Mỗi năm, vào ngày 23 tháng Chạp, hàng triệu gia đình Việt Nam lại tất bật chuẩn bị mâm cúng tiễn đưa Ông Công Ông Táo về chầu trời. Đây là một trong những nghi lễ quan trọng nhất trong văn hóa dân gian, thể hiện lòng biết ơn của con người đối với các vị thần cai quản đất đai, bếp lửa và sự an lành trong gia đình. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết cúng 23 sắm gì cho đúng, cho đủ, để thể hiện trọn vẹn tấm lòng thành. Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn cái nhìn toàn diện, chi tiết và thực tiễn nhất về việc chuẩn bị mâm cúng ngày 23 tháng Chạp.
Có thể bạn quan tâm: Cúng 16 Tháng Riêng Là Gì? Hướng Dẫn Chuẩn Bị Mâm Cúng Và Ý Nghĩa Phong Tục
Tóm tắt quy trình thực hiện
Cúng 23 sắm gì là câu hỏi thường trực của nhiều người, đặc biệt là những ai lần đầu tự tay chuẩn bị lễ cúng. Dưới đây là các bước cơ bản để hoàn thành nghi lễ một cách trọn vẹn:
Xác định thời gian cúng: Tốt nhất là buổi sáng ngày 23 tháng Chạp.
Chuẩn bị mâm cỗ chay hoặc mặn: Tùy theo phong tục từng gia đình, miền Bắc, miền Trung hoặc miền Nam.
Chuẩn bị đồ vàng mã: Bao gồm mũ, áo, hài cho Táo Quân và một con ngựa (hoặc cá chép).
Chuẩn bị các vật phẩm khác: Hương, hoa, nến, trầu cau, rượu, nước.
Thắp hương và khấn vái: Đọc văn khấn hoặc khấn theo tâm nguyện.
Hóa vàng mã: Đốt đồ cúng và thả cá chép (nếu có) để tiễn Táo Quân về trời.
Tổng quan về lễ cúng Ông Công Ông Táo
Ý nghĩa và nguồn gốc
Lễ cúng Ông Công Ông Táo, còn được gọi là lễ Táo quân, diễn ra vào ngày 23 tháng Chạp âm lịch (ngày 23 tháng 12 theo dương lịch). Đây là ngày mà các vị thần Táo Quân (ba vị thần cai quản bếp lửa, đất đai và sự an lành trong gia đình) sẽ chầu trời để báo cáo mọi việc xảy ra trong gia đình mình trong một năm qua.
Theo quan niệm dân gian, Táo Quân gồm có:
Thổ Công: Thần cai quản bếp lửa.
Thổ Địa: Thần cai quản đất đai.
Thổ Kỳ: Thần cai quản việc chợ búa.
Việc chuẩn bị mâm cúng cúng 23 sắm gì đầy đủ, chu đáo là cách để con người thể hiện lòng biết ơn, cầu xin sự phù hộ, che chở cho gia đình trong năm mới. Đồng thời, đây cũng là dịp để con người “gửi gắm” những mong ước, lời cầu xin đến các vị thần để họ có thể thấu hiểu và bẩm báo với Ngọc Hoàng.
Phong tục các vùng miền
Phong tục cúng 23 sắm gì có sự khác biệt nhất định giữa các vùng miền:
Miền Bắc: Thường cúng mâm cỗ chay, có cá chép sống để thả sau khi cúng. Cá chép được coi là phương tiện để Táo Quân về trời.
Miền Trung: Cúng cả mâm cỗ chay và mâm cỗ mặn, thể hiện sự cầu kỳ và tinh tế.
Miền Nam: Thường cúng mâm cỗ mặn, có gà luộc, xôi gấc, bánh tét… và không thả cá chép.
Các món ăn trong mâm cúng 23 tháng Chạp
Mâm cỗ chay (phổ biến ở miền Bắc)
Khi nói đến cúng 23 sắm gì, mâm cỗ chay là lựa chọn được nhiều gia đình miền Bắc ưu tiên. Dưới đây là những món ăn truyền thống không thể thiếu:
Hướng Dẫn Nghi Thức Cúng Ông Công Ông Táo Đầy Đủ Nhất 2025
Ý nghĩa: Màu đỏ của gấc tượng trưng cho sự may mắn, sung túc và niềm vui.
