Trong tín ngưỡng dân gian Việt Nam, nghi lễ cúng của quyền là một phần quan trọng không thể thiếu trong các dịp lễ Tết, giỗ chạp hay khi có việc hệ trọng cần cầu xin sự phù hộ. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ cúng của quyền vái gì, cách thức thực hiện ra sao để thể hiện lòng thành kính và tuân thủ đúng phong tục truyền thống. Bài viết này sẽ giúp bạn nắm vững kiến thức về lễ cúng này, từ ý nghĩa, chuẩn bị mâm cúng đến quy trình vái lễ đúng cách.
Có thể bạn quan tâm: Cúng Cụ Canh Cua Rau Đay: Ý Nghĩa, Phong Tục Và Cách Thực Hiện Trong Đời Sống Hiện Đại
Tổng quan về lễ cúng của quyền
Lễ cúng của quyền là một nghi thức tâm linh truyền thống của người Việt, thường được thực hiện vào các dịp quan trọng như Tết Nguyên Đán, Tết Trung Thu, ngày rằm, mùng một hàng tháng, hoặc khi có việc hệ trọng cần cầu xin sự phù hộ của tổ tiên và các đấng thiêng liêng.
Ý nghĩa của lễ cúng của quyền
Lễ cúng của quyền mang nhiều tầng ý nghĩa sâu sắc:
- Tưởng nhớ tổ tiên: Đây là dịp để con cháu bày tỏ lòng hiếu kính, biết ơn đối với những người đã khuất, những người có công dựng xây nên dòng họ.
- Cầu xin bình an: Thông qua lễ cúng, gia chủ mong muốn cầu xin sự bình an, may mắn, sức khỏe và tài lộc cho bản thân và gia đình trong năm mới hoặc trong thời gian tới.
- Tẩy trừ điều xấu: Lễ cúng cũng là một cách để tẩy trừ những điều xui xẻo, vận hạn của năm cũ, cầu mong một khởi đầu mới thuận lợi.
- Gìn giữ văn hóa: Việc thực hiện lễ cúng là một cách để gìn giữ và truyền dạy cho thế hệ trẻ về những phong tục, tập quán tốt đẹp của dân tộc.
Thời điểm thực hiện lễ cúng
Lễ cúng của quyền thường được thực hiện vào các thời điểm sau:
- Tối 30 Tết: Đây là thời điểm quan trọng nhất, được gọi là lễ “cúng Tất niên”. Đây là nghi thức tiễn năm cũ và đón năm mới.
- Sáng mùng 1 Tết: Sau khi cúng giao thừa, gia đình sẽ thực hiện lễ cúng của quyền để chào đón năm mới.
- Ngày rằm, mùng một hàng tháng: Một số gia đình có tục lệ cúng của quyền vào các ngày này để cầu bình an.
- Khi có việc hệ trọng: Như động thổ, nhập trạch, khai trương, cưới hỏi…
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Chi Tiết Cách Cúng Cụ Biếm Hoạ: Ý Nghĩa, Quy Trình Và Lưu Ý Quan Trọng
Chuẩn bị mâm cúng của quyền
Việc chuẩn bị mâm cúng là một phần không thể thiếu để thể hiện lòng thành kính. Mâm cúng cần được chuẩn bị cẩn thận, tươm tất và đầy đủ các lễ vật.
Các lễ vật chính
Một mâm cúng của quyền đầy đủ thường bao gồm:
- Xôi gấc: Màu đỏ tượng trưng cho sự may mắn, hạnh phúc.
- Gà luộc: Gà trống thiến luộc nguyên con, tượng trưng cho sự dũng mãnh, trung thực.
- Canh măng: Tượng trưng cho sự thanh khiết, tươi mới.
- Nộm (gỏi): Tượng trưng cho sự đa dạng, phong phú.
- Bánh chưng hoặc bánh tét: Là biểu tượng của văn hóa ẩm thực Việt Nam, tượng trưng cho đất trời và sự no đủ.
- Mâm ngũ quả: Năm loại trái cây tươi ngon, tượng trưng cho sự sung túc, đa dạng.
- Rượu, trà: Dùng để dâng lên tổ tiên.
- Nhang (hương), nến: Để tạo không khí thiêng liêng.
- Vàng mã: Để đốt cho người cõi âm.
Cách bày trí mâm cúng
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Cúng Cụ Giàu Ú Ụ Biếm Hoạ: Ý Nghĩa, Cách Làm Và Lưu Ý
- Bày biện gọn gàng: Các món ăn được bày biện trên mâm một cách gọn gàng, thuận mắt.
- Sắp xếp theo thứ tự: Thường thì xôi gấc và bánh chưng được đặt ở trung tâm, gà luộc ở phía trước, các món ăn khác xung quanh.
- Tươi ngon, sạch sẽ: Tất cả các lễ vật phải được chuẩn bị tươi ngon, sạch sẽ để thể hiện lòng thành kính.
Quy trình vái lễ cúng của quyền
Sau khi chuẩn bị đầy đủ mâm cúng, gia chủ sẽ thực hiện nghi thức vái lễ. Quy trình vái lễ cần được thực hiện thành kính, nghiêm trang.
