Tối 30 Tết, không khí Tết đã tràn ngập khắp mọi nơi. Bàn thờ tổ tiên được dọn dẹp sạch sẽ, bày biện đầy đủ mâm ngũ quả, bánh chưng, mâm cỗ… Trước giờ Giao thừa, gia đình nào cũng chuẩn bị sẵn một bài cúng tất niên năm Mậu Tuất để tiễn năm cũ, đón năm mới. Đây là một trong những nghi lễ quan trọng nhất trong năm, thể hiện lòng thành kính với ông bà tổ tiên và mong ước một năm mới an lành, may mắn. Vậy bài cúng tất niên năm Mậu Tuất gồm những gì? Cách cúng như thế nào cho đúng? Bài viết dưới đây sẽ cung cấp đầy đủ thông tin để bạn có thể chuẩn bị một buổi lễ tất niên trọn vẹn và ý nghĩa.
Có thể bạn quan tâm: Bài Cúng Tất Niên 30 Tháng Chạp: Văn Khấn, Mâm Cúng Và Nghi Thức Truyền Thống
Tóm tắt quy trình cúng tất niên
- Chuẩn bị lễ vật: Mâm cỗ cúng tất niên cần đầy đủ, tươm tất, thể hiện tấm lòng thành kính.
- Sắp xếp mâm cúng: Bày biện lễ vật trên bàn thờ một cách trang nghiêm, cẩn thận.
- Chuẩn bị bài cúng tất niên năm Mậu Tuất: Soạn hoặc in sẵn văn khấn, đảm bảo đọc rõ ràng, thành kính.
- Thắp hương, khấn vái: Gia chủ thay mặt cả gia đình thắp hương, đọc bài cúng, cầu nguyện.
- Hóa vàng: Sau khi khấn xong, đợi hương cháy hết thì hóa vàng mã, tiễn năm cũ.
Cúng tất niên là gì? Ý nghĩa của lễ cúng tất niên
Khái niệm và bản chất
Lễ cúng tất niên, còn được gọi là lễ trừ tịch, là một nghi lễ truyền thống của người Việt được tổ chức vào chiều hoặc tối ngày 30 tháng Chạp (hoặc 29 tháng Chạp nếu năm đó có 29 ngày). “Tất niên” có nghĩa là “kết thúc một năm”, thể hiện quan niệm về sự kết thúc chu kỳ thời gian và bắt đầu một chu kỳ mới.
Về bản chất, cúng tất niên là một buổi lễ tri ân và báo cáo với tổ tiên về một năm đã qua của gia đình. Đây là dịp để con cháu bày tỏ lòng biết ơn đối với những người đã khuất, những người đã có công sinh thành, dưỡng dục. Đồng thời, đây cũng là thời điểm để gia đình sum họp, nhìn lại những gì đã trải qua, những thành quả đã đạt được, cũng như những khó khăn, mất mát đã vượt qua.
Ý nghĩa văn hóa và tâm linh
Lễ cúng tất niên mang đậm giá trị văn hóa và tâm linh của người Việt. Nó thể hiện:
- Tình cảm gia đình: Đây là dịp để các thành viên trong gia đình quây quần bên nhau, cùng nhau chuẩn bị mâm cỗ, cùng nhau thắp hương, cùng nhau chia sẻ những câu chuyện của một năm qua. Không khí ấm cúng, đầm ấm của buổi lễ tất niên là một trong những hình ảnh đẹp nhất trong văn hóa Tết của người Việt.
- Truyền thống “uống nước nhớ nguồn”: Cúng tất niên là biểu hiện cụ thể của đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, thể hiện lòng biết ơn đối với ông bà, cha mẹ, tổ tiên. Đây là một giá trị đạo đức truyền thống cần được gìn giữ và phát huy.
- Tâm lý cầu may, xua đuổi điều xấu: Nghi lễ cúng tất niên cũng mang ý nghĩa tâm lý, giúp con người cảm thấy thanh thản, nhẹ nhõm sau một năm lao động vất vả. Việc dọn dẹp nhà cửa, bàn thờ, chuẩn bị mâm cỗ tươm tất cũng là cách để xua đuổi những điều xui xẻo, đón chào một năm mới may mắn, hạnh phúc.
- Sự gắn kết cộng đồng: Ngoài phạm vi gia đình, lễ cúng tất niên còn được tổ chức ở các dòng họ, làng xóm, thể hiện tinh thần đoàn kết, gắn bó giữa những người cùng huyết thống, cùng quê hương.