Cách làm: Vo sạch gạo nếp, ngâm nước ấm khoảng 2-3 tiếng. Gấc tách lấy thịt, trộn với chút rượu cho đều màu, sau đó trộn với gạo nếp đã ngâm. Hấp xôi khoảng 30-40 phút là chín.
2. Chè khoai mỡ
Ý nghĩa: Khoai mỡ tượng trưng cho sự gắn bó, đoàn kết trong gia đình.
Cách làm: Khoai mỡ gọt vỏ, cắt miếng nhỏ, nấu chín. Sau đó cho đường, nước cốt dừa vào nấu cho đến khi đặc sánh.
3. Canh miến nấu thập cẩm
Ý nghĩa: Miến tượng trưng cho sự dài lâu, bền vững.
Cách làm: Miến ngâm nước cho mềm. Các loại rau củ như nấm, đậu phụ, cà rốt, su hào… cắt miếng vừa ăn. Nấu nước dùng từ nấm hoặc rau củ, sau đó cho các nguyên liệu vào nấu chín.
4. Đậu phụ rán
Ý nghĩa: Đậu phụ trắng, mềm mại tượng trưng cho sự thanh tịnh, trong sạch.
Cách làm: Đậu phụ cắt miếng vừa ăn, rán vàng đều hai mặt.
5. Nộm (gỏi)
Ý nghĩa: Gỏi tượng trưng cho sự thanh mát, mát lành.
Cách làm: Các loại rau củ như đu đủ, cà rốt, dưa chuột… bào sợi, trộn với nước mắm chay, đậu phộng rang.
Mâm cỗ mặn (phổ biến ở miền Nam)
1. Gà luộc
Ý nghĩa: Gà luộc nguyên con tượng trưng cho sự trọn vẹn, đầy đủ.
Cách làm: Gà làm sạch, luộc chín, chặt miếng vừa ăn.
2. Xôi gấc
Ý nghĩa: Tương tự như ở miền Bắc, tượng trưng cho sự may mắn, sung túc.
3. Bánh tét
Ý nghĩa: Bánh tét là biểu tượng của sự gắn kết, đoàn viên.
Cách làm: Bột nếp, đậu xanh, thịt heo ba chỉ, lá chuối… gói thành hình trụ dài, luộc chín.
4. Canh măng nấu móng giò
Ý nghĩa: Móng giò tượng trưng cho sự “nằm yên”, không đi đâu xa, thể hiện mong ước gia đình sum vầy.
Cách làm: Móng giò hầm mềm, cho măng đã ngâm vào nấu chín.
5. Thịt kho tàu
Ý nghĩa: Thịt kho tàu là món ăn truyền thống, thể hiện sự ấm cúng, no đủ.
Cách làm: Thịt ba chỉ, trứng gà, nước dừa, nước màu… kho nhừ.
Đồ vàng mã và các vật phẩm khác
Mũ, áo, hài cho Táo Quân
Đây là những vật phẩm cúng 23 sắm gì không thể thiếu. Theo quan niệm dân gian, Táo Quân cần có đủ “trang phục” để về chầu trời. Ngày nay, các đồ vàng mã này được in ấn rất đẹp mắt, có cả mũ, áo, hài cho nam và nữ.
Con ngựa (hoặc cá chép)
Con ngựa: Thường được làm bằng giấy, có màu đỏ, vàng, trắng… tượng trưng cho phương tiện để Táo Quân về trời.
Cá chép: Đặc biệt phổ biến ở miền Bắc. Cá chép sống được thả sau khi cúng, tượng trưng cho việc “cưỡi cá chép về trời”.
Các vật phẩm khác
Hương (nhang): Dùng để thắp, tạo mùi thơm, thể hiện lòng thành.
Hoa: Thường dùng hoa cúc, hoa lay ơn, hoa sen… tượng trưng cho sự thanh tịnh.
Nến (đèn): Tạo ánh sáng, thể hiện sự ấm cúng.
Trầu cau: Tượng trưng cho sự no đủ, trọn vẹn.
Rượu: Dùng để dâng lên Táo Quân.
