Rằm tháng 7, hay còn gọi là lễ Vu Lan, là một trong những ngày lễ quan trọng nhất trong năm theo tín ngưỡng dân gian và Phật giáo tại Việt Nam. Vào dịp này, người dân thường tổ chức lễ cúng để tưởng nhớ, báo hiếu cha mẹ, ông bà tổ tiên và đặc biệt là cúng thí hồn (cúng cô hồn) để giúp các vong hồn lang thang, vất vưởng được siêu thoát, giảm bớt oan khiên, xoa tội. Việc cúng rằm tháng 7 xoa tội không chỉ mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc mà còn là dịp để mỗi người thể hiện lòng hiếu thảo, từ bi và sám hối. Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn một hướng dẫn toàn diện về nghi lễ này, giúp bạn thực hiện một cách trọn vẹn và thành kính.
Rằm tháng 7 âm lịch, hay còn gọi là lễ Vu Lan, có nguồn gốc từ Phật giáo, bắt nguồn từ câu chuyện về Bồ Tát Mục Kiền Liên cứu mẹ khỏi kiếp ngạ quỷ. Theo kinh Vu Lan, Mục Kiền Liên, một trong những đệ tử lớn của Đức Phật, đã dùng thần lực để tìm kiếm mẹ mình sau khi bà qua đời. Ông phát hiện mẹ đang chịu khổ trong kiếp ngạ quỷ, đói khát và đau đớn. Dù có thần thông, ông cũng không thể cứu mẹ một mình mà phải nhờ đến sức mạnh tập thể của chư tăng trong ngày Tự Tứ (ngày kết thúc mùa an cư kiết hạ). Từ đó, ngày rằm tháng 7 trở thành ngày để con cháu báo hiếu, cầu siêu cho cha mẹ, ông bà đã khuất.
Trong tín ngưỡng dân gian, tháng 7 âm lịch được xem là tháng “mở cửa mả”, “mở cửa địa ngục”, khi mà các linh hồn được trở về trần gian. Vì vậy, người ta tổ chức cúng thí hồn (cúng cô hồn) để bố thí, giúp đỡ các vong hồn lang thang, vất vưởng, những linh hồn không nơi nương tựa, không có người thờ cúng. Việc này không chỉ giúp các vong hồn bớt khổ đau, mà còn giúp người sống tránh được vận hạn, tai ương, xua đuổi xui xẻo.
Quan niệm về “xoa tội” và “tích phước báo”
Trong Phật giáo và tín ngưỡng dân gian, “xoa tội” không có nghĩa là xóa bỏ hoàn toàn nghiệp chướng hay tội lỗi đã gây ra trong quá khứ, mà là giảm nhẹ, hóa giải những oan khiên, nghiệp báo, giúp cho linh hồn được thanh thản, bớt khổ đau. Việc cúng bái, bố thí, làm việc thiện vào dịp rằm tháng 7 được tin là có công đức rất lớn, có thể “xoa tội” cho người đã khuất, giúp họ sớm được siêu thoát, đầu thai về cõi lành.
Đồng thời, “tích phước báo” là khái niệm nói về việc gieo trồng những hạt giống thiện lành để gặt hái quả báo tốt đẹp trong tương lai. Khi người sống thực hiện các hành động từ bi, bố thí, cúng dường, họ đang tích lũy phước đức cho bản thân và gia đình. Phước báo này có thể giúp cuộc sống hiện tại được bình an, may mắn, tránh được tai ương, và cũng là nền tảng để có một cuộc sống tốt đẹp hơn ở kiếp sau.
Tác động tâm lý và xã hội
Việc tổ chức lễ cúng rằm tháng 7 xoa tội có tác động tích cực sâu sắc đến đời sống tinh thần và xã hội. Về mặt tâm lý, nó giúp con người cảm thấy thanh thản, nhẹ nhõm khi đã thực hiện trọn vẹn bổn phận báo hiếu, sám hối. Nó cũng là dịp để mỗi người nhìn lại bản thân, suy ngẫm về những việc đã làm, những lỗi lầm đã gây ra, từ đó có động lực để sống tốt hơn, làm nhiều việc thiện hơn.
