Hàng năm, mỗi dịp lễ Phật Đản hay rằm tháng Giêng, lễ Vu Lan, các ngôi chùa lớn ở Hà Nội như chùa Trấn Quốc, chùa Quán Sứ, chùa Phúc Khánh, chùa Hà, hay ở TP.HCM như chùa Bà Thiên Hậu, chùa Giác Lâm, chùa Vĩnh Nghiêm… lại trở thành điểm đến không thể thiếu của hàng ngàn người dân. Không khí lễ hội, tâm linh hòa quyện vào nhau, tạo nên một nét đẹp văn hóa tín ngưỡng đặc biệt. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, hiện tượng chen lấn cúng chùa vnexpress đã trở thành một vấn đề nhức nhối, khiến nhiều người cảm thấy bất an, bức xúc và lo lắng.
Điều gì đang xảy ra? Tại sao một hành động thể hiện lòng thành kính lại biến thành một cuộc chạy đua, một cuộc tranh giành hỗn loạn? Liệu có cách nào để cân bằng giữa nhu cầu tâm linh và an toàn cho người dân? Bài viết này sẽ cùng bạn tìm hiểu sâu hơn về hiện tượng này, từ góc nhìn của người dân, nhà chùa, chuyên gia, cũng như các giải pháp đã và đang được triển khai.
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Chọn Mua Chai Rượu Cúng Nhỏ Đẹp Và Phù Hợp Với Nghi Lễ
Những hình ảnh chen lấn cúng chùa khiến người xem phải rùng mình
Cảnh tượng hỗn loạn tại các ngôi chùa lớn
Chúng ta không còn xa lạ với những hình ảnh quen thuộc vào dịp lễ lớn: hàng dài người xếp hàng từ sáng sớm, thậm chí từ đêm hôm trước, để chờ được vào thắp hương. Không gian chật hẹp, lượng người quá đông, khiến cho việc di chuyển trở nên cực kỳ khó khăn. Người này dẫm lên chân người kia, tiếng ồn ào, khói hương đặc quánh, khiến không khí trở nên ngột ngạt. Những người già, phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ, người khuyết tật – những đối tượng cần được ưu tiên, lại thường là những người chịu thiệt thòi nhất.
Trong những ngày lễ Phật Đản, chùa Trấn Quốc (Hà Nội) trở thành tâm điểm của sự chú ý. Dòng người đổ về chùa không ngớt, từ sáng sớm đến tận đêm khuya. Việc đi dâng hương cầu an, cầu may không còn là một hành động trang nghiêm, mà trở thành một cuộc chạy đua tốc độ. Nhiều người phải chen lấn, xô đẩy để giành được một vị trí thắp hương, thậm chí có những trường hợp suýt xảy ra tai nạn.
Tương tự, tại chùa Bà Thiên Hậu (TP.HCM), vào dịp lễ Vu Lan hay lễ rằm tháng Giêng, lượng người đổ về chùa cũng lên đến hàng chục ngàn lượt. Cổng chùa luôn trong tình trạng quá tải, người dân phải đứng chật kín cả khu vực bên ngoài, chờ đợi từng phút để được vào bên trong. Khung cảnh hỗn loạn, tiếng nói cười ồn ào, tiếng khóc của trẻ nhỏ, tiếng ho do khói hương quá nhiều, tạo nên một bức tranh không mấy đẹp đẽ về văn hóa tâm linh.
Những hệ lụy nghiêm trọng từ việc chen lấn
Hệ lụy của việc chen lấn cúng chùa không chỉ dừng lại ở việc mất trật tự, mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ nghiêm trọng về an toàn:
- Nguy cơ cháy nổ: Việc thắp hương, đốt vàng mã ở nơi đông người, đặc biệt là những nơi có nhiều vật liệu dễ cháy như gỗ, giấy, vải, có thể dẫn đến cháy nổ bất cứ lúc nào. Chưa kể, việc người dân mang theo nhiều đồ cúng, giấy tiền vàng mã, có thể gây cháy lan.
- Tai nạn thương tích: Việc chen lấn, xô đẩy có thể dẫn đến ngã, giẫm đạp, đặc biệt là với người già, trẻ nhỏ. Những tai nạn này có thể gây ra những chấn thương nghiêm trọng, thậm chí là tử vong.
- Mất trật tự công cộng: Việc chen lấn, xô đẩy có thể dẫn đến xung đột, cãi vã, thậm chí là ẩu đả. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến hình ảnh của chùa, mà còn ảnh hưởng đến an ninh trật tự của khu vực.
