Có thể bạn quan tâm: Nam Mô Phật Mẫu Chuẩn Đề Vương Bồ Tát Là Ai? Ý Nghĩa Và Cách Trì Tụng
Mở đầu
Dược liệu là một phần quan trọng trong nền y học cổ truyền và hiện đại, đóng vai trò thiết yếu trong việc chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Nhận thức được tiềm năng to lớn của dược liệu quý, đặc biệt ở các vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, Chính phủ đã ban hành Thông tư 10/2022/TT-BYT nhằm hướng dẫn triển khai nội dung “Đầu tư, hỗ trợ phát triển vùng trồng dược liệu quý” thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 – 2030, giai đoạn I: từ năm 2021 đến năm 2025.
Có thể bạn quan tâm: Nam Mô Pháp Hoa Hội Thượng Phật Bồ Tát Là Gì? Ý Nghĩa Và Cách Niệm Chuẩn Nhất
Tóm tắt nhanh các bước triển khai
Quy trình triển khai dự án dược liệu quý bao gồm các bước chính:
Xác định địa điểm – Phải là huyện có xã đặc biệt khó khăn theo Quyết định 861/QĐ-TTg năm 2021, có ít nhất 50% dân số là người dân tộc thiểu số, có tiềm năng phát triển dược liệu quý, và đối với Sâm Việt Nam phải có độ cao từ 1.000 mét trở lên.
Xác định diện tích – Tổng diện tích tối thiểu 210 ha cho vùng trồng dược liệu, bao gồm khu vực trồng, nhà xưởng, cơ sở bảo quản và hạ tầng; hoặc 50 ha cho Trung tâm nhân giống ứng dụng công nghệ cao.
Lựa chọn đối tượng cây dược liệu – Phải thuộc danh mục 100 dược liệu có giá trị y tế và kinh tế cao theo Quyết định 3657/QĐ-BYT, phù hợp điều kiện sinh trưởng tại địa phương.
Thực hiện theo các tiêu chuẩn kỹ thuật – Tuân thủ GACP-WHO, GMP, GSP và các quy định về công nghệ cao.
Có thể bạn quan tâm: Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật: Ý Nghĩa Và Giá Trị Trong Đời Sống Tâm Linh
Quy định chung về dự án dược liệu quý
Phạm vi và đối tượng áp dụng
Thông tư này áp dụng cho các cá nhân, hộ gia đình người dân tộc thiểu số, hộ nghèo, hộ cận nghèo sinh sống trong vùng có điều kiện tự nhiên phù hợp để phát triển dược liệu quý; các cơ sở sản xuất, kinh doanh hoạt động tại các địa bàn đặc biệt khó khăn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, sử dụng từ 50% tổng số lao động trở lên là người dân tộc thiểu số; và các cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân có liên quan trong quản lý, tổ chức thực hiện dự án dược liệu quý.
Nguyên tắc triển khai
Dự án phát triển dược liệu quý phải gắn với bảo tồn nguồn gen dược liệu, bảo đảm các quy trình và tiêu chuẩn quản lý chất lượng. Các dự án triển khai trên đất rừng phải bảo đảm kết hợp bảo vệ và phát triển rừng bền vững. Ưu tiên lựa chọn các dự án sử dụng trên 50% lao động là nữ, dự án ứng dụng công nghệ cao và các dự án nhận góp vốn bằng quyền sử dụng đất của các hộ gia đình, cá nhân sinh sống trên địa bàn thực hiện dự án để hình thành vùng nguyên liệu.
Tiêu chuẩn và điều kiện triển khai
Tiêu chuẩn về địa điểm
Để triển khai dự án dược liệu quý, địa điểm phải đáp ứng các tiêu chí sau:
- Là huyện có xã đặc biệt khó khăn theo Quyết định số 861/QĐ-TTg ngày 04 tháng 6 năm 2021 của Thủ tướng Chính phủ.
