Khoảnh khắc giao thừa Tết Ất Tỵ 2025 đang đến gần, đánh dấu sự chuyển giao thiêng liêng giữa năm cũ và năm mới. Đây là thời điểm mà con cháu bày tỏ lòng thành kính với đất trời, thần linh và gia tiên thông qua nghi thức cúng giao thừa, còn gọi là lễ Trừ tịch hay bài cúng giao thứ. Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn kim chỉ nam đầy đủ và chính xác nhất về lễ vật, trình tự và văn khấn để lễ cúng giao thừa diễn ra trang nghiêm, trọn vẹn, cầu mong một năm mới vạn sự hanh thông, tài lộc và bình an cho cả gia đình.
Có thể bạn quan tâm: Bài Cúng Về Nhà Mới Trọn Bộ: Hướng Dẫn Chuẩn Chỉnh, Đầy Đủ Lễ Vật
Tổng quan về lễ cúng giao thừa (bài cúng giao thứ)
Lễ cúng giao thừa, còn được gọi là lễ Trừ tịch, là một trong những nghi lễ quan trọng bậc nhất trong dịp Tết Nguyên Đán. “Trừ” có nghĩa là bỏ đi, “tịch” là ban đêm. Lễ Trừ tịch mang ý nghĩa sâu sắc là xua đuổi những điều không may mắn, tà khí của năm cũ để chào đón những điều tốt đẹp, an lành của năm mới. Đây là thời khắc trời đất giao hòa, âm dương hội tụ, vô cùng thiêng liêng và ý nghĩa.
Theo quan niệm dân gian, đây là lúc vị quan Hành Khiển của năm cũ (quý nhân) về triều, để vị quan mới (thái tuế) xuống trần gian cai quản hạ giới. Vì vậy, lễ cúng giao thừa là dịp để gia chủ tiễn đưa vị quan cũ và nghênh đón vị quan mới, cầu xin các ngài phù hộ cho gia đình một năm mới an khang, thịnh vượng.
Cúng giao thừa giờ nào tốt nhất cho năm Ất Tỵ 2025?
Thời gian tốt nhất để tiến hành bài cúng giao thứ là vào giờ Tý, tức từ 23h ngày 29 tháng Chạp (nếu là tháng thiếu) hoặc 30 tháng Chạp đến 1h sáng ngày mùng 1 Tết. Khoảnh khắc linh thiêng nhất chính là 0 giờ, thời điểm chuyển giao trọn vẹn giữa năm cũ và năm mới. Đây là thời điểm được coi là “thời khắc giao thừa”, khi mọi sự tốt xấu của năm cũ đã kết thúc và một năm mới bắt đầu.
Thứ tự cúng giao thừa: cúng ngoài trời trước hay trong nhà trước?
Theo phong tục truyền thống, lễ cúng giao thừa phải được thực hiện ngoài trời trước, sau đó mới đến cúng trong nhà. Lý do là vì cúng ngoài trời để “nghênh tân, tiễn cựu” – đón các vị quan Hành Khiển mới và tiễn các vị quan cũ. Các vị thần rất vội vàng trong lúc bàn giao công việc nên sẽ không vào trong nhà, do đó mâm cúng phải đặt ở ngoài trời để các ngài tiện chứng giám. Sau khi hoàn tất lễ ngoài trời, gia chủ mới vào nhà làm lễ cúng gia tiên.
Trình tự chi tiết:
- Chuẩn bị mâm cúng ngoài trời: Xếp lễ vật gọn gàng, trang nghiêm.
- Thắp hương và đọc văn khấn: Đọc bài cúng giao thứ ngoài trời.
- Hóa vàng: Đốt tiền vàng mã, chờ khói tan hết.
- Dọn mâm cúng: Thu dọn mâm cúng ngoài trời.
- Chuẩn bị mâm cúng trong nhà: Dọn dẹp bàn thờ, bày biện lễ vật.
- Thắp hương và đọc văn khấn: Đọc bài cúng giao thứ trong nhà.
- Hóa vàng: Đốt tiền vàng mã.
- Hóa vàng giấy tiền: Đốt vàng mã để tiễn các vị thần về trời.
