiếp
Trải qua vô lượng kiếp trước, dưới nhiều hình thức tái sinh, Da Du Đà La đã từng là thê tử của Đức Phật: từ đôi chim bồ câu, thiên nga hay quạ, cho đến đôi vợ chồng vương giả trong cung điện hay trên cõi Thiên. Bao giờ nàng cũng ở bên cạnh Đức Phật trong suốt cuộc sống ấy với đức tính thủy chung cao đẹp. Nàng đã thực hiện lời nguyện cao cả là hỗ trợ chồng trong mọi cảnh đời trên con đường tìm cầu chân lý qua mọi nẻo luân hồi.
Tấm gương về đức hy sinh và lòng chung thủy
Tấm gương về đức hy sinh cao cả, lòng chung thủy và cảm thông sâu sắc của Da Du Đà La đáng để cho chúng ta noi theo. Vì hạnh phúc của nhân loại, bà đã không bám víu, theo đuổi hạnh phúc riêng mình. Bà đã buông bỏ tất cả: gia đình, con cái, vinh hoa phú quý, để theo con đường tu tập.
Ni sư tiên phong và tấm gương cho hậu thế
Hơn thế nữa, khi được gặp Phật pháp, bà đã nhanh chóng tiếp nhận, nương theo sự chỉ dạy của Đức Thế Tôn mà quyết tâm theo con đường tu hành. Thời xa xưa, các ni sư rất khó khăn trong đường tu, bà là người đầu tiên và là tấm gương về ni sư tu theo Phật đắc đạo. Cho tới giờ, ý chí và nghị lực của bà Da Du Đà La vẫn luôn để những người con Phật noi theo!
Bài học về buông bỏ và giác ngộ
Câu chuyện của Da Du Đà La dạy chúng ta rằng, con đường tu tập không phải là con đường dễ dàng, đặc biệt là với những người phụ nữ trong xã hội phong kiến. Tuy nhiên, với lòng chung thủy, sự hy sinh và quyết tâm tu tập, ai cũng có thể đạt được giác ngộ.
Bà đã buông bỏ tất cả để theo đạo, nhưng đó không phải là một sự từ bỏ vô nghĩa. Đó là một sự buông bỏ để đạt được hạnh phúc chân thật, vĩnh cửu. Bà đã tìm thấy sự an lạc trong tâm hồn, vượt lên trên mọi khổ đau của thế gian.
Có thể bạn quan tâm: Tham Sân Si Trong Phật Giáo Là Gì? Những Điều Cần Biết
Những bài học sâu sắc từ cuộc đời Da Du Đà La
1. Lòng chung thủy và sự hy sinh
Da Du Đà La là biểu tượng của lòng chung thủy tuyệt đối. Dù chồng ra đi tìm đạo, bà vẫn một lòng một dạ chờ đợi, không phụ bạc. Bà đã hy sinh hạnh phúc cá nhân để ủng hộ con đường mà chồng chọn.
2. Sự thấu hiểu và cảm thông
Bà không chỉ yêu chồng mà còn thấu hiểu được tâm nguyện và hoài bão của chồng. Bà không ngăn cản mà âm thầm ủng hộ, thể hiện sự cảm thông sâu sắc.
3. Tinh thần buông bỏ
Từ một công chúa sống trong nhung lụa, bà đã sẵn sàng từ bỏ tất cả để theo con đường tu tập. Đó là một sự buông bỏ lớn lao, thể hiện tinh thần giác ngộ.
4. Khát vọng tu tập và giác ngộ
Dù là một người phụ nữ trong xã hội phong kiến, bà vẫn khao khát được tu tập và giác ngộ. Bà đã nỗ lực tu tập và cuối cùng đã thành tựu đạo quả.
5. Tấm gương cho phụ nữ hiện đại
Câu chuyện của Da Du Đà La là một tấm gương sáng cho phụ nữ hiện đại. Bà dạy chúng ta rằng, phụ nữ cũng có thể đạt được giác ngộ, cũng có thể tu tập và giải thoát. Quan trọng là phải có lòng tin, sự quyết tâm và nỗ lực tu tập.
Kết luận
Da Du Đà La không chỉ là người vợ của Đức Phật, mà còn là một biểu tượng của lòng chung thủy, sự hy sinh và con đường tu tập đầy nghị lực. Cuộc đời của bà là một minh chứng sống động cho việc, dù hoàn cảnh có khó khăn đến đâu, chỉ cần có lòng tin, sự quyết tâm và nỗ lực tu tập, ai cũng có thể đạt được giác ngộ.
Câu chuyện về Da Du Đà La không chỉ mang tính chất tôn giáo mà còn mang tính nhân văn sâu sắc. Nó dạy chúng ta về lòng chung thủy, sự hy sinh, tinh thần buông bỏ và khát vọng giác ngộ. Đây là những bài học quý giá mà bất kỳ ai cũng có thể học hỏi và áp dụng vào cuộc sống hiện đại.
Bạn có thể tìm hiểu thêm những câu chuyện cảm động và đầy triết lý khác tại chuaphatanlongthanh.com, nơi chúng tôi luôn nỗ lực mang đến những thông tin hữu ích và ý nghĩa cho cuộc sống của bạn.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 30, 2025 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
