Cây điệp cúng thuộc họ nào là câu hỏi được rất nhiều người quan tâm, đặc biệt là khi mùa lễ hội đến gần. Cây điệp với những bông hoa vàng rực rỡ thường được dùng để trang trí trong các dịp lễ, Tết, hay cúng bái tổ tiên. Việc hiểu rõ về nguồn gốc, đặc điểm và công dụng của loài cây này không chỉ giúp bạn chọn được cây đẹp mà còn mang lại nhiều ý nghĩa tốt đẹp về mặt phong thủy và tâm linh.
Có thể bạn quan tâm: Cây Nến Cúng Cô Hồn: Ý Nghĩa, Cách Dùng Và Những Điều Cần Biết
Tóm tắt nhanh về cây điệp cúng
Cây điệp cúng (tên khoa học: Cassia fistula), còn được gọi là cây điệp vàng hay cây hoàng hậu, thuộc họ Fabaceae (họ Đậu). Đây là một loại cây thân gỗ lớn, có thể cao từ 10 đến 20 mét, với tán lá rộng và hoa màu vàng óng đặc trưng. Cây thường nở hoa vào mùa hè, tạo nên khung cảnh rực rỡ và ấn tượng. Ngoài giá trị thẩm mỹ, cây điệp còn được sử dụng trong y học cổ truyền và mang nhiều ý nghĩa tâm linh trong văn hóa Á Đông.
Cây điệp cúng thuộc họ gì? Phân loại chi tiết
Họ Fabaceae – Họ Đậu
Cây điệp cúng thuộc họ Fabaceae, còn được gọi là họ Đậu hoặc họ Leguminosae. Đây là một trong những họ thực vật lớn nhất, bao gồm hơn 20.000 loài cây khác nhau, từ cây bụi, cây leo đến cây thân gỗ lớn. Các thành viên trong họ này thường có đặc điểm chung là hoa có cấu trúc đặc trưng, quả dạng đậu, và có khả năng cố định đạm nhờ vi khuẩn sống cộng sinh trong rễ.
Chi Cassia và loài Cassia fistula
Cây điệp cúng thuộc chi Cassia, một chi trong họ Fabaceae, bao gồm khoảng 600 loài cây. Loài Cassia fistula là một trong những loài phổ biến nhất, được trồng rộng rãi ở các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới. Tên gọi fistula trong tiếng Latinh có nghĩa là “ống”, ám chỉ hình dạng quả dài và rỗng bên trong của cây.
Các tên gọi khác của cây điệp cúng
Cây điệp cúng có nhiều tên gọi khác nhau tùy theo từng vùng miền:
- Cây điệp vàng: Do màu hoa vàng rực rỡ.
- Cây hoàng hậu: Gợi lên vẻ đẹp quý phái của loài cây.
- Cây xoan tây: Do hình dáng lá giống cây xoan, nhưng có nguồn gốc từ phương Tây.
- Cây lồng đèn: Do quả khi chín có hình dạng giống chiếc lồng đèn.
Đặc điểm hình thái của cây điệp cúng
Thân cây
Cây điệp cúng là loại cây thân gỗ lớn, có thể đạt chiều cao từ 10 đến 20 mét, thậm chí có thể cao hơn trong điều kiện tự nhiên thuận lợi. Thân cây thẳng, vỏ màu xám nâu, có vảy nhỏ. Khi cây trưởng thành, thân cây có thể đạt đường kính từ 30 đến 50 cm.
Lá cây
Lá cây điệp cúng là loại lá kép lông chim, dài khoảng 30 đến 60 cm, gồm từ 8 đến 12 cặp lá chét. Mỗi lá chét có hình bầu dục, dài từ 5 đến 10 cm, rộng 2 đến 4 cm, mép lá nguyên, màu xanh đậm ở mặt trên và nhạt hơn ở mặt dưới. Lá cây có mùi thơm nhẹ khi vò nát.
Hoa cây điệp cúng
Hoa điệp cúng là điểm nhấn nổi bật nhất của loài cây này. Hoa mọc thành chùm dài từ 20 đến 40 cm, treo lơ lửng dưới tán lá. Mỗi chùm hoa có thể chứa từ 20 đến 40 bông hoa, mỗi bông hoa có đường kính khoảng 4 đến 7 cm. Hoa có 5 cánh, màu vàng óng, khi nở rộ tạo thành một dải vàng rực rỡ, rất đẹp mắt. Hoa thường nở vào mùa hè, kéo dài từ tháng 5 đến tháng 7.
Quả cây điệp cúng
Quả điệp cúng có hình dạng dài, giống như chiếc lồng đèn, dài từ 30 đến 60 cm, đường kính khoảng 2 đến 2,5 cm. Quả khi non có màu xanh, khi chín chuyển sang màu nâu sẫm. Bên trong quả chứa nhiều hạt, được bao bọc bởi một lớp thịt quả màu nâu đen, có vị ngọt nhẹ.