Lễ vật cần chuẩn bị cho mâm cúng giao thừa ngoài trời
Mâm cúng ngoài trời không cần quá cầu kỳ nhưng phải trang nghiêm và đầy đủ lễ vật cơ bản, thể hiện lòng thành của gia chủ. Một mâm cúng tiêu biểu bao gồm:
Có thể bạn quan tâm: Bài Cúng Gia Tiên Dạm Cưới: Chuẩn Bị Văn Khấn Trọn Vẹn Cho Nghi Lễ
1. Mâm cỗ mặn
- Gà luộc: Gà trống hoa luộc nguyên con, bày theo thế “gà cất cánh” hoặc “gà ngậm hoa hồng”, tượng trưng cho sự khỏe mạnh và tinh khiết. Đây là lễ vật không thể thiếu trong bài cúng giao thứ.
- Bánh chưng/bánh tét: Biểu tượng không thể thiếu của ngày Tết, thể hiện lòng biết ơn trời đất đã cho mưa thuận gió hòa.
- Xôi gấc: Màu đỏ của xôi gấc tượng trưng cho may mắn, tài lộc và sự sung túc.
- Canh măng hoặc các món ăn truyền thống khác.
2. Mâm ngũ quả
- Thường có 5 loại quả với màu sắc khác nhau (đỏ, vàng, xanh, trắng, tím), tượng trưng cho Ngũ hành, cầu mong sự đủ đầy, viên mãn. Các loại quả phổ biến là: chuối, bưởi, cam, quýt, thanh long, dưa hấu…
3. Hương, hoa, đèn nến
- Hương thơm, hoa tươi (thường là hoa cúc, hoa lay ơn, hoa hồng) và ánh nến tạo không khí trang nghiêm, ấm cúng.
4. Các lễ vật khác
- Trầu cau: Rất quan trọng, thể hiện sự trọn vẹn, lễ nghĩa.
- Rượu, trà: Dâng lên các vị thần linh.
- Muối, gạo: Tượng trưng cho cuộc sống no ấm, đủ đầy.
- Vàng mã: Bộ mũ áo, hia và tiền vàng dâng lên các vị quan Hành Khiển năm mới và năm cũ. Không thể thiếu trong bài cúng giao thứ.
Lễ vật cần có trong mâm cúng giao thừa trong nhà
Mâm cúng trong nhà chủ yếu dâng lên bàn thờ gia tiên và bàn thờ Thần Tài – Thổ Địa để mời các cụ và các vị thần về chung vui ngày Tết cùng con cháu.
1. Mâm cỗ mặn
- Thường là các món ăn truyền thống ngày Tết như: gà luộc, bánh chưng, giò lụa, nem rán, canh măng, dưa hành…
- Có thể là cỗ chay nếu gia đình theo đạo Phật hoặc có thói quen ăn chay.
2. Mâm ngũ quả
- Bày biện đẹp mắt trên bàn thờ.
3. Hương, hoa tươi, đèn nến
4. Trầu cau, rượu, trà
Có thể bạn quan tâm: Bài Cúng Gia Tiên Cầu Thi: Hướng Dẫn Đầy Đủ, Ý Nghĩa Và Văn Khấn Chuẩn
5. Vàng mã, tiền giấy
Bài cúng giao thứ ngoài trời cổ truyền và chuẩn xác nhất
Sau khi bày lễ xong, gia chủ thắp hương và thành tâm đọc bài cúng giao thứ ngoài trời năm Ất Tỵ 2025:
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần) Kính lạy: – Con kính lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương. – Con kính lạy Đức Đương lai hạ sinh Di Lặc Tôn Phật. – Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu Thổ, chư vị Tôn thần. – Con kính lạy ngài Cựu niên Đương cai Hành khiển, Thạch Tinh hành binh chi thần, Liễu Tào phán quan. – Con kính lạy ngài Đương niên Thiên quan Sở Vương Hành khiển, Hỏa Tinh hành binh chi thần, Biểu Tào phán quan. – Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ hổ, Long mạch, Táo quân, chư vị Tôn thần. Nay là phút Giao thừa giữa năm Giáp Thìn và năm Ất Tỵ. Tín chủ chúng con là: [Họ tên gia chủ] Ngụ tại: [Địa chỉ] Nhân phút thiêng liêng Giao thừa vừa tới, năm cũ qua đi, đón mừng năm mới, tam dương khang thái, vạn tượng canh tân. Nay ngài Thái Tuế tôn thần trên vâng lệnh Ngọc Hoàng Thượng đế, giám sát vạn dân, dưới bảo hộ sinh linh tảo trừ yêu nghiệt. Quan cũ về triều cửa khuyết, lưu phúc, lưu ân. Quan mới xuống thay, thể đức hiếu sinh, ban tài tiếp lộc. Nhân buổi tân xuân, tín chủ chúng con thành tâm, sửa biện hương hoa phẩm vật, nghi lễ cung trần, dâng lên trước án, cúng dường Phật Thánh, dâng hiến Tôn thần, đốt nén tâm hương, dốc lòng bái thỉnh. Chúng con kính mời: Ngài Cựu niên đương cai Thái Tuế, ngài Tân niên đương cai Thái Tuế chí đức tôn thần, ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại vương, ngài Bản xứ thần linh Thổ địa, ngài Hỷ thần, Phúc đức chính thần, các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Long mạch, Tài thần, chư vị Tôn thần cai quản trong xứ này. Cúi xin các vị giáng lâm trước án, thụ hưởng lễ vật, phù hộ cho toàn gia chúng con luôn luôn mạnh khỏe, mọi sự bình an, vạn sự tốt lành, gia đình hòa thuận, làm ăn phát đạt. Tín chủ chúng con, lễ bạc tâm thành, cúi xin chứng giám. Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Bài cúng giao thứ trong nhà: Bài văn khấn gia tiên
