Hàng năm, cứ vào dịp tháng 5 dương lịch, không khí cả nước lại rộn ràng trong sắc màu hoa sen, cờ Phật giáo và những buổi lễ trang nghiêm kỷ niệm ngày Đức Phật đản sinh. Đối với hàng triệu Tăng Ni, Phật tử và cả những người quan tâm đến văn hóa, tâm linh Việt Nam, Đại lễ Phật Đản (hay còn gọi là Vesak) là một sự kiện thiêng liêng và ý nghĩa.
Lễ Phật đản năm 2024 rơi vào ngày 15 tháng 4 âm lịch, tức thứ Tư, ngày 22 tháng 5 năm 2024 dương lịch. Đây là chính lễ, được tổ chức trọng thể nhất trong tuần lễ Phật Đản kéo dài từ mùng 1 đến rằm tháng tư.
Có thể bạn quan tâm: Kinh Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật: Ý Nghĩa, Lợi Ích & Hướng Dẫn Niệm
Đại Lễ Phật Đản Là Gì? Ý Nghĩa Toàn Cầu
Đại lễ Phật Đản không chỉ là ngày lễ quan trọng nhất trong năm đối với Phật giáo Việt Nam mà còn là một lễ hội tôn giáo quốc tế được Liên Hợp Quốc chính thức công nhận.
Ý nghĩa toàn cầu
- Tôn vinh giá trị nhân văn: Vesak là dịp để tưởng nhớ ba sự kiện trọng đại trong cuộc đời Đức Phật Thích Ca Mâu Ni: Đản sinh, Thành đạo và Nhập diệt (Niết Bàn). Đây là biểu tượng cho hành trình giác ngộ, từ bỏ khổ đau để hướng tới an lạc, giải thoát.
- Góp phần vì hòa bình thế giới: Theo tinh thần Phật giáo, Vesak là lời kêu gọi về lòng từ bi, sự khoan dung, không bạo lực và tinh thần hòa hợp giữa các dân tộc, tôn giáo trên toàn cầu. Liên Hợp Quốc chọn Vesak là lễ hội tôn giáo thế giới nhằm lan tỏa những thông điệp tích cực này.
Ý nghĩa đối với Phật tử Việt Nam
- Điểm tựa tâm linh: Là dịp để mỗi người con Phật hướng về cội nguồn, tưởng nhớ công đức to lớn của Đức Phật, từ đó tinh tấn tu học, sống an vui, hạnh phúc và làm lợi ích cho tha nhân.
- Gắn kết cộng đồng: Đại lễ là sợi dây kết nối hàng triệu Phật tử trong và ngoài nước, cùng nhau thực hiện các hoạt động từ thiện, văn hóa, góp phần xây dựng xã hội tốt đẹp hơn.
Lễ Phật Đản 2024: Thời Gian Và Chương Trình Tổ Chức
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Cúng Lạy Phật Quan Âm Đúng Cách Theo Truyền Thống Nguyễn Đức
Thời gian chính thức
- Tuần lễ Phật Đản: Từ ngày 1 đến 15 tháng tư âm lịch (tức từ ngày 8/5 đến 22/5/2024 dương lịch).
- Chính lễ: Ngày 15 tháng tư âm lịch (22/5/2024 dương lịch), vào thứ Tư.
Chương trình đại lễ chi tiết
Có thể bạn quan tâm: Kinh Phật Đêm Khuya: Ý Nghĩa, Tác Dụng Và Cách Tụng Hiệu Quả
Dựa trên Thông bạch 88/TB-HĐTS năm 2024 của Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, chương trình đại lễ được tổ chức theo các nghi thức truyền thống:
1. Ngày 8/5/2024 (mùng 1 tháng tư âm lịch):
- 4 giờ sáng: Tất cả các chùa, cơ sở tự viện trên cả nước cử ba hồi chuông trống Bát-nhã, kính mừng Đức Phật đản sinh, cầu nguyện quốc thái dân an.
- Tụng kinh: Tổ chức tuần lễ tụng kinh Kính mừng Phật Đản, kinh Chuyển Pháp Luân và các kinh cầu an.
2. Ngày 22/5/2024 (15 tháng tư âm lịch – chính lễ):
- 4 giờ sáng: Chuông trống Bát-nhã rước Đức Phật đản sinh.
- Đại lễ chính thức:
- Niệm Phật cầu gia bị.
- Cử Quốc ca, Đạo ca.
- Tuyên bố lý do, giới thiệu đại biểu.
- Dâng hoa kính mừng Phật Đản.
- Tuyên đọc Thông điệp Phật Đản Phật lịch 2568 của Đức Pháp chủ GHPGVN.
- Diễn văn Đại lễ Phật Đản Phật lịch 2568 của Hòa thượng Chủ tịch Hội đồng Trị sự GHPGVN.
- Phát biểu của đại diện chính quyền.
- Nghi thức tụng niệm kính mừng Phật Đản.
- Nghi thức Tắm Phật: Một trong những nghi lễ thiêng liêng nhất, tượng trưng cho việc gột rửa tâm念, hướng tới sự trong sạch, thanh tịnh.
- Hồi hướng.
- Thả chim bồ câu và bóng bay hòa bình.
- Cảm tạ của Ban Tổ chức.