- Ảnh hưởng đến sức khỏe: Khói hương, khói nhang, bụi bẩn, ồn ào, đông đúc có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân, đặc biệt là những người có bệnh lý về hô hấp, tim mạch.
Nguyên nhân sâu xa của hiện tượng chen lấn cúng chùa
Áp lực tâm lý và nhu cầu cầu may
Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến hiện tượng chen lấn cúng chùa là áp lực tâm lý và nhu cầu cầu may. Nhiều người tin rằng, việc thắp hương sớm, thắp hương ở những vị trí đẹp, hay thắp hương ở những ngày lễ lớn sẽ mang lại nhiều may mắn, tài lộc, sức khỏe. Điều này tạo ra một tâm lý “sớm hơn là tốt hơn”, “nhiều hơn là tốt hơn”, dẫn đến việc người dân đổ xô đi chùa vào những ngày lễ.
Hơn nữa, trong xã hội hiện đại, con người ngày càng sống nhanh, sống gấp. Họ muốn đạt được kết quả nhanh chóng, muốn có được những điều tốt đẹp một cách nhanh chóng. Việc đi chùa, thắp hương, cầu may cũng không nằm ngoài quy luật đó. Họ muốn nhanh chóng hoàn thành nghi lễ, muốn nhanh chóng trở về, nên đã không ngần ngại chen lấn, xô đẩy.
Thiếu quy hoạch và quản lý
Một nguyên nhân khác là do thiếu quy hoạch và quản lý. Nhiều ngôi chùa lớn ở các thành phố lớn đã tồn tại hàng trăm năm, kiến trúc cổ kính, không gian hẹp. Tuy nhiên, lượng người đến chùa ngày càng tăng, trong khi cơ sở hạ tầng không được cải thiện kịp thời. Việc thiếu bãi đỗ xe, thiếu khu vực chờ đợi, thiếu nhân lực để hướng dẫn, điều tiết người dân, dẫn đến tình trạng quá tải, chen lấn.
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Kiểm Tra Lỗi Đồ Cúng: Cách Phát Hiện Và Sửa Lỗi Đồ Cúng Đơn Giản Tại Nhà
Hơn nữa, việc quản lý lễ hội tại các chùa cũng chưa thực sự hiệu quả. Nhiều chùa tổ chức lễ hội kéo dài nhiều ngày, thu hút lượng lớn người dân tham gia. Tuy nhiên, việc lên kế hoạch, bố trí nhân lực, đảm bảo an ninh trật tự, phòng cháy chữa cháy chưa được thực hiện một cách bài bản.
Sự thiếu hiểu biết về văn hóa tâm linh
Một nguyên nhân nữa là do sự thiếu hiểu biết về văn hóa tâm linh. Nhiều người đi chùa chỉ để cầu may, cầu tài lộc, mà quên mất rằng, đi chùa là để tu tâm, để tìm kiếm sự bình an, thanh tịnh trong tâm hồn. Họ coi việc đi chùa như một cuộc chơi, một cuộc đua, mà quên mất rằng, đi chùa là một hành động trang nghiêm, cần sự thành kính, cần sự bình tĩnh, cần sự nhẫn nhịn.
Hơn nữa, việc truyền thông, giáo dục về văn hóa tâm linh, về đạo Phật, về lễ hội chùa còn nhiều hạn chế. Nhiều người không hiểu rõ về ý nghĩa của việc đi chùa, về các nghi lễ, về các quy tắc ứng xử tại chùa, dẫn đến việc họ hành xử thiếu văn hóa, thiếu ý thức.
Góc nhìn từ người dân: Ức chế, bất an và mong muốn thay đổi
Những lời than thở trên mạng xã hội
Trên các trang mạng xã hội, không khó để bắt gặp những lời than thở, những bức ảnh, những video ghi lại cảnh chen lấn cúng chùa. Nhiều người bày tỏ sự ức chế, bất an, lo lắng trước tình trạng này.
Một người dùng Facebook có nickname “Hà Anh” chia sẻ: “Mỗi lần đi chùa vào dịp lễ, tôi đều cảm thấy như đang đi vào một cuộc chiến. Người đông quá, chen lấn, xô đẩy, khói hương đặc quánh, không thể thở nổi. Tôi chỉ muốn đi chùa để cầu an, cầu bình an, chứ không muốn đi vào một cuộc chiến”.
Một người dùng khác có nickname “Nguyễn Văn Hùng” bình luận: “Tôi thấy rất buồn khi thấy cảnh chen lấn cúng chùa. Đi chùa là để tu tâm, để tìm kiếm sự bình an, chứ không phải để chen lấn, xô đẩy. Tôi mong rằng, nhà chùa và các cơ quan chức năng có thể có những biện pháp để hạn chế tình trạng này”.
