Bạn đang tìm hiểu về cúng mụ 100 ngày cho bé? Đây là một trong những nghi lễ quan trọng bậc nhất trong hành trình chào đời của mỗi đứa trẻ, đánh dấu cột mốc lớn lao đầu tiên và thể hiện lòng biết ơn sâu sắc đến các bậc tiên linh. Bài viết này của chuaphatanlongthanh.com sẽ cung cấp cho bạn cái nhìn toàn diện, chi tiết và dễ thực hiện nhất về phong tục thiêng liêng này.
Có thể bạn quan tâm: Lễ Cúng Mở Hàng Đầu Năm 2026: Hướng Dẫn Chi Tiết, Văn Khấn Và Mâm Cúng
Tổng quan về cúng mụ 100 ngày
Cúng mụ 100 ngày (còn gọi là cúng đầy tuổi, cúng 3 tháng 10 ngày) là một nghi thức truyền thống không thể thiếu trong văn hóa dân gian Việt Nam. Đây là dịp để gia đình chính thức công nhận sự hiện diện của em bé, giới thiệu cháu đến ông bà tổ tiên và đặc biệt là tạ ơn các bà Mụ – những vị thần đã góp công tạo hình, chăm sóc mẹ tròn con vuông.
Tại sao lễ cúng mụ 100 ngày lại quan trọng?
Có thể bạn quan tâm: Bài Cúng Mở Đất: Ý Nghĩa, Văn Khấn & Lễ Vật Chuẩn Nhất
Trong tín ngưỡng dân gian, có 12 bà Mụ luân phiên nhau mỗi tháng để thực hiện một phần công việc tạo nên hình hài con người. Mỗi bà có một nhiệm vụ riêng biệt:
- Mụ Đầu: Nặn khuôn mặt, tạo nét phúc hậu.
- Mụ Thân: Tạo thân hình, xương cốt.
- Mụ Tay: Nặn tay, ngón tay.
- Mụ Chân: Nặn chân, ngón chân.
- Mụ Mắt: Lấy mẫu mắt, tạo ánh nhìn tinh anh.
- Mụ Mũi: Lấy mẫu mũi, tạo dáng mũi.
- Mụ Miệng: Lấy mẫu miệng, tạo nụ cười.
- Mụ Tai: Lấy mẫu tai, tạo thính giác.
- Mụ Dái: Lấy mẫu dái tai, tạo vẻ đẹp.
- Mụ Lưỡi: Lấy mẫu lưỡi, tạo khả năng nói.
- Mụ Buồng: Lấy mẫu buồng gan, tạo sức khỏe.
- Mụ Thân: Lấy mẫu thân thể, tạo toàn thân hoàn chỉnh.
Bên cạnh đó, Bà Mụ Chúa là người đứng đầu, giám sát và chỉ đạo việc tạo hình toàn bộ cơ thể cho đứa bé.
Ý nghĩa sâu xa của lễ cúng:
- Tạ ơn: Đền đáp công ơn dưỡng dục, tạo hình của các bà Mụ, Đức ông.
- Giới thiệu: Chính thức đưa đứa trẻ vào gia phả, gia tộc.
- Cầu mong: Xin các vị thần linh tiếp tục che chở, ban phúc, bảo vệ cháu suốt đời.
- Xua đuổi: Cầu xin xua tan tai họa, bệnh tật, điều xấu cho cháu.
Lễ vật cúng mụ 100 ngày: Chuẩn bị đầy đủ, đúng nghi thức
Có thể bạn quan tâm: Bài Cúng Mở Máy Làm Ăn: Văn Khấn, Ý Nghĩa Và Cách Chuẩn Bị
Việc chuẩn bị lễ vật là bước quan trọng nhất để thể hiện lòng thành kính. Dưới đây là danh sách các lễ vật cần thiết, được chia theo 12 phần nhỏ (cho 12 bà Mụ) và 1 phần lớn (cho Bà Mụ Chúa).