Về mặt xã hội, lễ cúng rằm tháng 7 góp phần gìn giữ và phát huy các giá trị truyền thống như lòng hiếu thảo, tình yêu thương, sự sẻ chia và lòng từ bi. Nó là sợi dây gắn kết các thế hệ trong gia đình, giữa người sống và người đã khuất. Đồng thời, việc cúng thí hồn cũng thể hiện tinh thần “lá lành đùm lá rách”, giúp đỡ những người có hoàn cảnh khó khăn, bất hạnh, dù là người sống hay linh hồn.
Chuẩn bị lễ vật cúng rằm tháng 7 xoa tội
Lễ vật cúng gia tiên (cúng trong nhà)
Lễ vật cúng gia tiên vào rằm tháng 7 thường mang tính chất trang trọng, thể hiện lòng thành kính và sự biết ơn sâu sắc đối với tổ tiên. Mâm cúng này thường được đặt trên bàn thờ gia tiên trong nhà.
Mâm ngũ quả
Mâm ngũ quả là một phần không thể thiếu trong bất kỳ lễ cúng nào của người Việt. Theo quan niệm, năm loại quả tượng trưng cho ngũ hành (Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ), mang lại sự cân bằng, hòa hợp và may mắn. Các loại quả thường được chọn là chuối, bưởi, cam, quýt, dứa, táo, lê… Những quả này nên tươi ngon, chín đều, không bị dập nát, sâu bệnh. Màu sắc của mâm ngũ quả cũng nên đa dạng, rực rỡ để thể hiện sự sung túc, đầy đủ.
Hương hoa
Hương (nhang) và hoa tươi là biểu tượng của sự thanh tịnh, tinh khiết. Hương thơm lan tỏa giúp không gian trở nên thiêng liêng, dễ dàng kết nối với thế giới tâm linh. Hoa tươi nên chọn những loại hoa có màu sắc tươi tắn, hương thơm dịu nhẹ như hoa hồng, hoa cúc, hoa lay ơn, hoa đồng tiền… Số lượng hoa thường là lẻ (5, 7, 9 bông) để phù hợp với quan niệm “lẻ là dương, chẵn là âm”.
Nước, rượu, trà
Ba chén nước, rượu và trà là nghi thức không thể thiếu. Nước tượng trưng cho sự trong sạch, tinh khiết. Rượu thể hiện sự trân trọng, kính cẩn. Trà mang lại cảm giác thanh tao, bình dị. Nên chọn rượu và trà chất lượng, nước sạch, không bị nhiễm bẩn.
Mâm cơm mặn
Mâm cơm mặn thường gồm những món ăn truyền thống, quen thuộc trong bữa cơm hàng ngày của gia đình, thể hiện sự ấm cúng, sum vầy. Các món ăn thường bao gồm:
Bánh kẹo, mứt là những món ăn nhẹ, mang lại cảm giác ngọt ngào, vui vẻ. Các loại bánh truyền thống như bánh chưng, bánh tét, bánh in, bánh đậu xanh, bánh pía… thường được ưa chuộng. Kẹo mứt nên chọn những loại có màu sắc tươi tắn, vị ngọt dịu.
Bún, bánh hỏi hoặc xôi
Xôi gấc, xôi đậu xanh, bánh hỏi, bún… là những món ăn đặc trưng, mang ý nghĩa may mắn, sung túc. Xôi gấc có màu đỏ tượng trưng cho sự may mắn, tài lộc. Bánh hỏi thể hiện sự tinh tế, cầu kỳ. Bún tượng trưng cho sợi chỉ nối liền giữa người sống và người đã khuất.
Giấy tiền, vàng mã
Theo quan niệm dân gian, người đã khuất vẫn cần tiền bạc, vật dụng để sinh hoạt ở thế giới bên kia. Vì vậy, việc đốt vàng mã là cách để con cháu cung cấp những nhu yếu phẩm cần thiết cho tổ tiên. Các loại vàng mã thường dùng gồm tiền âm phủ, vàng thỏi, quần áo, giày dép, nhà cửa, xe cộ… Tuy nhiên, hiện nay nhiều người có xu hướng hạn chế đốt vàng mã để bảo vệ môi trường, thay vào đó là dùng tiền thật bỏ vào lư hương hoặc đốt vàng mã bằng giấy dó, thân thiện với môi trường.