Những mong muốn thiết thực
Khi được hỏi về mong muốn của mình, nhiều người dân đều bày tỏ mong muốn có được một không gian đi chùa an toàn, trật tự, văn minh.
- “Tôi mong muốn có được một không gian đi chùa an toàn, không có chen lấn, xô đẩy” – chị Nguyễn Thị Mai (Hà Nội).
- “Tôi mong muốn nhà chùa có thể bố trí thêm nhân lực để hướng dẫn, điều tiết người dân” – anh Trần Văn Nam (TP.HCM).
- “Tôi mong muốn có thể đi chùa vào những ngày thường, không phải chen lấn, xô đẩy” – bà Lê Thị Hạnh (Hải Phòng).
- “Tôi mong muốn có thể đi chùa một cách trang nghiêm, thành kính, không phải lo lắng về an toàn” – ông Nguyễn Văn Tân (Đà Nẵng).
Góc nhìn từ nhà chùa: Khó khăn và nỗ lực cải thiện
Những khó khăn mà nhà chùa đang đối mặt
Đại diện một số ngôi chùa lớn ở Hà Nội và TP.HCM đều thừa nhận rằng, việc quản lý lượng lớn người dân đến chùa vào dịp lễ là một thách thức lớn.
Đại diện chùa Trấn Quốc (Hà Nội): “Chùa Trấn Quốc là một ngôi chùa lịch sử, có tuổi đời hàng trăm năm. Không gian chùa không lớn, nhưng lượng người đến chùa vào dịp lễ lại rất đông. Chúng tôi đã cố gắng hết sức để bố trí nhân lực, để hướng dẫn, điều tiết người dân, nhưng vẫn chưa thể đáp ứng được hết nhu cầu. Chúng tôi rất mong người dân có thể thông cảm, có thể tuân thủ các quy định, để cùng nhau tạo nên một không gian đi chùa an toàn, trang nghiêm”.
Có thể bạn quan tâm: Chạy Win Có Liên Quan Tới Phần Cúng Không?
Đại diện chùa Bà Thiên Hậu (TP.HCM): “Chùa Bà Thiên Hậu là một ngôi chùa nổi tiếng, thu hút rất nhiều du khách và người dân đến tham quan, cúng bái. Vào dịp lễ, lượng người đến chùa có thể lên đến hàng chục ngàn lượt. Chúng tôi đã cố gắng hết sức để bố trí bãi đỗ xe, để hướng dẫn, điều tiết người dân, nhưng vẫn chưa thể đáp ứng được hết nhu cầu. Chúng tôi rất mong người dân có thể thông cảm, có thể tuân thủ các quy định, để cùng nhau tạo nên một không gian đi chùa an toàn, trang nghiêm”.
Những nỗ lực cải thiện
Mặc dù gặp nhiều khó khăn, nhưng các ngôi chùa lớn đều đang nỗ lực cải thiện tình hình. Một số biện pháp đã được triển khai:
- Tăng cường nhân lực: Bố trí thêm nhân lực để hướng dẫn, điều tiết người dân, đảm bảo an ninh trật tự.
- Cải thiện cơ sở hạ tầng: Sửa chữa, nâng cấp các khu vực thắp hương, khu vực chờ đợi, khu vực để xe.
- Tuyên truyền, giáo dục: Tuyên truyền, giáo dục người dân về ý thức, về quy tắc ứng xử tại chùa, về an toàn phòng cháy chữa cháy.
- Hợp tác với cơ quan chức năng: Hợp tác với công an, cứu hỏa, y tế để đảm bảo an ninh trật tự, an toàn phòng cháy chữa cháy.
Góc nhìn từ chuyên gia: Cần có giải pháp đồng bộ và lâu dài
Phân tích từ chuyên gia văn hóa
TS. Nguyễn Văn Hòa (Chuyên gia văn hóa): “Hiện tượng chen lấn cúng chùa là một hệ quả của sự phát triển nhanh chóng của xã hội, của sự gia tăng nhu cầu tâm linh, nhưng lại thiếu sự chuẩn bị về cơ sở hạ tầng, về quản lý, về giáo dục. Chúng ta cần nhìn nhận vấn đề này một cách toàn diện, từ nhiều góc độ khác nhau”.