- Các hoạt động văn hóa:
- Thuyết giảng, diễu hành xe hoa (nếu có điều kiện).
- Tổ chức các chương trình văn hóa, nghệ thuật, triển lãm chào mừng.
Nội dung trọng tâm của đại lễ
- Thông điệp Phật Đản Phật lịch 2568 của Đức Pháp chủ GHPGVN.
- Diễn văn Đại lễ Phật Đản Phật lịch 2568 của Hòa thượng Chủ tịch Hội đồng Trị sự GHPGVN.
- Bài giảng về ý nghĩa Phật Đản Phật lịch 2568 của Ban Hoằng pháp Trung ương GHPGVN.
Các biểu ngữ trang trí
Trong ngày đại lễ, các chùa thường treo những biểu ngữ mang thông điệp nhân văn:
- Kính mừng Đại lễ Phật Đản – PL.2568.
- Đoàn kết hòa hợp, trưởng dưỡng đạo tâm, trang nghiêm Giáo hội.
- Phục vụ chúng sinh là thiết thực cúng dường chư Phật.
Những Điều Cần Biết Về Lễ Phật Đản
Nghi thức Tắm Phật
Đây là nghi lễ quan trọng và thiêng liêng nhất trong ngày đại lễ. Tượng Phật sơ sinh (Thái tử Tất Đạt Đa) được đặt trên bàn cao, xung quanh là hoa sen, hoa cúc. Mỗi người tham dự dùng nước thơm (thường pha từ hoa sen, hoa cúc) để rưới lên tượng Phật, tượng trưng cho việc gột rửa những phiền não, vô minh, hướng tới tâm念 trong sạch.
Ý nghĩa của hoa sen
Hoa sen là biểu tượng đặc trưng của Phật giáo, thể hiện sự thanh cao, thuần khiết. Dù sinh trưởng trong bùn lầy nhưng hoa sen vẫn vươn lên khoe sắc, tượng trưng cho con người dù sống trong thế gian đầy phiền não nhưng vẫn có thể hướng thiện, giác ngộ.
Có thể bạn quan tâm: Kinh Phật Bình An: Ý Nghĩa, Tác Dụng Và Cách Thực Hành
Các hoạt động từ thiện
Đại lễ Phật Đản không chỉ là dịp lễ nghi mà còn là thời điểm để các chùa, các tổ chức Phật giáo thực hiện các hoạt động từ thiện, xã hội như:
- Phát quà, gạo, tiền cho người nghèo, người già neo đơn.
- Tổ chức các buổi phát cơm chay miễn phí.
- Cúng dường trai tăng.
Tham dự lễ như thế nào?
- Trang phục: Nên mặc trang phục lịch sự, kín đáo, nhã nhặn. Màu trắng hoặc các gam màu nhạt thường được ưa chuộng.
- Tác phong: Giữ gìn trật tự, an ninh, không ồn ào, xô đẩy.
- Văn minh: Không chèo kéo, ép giá, không bày bán hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng. Không gây mất vệ sinh môi trường.
Trách Nhiệm Của Ban Tổ Chức Lễ Phật Đản
Theo Nghị định 110/2018/NĐ-CP quy định về quản lý và tổ chức lễ hội, Ban Tổ chức lễ hội (trong trường hợp này là Ban Tổ chức Đại lễ Phật Đản) có những trách nhiệm cụ thể:
- Ban hành quy chế: Phổ biến nội quy thực hiện nếp sống văn minh trong lễ hội.
- Tuyên truyền: Giới thiệu mục đích, ý nghĩa, giá trị của lễ hội; thông báo số điện thoại đường dây nóng để tiếp nhận thông tin phản ánh.
- Bảo đảm an ninh trật tự: Xây dựng và triển khai phương án bảo đảm an ninh trật tự, an toàn xã hội, vệ sinh môi trường.
- Quản lý dịch vụ: Quy định khu vực vui chơi giải trí và dịch vụ, treo biển hướng dẫn; yêu cầu người cung ứng dịch vụ, hàng hóa niêm yết công khai giá cả, không chèo kéo, ép giá, không bày bán hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng.
- Nguyên tắc tài chính: Không bán vé, thu tiền tham dự lễ hội; hướng dẫn việc đặt tiền lễ đúng nơi quy định; quản lý và sử dụng nguồn thu từ hoạt động lễ hội hiệu quả, công khai, minh bạch, đúng mục đích.
Tạm Kết
Lễ Phật Đản 2024 vào ngày 22 tháng 5 (thứ Tư) là dịp để mỗi người, dù là Phật tử hay không, cùng nhau hướng về những giá trị nhân văn cao đẹp: lòng từ bi, sự khoan dung, tinh thần hòa hợp và khát vọng hòa bình. Đây không chỉ là một ngày lễ tôn giáo mà còn là một phần quan trọng trong đời sống văn hóa, tinh thần của người dân Việt Nam.
Chúng tôi kính chúc Quý vị một mùa Phật Đản an lành, hạnh phúc và tràn đầy năng lượng tích cực. Để cập nhật thêm nhiều thông tin hữu ích về các ngày lễ, phong tục tập quán và văn hóa truyền thống, mời bạn tham khảo thêm các bài viết khác tại chuaphatanlongthanh.com.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 31, 2025 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
