Cúng ngạ quỷ là một nghi lễ tâm linh mang ý nghĩa tưởng nhớ, siêu độ những亡 linh, hồn ma không nơi nương tựa, giúp họ được an nghỉ và chuyển sinh. Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết cách cúng ngạ quỷ chuẩn nhất, từ chuẩn bị lễ vật, thời gian cúng, đến các bước thực hiện và những điều cần tránh để đảm bảo lễ cúng diễn ra trang trọng và đúng pháp.
Có thể bạn quan tâm: Cách Cúng Rằm Ngày 14: Hướng Dẫn Chi Tiết, Đầy Đủ Ý Nghĩa
Tóm tắt quy trình thực hiện
- Chuẩn bị lễ vật đầy đủ theo nghi lễ truyền thống
- Lựa chọn thời gian cúng phù hợp (thường vào mùng 1, 15 âm lịch)
- Thắp nhang, khấn vái theo văn khấn chuẩn
- Trang trí bàn thờ, sắp xếp lễ vật một cách trang nghiêm
- Kết thúc lễ cúng, dọn dẹp và hồi hướng
1. Ý nghĩa của việc cúng ngạ quỷ
Trong văn hóa tâm linh Á Đông, đặc biệt là ở Việt Nam, ngạ quỷ (hay còn gọi là ngạ quỷ, hồn ma) là những亡 linh không nơi nương tựa, do chết oan, chết bất đắc kỳ tử hoặc chưa được siêu độ. Việc cúng ngạ quỷ không chỉ thể hiện lòng từ bi, bác ái của con người mà còn là hành động tuân thủ đạo lý “đồng cảm, cứu khổ, độ sinh” trong nhiều nền tảng tôn giáo như Phật giáo, Đạo giáo và một số tín ngưỡng dân gian.
Theo kinh sách Phật giáo, việc cúng dường cho các亡 linh giúp họ được siêu thoát, chuyển sinh vào cõi lành. Trong khi đó, theo quan niệm dân gian, nếu không được cúng tế, các亡 linh có thể quấy nhiễu, gây tai ương cho người sống.
2. Thời gian cúng ngạ quỷ phù hợp
Thời điểm cúng ngạ quỷ thường được chọn vào các ngày đặc biệt trong năm, mang tính tâm linh cao:
- Mùng 1 và 15 âm lịch: Đây là hai ngày trăng tròn, mặt trời và mặt trăng hòa hợp, tạo điều kiện cho các亡 linh dễ dàng tiếp nhận hương khói.
- Ngày Rằm tháng 7 âm lịch (Lễ Vu Lan): Đây là dịp quan trọng nhất để tưởng nhớ tổ tiên, người thân đã khuất, đồng thời cũng là thời điểm cúng ngạ quỷ lớn nhất.
- Ngày giỗ tổ, giỗ chạp: Gia đình có thể kết hợp cúng ngạ quỷ vào các dịp này để bày tỏ lòng thành kính.
Ngoài ra, nếu có亡 linh cụ thể cần được siêu độ, người làm lễ có thể chọn ngày lành, giờ tốt theo tử vi hoặc nhờ thầy cúng xem ngày.
3. Chuẩn bị lễ vật cúng ngạ quỷ
Lễ vật cúng ngạ quỷ cần đầy đủ, trang trọng nhưng không quá cầu kỳ. Dưới đây là danh sách các vật phẩm cần chuẩn bị:
3.1. Lễ vật chay
Có thể bạn quan tâm: Cách Cúng Người Khuất Mặt Ngoài Đường Những Ngày Tết
- Gạo trắng: 1 bát nhỏ, tượng trưng cho cơm cho亡 linh.
- Nước trắng: 1 chén, tượng trưng cho nước uống.
- Trái cây: 5 loại trái cây tươi ngon (như táo, cam, chuối, dưa hấu, lê).
- Kẹo bánh: Một ít kẹo, bánh, mứt.
- Thắp nhang: 3炷香 (mỗi炷 3 tuần).
- Đèn cầy (nến): 1 cây nến trắng.
- Vàng mã: 1 ít vàng mã, tiền giấy để cúng亡 linh.