Theo TS. Hòa, để giải quyết vấn đề này, cần có một giải pháp đồng bộ và lâu dài:
- Quy hoạch lại không gian đi chùa: Cần có quy hoạch lại không gian đi chùa, mở rộng các khu vực thắp hương, khu vực chờ đợi, khu vực để xe.
- Cải thiện cơ sở hạ tầng: Đầu tư cải thiện cơ sở hạ tầng, xây dựng các khu vực thắp hương an toàn, các khu vực chờ đợi thoải mái.
- Tăng cường quản lý: Tăng cường quản lý, bố trí thêm nhân lực để hướng dẫn, điều tiết người dân, đảm bảo an ninh trật tự.
- Tuyên truyền, giáo dục: Tuyên truyền, giáo dục người dân về ý thức, về quy tắc ứng xử tại chùa, về an toàn phòng cháy chữa cháy.
- Phát triển các hình thức đi chùa khác: Khuyến khích người dân đi chùa vào những ngày thường, tổ chức các hoạt động tâm linh, văn hóa, giáo dục tại chùa.
Phân tích từ chuyên gia an ninh
Đại tá Nguyễn Văn Hùng (Cục Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy): “Việc chen lấn cúng chùa tiềm ẩn nhiều nguy cơ về an ninh trật tự và an toàn phòng cháy chữa cháy. Chúng tôi đã và đang phối hợp chặt chẽ với các ngôi chùa lớn để đảm bảo an ninh trật tự, an toàn phòng cháy chữa cháy”.
Theo Đại tá Hùng, để đảm bảo an ninh trật tự, an toàn phòng cháy chữa cháy, cần thực hiện các biện pháp sau:
- Tăng cường lực lượng: Tăng cường lực lượng công an, cứu hỏa, y tế để đảm bảo an ninh trật tự, an toàn phòng cháy chữa cháy.
- Kiểm tra, rà soát: Kiểm tra, rà soát các khu vực thắp hương, khu vực để xe, khu vực chờ đợi, đảm bảo an toàn phòng cháy chữa cháy.
- Tuyên truyền, hướng dẫn: Tuyên truyền, hướng dẫn người dân về các quy tắc an toàn, về các biện pháp phòng cháy chữa cháy.
- Xử lý nghiêm các vi phạm: Xử lý nghiêm các vi phạm về an ninh trật tự, an toàn phòng cháy chữa cháy.
Các giải pháp đã và đang được triển khai
Giải pháp từ các ngôi chùa
Một số ngôi chùa lớn đã triển khai các giải pháp để hạn chế tình trạng chen lấn cúng chùa:
- Chùa Trấn Quốc (Hà Nội): Bố trí thêm nhân lực để hướng dẫn, điều tiết người dân, cải thiện cơ sở hạ tầng, tuyên truyền, giáo dục người dân về ý thức, về quy tắc ứng xử tại chùa.
- Chùa Bà Thiên Hậu (TP.HCM): Bố trí thêm nhân lực để hướng dẫn, điều tiết người dân, cải thiện cơ sở hạ tầng, tuyên truyền, giáo dục người dân về ý thức, về quy tắc ứng xử tại chùa.
- Chùa Vĩnh Nghiêm (TP.HCM): Tổ chức các hoạt động tâm linh, văn hóa, giáo dục tại chùa, khuyến khích người dân đi chùa vào những ngày thường.
Giải pháp từ các cơ quan chức năng
Các cơ quan chức năng cũng đang triển khai các giải pháp để đảm bảo an ninh trật tự, an toàn phòng cháy chữa cháy:
- Công an: Tăng cường lực lượng công an để đảm bảo an ninh trật tự, xử lý nghiêm các vi phạm.
- Cứu hỏa: Tăng cường lực lượng cứu hỏa để đảm bảo an toàn phòng cháy chữa cháy, kiểm tra, rà soát các khu vực thắp hương, khu vực để xe.
- Y tế: Tăng cường lực lượng y tế để đảm bảo an toàn sức khỏe cho người dân.
- Chính quyền địa phương: Hỗ trợ các ngôi chùa trong việc quản lý, tổ chức lễ hội, đảm bảo an ninh trật tự, an toàn phòng cháy chữa cháy.
Làm thế nào để đi chùa an toàn, văn minh?
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Chi Tiết Về Chat Với Cúng Tôi Php
Lời khuyên từ chuyên gia
Chuyên gia văn hóa: Để đi chùa an toàn, văn minh, người dân cần lưu ý một số điểm sau:
- Chọn thời điểm đi chùa phù hợp: Tránh đi chùa vào những ngày lễ lớn, khi lượng người đến chùa rất đông. Có thể chọn đi chùa vào những ngày thường, hoặc đi chùa vào sáng sớm, chiều muộn.
