Phật giáo đóng vai trò trung tâm trong đời sống tinh thần và văn hóa của Thái Lan, nơi có đến 90% dân số theo đạo. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, hình ảnh thanh tịnh của ngôi chùa đã nhiều lần bị lung lay bởi loạt bê bối liên quan đến tiền bạc, tình dục và quyền lực của các nhà sư, khiến giới chức và người dân phải suy nghĩ về một cuộc cải cách sâu rộng.
Có thể bạn quan tâm: Top 5 Mẫu Đèn Bàn Thờ Phật Đẹp, Linh Thiêng & Phù Hợp Phong Thủy 2025
Bối cảnh: Phật giáo – Trụ cột tinh thần của Thái Lan
Vị trí của Phật giáo trong xã hội Thái Lan
Phật giáo Theravada là tôn giáo chính thức không chính thức của Thái Lan. Với khoảng 300.000 nhà sư và hàng trăm ngàn ngôi chùa, Phật giáo không chỉ là niềm tin tâm linh mà còn là một phần thiết yếu trong giáo dục, y tế và các dịch vụ xã hội. Các nhà sư được người dân kính trọng, coi như những biểu tượng của sự thanh tịnh, từ bi và trí tuệ.
Hệ thống quản lý Phật giáo: Hội đồng Tăng già Tối cao (SSC)
Tổ chức chính quản lý Phật giáo Thái Lan là Hội đồng Tăng già Tối cao (Sangha Supreme Council – SSC). SSC có quyền lực lớn trong việc bổ nhiệm các chức sắc, quản lý tài chính chùa chiền và điều hành các hoạt động tôn giáo. Tuy nhiên, chính quyền lực tập trung này đôi khi cũng là nguyên nhân của các bê bối.
Những vụ bê bối lớn gây rúng động dư luận
Bê bối “Cô Golf” – Vụ việc mới nhất gây chấn động (2025)
Diễn biến sự việc
Vụ bê bối tình – tiền liên quan đến Wilawan Emsawat (biệt danh Cô Golf) bùng nổ vào tháng 7/2025, gây chấn động dư luận Thái Lan. Theo điều tra của Cảnh sát Hoàng gia Thái Lan, Wilawan, 35 tuổi, đã dụ dỗ hàng loạt nhà sư quan hệ tình dục, sau đó dùng các đoạn video, hình ảnh để đe dọa, buộc họ phải chuyển tiền nhằm bịt miệng.
Số tiền khổng lồ
Cơ quan điều tra cho biết, trong vòng 3 năm, tài khoản ngân hàng của Wilawan đã nhận được khoảng 385 triệu baht (tương đương 11,9 triệu USD). Đáng buồn là phần lớn số tiền này đã bị Wilawan dùng vào việc đánh bạc trực tuyến, một tệ nạn phổ biến tại Thái Lan.
Hệ quả nghiêm trọng
Hậu quả của vụ bê bối là nghiêm trọng:
- Ít nhất 9 trụ trì và các nhà sư cấp cao đã bị buộc hoàn tục và khai trừ khỏi tăng đoàn.
- Uy tín của Phật giáo Thái Lan bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
- Quốc vương Thái Lan Vajiralongkorn đã phải ban sắc lệnh tước bỏ chức vị đã phong cho 81 nhà sư, một động thái hiếm thấy nhằm bảo vệ hình ảnh quốc giáo.
Vụ bê bối “Chuyên cơ riêng” – Wirapol Sukphol (2013-2018)
Cuộc sống xa hoa
Một trong những vụ bê bối khiến dư luận Thái Lan phẫn nộ nhất là vụ việc liên quan đến cựu trụ trì Luang Pu Nenkham (tên thật là Wirapol Sukphol) của chùa Khantitham. Năm 2013, một video lan truyền trên mạng xã hội ghi lại cảnh ông cùng hai nhà sư khác đeo kính râm, túi xách hàng hiệu, dùng tai nghe không dây trên một máy bay tư nhân.
