Mâm cúng gia tiên ngày Tết là nghi lễ thiêng liêng, thể hiện đạo hiếu và lòng biết ơn của con cháu đối với tổ tiên. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết cách chuẩn bị, bài cúng và những lưu ý quan trọng.
Có thể bạn quan tâm: Cúng Gia Tiên Mấy Vái? Hướng Dẫn Lễ Vái Đúng Phong Tục, Tránh Phạm Đại Kỵ
Ý nghĩa của mâm cúng gia tiên ngày Tết
Mâm cúng gia tiên ngày Tết là một nghi lễ quan trọng trong văn hóa Việt Nam. Đây không chỉ là hành động tưởng nhớ, báo cáo với tổ tiên về những gì đã làm được trong năm qua mà còn là dịp để con cháu bày tỏ lòng biết ơn, kính trọng và hiếu thảo.
Tôn vinh truyền thống gia đình
Việc cúng gia tiên giúp nhắc nhở các thành viên trong gia đình về nguồn cội, về công lao của những người đã khuất trong việc gây dựng, gìn giữ mái ấm. Nghi lễ này góp phần duy trì, phát huy những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc.
Gắn kết các thế hệ
Mâm cúng gia tiên ngày Tết còn là dịp để các thành viên trong gia đình quây quần bên nhau, cùng nhau chuẩn bị, cùng nhau thực hiện nghi lễ. Điều này giúp tăng cường tình cảm, sự gắn bó giữa các thế hệ trong gia đình.
Thể hiện ước nguyện
Thông qua mâm cúng, con cháu bày tỏ ước nguyện cầu mong tổ tiên phù hộ độ trì cho gia đình một năm mới an lành, hạnh phúc, thịnh vượng và gặp nhiều may mắn.
Chuẩn bị mâm cúng gia tiên ngày Tết
Lễ vật cúng gia tiên
Mâm cúng gia tiên ngày Tết cần được chuẩn bị chu đáo, trang trọng với đầy đủ các lễ vật sau:
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Chi Tiết Về Cúng Gia Tiên Ngày Tế
Mâm ngũ quả: Gồm 5 loại trái cây tươi ngon, tượng trưng cho ngũ hành (Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ). Các loại trái cây thường được chọn là: táo, lê, cam, quýt, bưởi…
Bánh chưng, bánh tét: Là biểu tượng của đất trời, thể hiện lòng biết ơn của con cháu đối với tổ tiên.
Xôi gấc: Màu đỏ tượng trưng cho sự may mắn, hạnh phúc.
Thịt gà luộc: Là lễ vật quan trọng, thể hiện sự trang trọng của mâm cúng.
Giò, chả: Các loại giò, chả cũng là lễ vật không thể thiếu trong mâm cúng gia tiên.
Rượu, trà: Dùng để dâng lên tổ tiên.
Hoa tươi: Thường là hoa cúc, hoa lay ơn, hoa hồng… tượng trưng cho sự thanh khiết, tinh khôi.
Nhang, nến: Dùng để thắp trong quá trình cúng.
Bày trí mâm cúng
Mâm cúng gia tiên cần được bày trí gọn gàng, trang trọng. Các lễ vật được sắp xếp theo thứ tự: bánh chưng, bánh tét ở giữa, các loại trái cây, xôi, thịt gà, giò chả xung quanh. Rượu, trà được đặt ở phía trước, hoa tươi được cắm ở hai bên.
Bài cúng gia tiên ngày Tết
Văn khấn cúng gia tiên ngày 30 Tết
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Con kính lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Đức Đương lai hạ sinh Di Lặc Tôn Phật.
Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại Vương.
Con kính lạy ngài Bản xứ Thổ Địa, long mạch Tôn thần.
Con kính lạy các ngài Ngũ Phương, Ngũ Thổ, Long Mạch, Tài Thần, Định phúc Táo phủ chư vị.
Con kính lạy các Táo quân.
Con kính lạy chư vị tổ tiên.
Tín chủ con là: …
Ngụ tại: …
Hôm nay là ngày 30 tháng Chạp năm…, nhằm ngày… tháng… năm…
Tín chủ con có chút lễ vật kính cúng chư vị Tôn thần và tổ tiên, kính cẩn tấu trình:
Năm cũ sắp qua, xuân mới sắp đến. Tín chủ con thành tâm kính mời chư vị Tôn thần và các bậc tổ tiên về chứng giám lòng thành, phù hộ độ trì cho gia đình con một năm mới an khang, thịnh vượng, hạnh phúc.
Con kính lạy chư vị Tôn thần và tổ tiên.