Bắt buộc: Mâm lễ chính
| Lễ vật | Số lượng | Ghi chú |
|---|---|---|
| Vàng mã (màu xanh) | 12 bộ váy áo nhỏ + 1 bộ váy áo lớn, 12 đôi hài nhỏ + 1 đôi hài lớn, 12 nén vàng nhỏ + 1 nén vàng lớn | Tất cả đều phải là màu xanh, tượng trưng cho sự thanh khiết, may mắn. |
| Phẩm oản | 12 phần nhỏ + 1 phần lớn | Chia đều thành 12 phần và 1 phần lớn hơn. |
| Trầu cau | 12 miếng trầu têm cánh phượng nhỏ + 1 miếng lớn (cau bổ tư nhỏ + cau nguyên quả lớn) | Trầu têm cánh phượng thể hiện sự trang trọng. |
| Kẹo bánh | 12 phần nhỏ + 1 phần lớn | Đa dạng loại bánh kẹo, chia đều. |
| Hoa tươi | 12 bông nhỏ + 1 bó lớn | Hoa cúc, hoa hồng, hoa lan… các loại hoa đẹp, rực rỡ. |
| Nhang (hương) | 1 bó | Thắp hương để báo cáo, cầu khấn. |
| Nước trắng | 12 ly nhỏ + 1 ly lớn | Đặt trên mâm cúng. |
| Tiền vàng | 12 lễ nhỏ + 1 lễ lớn | Dành riêng cho các bà Mụ. |
Bắt buộc: Lễ mặn
Có thể bạn quan tâm: Bài Cúng Mở Mỏng Xây Văn Phòng: Hướng Dẫn Chi Tiết, Lễ Vật & Văn Khấn
| Lễ vật | Số lượng | Ghi chú |
|---|---|---|
| Gà luộc (gà trống) | 1 con | Gà luộc nguyên con, mỏ ngậm hoa hồng, bày trên đĩa lớn. |
| Xôi | 1 đĩa lớn | Xôi gấc (màu đỏ) tượng trưng cho sự may mắn, thịnh vượng. |
| Cơm trắng | 1 đĩa lớn | Cơm dẻo, thơm. |
| Canh | 1 bát lớn | Canh măng, canh thịt, tùy khẩu vị gia đình. |
| Rượu trắng | 1 chai + 12 ly nhỏ + 1 ly lớn | Rượu trắng, để cúng và sau đó có thể dùng để cúng vái. |
| Trái cây | 1 đĩa lớn | 5 loại quả (ngũ quả) theo mùa: táo, lê, chuối, cam, quýt… |
Bắt buộc: Lễ vật đặc biệt
| Lễ vật | Số lượng | Ghi chú |
|---|---|---|
| Tôm, cua, ốc (còn sống) | 12 con nhỏ + 1 con lớn (hoặc 3 con nhỏ) | Sau khi cúng xong, đem thả về ao hồ để phóng sinh, cầu phúc cho bé. Nếu không có con lớn, có thể thay bằng 3 con nhỏ. |
| Đồ chơi cho trẻ | 12 bộ đồ chơi nhỏ giống nhau + 1 bộ đồ chơi lớn | Bao gồm: bát đũa, xe cộ, con giống, chén dĩa… bằng nhựa hoặc sành sứ. Đây là món quà tinh thần, mong con được vui vẻ, khỏe mạnh. |
Văn khấn cúng mụ 100 ngày: Lời khấn chuẩn xác, đầy đủ
Dưới đây là bài văn khấn cúng mụ 100 ngày chuẩn theo phong tục truyền thống. Bạn có thể in ra giấy và đọc to, rõ ràng khi thực hiện lễ cúng.
Nam mô A Di Đà Phật! Nam mô A Di Đà Phật! Nam mô A Di Đà Phật! Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương. Con kính lạy Đức Hiệu Thiên Chí Tôn Kim Quyết Ngọc Hoàng Huyền Cung Cao Thượng Đế. Con kính lạy ngài Đông Thiên Mộc Đức Tôn Thần. Con kính lạy ngài Bắc Cực Tuyệt Túc Cao Tôn. Con kính lạy ngài Thượng Ngàn Thánh Mẫu. Con kính lạy ngài Tam thập lục cung chư vị Tiên Nương. Hôm nay là ngày ... tháng ... năm ... (Âm lịch) Là ngày lành tháng tốt, con cháu chúng con tên là: ... tuổi ... Ngụ tại: ... (địa chỉ nhà) Hôm nay nhân ngày đầy tuổi (100 ngày) của con cháu chúng con tên là: ... sinh ngày ... tháng ... năm ... (Âm lịch) Chúng con thành tâm sửa biện hương hoa lễ vật và các thứ cúng dâng bày lên trước án, trước bàn toạ chư vị Tôn thân kính cẩn tấu trình. Các Bà Mụ có công sinh thành, dạy dỗ con cháu chúng con tên là: ... sinh ngày ... tháng ... năm ... (Âm lịch) Chúng con kính lạy thập nhị vị Tiên Nương. Mở đầu bài khấn, chúng con kính lễ: 1. Đệ nhất Thiên Tiên Thánh Mẫu (Mẹ Đất) 2. Đệ nhị Thiên Tiên Thánh Mẫu (Mẹ Nước) 3. Đệ tam Thiên Tiên Thánh Mẫu (Mẹ Gió) 4. Đệ tứ Thiên Tiên Thánh Mẫu (Mẹ Lửa) 5. Đệ ngũ Thiên Tiên Thánh Mẫu (Mẹ Cây cối) 6. Đệ lục Thiên Tiên