Khối tài sản khổng lồ
Cuộc điều tra kéo dài 4 năm của Cục Điều tra Đặc biệt Thái Lan (DSI) đã phơi bày lối sống xa hoa đến mức khó tin của Wirapol:
- Ít nhất 200 triệu baht (5,5 triệu USD) trong 10 tài khoản ngân hàng.
- Sở hữu ít nhất 22 xe hơi sang trọng.
- Xây dựng một biệt thự xa hoa ở bang California, Mỹ.
- Nhiều bất động sản giá trị tại quê nhà Ubon Ratchathani.
- Thực hiện các hành vi tình dục với nhiều phụ nữ, trong đó có một nạn nhân mới 15 tuổi.
Quá trình truy bắt và xét xử
Wirapol đã trốn sang Mỹ và mất 4 năm để chính quyền Thái Lan dẫn độ ông về nước (7/2017). Năm 2018, ông bị kết án tổng cộng 36 năm tù (gồm 114 năm cho tội lừa đảo và 16 năm cho tội lạm dụng tình dục trẻ vị thành niên, nhưng theo luật Thái Lan chỉ phải chấp hành tối đa 20 năm). Ông cũng bị yêu cầu bồi thường 28,6 triệu baht cho các nạn nhân.
Vụ Wat Phra Dhammakaya và Luang Por Dhammajayo (2015-nay)
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Chi Tiết Cách Khuyên Người Niệm Phật Hiệu Quả Và Chân Thành
Trụ trì quyền lực và giàu có
Chùa Wat Phra Dhammakaya ở tỉnh Pathum Thani, do trụ trì Luang Por Dhammajayo điều hành, là một trong những chùa lớn và giàu có nhất Thái Lan. Tuy nhiên, đây cũng là trung tâm của một vụ bê bối chính trị – tôn giáo kéo dài nhiều năm.
Các cáo buộc
Dhammajayo bị DSI cáo buộc:
- Rửa tiền.
- Tham ô quỹ chùa trị giá 1,2 tỷ baht (33 triệu USD) thông qua Chương trình Tín dụng Klongchan.
- Trốn tránh lệnh triệu tập điều tra.
Cuộc vây ráp bất thành
Tháng 5/2016, cảnh sát huy động hàng nghìn nhân lực để khám xét chùa Wat Phra Dhammakaya, nhưng đã bị hàng nghìn tín đồ trung thành của Dhammajayo cản trở. Cuộc vây ráp diễn ra căng thẳng và không đạt được mục tiêu. Dù đến nay Dhammajayo vẫn chưa bị bắt, chùa Wat Phra Dhammakaya vẫn hoạt động bình thường.
Vụ biển thủ công quỹ cấp cao (2017)
Bê bối tham nhũng trong hàng ngũ lãnh đạo
Năm 2017, DSI và Cục Cảnh sát Chống Tham nhũng Thái Lan (ACD) phối hợp điều tra, bắt giữ 5 trụ trì, tất cả đều là thành viên của Hội đồng Tăng già Tối cao (SSC), với cáo buộc biển thủ công quỹ chính phủ cấp cho các tu viện để trùng tu cơ sở vật chất.
Hậu quả và hệ lụy
Cả 5 trụ trì đều bị buộc hoàn tục và bị truy tố, kết án tù. Vụ việc này không chỉ làm tổn hại uy tín của các cá nhân mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến hình ảnh của chính SSC, cơ quan quản lý tối cao của Phật giáo Thái Lan.
Các vụ bê bối khác
Ma túy trong chùa (2022)
Năm 2022, trong một chiến dịch trấn áp ma túy tại tỉnh Phetchabun, cảnh sát phát hiện 4 nhà sư trong một ngôi chùa dương tính với ma túy đá. Cả 4 người đều bị đưa đến trung tâm cai nghiện và buộc hoàn tục, khiến ngôi chùa bị bỏ trống.