Con kính lạy chư vị Tôn thần và tổ tiên.
Con kính lạy chư vị Tôn thần và tổ tiên.
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Văn khấn cúng gia tiên ngày mùng 1 Tết
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Con kính lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Đức Đương lai hạ sinh Di Lặc Tôn Phật.
Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại Vương.
Con kính lạy ngài Bản xứ Thổ Địa, long mạch Tôn thần.
Con kính lạy các ngài Ngũ Phương, Ngũ Thổ, Long Mạch, Tài Thần, Định phúc Táo phủ chư vị.
Con kính lạy các Táo quân.
Con kính lạy chư vị tổ tiên.
Tín chủ con là: …
Ngụ tại: …
Hôm nay là ngày mùng 1 tháng Giêng năm…, nhằm ngày… tháng… năm…
Tín chủ con có chút lễ vật kính cúng chư vị Tôn thần và tổ tiên, kính cẩn tấu trình:
Năm mới đã đến, tín chủ con thành tâm kính mời chư vị Tôn thần và các bậc tổ tiên về chứng giám lòng thành, phù hộ độ trì cho gia đình con một năm mới an khang, thịnh vượng, hạnh phúc.
Con kính lạy chư vị Tôn thần và tổ tiên.
Con kính lạy chư vị Tôn thần và tổ tiên.
Con kính lạy chư vị Tôn thần và tổ tiên.
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Một số lưu ý khi cúng gia tiên ngày Tết
Có thể bạn quan tâm: Cúng Gia Tiên Ngày Cưới Có Cần Vàng Tiền Không?
Thời gian cúng
Thời gian cúng gia tiên ngày Tết thường được thực hiện vào chiều ngày 30 Tết hoặc sáng mùng 1 Tết. Tuy nhiên, tùy theo phong tục từng vùng miền mà thời gian cúng có thể linh hoạt.
Tắm rửa sạch sẽ
Trước khi cúng, các thành viên trong gia đình cần tắm rửa sạch sẽ, thay quần áo mới để thể hiện sự tôn kính với tổ tiên.
Thái độ trang nghiêm
Trong quá trình cúng, các thành viên trong gia đình cần giữ thái độ trang nghiêm, thành kính, không nói chuyện ồn ào, không đùa giỡn.
Không để mâm cúng bị vấy bẩn
Mâm cúng gia tiên cần được giữ sạch sẽ, không để bị vấy bẩn. Nếu có bất kỳ sự cố nào xảy ra, cần phải thay đổi mâm cúng ngay lập tức.
Cúng xong, hóa vàng
Sau khi cúng xong, cần hóa vàng để tiễn tổ tiên về trời. Việc hóa vàng cần được thực hiện cẩn thận, tránh gây cháy nổ.
Những điều kiêng kỵ khi cúng gia tiên ngày Tết
Có thể bạn quan tâm: Cúng Gia Tiên Mở Đài Niệm Phật Có Được Không?
Kiêng cúng lễ vật không sạch sẽ
Lễ vật cúng gia tiên cần được chuẩn bị sạch sẽ, tươi ngon. Tuyệt đối không sử dụng những lễ vật đã hư hỏng, cũ kỹ để cúng.
Kiêng cúng lễ vật không đầy đủ
Mâm cúng gia tiên cần được chuẩn bị đầy đủ các lễ vật theo truyền thống. Không nên bỏ sót bất kỳ lễ vật nào.
Kiêng nói chuyện ồn ào, đùa giỡn trong lúc cúng
Trong quá trình cúng, cần giữ thái độ trang nghiêm, thành kính. Không nên nói chuyện ồn ào, đùa giỡn.
Kiêng để người ngoài tham gia vào lễ cúng
Lễ cúng gia tiên là nghi lễ riêng tư của gia đình, không nên để người ngoài tham gia.
Kiêng cúng lễ vật có màu sắc sặc sỡ
Lễ vật cúng gia tiên nên có màu sắc trang nhã, không nên sử dụng những lễ vật có màu sắc sặc sỡ.
Kết luận
Mâm cúng gia tiên ngày Tết là một nghi lễ thiêng liêng, thể hiện đạo hiếu và lòng biết ơn của con cháu đối với tổ tiên. Việc chuẩn bị mâm cúng cần được thực hiện chu đáo, trang trọng với đầy đủ các lễ vật theo truyền thống. Hy vọng những chia sẻ trên đây sẽ giúp bạn có thể chuẩn bị một mâm cúng gia tiên ngày Tết thật trọn vẹn và ý nghĩa.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 6, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