3.2. Lễ vật mặn (nếu muốn cúng mặn)
- Một con gà luộc: Đã chín, không nấu nướng, để nguyên con.
- Một mâm cơm: Gồm cơm trắng, canh, rau xào, thịt luộc.
- Rượu trắng: 1 chén nhỏ.
- Trà: 1 ấm trà.
Lưu ý: Nếu gia đình theo đạo Phật hoặc theo quan niệm ăn chay, nên chọn lễ vật chay để phù hợp với pháp môn.
4. Cách bày trí bàn thờ cúng ngạ quỷ
Việc bày trí bàn thờ cần trang trọng, sạch sẽ và theo một trình tự nhất định để thể hiện lòng thành kính:
- Vị trí đặt bàn thờ: Nên chọn nơi cao ráo, sạch sẽ, tránh gió lùa và ánh nắng trực tiếp.
- Sắp xếp từ trong ra ngoài:
- Gần nhất là bát nhang, đèn cầy.
- Tiếp đến là lễ vật chay (gạo, nước, trái cây, kẹo bánh).
- Cuối cùng là lễ vật mặn (nếu có).
- Hướng đặt bàn thờ: Nên hướng theo hướng chính của gia đình (theo phong thủy) hoặc hướng tây bắc – nơi được cho là nơi亡 linh thường lui tới.
- Trang trí: Có thể dùng hoa sen, hoa cúc, hoặc giấy vàng mã xếp thành hình hoa để tăng phần trang nghiêm.
5. Văn khấn cúng ngạ quỷ chuẩn
Văn khấn là phần quan trọng nhất trong nghi lễ, thể hiện lòng thành kính và sự cầu siêu cho亡 linh. Dưới đây là văn khấn cúng ngạ quỷ được truyền miệng và ghi chép trong nhiều sách lễ:
“Nam mô A Di Đà Phật!
Con lạy chín phương trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.
Con kính lạy Đức Phật A Di Đà, Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, Bồ Tát Quan Thế Âm, Bồ Tát Đại Thế Chí.
Con kính lạy Chư Thiên, Chư Thần, các Ngài tiên hiền, các Ngài tổ tiên, cha mẹ, ông bà, cô dì, chú bác đã khuất.
Con kính lạy các亡 linh, hồn ma, hồn ma oan ức, hồn ma đói khát, các亡 linh không nơi nương tựa.Hôm nay là ngày mùng 1/7 âm lịch, con xin dâng lên một mâm cơm chay (hoặc mặn) cùng hương hoa, đèn nến, vàng mã để cúng dường các亡 linh.
Con thành tâm cầu xin các亡 linh được siêu thoát, hóa giải oan khiên, được chuyển sinh về cõi lành, không còn đói khát, lạnh giá.
Xin các亡 linh chứng giám lòng thành của con, phù hộ cho gia đình con được bình an, khỏe mạnh, làm ăn phát đạt, con cháu sum vầy.Con xin dâng lên hương hoa, đèn nến, lời khấn nguyện thành tâm.
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!”
Lưu ý: Nếu cúng trong dịp Vu Lan, có thể thêm câu: “Con xin tưởng nhớ công đức tổ tiên, cha mẹ đã sinh thành, dưỡng dục, hy sinh cả đời cho con cháu.”
6. Các bước thực hiện nghi lễ cúng ngạ quỷ
Dưới đây là quy trình chi tiết, từ chuẩn bị đến kết thúc, giúp bạn thực hiện nghi lễ một cách chu đáo:
Có thể bạn quan tâm: Cách Cúng Ngày Thần Tài Mùng 10 Tháng Giêng Đầy Đủ Và Chuẩn Nhất
Bước 1: Dọn dẹp bàn thờ
- Lau chùi bàn thờ bằng nước sạch, lau khô.
- Rửa tay, thay quần áo sạch sẽ, thắp nhang trước khi bắt đầu.
Bước 2: Thắp nhang
- Thắp 3炷香, mỗi炷 3 tuần, quay mặt về phía bàn thờ, khấn vái.
- Nhớ đốt nhang đúng cách: không thổi tắt, không để nhang rơi.
Bước 3: Đặt lễ vật
- Đặt các vật phẩm theo thứ tự đã nêu ở phần bày trí.