Chuẩn bị tâm thế
- Tắm rửa sạch sẽ: Trước khi cúng, gia chủ và các thành viên trong gia đình nên tắm rửa sạch sẽ, mặc trang phục chỉnh tề.
- Tâm niệm thành kính: Trong lòng phải thành kính, thành tâm hướng về tổ tiên.
Các bước vái lễ
- Thắp hương: Gia chủ thắp nhang (thường là 3 hoặc 5 nén) và cắm vào lư hương.
- Đọc văn khấn: Đọc văn khấn (bài cúng) một cách thành kính, rõ ràng. Văn khấn thường bao gồm lời tưởng nhớ tổ tiên, lời cầu xin bình an, may mắn.
- Vái lạy: Sau khi đọc văn khấn, gia chủ thực hiện vái lạy:
- Chắp tay trước ngực.
- Cúi đầu xuống, đồng thời chắp tay đưa lên cao ngang trán.
- Lặp lại động tác này ba lần.
- Hóa vàng: Sau khi vái lạy xong, gia chủ sẽ hóa vàng mã.
Lưu ý khi vái lễ
- Tư thế vái: Khi vái, lưng phải thẳng, đầu cúi xuống, tay chắp trước ngực.
- Số lần vái: Thường là ba vái (ba lạy), tượng trưng cho trời, đất, người.
- Thành kính: Trong suốt quá trình vái lễ, phải giữ thái độ thành kính, chân thành.
Những điều kiêng kỵ khi cúng của quyền
Để lễ cúng được thành công và đem lại may mắn, cần lưu ý một số điều kiêng kỵ sau:
- Không được nói chuyện ồn ào: Trong lúc cúng, không nên nói chuyện ồn ào, cười đùa.
- Không được để mâm cúng bị động: Khi đang cúng, không nên di chuyển mâm cúng hoặc để động vật đến gần.
- Không được ăn trước khi cúng xong: Trước khi lễ cúng kết thúc, không nên ăn bất kỳ món gì trong mâm cúng.
- Không được để người có tang không cúng: Người đang có tang (có người thân mới mất) thường không tham gia vào lễ cúng của quyền.
Văn khấn cúng của quyền
Văn khấn (bài cúng) là một phần quan trọng trong lễ cúng. Dưới đây là một bài văn khấn mẫu:
Có thể bạn quan tâm: Cúng Cụ Canh Gì? Hướng Dẫn Chi Tiết Về Lễ Vật Và Nghi Thức
Nam mô A Di Đà Phật (3 lần)
Con kính lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại Vương.
Con kính lạy ngài Bản xứ Thổ địa Long Mạch Tôn thần.
Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Phong thuỷ Long thần.
Con kính lạy các vị Táo quân.
Con kính lạy chư gia Tiên linh.
Hôm nay là ngày … tháng … năm …
Tín chủ chúng con là: …
Ngụ tại: …
Nhân tiết … (Tất niên, Nguyên đán…) chúng con sửa sang hương đăng, lễ vật, kim ngân, trà quả, dâng ra trước án.
Chúng con thành tâm kính mời: Ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại Vương, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa, Hỷ thần, Phúc đức chính thần, các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Long mạch, Tài thần, các bà Táo quân, chư vị Tôn thần cai quản ở trong xứ này.
Cúi xin các ngài giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù trì cho gia chúng con an ninh khang thái, vạn sự tốt lành, gia đạo hưng long, thịnh vượng.
Con kính lạy các cụ Tổ khảo, Tổ tỷ, bá thúc huynh đệ, đường thượng, đường hạ, tổ nhân nội ngoại.
Hôm nay nhân tiết … (Tất niên, Nguyên đán…) tín chủ con có chút lễ vật, kính dâng trước linh tọa. Kính cẩn tấu trình: nhờ hồng phúc Tổ tiên, gia chúng con đã có một năm nhiều may mắn, an khang thịnh vượng. Nay lễ bạc, tâm thành, kính dâng lên các cụ, kính cẩn tấu xin các cụ phù hộ độ trì cho gia chúng con trong năm mới được nhiều may mắn, an khang thịnh vượng, vạn sự như ý.
Tín chủ con lại kính mời các vị vong linh, tiền chủ, hậu chủ, y thảo phụ mộc ở trong đất này, nhà này cùng về hâm hưởng.
Chúng con lễ bạc tâm thành, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật (3 lần)
Tổng kết
Lễ cúng của quyền là một nghi thức tâm linh quan trọng, thể hiện lòng hiếu kính với tổ tiên và mong muốn bình an, may mắn trong năm mới. Việc hiểu rõ cúng của quyền vái gì, cách thức thực hiện và những điều cần lưu ý sẽ giúp bạn thực hiện lễ cúng một cách thành kính và đúng phong tục. Theo thông tin tổng hợp từ chuaphatanlongthanh.com, việc tuân thủ đúng quy trình và chuẩn bị đầy đủ lễ vật sẽ giúp lễ cúng được thành công và mang lại may mắn cho gia đình.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 5, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