Bánh chưng, bánh tét
Bánh chưng, bánh tét là biểu tượng của văn hóa ẩm thực và tinh thần lễ nghi của người Việt. Việc dâng bánh chưng, bánh tét thể hiện lòng biết ơn, sự gắn bó với cội nguồn, truyền thống.
Lễ vật cúng thí hồn (cúng cô hồn – cúng ngoài trời)
Lễ vật cúng thí hồn (cúng cô hồn) được đặt ở ngoài trời, thường là trước cửa nhà, dưới gốc cây hoặc ở nơi có không gian rộng rãi, thoáng đãng. Mục đích là để bố thí, giúp đỡ các vong hồn lang thang, vất vưởng, những linh hồn không nơi nương tựa.
Cháo loãng
Cháo loãng là món ăn chính trong mâm cúng thí hồn, tượng trưng cho việc bố thí, giúp đỡ những người nghèo khổ, đói khát. Cháo nên nấu loãng, nhuyễn, có thể cho thêm muối, đường, đậu xanh để tăng thêm hương vị. Một số nơi còn nấu cháo trắng, cháo đậu đen, cháo đậu đỏ…
Muối, gạo
Muối và gạo là hai thứ thiết yếu trong đời sống hàng ngày. Việc rải muối, gạo ra đất là cách để bố thí cho các vong hồn, giúp họ có cái ăn, cái mặc. Đây cũng là cách để xua đuổi tà khí, vận đen, mang lại may mắn cho gia đình.
Nước
Nước lọc, nước ngọt, nước dừa, nước chè… là những thức uống được dâng cúng để giải khát cho các vong hồn. Các chai nước nên để nguyên nắp, sau khi cúng xong có thể mang về dùng hoặc rót ra ly để cúng.
Hoa quả
Các loại trái cây như chuối, cam, quýt, dưa hấu, dứa, ổi… cũng được dâng cúng. Những loại trái cây này nên tươi ngon, không bị dập nát, sâu bệnh. Nên chọn những loại trái cây có màu sắc tươi tắn, tượng trưng cho sự may mắn, tài lộc.
Bánh kẹo, đồ ăn vặt
Các loại bánh kẹo, đồ ăn vặt như bánh quy, kẹo, snack, mì gói, bún, phở… cũng được dâng cúng. Những món ăn này nên được đóng gói cẩn thận, không bị ẩm mốc, hư hỏng.
Tiền lẻ
Tiền lẻ (tiền xu, tiền giấy mệnh giá nhỏ) được rải ra đất hoặc đặt trong một cái đĩa nhỏ. Đây là cách để bố thí tiền bạc cho các vong hồn, giúp họ có thể mua sắm những vật dụng cần thiết.
Quần áo giấy
Quần áo giấy, giày dép giấy, mũ nón giấy… là những vật dụng được làm từ giấy, tượng trưng cho quần áo, giày dép mà các vong hồn cần để mặc. Những vật dụng này sau khi cúng xong sẽ được đốt đi.
Lưu ý khi chuẩn bị lễ vật
Tươi ngon, sạch sẽ: Tất cả các lễ vật, đặc biệt là thực phẩm, phải được chọn lựa kỹ càng, tươi ngon, không bị hư hỏng, sâu bệnh. Việc dâng cúng những lễ vật không sạch sẽ, không tươi ngon là sự thiếu tôn trọng đối với tổ tiên và các vong hồn.
Thành tâm: Điều quan trọng nhất khi cúng bái là lòng thành. Dù lễ vật có đơn giản hay cầu kỳ, miễn là được chuẩn bị một cách cẩn thận, chu đáo, thể hiện sự thành kính, thì đều được tổ tiên và các vong hồn cảm nhận được.