- Tránh để lễ vật chạm đất.
Bước 4: Đọc văn khấn
- Đứng hoặc ngồi trước bàn thờ, đọc văn khấn một cách thành kính, rõ ràng.
- Sau khi khấn xong, tiếp tục thắp nến, thắp đèn.
Bước 5: Tụng kinh (nếu có điều kiện)
- Có thể tụng kinh Vu Lan, kinh Di Đà, hoặc kinh Lăng Nghiêm để tăng thêm công đức.
- Thời gian tụng khoảng 10–15 phút.
Bước 6: Hồi hướng
- Sau khi kết thúc, khấn vái thêm câu:
> “Con xin hồi hướng công đức này đến các亡 linh, mong các亡 linh được siêu thoát, con cháu được an lành.”
Bước 7: Dọn dẹp sau lễ
- Tắt nến, nhang.
- Dọn dẹp lễ vật, vàng mã đem đốt ở nơi riêng.
- Lau chùi bàn thờ sạch sẽ.
7. Những điều kiêng kỵ khi cúng ngạ quỷ
Để lễ cúng diễn ra suôn sẻ và tránh rủi ro, bạn cần lưu ý một số điều sau:
- Không cúng vào giờ Tý (23h–1h), Dần (3h–5h): Đây là thời điểm ma quỷ hoạt động mạnh.
- Không để trẻ con chạy nhảy, ồn ào xung quanh bàn thờ.
- Không ăn uống, nói cười lớn trong lúc cúng.
- Không dùng lễ vật đã hỏng, mốc, hoặc không tươi.
- Không để người không quen biết, đặc biệt là trẻ em, tiếp cận bàn thờ trong lúc cúng.
- Không cúng quá nhiều vàng mã, tránh gây phản tác dụng.
- Không cúng vào ngày đại kỵ của gia đình (theo tuổi, theo hướng nhà).
8. Những câu hỏi thường gặp
8.1. Có nên mời thầy cúng đến thực hiện lễ cúng ngạ quỷ?
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Chi Tiết Cách Cúng Ngày 14 Cho Người Mới Mất
Không bắt buộc. Nếu gia đình có hiểu biết về nghi lễ, có thể tự làm. Tuy nhiên, nếu muốn trang trọng và an toàn, nên mời thầy cúng uy tín, có đạo hạnh để chủ trì.
8.2. Cúng ngạ quỷ có giúp xua đuổi tà ma không?
Việc cúng ngạ quỷ chủ yếu mang tính từ bi, siêu độ, giúp亡 linh được an nghỉ. Nó không phải là cách xua đuổi tà ma như nhiều người lầm tưởng. Nếu có hiện tượng bất thường, nên tìm nguyên nhân từ y học hoặc phong thủy.
8.3. Có nên cúng ngạ quỷ hàng tháng?
Có thể cúng định kỳ vào mùng 1 và 15 âm lịch để thể hiện lòng thành. Tuy nhiên, không cần cúng quá nhiều lần trong tháng, tránh làm mất đi tính trang trọng của nghi lễ.
8.4. Người theo đạo Thiên Chúa có nên cúng ngạ quỷ?
Đạo Thiên Chúa không công nhận các亡 linh hay nghi lễ cúng tế. Tuy nhiên, nếu xuất phát từ lòng nhân ái và tôn trọng văn hóa, người theo đạo có thể tham gia cúng lễ như một hoạt động từ thiện, nhưng cần tuân thủ niềm tin cá nhân.
9. Kết luận
Cúng ngạ quỷ là một truyền thống văn hóa đẹp, thể hiện lòng từ bi, biết ơn và tôn trọng sự sống. Việc thực hiện nghi lễ này không chỉ giúp các亡 linh được siêu thoát mà còn mang lại bình an, may mắn cho người sống. Hãy thực hiện cách cúng ngạ quỷ một cách trang trọng, đúng chuẩn, với lòng thành kính và sự hiểu biết đúng đắn.
Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về các nghi lễ tâm linh, phong tục truyền thống Việt Nam, hoặc cần hướng dẫn chi tiết hơn, vui lòng tham khảo thông tin tổng hợp từ chuaphatanlongthanh.com.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 5, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