Đây là bài cúng giao thứ trong nhà để mời ông bà tổ tiên về ăn Tết:
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần) Kính lạy: – Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu Thổ, chư vị Tôn thần. – Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành hoàng, ngài Bản xứ Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân cùng chư vị Tôn thần. – Con kính lạy Tổ tiên, Hiển khảo, Hiển tỷ, chư vị Hương linh (nếu bố, mẹ còn sống thì thay bằng Tổ khảo, Tổ tỷ). Hôm nay là ngày 30 tháng Chạp năm Giáp Thìn, nhân phút Giao thừa mừng sang năm mới Ất Tỵ. Tín chủ chúng con là: [Họ tên gia chủ] Ngụ tại: [Địa chỉ] Trước Giao thừa, chúng con cùng toàn thể gia quyến thành tâm sắm sanh lễ vật, hương hoa trà quả, thắp nén tâm hương, dâng lên trước án. Chúng con kính mời: Ngài Bản cảnh Thành hoàng, chư vị Đại vương, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân, Ngũ phương, Long mạch, Tài thần. Cúi xin các ngài giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật. Chúng con kính mời các cụ Tổ khảo, Tổ tỷ, chư vị Hương linh gia tiên nội ngoại họ [Họ], cúi xin thương xót con cháu, giáng về linh sàng, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật. Tín chủ lại kính mời các vị vong linh tiền chủ, hậu chủ ngụ trong đất này, nhân tiết Giao thừa, giáng lâm trước án, chiêm ngưỡng tân xuân, thụ hưởng lễ vật. Cầu xin Thần linh, Gia tiên phù hộ cho toàn gia chúng con một năm mới Ất Tỵ 2025 an khang, thịnh vượng, vạn sự như ý, tấn tài tấn lộc. Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì. Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Bài cúng giao thứ trong nhà: Bài văn khấn Thần Tài Thổ Địa
Đối với các gia đình kinh doanh, buôn bán, việc cúng Thần Tài – Thổ Địa đêm giao thừa là vô cùng quan trọng. Dưới đây là bài cúng giao thứ ban thần tài chuẩn nhất:
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần) Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương. Kính lạy ngài Hoàng Thiên, Hậu Thổ, chư vị Tôn thần. Con kính lạy ngài Đông Trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân. Con kính lạy Thần Tài vị tiền. Con kính lạy các ngài Thần linh, Thổ địa cai quản trong xứ này. Tín chủ con là: [Họ tên gia chủ] Ngụ tại: [Địa chỉ] Hôm nay là ngày 30 tháng Chạp, Giao thừa năm Ất Tỵ. Tín chủ con thành tâm sửa biện, hương hoa, lễ vật, kim ngân, trà quả và các thứ cúng dâng, bày ra trước án kính mời ngài Thần Tài tiền vị và chư vị Tôn thần. Cúi xin Thần Tài thương xót tín chủ, giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù trì tín chủ chúng con an ninh khang thái, vạn sự tốt lành, gia đạo hưng long thịnh vượng, lộc tài tăng tiến, tâm đạo mở mang, sở cầu tất ứng, sở nguyện tòng tâm. Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì. Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Cách bày mâm cúng giao thừa ngoài trời và trong nhà đẹp mắt, hợp phong thủy
Việc bày biện mâm cúng thể hiện sự chu đáo và lòng thành kính của gia chủ. Khi bày mâm cúng, gia chủ nên đặt gà luộc hoặc mâm cỗ mặn ở trung tâm, xung quanh là xôi, bánh chưng, mâm ngũ quả và các lễ vật khác. Bàn thờ cần được lau dọn sạch sẽ, gọn gàng trước khi bày lễ.