Thời gian cúng tất niên năm Mậu Tuất
Giờ tốt để cúng tất niên trong năm Mậu Tuất
Việc chọn giờ cúng tất niên là một yếu tố quan trọng được nhiều gia đình quan tâm. Theo quan niệm dân gian, cúng tất niên nên được thực hiện vào giờ Tý (23h00 – 01h00) hoặc giờ Thìn (07h00 – 09h00). Đây là những khung giờ được cho là mang lại nhiều may mắn, thuận lợi cho năm mới.
Tuy nhiên, trong thực tế, do điều kiện sinh hoạt, công việc của mỗi gia đình khác nhau, nên thời gian cúng tất niên cũng có thể linh hoạt hơn. Nhiều gia đình có thể cúng tất niên vào chiều ngày 30 Tết, sau khi đã dọn dẹp nhà cửa, chuẩn bị xong mâm cỗ. Cũng có gia đình chọn cúng vào buổi tối, trước giờ Giao thừa.
Lưu ý về thời gian cúng
- Không cúng quá muộn: Tốt nhất nên cúng tất niên trước 23h00, để kịp thời tiễn năm cũ, đón năm mới.
- Không cúng quá sớm: Nên tránh cúng tất niên quá sớm, ví dụ như vào ngày 28 hoặc 29 tháng Chạp (trừ trường hợp có lý do đặc biệt). Việc cúng quá sớm có thể được coi là không đúng thời điểm, không thể hiện được sự trang trọng của buổi lễ.
- Tùy điều kiện gia đình: Điều quan trọng nhất là gia đình có thể cùng nhau tham gia buổi lễ, cùng nhau sum họp, cùng nhau hướng về tổ tiên. Vì vậy, thời gian cúng nên được sắp xếp sao cho phù hợp với điều kiện và hoàn cảnh của từng gia đình.
Mâm cúng tất niên gồm những gì?
Lễ vật cúng tất niên
Mâm cúng tất niên cần được chuẩn bị đầy đủ, tươm tất, thể hiện tấm lòng thành kính của con cháu đối với tổ tiên. Dưới đây là những lễ vật cơ bản thường có trong mâm cúng tất niên:
- Mâm ngũ quả: Năm loại trái cây tươi ngon, tượng trưng cho ngũ hành (Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ) và ước mong một năm mới đầy đủ, viên mãn.
- Xôi gấc hoặc xôi chè: Màu đỏ của gấc tượng trưng cho sự may mắn, sung túc.
- Bánh chưng, bánh tét: Là biểu tượng của đất trời, của sự gắn kết gia đình, không thể thiếu trong mâm cúng tất niên.
- Thịt gà luộc: Gà trống luộc nguyên con, tượng trưng cho sự sung túc, đủ đầy.
- Canh măng: Tượng trưng cho sự phát triển, thịnh vượng.
- Giò lụa hoặc giò xào: Là món ăn truyền thống, thể hiện sự tươm tất của mâm cỗ.
- Rượu, trà, nước: Dùng để dâng lên tổ tiên.
- Hoa tươi: Thường là hoa lay ơn, hoa cúc, hoa hồng… tượng trưng cho sự thanh khiết, tươi mới.
- Nhang, nến: Dùng để thắp hương, tạo không khí trang nghiêm.
- Vàng mã: Gồm tiền vàng, mũ, áo… để hóa sau khi cúng.
Bày trí mâm cúng
Việc bày trí mâm cúng cũng cần được thực hiện một cách cẩn thận, trang trọng:
- Bàn thờ: Nên được dọn dẹp sạch sẽ, lau chùi cẩn thận. Các di ảnh, di vật của tổ tiên nên được lau sạch bụi.
- Sắp xếp lễ vật: Các lễ vật nên được sắp xếp một cách gọn gàng, đẹp mắt. Mâm ngũ quả thường được đặt ở vị trí trung tâm hoặc bên trái bàn thờ. Bánh chưng, bánh tét, xôi, gà luộc… được bày biện một cách tươm tất. Rượu, trà, nước được đặt vào chén, cốc sạch sẽ.
- Hương, nến: Nên chuẩn bị sẵn để thắp trong buổi lễ.
Bài cúng tất niên năm Mậu Tuất: Văn khấn chuẩn
Bài cúng tất niên trong nhà
Dưới đây là bài cúng tất niên trong nhà, được sử dụng phổ biến trong các gia đình Việt:
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Nam mô Đại Bi Quan Thế Âm Bồ Tát (3 lần)
Con kính lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Đức Đương lai hạ sinh Di Lặc Tôn Phật.