- Là huyện vùng dân tộc thiểu số và miền núi có ít nhất 50% tỷ lệ dân số là người dân tộc thiểu số.
- Có tiềm năng phát triển các loại dược liệu quý có giá trị y tế và kinh tế cao.
- Đối với các dự án có đề xuất triển khai trồng, phát triển Sâm Việt Nam cần có độ cao từ 1.000 mét trở lên so với mực nước biển.
Diện tích yêu cầu
- Tổng diện tích triển khai dự án vùng trồng dược liệu quý tối thiểu là 210 ha, bao gồm các khu vực: các vùng nuôi trồng dược liệu quý, khu vực nhà xưởng, cơ sở bảo quản, cơ sở hạ tầng về xử lý chất thải, giao thông, điện nước trong hàng rào dự án.
- Tổng diện tích triển khai dự án Trung tâm nhân giống ứng dụng công nghệ cao tối thiểu là 50 ha bao gồm khu vực: bảo tồn, lưu giữ nguồn gen, cây đầu dòng, giống gốc, nghiên cứu chọn tạo, khảo nghiệm, sản xuất giống gốc, sản xuất giống thương phẩm, cơ sở hạ tầng, giao thông, điện, nước trong hàng rào dự án.
Đối tượng cây dược liệu
Việc lựa chọn cây dược liệu để triển khai thực hiện dự án dược liệu quý phải đáp ứng yêu cầu sau:
- Thuộc danh mục dược liệu có giá trị y tế và kinh tế cao tại Quyết định số 3657/QĐ-BYT ngày 20 tháng 8 năm 2019 của Bộ trưởng Bộ Y tế.
- Phù hợp với điều kiện sinh trưởng phát triển tại địa phương, cho năng suất, chất lượng cao.
- Ưu tiên bảo tồn phát triển cây dược liệu tại địa phương, thuộc danh mục cây dược liệu quý, hiếm, đặc hữu theo quy định của Bộ Y tế.
Tiêu chuẩn kỹ thuật và chất lượng
Dược liệu trồng
Dược liệu được nuôi trồng phải đáp ứng nguyên tắc, tiêu chuẩn thực hành tốt nuôi trồng, thu hái dược liệu và khai thác dược liệu tự nhiên được quy định tại Thông tư số 19/2019/TT-BYT ngày 30 tháng 7 năm 2019 của Bộ trưởng Bộ Y tế quy định Thực hành tốt nuôi trồng, thu hái dược liệu và các nguyên tắc, tiêu chuẩn khai thác dược liệu tự nhiên.
Cơ sở chế biến
Cơ sở chế biến, sản xuất dược liệu phải đáp ứng nguyên tắc, tiêu chuẩn thực hành tốt sản xuất thuốc, nguyên liệu làm thuốc theo quy định tại Thông tư số 35/2018/TT-BYT ngày 22 tháng 11 năm 2018 của Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành Thông tư quy định về Thực hành tốt sản xuất thuốc, nguyên liệu làm thuốc.
Cơ sở bảo quản
Cơ sở bảo quản dược liệu phải đáp ứng nguyên tắc, tiêu chuẩn thực hành tốt bảo quản dược liệu, vị thuốc cổ truyền quy định tại Thông tư số 36/2018/TT-BYT ngày 22 tháng 11 năm 2018 của Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành Thông tư quy định về Thực hành tốt bảo quản thuốc, nguyên liệu làm thuốc.
Ứng dụng công nghệ cao
Dự án dược liệu quý ứng dụng công nghệ cao là dự án đáp ứng tiêu chí theo Quyết định số 34/2019/QĐ-TTg ngày 18 tháng 12 năm 2019 của Thủ tướng Chính phủ quy định tiêu chí xác định dự án, phương án sản xuất kinh doanh ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp và bổ sung Danh mục công nghệ cao được ưu tiên đầu tư phát triển ban hành kèm theo Quyết định số 66/2014/QĐ-TTg ngày 25 tháng 11 năm 2014 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Danh mục công nghệ cao được ưu tiên đầu tư phát triển và Danh mục sản phẩm công nghệ cao được khuyến khích phát triển.
