Chùa Phổ Quang, một di tích lịch sử quốc gia nằm tại xã Xuân Lũng, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ, đã vĩnh viễn mất mát một phần di sản quý giá sau một vụ cháy lớn xảy ra vào sáng ngày 23 tháng 10 năm 2024. Vụ việc không chỉ gây chấn động mạnh mẽ trong dư luận mà còn làm dấy lên mối lo ngại sâu sắc về công tác bảo tồn và an toàn phòng cháy chữa cháy tại các di tích tôn giáo có giá trị lịch sử.
Vụ Cháy Kinh Hoàng và Những Con Số Đau Xót
Vào lúc 9 giờ 45 phút sáng ngày 23 tháng 10, người dân sống gần chùa đã phát hiện ra khói và lửa bốc lên dữ dội từ khu vực tam bảo. Thông tin được báo cáo ngay lập tức cho chính quyền địa phương. Lực lượng chức năng xã Xuân Lũng đã nhanh chóng có mặt, huy động mọi phương tiện tại chỗ như bình cứu hỏa, vòi nước, xô, chậu… để khống chế ngọn lửa trong khi chờ đợi lực lượng cứu hỏa chuyên nghiệp.
Có thể bạn quan tâm: Tượng Phật Bằng Đá Quý: Ý Nghĩa, Chất Liệu Và Giá Trị Tinh Thần
Tuy nhiên, do ngọn lửa đã bùng phát mạnh và lan rộng rất nhanh, các biện pháp chữa cháy tại chỗ gần như không thể ngăn chặn được. Lực lượng cứu hỏa tỉnh Phú Thọ đã phải điều động nhiều xe chuyên dụng đến hiện trường. Sau một giờ đồng hồ chiến đấu với ngọn lửa, đến khoảng 11 giờ 30 phút, đám cháy mới được dập tắt hoàn toàn.
Thiệt hại mà vụ cháy để lại là vô cùng nặng nề:
- Toàn bộ tòa Tam bảo – trái tim linh thiêng của ngôi chùa – đã bị thiêu rụi hoàn toàn.
- 27 pho tượng Phật cùng các vật dụng thờ cúng, đồ nội thất, hoành phi, câu đối… đều hóa thành tro tàn.
- Cơ sở vật chất bao gồm nhà ở cho tăng ni, nhà ăn, văn phòng làm việc… cũng bị thiệt hại hoàn toàn.
- Thiệt hại ước tính lên tới con số 25 tỷ đồng.
Bảo Vật Quốc Gia Bị Vỡ: Nỗi Đau Không Thể Đong Đo
Điều khiến vụ cháy càng trở nên đau xót và gây tiếc nuối cho cộng đồng là sự mất mát của một Bảo vật Quốc gia. Đó là Bệ đá hoa sen – một tác phẩm nghệ thuật độc đáo, được công nhận là Bảo vật Quốc gia vào năm 2017.
Bệ đá hoa sen là một tác phẩm điêu khắc đá độc đáo, mang đậm phong cách nghệ thuật thời Lý – Trần. Nó được tạo tác vào năm 1388, dưới triều vua Trần Phế Đế. Bệ đá này không chỉ có giá trị nghệ thuật cao mà còn là minh chứng sống động cho trình độ điêu khắc đá tinh xảo của người thợ thời xưa. Bệ đá này đã được xếp hạng là Di tích Lịch sử – Văn hóa cấp Quốc gia từ năm 1980.
Sau vụ cháy, bệ đá hoa sen đã bị vỡ cánh hoa sen. Mặc dù vẫn còn tồn tại, nhưng sự vỡ vụn này là một tổn thất không thể phục hồi, làm giảm đi đáng kể giá trị nghệ thuật và lịch sử của tác phẩm.
Chùa Phổ Quang: Lịch Sử và Giá Trị
Chùa Phổ Quang, còn được gọi là chùa Xuân Lũng, có lịch sử hình thành vào khoảng đầu thời Trần (thế kỷ 13). Trải qua hàng trăm năm, ngôi chùa đã trải qua nhiều lần trùng tu, đại tu để giữ gìn kiến trúc và cảnh quan. Năm 1980, chùa được Bộ Văn hóa – Thông tin xếp hạng là Di tích Lịch sử – Văn hóa cấp Quốc gia.
Chùa Phổ Quang không chỉ là một trung tâm tín ngưỡng của người dân trong vùng mà còn là một công trình kiến trúc, nghệ thuật có giá trị cao, góp phần làm phong phú thêm bản đồ di tích lịch sử, văn hóa của tỉnh Phú Thọ và cả nước.
Hành Động Ứng Phó và Những Câu Hỏi Chưa Có Lời Đáp
Sau khi vụ cháy xảy ra, các cơ quan chức năng đã nhanh chóng vào cuộc. Cục Di sản Văn hóa, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã có văn bản khẩn gửi Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Phú Thọ, yêu cầu:
- Chỉ đạo các cơ quan chức năng phối hợp với chính quyền địa phương kiểm tra thực tế tại di tích.
- Có biện pháp bảo vệ ngay lập tức đối với Bảo vật Quốc gia bệ đá hoa sen.
- Đánh giá mức độ thiệt hại và đề xuất phương án xử lý.
- Báo cáo về Bộ trước 10 giờ ngày 24 tháng 10.
Chính quyền tỉnh Phú Thọ cũng đã có các chỉ đạo khẩn cấp về việc khắc phục hậu quả, an toàn trật tự và điều tra nguyên nhân vụ cháy.
Có thể bạn quan tâm: Top 10 Mẫu Tượng Phật A Di Đà Bằng Đá Đẹp Nhất 2024 – Giá Tốt, Chất Lượng Cao
Vụ cháy Chùa Phổ Quang là một hồi chuông cảnh tỉnh về công tác bảo tồn và an toàn phòng cháy chữa cháy tại các di tích lịch sử, văn hóa, đặc biệt là các công trình tôn giáo có nhiều vật liệu dễ cháy như gỗ, giấy, vải. Việc đầu tư vào hệ thống phòng cháy chữa cháy, nâng cao nhận thức và kỹ năng cho người quản lý, tu sĩ và du khách là điều vô cùng cấp thiết.
Kết Luận
Có thể bạn quan tâm: Phật Giáo Dưới Thời Trần: Phát Triển Nhưng Không Còn Là Quốc Giáo
Vụ cháy Chùa Phổ Quang là một bi kịch lớn, để lại nhiều tiếc nuối cho cộng đồng, đặc biệt là những người yêu quý di sản văn hóa dân tộc. Sự mất mát không chỉ là những công trình vật chất, mà còn là những giá trị tinh thần, lịch sử và nghệ thuật không thể thay thế. Việc khắc phục và tái thiết ngôi chùa, cũng như bảo vệ và phục hồi Bảo vật Quốc gia bệ đá hoa sen, là một nhiệm vụ khó khăn và đòi hỏi sự nỗ lực, trách nhiệm và sự quan tâm sâu sắc từ các cấp chính quyền, các chuyên gia và toàn xã hội.
Có thể bạn quan tâm: 10 Bí Quyết Sống Hạnh Phúc Theo Triết Lý Phật Giáo Và Khoa Học
Cập Nhật Lúc Tháng 1 21, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