Có thể bạn quan tâm: Cây Vàng Bạc Cúng Là Gì? Ý Nghĩa, Cách Chọn Và Cách Cắm Đúng Phong Tục
Công dụng của cây điệp cúng
Giá trị thẩm mỹ
Cây điệp cúng được trồng phổ biến trong các công viên, vườn hoa, dọc các con đường, hay trong sân vườn nhà. Với tán lá rộng và hoa vàng rực rỡ, cây điệp cúng tạo nên khung cảnh đẹp mắt, mang lại cảm giác tươi mới và tràn đầy sức sống. Đặc biệt, vào mùa hoa nở, cây điệp trở thành điểm nhấn nổi bật trong cảnh quan.
Công dụng trong y học cổ truyền
Theo y học cổ truyền, các bộ phận của cây điệp cúng đều có thể được sử dụng làm thuốc:
- Quả điệp cúng: Có vị ngọt, tính mát, được dùng để thanh nhiệt, giải độc, nhuận tràng. Quả điệp thường được phơi khô, sắc nước uống hoặc ngâm rượu.
- Lá điệp cúng: Có tác dụng sát trùng,消 viêm, thường được dùng để đắp ngoài da trị các bệnh về da liễu.
- Rễ cây điệp cúng: Được dùng để trị các bệnh về đường tiêu hóa, giúp kích thích tiêu hóa và giảm đau bụng.
Công dụng trong ẩm thực
Thịt quả điệp cúng có vị ngọt nhẹ, thường được dùng để làm mứt, kẹo, hoặc pha trà. Hạt quả điệp có thể rang lên để làm đồ uống thay trà, có mùi thơm đặc trưng.
Ý nghĩa tâm linh và phong thủy của cây điệp cúng
Biểu tượng của may mắn và tài lộc
Trong văn hóa Á Đông, cây điệp cúng được coi là biểu tượng của may mắn và tài lộc. Màu vàng rực rỡ của hoa điệp tượng trưng cho sự giàu có, thịnh vượng và thành công. Vì vậy, nhiều gia đình thường trồng cây điệp trước nhà hoặc trong sân vườn để cầu mong may mắn và tài lộc.
Ý nghĩa trong các dịp lễ, Tết
Cây điệp cúng thường được dùng để trang trí trong các dịp lễ, Tết, hay cúng bái tổ tiên. Hoa điệp vàng rực rỡ mang lại không khí vui tươi, ấm áp cho gia đình. Đặc biệt, vào dịp Tết Nguyên Đán, cây điệp cúng được xem là một trong những loại cây mang lại may mắn cho năm mới.
Ý nghĩa trong phong thủy
Theo phong thủy, cây điệp cúng thuộc hành Mộc, nhưng lại có màu sắc thuộc hành Hỏa. Sự kết hợp này tạo nên sự cân bằng và hài hòa, giúp thu hút năng lượng tích cực, xua đuổi tà khí. Cây điệp cúng được khuyên trồng ở hướng Đông hoặc Đông Nam của ngôi nhà để phát huy tối đa tác dụng phong thủy.
Cách trồng và chăm sóc cây điệp cúng
Điều kiện trồng
Cây điệp cúng là loại cây ưa sáng, thích hợp trồng ở những nơi có ánh nắng充足. Cây có thể chịu được điều kiện khô hạn, nhưng phát triển tốt nhất ở nơi có độ ẩm vừa phải. Đất trồng nên tơi xốp, thoát nước tốt, giàu dinh dưỡng.
Cách trồng cây điệp cúng
Có thể bạn quan tâm: 5 Loại Trái Cây Cúng Thần Tài Thổ Địa Mang Lại Tài Lộc Theo Phong Thủy
- Chọn giống: Nên chọn cây giống khỏe mạnh, không bị sâu bệnh, có rễ phát triển tốt.
- Đào hố trồng: Đào hố có kích thước khoảng 50x50x50 cm, trộn thêm phân hữu cơ vào đất trồng.
- Trồng cây: Đặt cây vào hố, lấp đất và tưới nước đủ ẩm.
- Chăm sóc ban đầu: Tưới nước đều đặn trong 1-2 tuần đầu, tránh để cây bị úng nước.
Chăm sóc hàng ngày
- Tưới nước: Cây điệp cúng không cần tưới nước quá nhiều, chỉ cần tưới khi đất khô. Vào mùa hè, có thể tưới 2-3 lần/tuần.
- Bón phân: Nên bón phân định kỳ 2-3 lần/năm, sử dụng phân hữu cơ hoặc phân NPK để cây phát triển tốt.
- Cắt tỉa: Cắt tỉa cành khô, cành sâu bệnh để cây thông thoáng, phát triển tốt hơn.
- Phòng trừ sâu bệnh: Cây điệp cúng ít bị sâu bệnh, nhưng cần theo dõi để phát hiện và xử lý kịp thời nếu có.
Cây điệp cúng trong văn hóa và nghệ thuật
Trong thơ ca, văn học
Cây điệp cúng đã xuất hiện trong nhiều tác phẩm thơ ca, văn học Việt Nam, tượng trưng cho vẻ đẹp thanh cao, sang trọng. Những câu thơ về hoa điệp vàng rực rỡ thường được dùng để miêu tả vẻ đẹp của mùa hè, hay biểu tượng của sự may mắn, tài lộc.