Bê bối tiền bạc tại Wat Pa Thammakhiri (2023)
Tháng 3/2023, cảnh sát khám xét chùa Wat Pa Thammakhiri ở tỉnh Nakhon Ratchasima, nơi do nhà sư nổi tiếng Phra Ajarn Khom làm trụ trì. Tại đây, lực lượng chức năng tìm thấy nhiều vali đầy tiền mặt, các thỏi vàng chôn trên sườn đồi cùng giấy tờ ghi chép các khoản tiền lên tới 2,2 triệu USD được chuyển vào tài khoản của chị gái nhà sư.
Phra Khom bị kết án tổng cộng 468 năm tù (sẽ thi hành 20 năm) vì tội biển thủ hơn 8 triệu USD tiền công đức.
Tụng kinh trên mạng xã hội (2020)
Năm 2020, một số nhà sư nổi tiếng trên mạng xã hội đã gây tranh cãi khi livestream tụng kinh, kêu gọi quyên góp và thậm chí bình luận về các vấn đề chính trị, điều này bị cho là vi phạm giới luật và làm tổn hại hình ảnh thanh tịnh của nhà sư.
Nguyên nhân sâu xa: Tại sao bê bối liên tiếp xảy ra?
Quyền lực và tài chính tập trung
Phật giáo Thái Lan quản lý một lượng lớn tài sản và tiền bạc công đức. Sự tập trung quyền lực trong tay SSC đôi khi dẫn đến thiếu minh bạch trong quản lý tài chính, tạo điều kiện cho tham nhũng và lạm quyền.
Thiếu giám sát hiệu quả
Có thể bạn quan tâm: Phật Giáo Mật Tông: Hành Trình Tìm Kiếm Giải Thoát Qua Con Đường Bí Mật
Tuy có các quy định, nhưng việc giám sát các chùa chiền, đặc biệt là ở vùng sâu vùng xa, còn nhiều bất cập. Sự sùng bái của tín đồ đôi khi che khuất các hành vi sai trái.
Tác động của xã hội hiện đại
Sự phát triển của mạng xã hội, kinh tế thị trường và lối sống vật chất đã ảnh hưởng đến một bộ phận tăng ni, khiến họ dễ bị cám dỗ bởi tiền bạc, danh vọng và tình dục.
Lỗ hổng pháp lý và xử lý chưa đủ nghiêm
Mặc dù có các quy định về giới luật, nhưng việc xử lý các bê bối đôi khi còn nương nhẹ hoặc bị ảnh hưởng bởi các yếu tố chính trị, khiến một số người có thể lặp lại hành vi sai trái.
Hệ quả: Ảnh hưởng đến xã hội Thái Lan
Suy giảm niềm tin vào Phật giáo
Liên tiếp các bê bối đã làm suy giảm niềm tin của người dân Thái Lan vào các nhà sư và các tổ chức Phật giáo. Nhiều người bắt đầu đặt câu hỏi về sự thanh tịnh và đạo đức của những người từng được coi là biểu tượng của sự giác ngộ.
Ảnh hưởng đến ổn định xã hội
Phật giáo là một trong những trụ cột chính trong xã hội Thái Lan. Sự lung lay niềm tin vào trụ cột này có thể ảnh hưởng đến sự ổn định chính trị và xã hội.
Tổn thất kinh tế
Các bê bối làm giảm lòng tin của du khách quốc tế vào hình ảnh “đất nước chùa vàng”, ảnh hưởng đến ngành du lịch – một nguồn thu ngoại tệ quan trọng của Thái Lan.
Nỗ lực cải cách: Chính phủ và xã hội hành động
Cải cách từ chính quyền
Có thể bạn quan tâm: Bài Cúng Phật Giáo Hòa Hảo: Hướng Dẫn Chi Tiết & Văn Khấn Hằng Ngày
- Siết chặt quản lý tài chính: Chính phủ dưới thời Thủ tướng Prayuth Chan-ocha đã thúc đẩy các cuộc cải cách lớn về tôn giáo, yêu cầu các chùa kê khai tài sản, tăng cường giám sát tài chính.
