Bài Cúng Tống Quái: Hướng Dẫn Chuẩn Tục, Ý Nghĩa Và Những Điều Cần Biết

Trong văn hóa tâm linh và tín ngưỡng dân gian Việt Nam, nghi lễ cúng tống quái là một trong những phong tục quan trọng, được duy trì từ nhiều đời nay. Đây không chỉ là một hành động thể hiện lòng thành kính với các đấng siêu nhiên mà còn là cách để con người cầu mong sự bình an, xua đuổi những điều xui xẻo, tà khí trong gia đình, công việc và cuộc sống. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ về bài cúng tống quái, ý nghĩa cũng như cách thức thực hiện sao cho đúng chuẩn. Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn cái nhìn toàn diện, đầy đủ và chính xác về nghi lễ này, giúp bạn thực hiện một cách thành tâm và hiệu quả.

Có thể bạn quan tâm: Bài Cúng Tết Nguyên Tiêu 2026: Mâm Cỗ, Văn Khấn Và Nghi Lễ Trọn Vẹn

Tống Quái Là Gì? Nguồn Gốc Và Ý Nghĩa Của Nghi Lễ

Khái niệm Tống Quái

Tống quái là một nghi lễ trong tín ngưỡng dân gian, có nghĩa là “đuổi quái vật”, “xua đuổi tà ma”, “cầu an bình”. “Tống” có nghĩa là đuổi, tiễn, xua đi. “Quái” chỉ những hiện tượng, thế lực, linh hồn xấu, tà ma, quỷ dữ, những điều xui xẻo, bệnh tật, tai ương không mong muốn. Vì vậy, “tống quái” là hành động dùng các nghi lễ, bài cúng, vật phẩm để xua đuổi những điều xấu, những linh hồn quấy nhiễu, những tà khí, nhằm mang lại sự bình an, may mắn và sức khỏe cho con người, gia đình và cộng đồng.

Nguồn gốc hình thành

Nghi lễ tống quái có nguồn gốc sâu xa trong tín ngưỡng dân gian, gắn liền với quan niệm “Âm – Dương”, “Thiện – Ác”, “Yêu – Quái” của người Việt cổ. Từ thời xa xưa, con người luôn tin rằng bên cạnh thế giới con người còn có thế giới của các linh hồn, thần linh, quỷ dữ. Những linh hồn xấu, oan khuất, bị bỏ rơi, hoặc những thế lực tà ma có thể gây ra bệnh tật, tai nạn, xui xẻo cho con người. Để bảo vệ bản thân và gia đình, con người đã tạo ra các nghi lễ để cầu xin thần linh, tổ tiên bảo vệ, đồng thời dùng các nghi thức để xua đuổi những thế lực xấu.

Tống quái cũng chịu ảnh hưởng từ đạo giáo, phật giáo và các hệ thống tín ngưỡng dân gian khác. Trong đạo giáo, có các nghi lễ “Tống Tà”, “Trừ Yêu”, “Bình An” để bảo vệ con người khỏi tà ma. Trong phật giáo, có các nghi lễ “Cầu Siêu”, “Bình An” để cầu nguyện cho người đã khuất và cầu an cho người sống. Các nghi lễ này đã được người Việt tiếp biến, lai tạo và hình thành nên nghi lễ tống quái như ngày nay.

Ý nghĩa tâm linh và xã hội

Tống quái không chỉ là một hành động tín ngưỡng mà còn mang nhiều ý nghĩa sâu sắc:

Ý nghĩa tâm linh: Thể hiện niềm tin vào thế giới siêu nhiên, vào sức mạnh của lời cầu nguyện, của các nghi thức thiêng liêng. Đây là cách con người thể hiện lòng thành kính với tổ tiên, thần linh, cầu xin sự bảo vệ, che chở.
Ý nghĩa tâm lý: Giúp con người cảm thấy an tâm, yên tâm hơn khi đối diện với những điều không may, bệnh tật, tai ương. Việc thực hiện nghi lễ giúp giảm bớt lo lắng, căng thẳng, tạo cảm giác được bảo vệ.
Ý nghĩa xã hội: Là một phần của văn hóa, phong tục tập quán, góp phần bảo tồn và phát huy các giá trị truyền thống. Nghi lễ tống quái thường được tổ chức vào những dịp đặc biệt, tạo nên sự gắn kết cộng đồng, gia đình.
Ý nghĩa giáo dục: Nhắc nhở con người sống thiện, làm điều tốt, tránh làm điều ác, vì điều ác sẽ mang lại tai họa, điều thiện sẽ mang lại phúc lành.