Trong hội họa, nhiếp ảnh
Với vẻ đẹp rực rỡ của hoa điệp, loài cây này thường được các họa sĩ, nhiếp ảnh gia chọn làm chủ đề sáng tác. Những bức tranh, bức ảnh về cây điệp cúng trong nắng hè tạo nên khung cảnh đẹp mắt, đầy sức sống.
Câu chuyện dân gian về cây điệp cúng
Truyền thuyết về cây điệp vàng
Theo một truyền thuyết dân gian, cây điệp cúng là hiện thân của một nàng tiên xinh đẹp, vì yêu thương con người mà đã hóa thành cây để mang lại may mắn và tài lộc cho họ. Mỗi khi hoa điệp nở rộ, đó là lúc nàng tiên đang mỉm cười, chúc phúc cho những ai chăm sóc cây cẩn thận.
Cây điệp cúng trong tín ngưỡng dân gian
Trong tín ngưỡng dân gian, cây điệp cúng được coi là cây thiêng, có thể xua đuổi tà khí, mang lại may mắn cho gia đình. Nhiều gia đình thường trồng cây điệp trước nhà, hoặc dùng hoa điệp để cúng bái tổ tiên, cầu mong sự bình an và thịnh vượng.
So sánh cây điệp cúng với các loại cây cùng họ
So sánh với cây sưa
Cây sưa (Dalbergia tonkinensis) cũng thuộc họ Fabaceae, nhưng khác chi với cây điệp cúng. Cây sưa có giá trị kinh tế cao do gỗ quý, trong khi cây điệp cúng chủ yếu được trồng để lấy bóng mát và trang trí. Tuy nhiên, cả hai loại cây đều có ý nghĩa phong thủy tốt lành.
So sánh với cây trinh nữ
Cây trinh nữ (Mimosa pudica) cũng thuộc họ Fabaceae, nhưng là loại cây thân thảo, có lá nhạy cảm với chạm. Trong khi cây điệp cúng là cây thân gỗ lớn, có hoa đẹp và được dùng trong y học cổ truyền.
Lợi ích sức khỏe từ cây điệp cúng
Có thể bạn quan tâm: Cây Thoại Bông Cúng: Đặc Điểm, Ý Nghĩa Và Cách Trồng Trong Đời Sống Tín Ngưỡng
Hỗ trợ tiêu hóa
Theo y học cổ truyền, quả điệp cúng có tác dụng nhuận tràng, giúp cải thiện các vấn đề về tiêu hóa. Uống nước sắc từ quả điệp có thể giúp làm sạch đường ruột, hỗ trợ quá trình tiêu hóa.
Giải nhiệt, thanh lọc cơ thể
Cây điệp cúng có tính mát, giúp giải nhiệt cơ thể, đặc biệt là vào mùa hè. Uống trà từ quả điệp hoặc lá điệp có thể giúp thanh lọc cơ thể, giảm các triệu chứng nóng trong.
Hỗ trợ điều trị các bệnh về da
Lá điệp cúng có tác dụng sát trùng,消 viêm, thường được dùng để đắp ngoài da trị các bệnh về da liễu như eczema, viêm da. Nước lá điệp cũng có thể được dùng để rửa vết thương, giúp vết thương nhanh lành.
Câu hỏi thường gặp về cây điệp cúng
Cây điệp cúng có độc không?
Cây điệp cúng không có độc, an toàn khi trồng trong nhà và sử dụng trong y học cổ truyền. Tuy nhiên, nên thận trọng khi dùng quả điệp cúng để uống, nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc người có chuyên môn.
Cây điệp cúng nở hoa khi nào?
Cây điệp cúng thường nở hoa vào mùa hè, từ tháng 5 đến tháng 7. Thời gian nở hoa phụ thuộc vào điều kiện thời tiết và cách chăm sóc cây.
Cây điệp cúng có thể sống được bao lâu?
Cây điệp cúng là loại cây lâu năm, có thể sống được hàng chục năm nếu được chăm sóc tốt. Cây càng lớn, hoa càng nở nhiều và đẹp hơn.
Cây điệp cúng có thể trồng trong chậu không?
Cây điệp cúng là loại cây thân gỗ lớn, nên khó trồng trong chậu lâu dài. Tuy nhiên, có thể trồng cây điệp cúng trong chậu khi cây còn nhỏ, sau đó chuyển ra đất trồng khi cây lớn hơn.
Kết luận
Cây điệp cúng thuộc họ Fabaceae (họ Đậu), là một loại cây thân gỗ lớn, có hoa màu vàng rực rỡ, mang lại nhiều giá trị về mặt thẩm mỹ, y học và tâm linh. Việc hiểu rõ về cây điệp cúng không chỉ giúp bạn chọn được cây đẹp để trang trí, mà còn mang lại nhiều ý nghĩa tốt đẹp về mặt phong thủy và tâm linh. Nếu bạn đang tìm kiếm một loại cây vừa đẹp, vừa có ý nghĩa, thì cây điệp cúng chắc chắn là một lựa chọn tuyệt vời.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 5, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