Thánh Mẫu (Mẹ Kim loại) 7. Đệ thất Thiên Tiên Thánh Mẫu (Mẹ Đá) 8. Đệ bát Thiên Tiên Thánh Mẫu (Mẹ Sáng) 9. Đệ cửu Thiên Tiên Thánh Mẫu (Mẹ Tối) 10. Đệ thập Thiên Tiên Thánh Mẫu (Mẹ Đất) 11. Đệ thập nhất Thiên Tiên Thánh Mẫu (Mẹ Cây) 12. Đệ thập nhị Thiên Tiên Thánh Mẫu (Mẹ Nước) Chúng con kính lạy Đức ông thập nhị bộ Tiên Nương, thập nhị bộ Tiên Cơ. Hôm nay là ngày lành tháng tốt, gia đình chúng con sửa biện lễ vật, hương hoa, trầu cau, phẩm oản, lễ mặn, lễ chay, lễ đồ chơi, lễ phóng sinh, lễ vàng mã, cùng các thứ cúng dâng, bày lên trước án, kính cẩn tấu trình. Chúng con kính mời các bà Mụ, các Đức ông về chứng minh, giám sát, và giáng phúc cho cháu chúng con tên là: ... sinh ngày ... tháng ... năm ... (Âm lịch) Mong các vị Tiên Nương, Tiên Cơ chứng giám cho lòng thành, phù hộ độ trì, che chở cho cháu chúng con được mạnh khỏe, hay ăn chóng lớn, ngoan ngoãn, dễ nuôi, ít khóc đêm, được hưởng phúc lộc, bình an, hạnh phúc, và có một tương lai tươi sáng. Chúng con kính dâng lễ mọn, cúi mong các vị Tiên Nương, Tiên Cơ chứng minh, giám sát, và giáng phúc cho cháu chúng con. Nam mô A Di Đà Phật! Nam mô A Di Đà Phật! Nam mô A Di Đà Phật!
Lưu ý khi khấn:
- Khấn to, rõ ràng, thành kính.
- Sau khi khấn xong, vái lạy 3 vái.
- Đợi hương cháy hết khoảng 1/3 thì bắt đầu hóa vàng mã.
Trình tự thực hiện lễ cúng mụ 100 ngày
- Chuẩn bị: Dọn dẹp bàn thờ, sắp xếp lễ vật gọn gàng, đẹp mắt. Bàn thờ nên đặt ở nơi sạch sẽ, thoáng đãng.
- Tắm rửa, thay quần áo: Cha mẹ và người thân nên tắm rửa sạch sẽ, mặc quần áo chỉnh tề để thể hiện sự tôn kính.
- Bế cháu: Người mẹ (hoặc người thân) bế cháu trên tay, đứng trước bàn thờ.
- Thắp hương: Thắp 3 nén hương, cắm vào lư hương.
- Đọc văn khấn: Đọc bài văn khấn đã chuẩn bị, đọc to, rõ ràng, thành kính.
- Vái lạy: Sau khi đọc xong, vái lạy 3 vái.
- Chờ hương cháy: Đợi hương cháy hết khoảng 1/3 thì bắt đầu hóa vàng mã.
- Hóa vàng mã: Hóa vàng mã, tiền giấy, quần áo giấy.
- Phóng sinh: Thả tôm, cua, ốc về ao hồ.
- Bày tiệc: Sau khi cúng xong, gia đình có thể bày tiệc để ăn mừng, chia sẻ niềm vui với họ hàng, láng giềng.
Một số lưu ý quan trọng khi tổ chức cúng mụ 100 ngày
- Thời gian: Thường tổ chức vào buổi sáng hoặc buổi trưa, tránh buổi tối.
- Địa điểm: Có thể tổ chức tại nhà hoặc tại chùa, tùy theo phong tục của từng gia đình.
- Tâm thế: Luôn giữ tâm thế thành kính, trang nghiêm, vui vẻ.
- An toàn: Khi thả phóng sinh, nên chọn nơi có nước sạch, an toàn cho sinh vật.
- Tài chính: Lễ vật nên vừa phải, phù hợp với điều kiện kinh tế, tránh phô trương, lãng phí.
Kết luận
Cúng mụ 100 ngày là một phong tục tốt đẹp, thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn” và tình yêu thương sâu sắc của cha mẹ dành cho con cái. Việc chuẩn bị lễ vật, đọc văn khấn tuy có phần cầu kỳ nhưng là cách để thể hiện lòng thành kính và mong muốn một tương lai tốt đẹp cho đứa trẻ.
Hy vọng bài viết này đã cung cấp cho bạn những thông tin đầy đủ, chi tiết và hữu ích để tổ chức một buổi lễ cúng mụ 100 ngày trọn vẹn, ý nghĩa. Chúc bé luôn khỏe mạnh, hay ăn chóng lớn, và gia đình luôn hạnh phúc, an khang. Đừng quên theo dõi các bài viết hữu ích khác tại chuaphatanlongthanh.com để cập nhật thêm nhiều kiến thức bổ ích về cuộc sống, gia đình và phong tục truyền thống.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 3, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