Con kính lạy Đức Bồ Tát, Tát-đỏa-tát-đa Bồ Tát.
Con kính lạy Đức Hộ Pháp, thiện thần, Tôn Thiên.
Con kính lạy các cụ tổ khai cơ lập nghiệp của họ… (họ của gia chủ).
Hôm nay là ngày 30 tháng Chạp năm… (năm âm lịch)
Tín chủ (chúng) con là: (Họ tên gia chủ)
Ngụ tại: (Địa chỉ nhà)
Nay theo tuế luật, hào khí tráng minh, xuân tiết cập (đến) tân niên canh dần, bản gia tín chủ (chúng) con cung lập hương án, thiết trình lễ vật, tường trình bản sớ, cúng dâng Phật – Thánh, dâng đất, dâng cây, để chư vị Tôn thần soi xét.
Nhân ngày cuối năm, tín chủ chúng con có chút lễ vật, kính dâng lên các vị Tôn thần, kính cẩn tấu trình.
Nay con kính lạy:
Hôm nay, ngày 30 tháng Chạp, năm… (năm âm lịch)
Tín chủ (chúng) con là: (Họ tên gia chủ)
Ngụ tại: (Địa chỉ nhà)
Nhân ngày cuối năm, tín chủ chúng con có chút lễ vật, kính dâng lên các vị Tôn thần, kính cẩn tấu trình.
Chúng con kính lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Chúng con kính lạy Đức Đương lai hạ sinh Di Lặc Tôn Phật.
Chúng con kính lạy Đức Bồ Tát, Tát-đỏa-tát-đa Bồ Tát.
Chúng con kính lạy Đức Hộ Pháp, thiện thần, Tôn Thiên.
Chúng con kính lạy các cụ tổ khai cơ lập nghiệp của họ… (họ của gia chủ).
Nay theo tuế luật, hào khí tráng minh, xuân tiết cập (đến) tân niên… (năm âm lịch), bản gia tín chủ (chúng) con cung lập hương án, thiết trình lễ vật, tường trình bản sớ, cúng dâng Phật – Thánh, dâng đất, dâng cây, để chư vị Tôn thần soi xét.
Nhân ngày cuối năm, tín chủ chúng con có chút lễ vật, kính dâng lên các vị Tôn thần, kính cẩn tấu trình.
Chúng con xin kính tấu:
Năm… (năm âm lịch) đã qua, trong năm qua, gia đình chúng con được nhờ ơn trên phù hộ, tổ tiên che chở, nên mọi việc đều được thuận lợi, may mắn.
Chúng con xin tạ ơn các vị Tôn thần, tạ ơn tổ tiên đã phù hộ, che chở cho gia đình chúng con trong suốt một năm qua.
Nay, năm… (năm âm lịch) sắp sửa qua đi, năm mới… (năm âm lịch) sắp đến, chúng con xin kính cáo với các vị Tôn thần, kính cáo với tổ tiên:
Chúng con xin phép được dâng lễ cúng tất niên, tiễn năm cũ, đón năm mới.
Chúng con kính xin các vị Tôn thần, kính xin tổ tiên chứng minh, phù hộ độ trì cho gia đình chúng con sang năm mới… (năm âm lịch) được an khang, thịnh vượng, làm ăn phát đạt, gia đạo an hòa, mọi điều như ý.
Chúng con kính cáo!
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Bài cúng tất niên ngoài trời
Có thể bạn quan tâm: Bài Cúng Tất Niên Năm Kỷ Hợi: Văn Khấn, Lễ Vật Và Ý Nghĩa Truyền Thống
Ngoài việc cúng trong nhà, nhiều gia đình còn có tục lệ cúng tất niên ngoài trời, để tiễn đưa những vong hồn lang thang, không nơi nương tựa. Dưới đây là bài cúng tất niên ngoài trời:
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con kính lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Đức Phật Di Đà.
Con kính lạy Văn殊 Sư Lợi Bồ Tát.
Con kính lạy Địa Tạng Vương Bồ Tát.
Con kính lạy Thập phương Chư Thánh Hiền.
Con kính lạy Nhị thập tứ vị chư Phật, Bồ Tát.
Con kính lạy Thập bát vị Đông Du.
Con kính lạy Thập bát vị Tây Du.