Một số lưu ý về phong thủy khi bày mâm cúng:
- Hướng: Mâm cúng ngoài trời nên đặt ở hướng chính diện của nhà, nơi thoáng đãng, sạch sẽ.
- Sắp xếp: Các lễ vật nên được sắp xếp gọn gàng, cân đối. Gà luộc đặt ở chính giữa, đầu gà hướng về phía trước.
- Màu sắc: Ưu tiên các màu đỏ, vàng, xanh – tượng trưng cho may mắn, tài lộc, sức sống.
Giải đáp những thắc mắc thường gặp khi cúng đêm giao thừa
Có thể bạn quan tâm: Bài Cúng Gia Tiên Bàn Giữa Nhà: Hướng Dẫn Chi Tiết Và Ý Nghĩa Sâu Sắc
Mâm cúng giao thừa nên làm đồ chay hay mặn?
Việc cúng chay hay mặn phụ thuộc vào truyền thống và quan niệm của mỗi gia đình. Mâm cúng mặn với các món ăn truyền thống là phổ biến hơn cả. Tuy nhiên, nếu gia đình theo đạo Phật hoặc có thói quen ăn chay thì việc chuẩn bị một mâm cỗ chay thanh tịnh dâng lên tổ tiên, thần linh cũng vô cùng ý nghĩa.
Bài cúng giao thứ tại cơ quan, công ty cần chuẩn bị những gì?
Nhiều công ty, doanh nghiệp cũng duy trì nét đẹp văn hóa cúng giao thừa để cầu mong một năm kinh doanh thuận lợi. Lễ vật cúng tại cơ quan thường đơn giản hơn, bao gồm: mâm ngũ quả, hoa tươi, bánh kẹo, trà, rượu, vàng mã. Bài cúng giao thứ có thể điều chỉnh lại phần thông tin tín chủ là tên công ty, địa chỉ và cầu mong cho việc kinh doanh phát đạt, nhân viên an khang.
Những điều kiêng kỵ cần tránh khi làm lễ cúng giao thừa để không mất lộc
Đêm giao thừa là thời khắc vô cùng linh thiêng, do đó cần tránh một số điều kiêng kỵ để không ảnh hưởng đến vận may của cả năm:
- Tránh cãi vã, to tiếng: Không khí gia đình hòa thuận, vui vẻ sẽ thu hút những điều may mắn.
- Không làm vỡ đồ đạc: Làm vỡ bát đĩa, gương… được cho là điềm báo của sự chia ly, đổ vỡ.
- Tránh nói những lời xui xẻo: Không nói về bệnh tật, chết chóc hay những chuyện không may.
- Không soi gương: Dân gian quan niệm soi gương vào đêm giao thừa có thể nhìn thấy những điều không lành.
- Không đổ rác: Vứt rác trong đêm giao thừa được cho là vứt bỏ tài lộc ra khỏi nhà.
Kết luận
Cúng đêm giao thừa hay bài cúng giao thứ là một nét đẹp văn hóa tâm linh sâu sắc của người Việt, thể hiện lòng biết ơn với tổ tiên, thần linh và hy vọng vào một tương lai tốt đẹp. Việc chuẩn bị một mâm lễ tươm tất, trang nghiêm cùng bài khấn thành tâm không chỉ là cách gìn giữ truyền thống mà còn giúp gia chủ cảm thấy an yên, sẵn sàng chào đón một năm mới Ất Tỵ 2025 với nhiều may mắn, sức khỏe và thành công.
Hãy lưu lại bài viết này để tiện theo dõi và chia sẻ cho người thân, bạn bè để cùng nhau thực hiện nghi lễ cúng giao thừa một cách trang trọng và ý nghĩa nhất. Với một lòng thành kính, chắc chắn gia đình bạn sẽ đón một năm mới an lành, hạnh phúc và thịnh vượng.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 2, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