Chính sách hỗ trợ và đầu tư
Hỗ trợ từ ngân sách nhà nước
Dự án dược liệu quý được hỗ trợ từ ngân sách nhà nước phải đáp ứng điều kiện hỗ trợ theo quy định tại khoản 1 Điều 21 Nghị định số 27/2022/NĐ-CP. Các nội dung hỗ trợ bao gồm:
- Hỗ trợ xây dựng cơ sở hạ tầng vùng nguyên liệu, ưu tiên hỗ trợ các dự án nhận góp vốn bằng quyền sử dụng đất của hộ gia đình, cá nhân sinh sống trên địa bàn thực hiện dự án để hình thành vùng nguyên liệu.
- Hỗ trợ đầu tư các khu, vùng nuôi trồng dược liệu ứng dụng công nghệ cao để xây dựng cơ sở hạ tầng, thiết bị và xử lý môi trường.
- Hỗ trợ xây dựng cơ sở hạ tầng, đường giao thông kết nối đạt chuẩn cấp V miền núi, hệ thống điện, cấp thoát nước để phục vụ dự án phát triển vùng nguyên liệu.
- Hỗ trợ kinh phí đầu tư xây dựng cơ sở chế biến dược liệu quý để xây dựng cơ sở hạ tầng về xử lý chất thải, giao thông, điện nước, nhà xưởng và mua thiết bị trong hàng rào dự án.
- Hỗ trợ kinh phí đầu tư xây dựng cơ sở bảo quản dược liệu quý gồm sấy, chiếu xạ, khử trùng, đông lạnh, bảo quản sinh học, hạ tầng về giao thông, điện, nước, xử lý chất thải, nhà xưởng và thiết bị.
- Hỗ trợ doanh nghiệp trực tiếp đào tạo nghề cho lao động tại chỗ.
- Hỗ trợ chi phí quảng cáo, xây dựng thương hiệu sản phẩm chủ lực quốc gia và cấp tỉnh.
- Hỗ trợ kinh phí thực hiện đề tài nghiên cứu khoa học, mua bản quyền công nghệ, mua công nghệ hoặc mua kết quả nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ để tạo ra sản phẩm mới, cải tiến công nghệ, giảm thiểu ô nhiễm môi trường, tiết kiệm nguyên liệu, nhiên liệu, tiết kiệm năng lượng.
- Hỗ trợ chi phí chuyển giao, ứng dụng khoa học kỹ thuật mới, áp dụng quy trình kỹ thuật và quản lý chất lượng đồng bộ theo chuỗi.
- Hỗ trợ giống, vật tư, bao bì, nhãn mác sản phẩm tối đa không quá 03 vụ hoặc 03 chu kỳ sản xuất, khai thác sản phẩm.
- Nhà nước hỗ trợ chi phí sản xuất giống gốc và chi phí sản xuất giống thương phẩm đối với các dự án Trung tâm nhân giống ứng dụng công nghệ cao.
Chính sách tín dụng ưu đãi
Chính sách tín dụng ưu đãi cho dự án dược liệu quý được thực hiện theo quy định tại các điều từ 26 đến 31 Nghị định số 28/2022/NĐ-CP ngày 26 tháng 4 năm 2022 của Chính phủ quy định về chính sách tín dụng ưu đãi thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn từ năm 2021 đến năm 2030, giai đoạn 1: từ năm 2021 đến năm 2025.
Trách nhiệm tổ chức thực hiện
Trách nhiệm của Bộ Y tế
Bộ Y tế (Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền) có trách nhiệm:
- Chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức tuyên truyền, phổ biến, triển khai thực hiện Thông tư này.
- Thực hiện trách nhiệm của Cơ quan chủ dự án thành phần dược liệu quý theo quy định tại Điều 37 Nghị định số 27/2022/NĐ-CP.