Con kính lạy Thập bát vị Bắc Du.
Con kính lạy Thập nhị vị Đông Du.
Con kính lạy Thập nhị vị Tây Du.
Con kính lạy Thập nhị vị Bắc Du.
Con kính lạy Tam thập lục vị Đông Du.
Con kính lạy Tam thập lục vị Tây Du.
Con kính lạy Tam thập lục vị Bắc Du.
Con kính lạy Tán Đàn Na Thiên Tôn.
Con kính lạy Mạnh Bà La Đại Vương.
Con kính lạy Địa Đạo Đại Vương.
Con kính lạy Địa Phủ Khâm Sai Chấn Ma Tôn Thần.
Con kính lạy Câu Lâu La Đại Hộ Pháp.
Con kính lạy Cửu Trùng Thanh Vân Lạc Hầu Đại Thánh.
Con kính lạy Bốn vị Thánh Tăng, năm vị Đại Bồ Tát.
Con kính lạy Đệ nhất Thiên Tiên Tỷ Sa Môn linh Sơn Bồ Tát.
Con kính lạy Hỏa Thổ Nhị Phai Đại Tiên.
Con kính lạy Các ngài Ngũ Phương, Ngũ Thổ, Phong Vân, Vũ Lôi, Sấm chớp.
Con kính lạy Đức Hiệu Thiên Chí Tôn Kim Quyết Ngọc Hoàng Thượng Đế.
Con kính lạy Đế Thích tam cung ngũ đế, long thần thổ địa, chư vị tôn thần.
Con kính lạy Các cụ tổ khai cơ lập nghiệp của họ… (họ của gia chủ).
Con kính lạy Các bà mụ, bà tổ, bà cố, bà sơ, bà cụ, bà chung.
Con kính lạy Các vị Tiền chủ, Hậu chủ gia môn nội tộc, chư vi hương linh.
Con kính lạy Các vị Vong linh ngoại tộc, các vị vong linh không nơi nương tựa.
Hôm nay là ngày 30 tháng Chạp năm… (năm âm lịch)
Tín chủ (chúng) con là: (Họ tên gia chủ)
Ngụ tại: (Địa chỉ nhà)
Nay nhân ngày cuối năm, tín chủ chúng con có chút lễ vật, kính dâng lên các vị Tôn thần, kính cẩn tấu trình.
Chúng con xin kính tấu:
Năm… (năm âm lịch) đã qua, trong năm qua, gia đình chúng con được nhờ ơn trên phù hộ, tổ tiên che chở, nên mọi việc đều được thuận lợi, may mắn.
Chúng con xin tạ ơn các vị Tôn thần, tạ ơn tổ tiên đã phù hộ, che chở cho gia đình chúng con trong suốt một năm qua.
Nay, năm… (năm âm lịch) sắp sửa qua đi, năm mới… (năm âm lịch) sắp đến, chúng con xin kính cáo với các vị Tôn thần, kính cáo với tổ tiên:
Chúng con xin phép được dâng lễ cúng tất niên, tiễn năm cũ, đón năm mới.
Chúng con kính xin các vị Tôn thần, kính xin tổ tiên chứng minh, phù hộ độ trì cho gia đình chúng con sang năm mới… (năm âm lịch) được an khang, thịnh vượng, làm ăn phát đạt, gia đạo an hòa, mọi điều như ý.
Chúng con cũng kính xin các vị Tôn thần, kính xin tổ tiên chứng minh, phù hộ độ trì cho các vong linh không nơi nương tựa, được siêu thoát, an nghỉ nơi chín suối.
Chúng con kính cáo!
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Bài cúng tất niên tại công ty, cửa hàng
Đối với các doanh nghiệp, cửa hàng, việc cúng tất niên cũng rất quan trọng, thể hiện sự tôn trọng Thần Tài, Thổ Địa, cầu mong một năm kinh doanh thuận lợi. Dưới đây là bài cúng tất niên dành cho công ty, cửa hàng:
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con kính lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Đức Đương lai hạ sinh Di Lặc Tôn Phật.
Con kính lạy Đức Bồ Tát, Tát-đỏa-tát-đa Bồ Tát.
Con kính lạy Đức Hộ Pháp, thiện thần, Tôn Thiên.
Con kính lạy các vị Tôn thần cai quản trong khu vực này.