Nước: Dâng nước sạch, thể hiện sự thanh tịnh.
Văn khấn và nghi thức cúng
Văn khấn cúng Ông Công Ông Táo
Dưới đây là bài văn khấn phổ biến, được nhiều gia đình sử dụng khi cúng cúng 23 sắm gì:
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Con kính lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần Quân.
Con kính lạy các ngài Thần linh, Thổ địa cai quản trong xứ này.
Tín chủ (chúng) con là: ………
Ngụ tại: ………
Hôm nay, ngày 23 tháng Chạp, tín chủ con thành tâm sắp sửa hương hoa, lễ vật, phẩm vật, xiêm hài, nỏ mũ, giày hài, cung mời các vị gia thần chư vị Tôn thần, bản gia Thổ Công, Táo Quân, Thổ Kỳ, Long Mạch, Táo Quân, Thổ Địa, Thổ Kỳ, Thổ Công, chư vị tôn thần, cai quản tại xứ này, giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật.
Kính cáo các vị Tôn thần, trong năm qua, gia chủ chúng con được nhờ ơn trên che chở, phù hộ độ trì, nên gia đình được an ninh khang thái, mọi việc hanh thông, không khí gia đình đầm ấm, hạnh phúc.
Nay, gia chủ chúng con có lễ vật lòng thành, kính dâng lên các vị Tôn thần, kính mong các vị chứng giám cho lòng thành, phù hộ độ trì cho gia đình chúng con trong năm tới được an khang thịnh vượng, vạn sự như ý.
Bạn Cần Mua Sắm Những Gì Để Cúng Ông Táo Trong Ngày 23 Tháng …
Có thể bạn quan tâm: Cúng 2 Tháng 10 Ngày: Ý Nghĩa, Lễ Vật Và Bài Văn Khấn Chuẩn Nhất
Chúng con kính cẩn tấu trình, cúi mong chư vị Tôn thần, bản gia Thổ Công, Táo Quân, Thổ Kỳ, Long Mạch, Táo Quân, Thổ Địa, Thổ Kỳ, Thổ Công, chư vị tôn thần, cai quản tại xứ này, giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật. Phù hộ độ trì, che chở cho gia chủ chúng con, để cho gia đình được an khang, thịnh vượng, vạn sự như ý.
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Trong lúc cúng, không nên để trẻ em nghịch ngợm, chạy nhảy, nói cười ầm ĩ, vì điều này được cho là bất kính với các vị thần.
Những thay đổi trong phong tục cúng 23 tháng Chạp hiện nay
Cúng online
Với sự phát triển của công nghệ, nhiều gia đình hiện nay đã chuyển sang hình thức cúng online. Tuy nhiên, hình thức này vẫn còn gây nhiều tranh cãi, vì nhiều người cho rằng việc cúng online không thể hiện được lòng thành như cúng truyền thống.
Cúng chay thay vì cúng mặn
Do ảnh hưởng của Phật giáo và xu hướng sống lành mạnh, nhiều gia đình hiện nay đã chuyển sang cúng chay thay vì cúng mặn. Đây là một xu hướng tích cực, thể hiện sự thanh tịnh, trong sạch.
Cúng cá chép thay vì thả cá chép
Do lo ngại về vấn đề môi trường, nhiều gia đình hiện nay đã chuyển sang hình thức cúng cá chép bằng cách mua cá chép sống, cúng xong rồi mang về thả ở những nơi phù hợp, thay vì thả cá chép ra sông, hồ như trước đây.
Kết luận
Việc chuẩn bị mâm cúng cúng 23 sắm gì đầy đủ, chu đáo là cách để con người thể hiện lòng biết ơn, cầu xin sự phù hộ, che chở cho gia đình trong năm mới. Dù phong tục có thể thay đổi theo thời gian, nhưng ý nghĩa thiêng liêng của lễ cúng Ông Công Ông Táo vẫn luôn được gìn giữ và trân trọng trong văn hóa dân gian Việt Nam. Hy vọng rằng, với những chia sẻ trên đây, bạn đã có thể chuẩn bị một mâm cúng 23 tháng Chạp trọn vẹn, thể hiện được lòng thành và mong ước cho một năm mới an khang, thịnh vượng.