- Thực hiện giám sát và đánh giá thực hiện các dự án dược liệu quý thuộc nội dung đầu tư hỗ trợ phát triển dược liệu quý theo quy định tại Thông tư số 01/2022/TT-UBDT ngày 26 tháng 5 năm 2022 của Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc ban hành Thông tư quy định quy trình giám sát, đánh giá thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 – 2030; giai đoạn I: từ năm 2021 đến năm 2025.
- Triển khai, hỗ trợ cho các dự án dược liệu quý ứng dụng công nghệ thông tin trong xây dựng hệ thống kết nối chuỗi giá trị dược liệu quý và sản phẩm y dược cổ truyền được truy xuất nguồn gốc, xuất xứ, chất lượng; xúc tiến thương mại cho mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
- Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng về nghiệp vụ chuyên môn liên quan đến thực hiện nội dung dược liệu, truyền thông nội dung về dược liệu quý theo quy định.
Trách nhiệm của Viện Dược liệu
Viện Dược liệu có trách nhiệm hướng dẫn, hỗ trợ cho các địa phương nghiên cứu, khảo sát, đánh giá, xây dựng, hoàn thiện phương án phát triển vùng trồng dược liệu quý và triển khai Trung tâm nhân giống, bảo tồn và phát triển dược liệu ứng dụng công nghệ cao.
Trách nhiệm của đơn vị chủ trì liên kết
Đơn vị chủ trì liên kết có trách nhiệm:
- Tổ chức triển khai thực hiện đầy đủ các điều khoản cam kết trong hợp đồng; bảo đảm điều kiện về cơ sở hạ tầng, nhân lực, kinh phí (từ ngân sách được cấp và kinh phí ngoài ngân sách) để thực hiện dự án.
- Quản lý kinh phí thực hiện dự án và thực hiện quyết toán kinh phí theo quy định; chịu trách nhiệm về việc quản lý, sử dụng kinh phí, vật tư, tài sản, sản phẩm của dự án theo quy định hiện hành.
- Tổ chức thực hiện đấu thầu mua sắm vật tư, thiết bị theo đúng quy định của Luật Đấu thầu và các văn bản khác có liên quan.
- Báo cáo tiến độ định kỳ 6 tháng theo quy định hoặc đột xuất theo yêu cầu của cơ quan liên quan, chủ trì tổ chức nghiệm thu mô hình của dự án.
- Đôn đốc, kiểm tra, đánh giá tình hình thực hiện dự án và kiến nghị, đề xuất giải pháp xử lý.
- Báo cáo bằng văn bản với Ủy ban nhân dân cấp huyện, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh những vấn đề phát sinh làm ảnh hưởng đến việc thực hiện dự án.
- Tổng kết việc thực hiện dự án thông qua Cơ quan quản lý dự án (bản cứng và bản điện tử PDF không cài bảo mật).
- Xây dựng kế hoạch và tổ chức nhân rộng kết quả của dự án.
Kết luận
Thông tư 10/2022/TT-BYT là một văn bản pháp lý quan trọng, tạo hành lang pháp lý rõ ràng cho việc triển khai các dự án phát triển dược liệu quý tại các vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Việc thực hiện hiệu quả thông tư này không chỉ góp phần phát triển kinh tế – xã hội vùng dân tộc thiểu số mà còn bảo tồn và phát huy giá trị của các loại dược liệu quý, phục vụ sức khỏe cộng đồng và phát triển bền vững đất nước.
Để tìm hiểu thêm các thông tin hữu ích khác, mời bạn tham khảo tại chuaphatanlongthanh.com.
Có thể bạn quan tâm: Nam Mô Phật, Nam Mô Pháp, Nam Mô Tăng: Ý Nghĩa Và Giá Trị Trong Đời Sống Tâm Linh
Cập Nhật Lúc Tháng 12 12, 2025 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