Hôm nay là ngày 30 tháng Chạp năm… (năm âm lịch)
Tín chủ (chúng) con là: (Họ tên chủ doanh nghiệp)
Ngụ tại: (Địa chỉ doanh nghiệp)
Nay nhân ngày cuối năm, tín chủ chúng con có chút lễ vật, kính dâng lên các vị Tôn thần, kính cẩn tấu trình.
Chúng con xin kính tấu:
Năm… (năm âm lịch) đã qua, trong năm qua, doanh nghiệp chúng con được nhờ ơn trên phù hộ, các vị Tôn thần che chở, nên mọi việc kinh doanh đều được thuận lợi, may mắn.
Chúng con xin tạ ơn các vị Tôn thần đã phù hộ, che chở cho doanh nghiệp chúng con trong suốt một năm qua.
Nay, năm… (năm âm lịch) sắp sửa qua đi, năm mới… (năm âm lịch) sắp đến, chúng con xin kính cáo với các vị Tôn thần:
Chúng con xin phép được dâng lễ cúng tất niên, tiễn năm cũ, đón năm mới.
Chúng con kính xin các vị Tôn thần chứng minh, phù hộ độ trì cho doanh nghiệp chúng con sang năm mới… (năm âm lịch) được kinh doanh thuận lợi, buôn may bán đắt, công việc hanh thông, tài lộc dồi dào, nhân viên an khang, gia đình hạnh phúc.
Chúng con kính cáo!
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Bài cúng tất niên cho người mất
Đối với những gia đình có người thân mất trong năm, việc cúng tất niên cần có một bài cúng riêng để tưởng niệm người đã khuất. Dưới đây là bài cúng tất niên dành cho người mất:
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con kính lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Đức Đương lai hạ sinh Di Lặc Tôn Phật.
Con kính lạy Đức Bồ Tát, Tát-đỏa-tát-đa Bồ Tát.
Con kính lạy Đức Hộ Pháp, thiện thần, Tôn Thiên.
Con kính lạy các cụ tổ khai cơ lập nghiệp của họ… (họ của gia chủ).
Con kính lạy các vị Tổ tiên nội ngoại họ… (họ của gia chủ).
Hôm nay là ngày 30 tháng Chạp năm… (năm âm lịch)
Tín chủ (chúng) con là: (Họ tên gia chủ)
Ngụ tại: (Địa chỉ nhà)
Nay nhân ngày cuối năm, tín chủ chúng con có chút lễ vật, kính dâng lên các vị Tôn thần, kính cẩn tấu trình.
Chúng con xin kính tấu:
Năm… (năm âm lịch) đã qua, trong năm qua, gia đình chúng con được nhờ ơn trên phù hộ, tổ tiên che chở, nên mọi việc đều được thuận lợi, may mắn.
Tuy nhiên, trong năm qua, gia đình chúng con đã có người thân qua đời, đó là: (Họ tên người mất, sinh năm… mất năm…).
Chúng con xin tạ ơn các vị Tôn thần, tạ ơn tổ tiên đã phù hộ, che chở cho gia đình chúng con trong suốt một năm qua.
Nay, năm… (năm âm lịch) sắp sửa qua đi, năm mới… (năm âm lịch) sắp đến, chúng con xin kính cáo với các vị Tôn thần, kính cáo với tổ tiên:
Chúng con xin phép được dâng lễ cúng tất niên, tiễn năm cũ, đón năm mới.
Chúng con kính xin các vị Tôn thần, kính xin tổ tiên chứng minh, phù hộ độ trì cho gia đình chúng con sang năm mới… (năm âm lịch) được an khang, thịnh vượng, làm ăn phát đạt, gia đạo an hòa, mọi điều như ý.
Chúng con cũng kính xin các vị Tôn thần, kính xin tổ tiên chứng minh, phù hộ độ trì cho linh hồn người thân vừa mới khuất, được siêu thoát, an nghỉ nơi chín suối.
Chúng con kính cáo!
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Bài cúng tất niên cho người mệnh Mậu Tuất
Nếu gia chủ hoặc người đại diện trong gia đình thuộc mệnh Mậu Tuất, có thể tham khảo bài cúng tất niên dưới đây, được điều chỉnh để phù hợp hơn với mệnh của mình:
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con kính lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Đức Đương lai hạ sinh Di Lặc Tôn Phật.
Con kính lạy Đức Bồ Tát, Tát-đỏa-tát-đa Bồ Tát.
Con kính lạy Đức Hộ Pháp, thiện thần, Tôn Thiên.
Con kính lạy các cụ tổ khai cơ lập nghiệp của họ… (họ của gia chủ).