- Cải tổ SSC: Đề xuất cải tổ Hội đồng Tăng già Tối cao nhằm minh bạch hóa hoạt động và tăng cường trách nhiệm giải trình.
- Tăng cường giám sát: Cảnh sát đã yêu cầu Cơ quan Phật giáo Quốc gia (NOB) cung cấp số căn cước của khoảng 300.000 nhà sư để rà soát lý lịch tư pháp.
Cải cách từ nội bộ Phật giáo
- Cảnh báo và chỉ thị: SSC đã phải phát cảnh báo và ban hành các chỉ thị cấm các hành vi gây tổn hại đến hình ảnh Phật giáo, đặc biệt là việc các nhà sư tham gia mạng xã hội một cách thiếu kiểm soát.
- Giáo dục đạo đức: Một số tu viện uy tín đã tăng cường giáo dục đạo đức và giới luật cho tăng ni, nhằm ngăn chặn các hành vi sai trái.
Tiếng nói của xã hội
Nhiều học giả, tăng ni có uy tín đã lên tiếng kêu gọi cải cách. Trụ trì Phra Paisal Visalo từng cảnh báo: “Bê bối xảy ra rất nhiều. Tôi cho rằng Phật giáo Thái Lan hiện nay, đặc biệt là trong giới sư sãi, đang lâm vào khủng hoảng đức tin. Nếu không cải cách khẩn cấp các tổ chức tôn giáo, tôi e Phật giáo ở Thái Lan không có tương lai”.
Tương lai của Phật giáo Thái Lan: Hướng đi nào?
Cần một cuộc cải cách toàn diện
Phật giáo Thái Lan đang đứng trước một ngã ba đường. Một mặt là truyền thống lâu đời và vai trò quan trọng trong xã hội. Mặt khác là những bất cập, tiêu cực đang ngày càng bộc lộ rõ hơn trong thời đại thông tin.
Những giải pháp cần thiết
- Minh bạch hóa tài chính: Cần có hệ thống kiểm toán độc lập và minh bạch về tài chính chùa chiền.
- Tăng cường giám sát: Thành lập các cơ quan giám sát độc lập, có quyền lực thực sự.
- Cải cách giáo dục tăng ni: Đưa các bài học về đạo đức, pháp luật và trách nhiệm xã hội vào chương trình đào tạo tăng ni.
- Tăng cường trách nhiệm giải trình: Các chức sắc cao cấp phải chịu trách nhiệm về hành vi của cấp dưới.
Vai trò của cộng đồng
Người dân Thái Lan cũng cần thay đổi cách tiếp cận với Phật giáo. Việc sùng bái mù quáng cần được thay thế bằng sự kính trọng có chọn lọc, có sự giám sát và phản biện.
Kết luận: Bảo vệ di sản tinh thần
Phật giáo Thái Lan là một di sản tinh thần vô giá, không chỉ của người dân Thái Lan mà còn của cả nhân loại. Những bê bối liên tiếp xảy ra là hồi chuông cảnh tỉnh, đòi hỏi một cuộc cải cách toàn diện, nghiêm túc và có sự tham gia của toàn xã hội.
Chỉ khi dám đối mặt với sự thật, dám loại bỏ những phần “sâu mọt” trong chính ngôi nhà mình, thì Phật giáo Thái Lan mới có thể giữ vững được vị trí là một biểu tượng của sự thanh tinh, từ bi và trí tuệ trong lòng người dân và trên trường quốc tế.
Đây không chỉ là cuộc cải cách của một tôn giáo, mà là cuộc cải cách của chính lương tri và đạo đức xã hội. Và như trụ trì Phra Paisal từng nói, nếu không hành động ngay, “Phật giáo ở Thái Lan không có tương lai”.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 1, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