Khi Nào Cần Làm Lễ Tống Quái?

Những trường hợp cụ thể

Tống quái là một nghi lễ linh hoạt, có thể được thực hiện trong nhiều hoàn cảnh khác nhau, tùy thuộc vào nhu cầu, niềm tin và hoàn cảnh cụ thể của từng gia đình, cá nhân. Dưới đây là những trường hợp phổ biến nhất:

Khi gia đình có người bị ốm đau, bệnh tật kéo dài, chữa trị không khỏi: Dân gian tin rằng có thể có “bà cô”, “ông mãnh”, “linh hồn oan khuất” hoặc “tà ma” quấy nhiễu, gây bệnh. Làm lễ tống quái để xin phép và đuổi đi những thế lực xấu.
Khi trong gia đình xảy ra nhiều chuyện xui xẻo, liên tiếp: Mất trộm, tai nạn, công việc làm ăn không thuận lợi, cãi vã, bất hòa. Những điều này được xem là dấu hiệu của “tà khí”, “xui xẻo” cần được hóa giải.
Sau khi dọn về nhà mới: Nhiều gia đình chọn làm lễ tống quái để “xua đuổi tà khí”, “dọn dẹp nhà cửa”, cầu mong cuộc sống mới bình an, hạnh phúc.
Khi chuyển đổi công việc, kinh doanh mới: Cầu mong may mắn, thuận lợi, xua đuổi những điều xui xẻo có thể đến.
Vào những dịp lễ, Tết, đầu năm, cuối năm: Thường là thời điểm để tổng kết, dọn dẹp, cầu an cho cả năm.
Khi có người chết không rõ nguyên nhân, chết trẻ, chết oan: Dân gian tin rằng những linh hồn này có thể “quấy nhiễu”, “gây hại” cho người sống. Làm lễ tống quái để tiễn đưa họ về nơi an nghỉ.
Khi có người hay gặp ác mộng, hoảng loạn, “bị ma làm”: Dân gian gọi là “bị ma nhập”, “bị quỷ ám”. Làm lễ tống quái để đuổi tà ma, an thần.
Khi mua bán, chuyển nhượng đất đai, nhà cửa: Để “xua đuổi tà khí”, “giải hạn”, cầu mong giao dịch thuận lợi.

Lưu ý khi quyết định làm lễ

Bật Mí Cúng Xả Xui Như Thế Nào Đúng Cách, Hiệu Quả Nhất

Có thể bạn quan tâm: Bài Cúng Tết Niên Phòng: Hướng Dẫn Chi Tiết, Văn Khấn & Ý Nghĩa

Không nên lạm dụng: Làm lễ tống quái quá thường xuyên, quá nhiều có thể phản tác dụng, khiến tâm lý con người trở nên lệ thuộc, lo lắng.
Cần có niềm tin chân thành: Nghi lễ chỉ có hiệu quả khi người thực hiện có niềm tin chân thành, thành tâm, thành ý.
Không nên tin vào những lời đồn thổi, mê tín dị đoan: Cần tìm hiểu kỹ, chọn người có uy tín, có kinh nghiệm để làm lễ.
Không nên vì mê tín mà bỏ bê việc học, việc làm, việc chữa bệnh: Nghi lễ tống quái chỉ là một phần hỗ trợ về mặt tinh thần, không thể thay thế cho y học, khoa học.

Các Loại Bài Cúng Tống Quái Phổ Biến

Bài Cúng Tống Quái Chung (Dành cho gia đình)

Đây là bài cúng phổ biến nhất, được dùng trong các dịp lễ, Tết, đầu năm, cuối năm hoặc khi gia đình có việc cần xin phép tổ tiên, thần linh.

Nội dung bài cúng (bản chuẩn):