Hôm nay là ngày 30 tháng Chạp năm… (năm âm lịch)
Tín chủ (chúng) con là: (Họ tên gia chủ, người mệnh Mậu Tuất)
Ngụ tại: (Địa chỉ nhà)
Nay nhân ngày cuối năm, tín chủ chúng con có chút lễ vật, kính dâng lên các vị Tôn thần, kính cẩn tấu trình.
Chúng con xin kính tấu:
Năm… (năm âm lịch) đã qua, trong năm qua, gia đình chúng con được nhờ ơn trên phù hộ, tổ tiên che chở, nên mọi việc đều được thuận lợi, may mắn.
Có thể bạn quan tâm: Bài Cúng Tất Niên Ngoài Trời Ở Cơ Quan: Hướng Dẫn Chi Tiết, Ý Nghĩa Và Những Lưu Ý Cần Biết
Chúng con xin tạ ơn các vị Tôn thần, tạ ơn tổ tiên đã phù hộ, che chở cho gia đình chúng con trong suốt một năm qua.
Nay, năm… (năm âm lịch) sắp sửa qua đi, năm mới… (năm âm lịch) sắp đến, chúng con xin kính cáo với các vị Tôn thần, kính cáo với tổ tiên:
Chúng con xin phép được dâng lễ cúng tất niên, tiễn năm cũ, đón năm mới.
Chúng con kính xin các vị Tôn thần, kính xin tổ tiên chứng minh, phù hộ độ trì cho gia đình chúng con, đặc biệt là con cháu có mệnh Mậu Tuất, sang năm mới… (năm âm lịch) được an khang, thịnh vượng, làm ăn phát đạt, gia đạo an hòa, mọi điều như ý.
Chúng con kính cáo!
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Bài cúng tất niên cho người mệnh Tân Hợi
Tương tự như trên, đối với người mệnh Tân Hợi, có thể sử dụng bài cúng tất niên dưới đây:
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con kính lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Đức Đương lai hạ sinh Di Lặc Tôn Phật.
Con kính lạy Đức Bồ Tát, Tát-đỏa-tát-đa Bồ Tát.
Con kính lạy Đức Hộ Pháp, thiện thần, Tôn Thiên.
Con kính lạy các cụ tổ khai cơ lập nghiệp của họ… (họ của gia chủ).
Hôm nay là ngày 30 tháng Chạp năm… (năm âm lịch)
Tín chủ (chúng) con là: (Họ tên gia chủ, người mệnh Tân Hợi)
Ngụ tại: (Địa chỉ nhà)
Nay nhân ngày cuối năm, tín chủ chúng con có chút lễ vật, kính dâng lên các vị Tôn thần, kính cẩn tấu trình.
Chúng con xin kính tấu:
Năm… (năm âm lịch) đã qua, trong năm qua, gia đình chúng con được nhờ ơn trên phù hộ, tổ tiên che chở, nên mọi việc đều được thuận lợi, may mắn.
Chúng con xin tạ ơn các vị Tôn thần, tạ ơn tổ tiên đã phù hộ, che chở cho gia đình chúng con trong suốt một năm qua.
Nay, năm… (năm âm lịch) sắp sửa qua đi, năm mới… (năm âm lịch) sắp đến, chúng con xin kính cáo với các vị Tôn thần, kính cáo với tổ tiên:
Chúng con xin phép được dâng lễ cúng tất niên, tiễn năm cũ, đón năm mới.
Chúng con kính xin các vị Tôn thần, kính xin tổ tiên chứng minh, phù hộ độ trì cho gia đình chúng con, đặc biệt là con cháu có mệnh Tân Hợi, sang năm mới… (năm âm lịch) được an khang, thịnh vượng, làm ăn phát đạt, gia đạo an hòa, mọi điều như ý.
Chúng con kính cáo!
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Bài cúng tất niên cho người mệnh Tân Mùi
Và đối với người mệnh Tân Mùi, có thể tham khảo bài cúng tất niên dưới đây:
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con kính lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Đức Đương lai hạ sinh Di Lặc Tôn Phật.
Con kính lạy Đức Bồ Tát, Tát-đỏa-tát-đa Bồ Tát.
Con kính lạy Đức Hộ Pháp, thiện thần, Tôn Thiên.
Con kính lạy các cụ tổ khai cơ lập nghiệp của họ… (họ của gia chủ).