- Tuân thủ các quy định của chùa: Tuân thủ các quy định của chùa về việc thắp hương, đốt vàng mã, về việc đi lại, về việc giữ gìn vệ sinh.
- Ứng xử văn minh, lịch sự: Ứng xử văn minh, lịch sự, không chen lấn, xô đẩy, không nói chuyện ồn ào, không hút thuốc.
- Chú ý an toàn: Chú ý an toàn, đặc biệt là khi thắp hương, đốt vàng mã, khi đi lại trong chùa.
- Tôn trọng không gian tâm linh: Tôn trọng không gian tâm linh, giữ gìn sự trang nghiêm, thanh tịnh của chùa.
Kinh nghiệm từ người dân
Chị Nguyễn Thị Mai (Hà Nội): “Tôi thường đi chùa vào sáng sớm, khi lượng người còn ít. Tôi cũng thường chọn đi chùa vào những ngày thường, không phải ngày lễ. Tôi luôn tuân thủ các quy định của chùa, không chen lấn, xô đẩy, không nói chuyện ồn ào. Tôi cảm thấy rất thoải mái, bình an khi đi chùa như vậy”.
Anh Trần Văn Nam (TP.HCM): “Tôi thường đi chùa với gia đình vào chiều muộn, khi lượng người đã giảm bớt. Tôi cũng thường chọn đi chùa vào những ngày thường. Tôi luôn chú ý an toàn, đặc biệt là khi thắp hương, đốt vàng mã. Tôi cảm thấy rất an tâm khi đi chùa như vậy”.
Tương lai của văn hóa đi chùa: Hướng tới sự an toàn, văn minh và bền vững
Những thay đổi tích cực đang diễn ra
Mặc dù vẫn còn nhiều khó khăn, nhưng có thể thấy rằng, những thay đổi tích cực đang diễn ra. Các ngôi chùa lớn đang nỗ lực cải thiện cơ sở hạ tầng, tăng cường quản lý, tuyên truyền, giáo dục người dân. Các cơ quan chức năng đang tăng cường lực lượng, kiểm tra, rà soát, xử lý nghiêm các vi phạm. Người dân cũng đang ngày càng có ý thức hơn về việc đi chùa an toàn, văn minh.
Hướng tới một nền văn hóa đi chùa bền vững
Để hướng tới một nền văn hóa đi chùa bền vững, cần có sự chung tay của tất cả các bên:
- Nhà chùa: Cần tiếp tục cải thiện cơ sở hạ tầng, tăng cường quản lý, tuyên truyền, giáo dục người dân.
- Cơ quan chức năng: Cần tiếp tục tăng cường lực lượng, kiểm tra, rà soát, xử lý nghiêm các vi phạm.
- Người dân: Cần có ý thức hơn về việc đi chùa an toàn, văn minh, tuân thủ các quy định của chùa.
- Xã hội: Cần có sự quan tâm, hỗ trợ, chung tay xây dựng một nền văn hóa đi chùa an toàn, văn minh, bền vững.
Lời kết
Hiện tượng chen lấn cúng chùa vnexpress là một vấn đề nhức nhối, cần được quan tâm, giải quyết một cách nghiêm túc. Việc đi chùa là một hành động thể hiện lòng thành kính, là một nét đẹp văn hóa tín ngưỡng. Tuy nhiên, khi việc đi chùa trở thành một cuộc chạy đua, một cuộc tranh giành hỗn loạn, thì nét đẹp đó đã bị biến dạng.
Chúng ta cần có một cái nhìn toàn diện, từ nhiều góc độ khác nhau, để tìm ra giải pháp phù hợp. Cần có sự chung tay của tất cả các bên: nhà chùa, cơ quan chức năng, người dân, và xã hội. Chỉ có như vậy, chúng ta mới có thể hướng tới một nền văn hóa đi chùa an toàn, văn minh, bền vững, xứng đáng với truyền thống tốt đẹp của dân tộc.
Hãy cùng nhau hành động, để mỗi lần đi chùa không còn là một cuộc chiến, mà là một hành động trang nghiêm, thành kính, mang lại bình an, thanh tịnh cho tâm hồn.
Theo thông tin tổng hợp từ chuaphatanlongthanh.com, việc xây dựng một văn hóa đi chùa an toàn, văn minh là trách nhiệm của mỗi người chúng ta. Hãy cùng nhau chung tay, để mỗi lần đi chùa là một lần được thanh tịnh, được bình an.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 4, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