Hôm nay là ngày 30 tháng Chạp năm… (năm âm lịch)
Tín chủ (chúng) con là: (Họ tên gia chủ, người mệnh Tân Mùi)
Ngụ tại: (Địa chỉ nhà)
Nay nhân ngày cuối năm, tín chủ chúng con có chút lễ vật, kính dâng lên các vị Tôn thần, kính cẩn tấu trình.
Chúng con xin kính tấu:
Năm… (năm âm lịch) đã qua, trong năm qua, gia đình chúng con được nhờ ơn trên phù hộ, tổ tiên che chở, nên mọi việc đều được thuận lợi, may mắn.
Chúng con xin tạ ơn các vị Tôn thần, tạ ơn tổ tiên đã phù hộ, che chở cho gia đình chúng con trong suốt một năm qua.
Nay, năm… (năm âm lịch) sắp sửa qua đi, năm mới… (năm âm lịch) sắp đến, chúng con xin kính cáo với các vị Tôn thần, kính cáo với tổ tiên:
Chúng con xin phép được dâng lễ cúng tất niên, tiễn năm cũ, đón năm mới.
Chúng con kính xin các vị Tôn thần, kính xin tổ tiên chứng minh, phù hộ độ trì cho gia đình chúng con, đặc biệt là con cháu có mệnh Tân Mùi, sang năm mới… (năm âm lịch) được an khang, thịnh vượng, làm ăn phát đạt, gia đạo an hòa, mọi điều như ý.
Chúng con kính cáo!
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Những điều cần lưu ý khi cúng tất niên
Chuẩn bị tâm lý thành kính
Điều quan trọng nhất khi cúng tất niên là phải có lòng thành kính. Gia chủ và các thành viên trong gia đình nên chuẩn bị tâm lý nghiêm túc, thành kính, không nói chuyện, cười đùa trong lúc cúng. Việc cúng tất niên không chỉ là một nghi lễ, mà còn là dịp để con cháu bày tỏ lòng biết ơn, sự tưởng nhớ đối với ông bà, cha mẹ, tổ tiên.
Chuẩn bị lễ vật đầy đủ
Lễ vật cúng tất niên cần được chuẩn bị đầy đủ, tươm tất. Không cần quá cầu kỳ, nhưng phải thể hiện được tấm lòng thành kính của con cháu. Các lễ vật nên được lựa chọn kỹ càng, đảm bảo chất lượng, tươi ngon.
Thời gian cúng
Thời gian cúng tất niên nên được chọn vào giờ Tý (23h00 – 01h00) hoặc giờ Thìn (07h00 – 09h00). Tuy nhiên, trong thực tế, do điều kiện sinh hoạt, công việc của mỗi gia đình khác nhau, nên thời gian cúng tất niên cũng có thể linh hoạt hơn. Điều quan trọng là gia đình có thể cùng nhau tham gia buổi lễ, cùng nhau sum họp, cùng nhau hướng về tổ tiên.
Hóa vàng
Sau khi cúng tất niên xong, cần hóa vàng mã. Việc hóa vàng cần được thực hiện một cách cẩn thận, an toàn, tránh gây cháy nổ. Nên hóa vàng ở nơi thông thoáng, tránh gió lớn.
Những điều kiêng kỵ
- Không cúng quá muộn: Tốt nhất nên cúng tất niên trước 23h00, để kịp thời tiễn năm cũ, đón năm mới.
- Không cúng quá sớm: Nên tránh cúng tất niên quá sớm, ví dụ như vào ngày 28 hoặc 29 tháng Chạp (trừ trường hợp có lý do đặc biệt).
- Không nói chuyện, cười đùa trong lúc cúng: Việc cúng tất niên là một nghi lễ trang nghiêm, cần được thực hiện một cách nghiêm túc.
- Không để lễ vật bị hỏng, dơ bẩn: Lễ vật cúng tất niên cần được lựa chọn kỹ càng, đảm bảo chất lượng, tươi ngon.
- Không để trẻ em nghịch ngợm, chạy nhảy trong lúc cúng: Cần giữ không khí trang nghiêm trong suốt buổi lễ.
Bài cúng tất niên: Những biến thể theo từng vùng miền
Có thể bạn quan tâm: Bài Cúng Tất Niên Cuối Năm 2026 Ngắn Nhất: Nội Dung & Ý Nghĩa
Miền Bắc
Ở miền Bắc, bài cúng tất niên thường có phần trang trọng, nghi lễ được thực hiện một cách nghiêm túc. Mâm cúng tất niên thường có bánh chưng xanh, xôi gấc, gà luộc, mâm ngũ quả… Bài cúng tất niên cũng thường được đọc một cách chậm rãi, thành kính.
Miền Trung
Ở miền Trung, bài cúng tất niên cũng rất được coi trọng. Mâm cúng tất niên thường có bánh chưng, bánh tét, xôi, gà luộc, mâm ngũ quả… Tuy nhiên, tùy theo từng vùng miền, từng gia đình, mâm cúng có thể có những biến tấu khác nhau.
Miền Nam
Ở miền Nam, bài cúng tất niên thường có phần đơn giản hơn so với miền Bắc và miền Trung. Mâm cúng tất niên thường có bánh tét, xôi, gà luộc, mâm ngũ quả… Bài cúng tất niên cũng thường được đọc một cách nhanh chóng, gọn nhẹ.
Bài cúng tất niên: Những lưu ý khi cúng cho người mất
Cúng cho người mất trong năm
Nếu trong năm có người thân mất, việc cúng tất niên cần có một bài cúng riêng để tưởng niệm người đã khuất. Bài cúng tất niên cho người mất cần thể hiện được lòng biết ơn, sự tưởng nhớ đối với người đã khuất, đồng thời cầu nguyện cho linh hồn người đã khuất được siêu thoát, an nghỉ nơi chín suối.
Cúng cho người mất đã lâu
Nếu người thân mất đã lâu, việc cúng tất niên vẫn cần được thực hiện, để tưởng niệm, để bày tỏ lòng biết ơn, sự tưởng nhớ đối với người đã khuất. Bài cúng tất niên cho người mất đã lâu có thể đơn giản hơn so với bài cúng tất niên cho người mất trong năm.
Bài cúng tất niên: Những lưu ý khi cúng cho người mệnh Mậu Tuất, Tân Hợi, Tân Mùi
Người mệnh Mậu Tuất
Người mệnh Mậu Tuất thuộc hành Thổ. Trong bài cúng tất niên, có thể nhấn mạnh vào việc cầu nguyện cho sức khỏe, sự ổn định, may mắn trong công việc và cuộc sống.
Người mệnh Tân Hợi
Người mệnh Tân Hợi thuộc hành Kim. Trong bài cúng tất niên, có thể nhấn mạnh vào việc cầu nguyện cho tài lộc, sự thịnh vượng, may mắn trong kinh doanh.
Người mệnh Tân Mùi
Người mệnh Tân Mùi thuộc hành Thổ. Trong bài cúng tất niên, có thể nhấn mạnh vào việc cầu nguyện cho sức khỏe, sự ổn định, may mắn trong công việc và cuộc sống.
Bài cúng tất niên: Những lưu ý khi cúng tại công ty, cửa hàng
Cúng cho công ty, cửa hàng
Việc cúng tất niên tại công ty, cửa hàng là một nghi lễ quan trọng, thể hiện sự tôn trọng Thần Tài, Thổ Địa, cầu mong một năm kinh doanh thuận lợi. Bài cúng tất niên dành cho công ty, cửa hàng cần thể hiện được lòng biết ơn đối với các vị Tôn thần, cầu nguyện cho công việc kinh doanh thuận lợi, buôn may bán đắt, tài lộc dồi dào.
Cúng cho người làm công ăn lương
Nếu người làm công ăn lương muốn cúng tất niên, có thể tham khảo bài cúng tất niên dành cho công ty, cửa hàng, nhưng điều chỉnh lại cho phù hợp với hoàn cảnh của mình. Bài cúng tất niên dành cho người làm công ăn lương cần thể hiện được lòng biết ơn đối với các vị Tôn thần, cầu nguyện cho công việc thuận lợi, may mắn, tài lộc dồi dào.
Bài cúng tất niên: Những lưu ý khi cúng ngoài trời
Cúng cho vong linh không nơi nương tựa
Việc cúng tất niên ngoài trời là một nghi lễ để tiễn đưa những vong hồn lang thang, không nơi nương tựa. Bài cúng tất niên ngoài trời cần thể hiện được lòng từ bi, sự quan tâm đối với những vong hồn không nơi nương tựa, đồng thời cầu nguyện cho các vong hồn được siêu thoát, an nghỉ nơi chín suối.
Cúng cho vong linh đã khuất
Ngoài việc cúng trong nhà, nhiều gia đình còn có tục lệ cúng tất niên ngoài
Cập Nhật Lúc Tháng 1 3, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