Phù hợp với điều kiện: Mỗi gia đình có điều kiện kinh tế khác nhau. Lễ vật nên được chuẩn bị phù hợp với điều kiện của từng gia đình, không nên chạy theo hình thức, phô trương, lãng phí.
Tránh đồ sống, tanh: Theo quan niệm dân gian, các món ăn sống, tanh (như gỏi sống, nem chua, tiết canh…) không nên dùng để cúng vì có thể mang lại điềm xấu, xui xẻo.
Chú ý thời gian: Các món ăn nóng nên được nấu sẵn, giữ ấm để dâng cúng khi còn nóng. Các loại trái cây, bánh kẹo nên được chuẩn bị trước một ngày để đảm bảo độ tươi ngon.
Văn khấn cúng rằm tháng 7 xoa tội
Văn khấn cúng gia tiên
Văn khấn cúng gia tiên là lời cầu nguyện, là tấm lòng thành kính của con cháu dâng lên tổ tiên. Bài văn khấn này thường được đọc vào buổi chiều hoặc buổi tối ngày rằm tháng 7, khi mâm cúng đã được chuẩn bị sẵn sàng.
Bài văn khấn cúng gia tiên (cúng trong nhà)
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Đức Phật Di Đà
Con kính lạy Bồ Tát Quan Thế Âm.
Con kính lạy Hoàng thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
Con kính lạy Các cụ Tổ Khảo, Tổ Tỷ, Bá thúc Huynh Đệ, Huynh, Điệt, Tử, Tôn.
Con kính lạy Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ Tỷ, Thúc Bá Đệ Huynh, Huynh, Điệt, Tử, Tôn.
Hôm nay là ngày rằm tháng 7 (hoặc có thể ghi là ngày … tháng … năm …) Tín chủ (chúng) con là: …
Ngụ tại: …
Nhân ngày rằm tháng 7, theo tục lệ cổ truyền, nay chúng con thành tâm sắm lễ, quả cau lá trầu, hương hoa trà quả, thắp nén tâm hương dâng lên trước án, xin kính cẩn tấu trình:
Rằm Tháng 7 Là Ngày Gì – Có Phải Ngày Lễ Vu Lan Hay Xá Tội Vong …
Kính cẩn xin mời các cụ, các cụ tổ tiên nội ngoại họ … cùng về đây chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật.
Kính cẩn xin mời các vị Tiền chủ, Hậu chủ gia môn nội ngoại, chư vị hương linh và các vong hồn lang thang, vất vưởng, không nơi nương tựa, không người thờ cúng, cùng về đây thọ hưởng lễ vật, xoa tội, giảm bớt oan khiên, sớm được siêu thoát.
Con cũng cầu xin các cụ, các cụ tổ tiên, chư vị hương linh, phù hộ độ trì cho con cháu trong gia đình được mạnh khỏe, bình an, may mắn, làm ăn thuận lợi, gia đình hòa thuận, hạnh phúc.
Tín chủ con lại xin kính mời các cụ, các cụ tổ tiên, chư vị hương linh, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật.
Chúng con lễ bạc tâm thành, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Bài văn khấn cúng gia tiên (theo nghi thức Phật giáo)
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Đức Phật Di Đà.
Con kính lạy Bồ Tát Quan Thế Âm.
Con kính lạy Hoàng thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
Con kính lạy Các cụ Tổ Khảo, Tổ Tỷ, Bá thúc Huynh Đệ, Huynh, Điệt, Tử, Tôn.
Con kính lạy Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ Tỷ, Thúc Bá Đệ Huynh, Huynh, Điệt, Tử, Tôn.
Hôm nay là ngày rằm tháng 7 (hoặc có thể ghi là ngày … tháng … năm …) Tín chủ (chúng) con là: …
Ngụ tại: …
Nhân ngày Vu Lan báo hiếu, nay chúng con thành tâm sắm lễ, hương hoa trà quả, thắp nén tâm hương dâng lên trước án, xin kính cẩn tấu trình:
Kính cẩn xin mời các cụ, các cụ tổ tiên nội ngoại họ … cùng về đây chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật.
Con xin sám hối với các cụ, các cụ tổ tiên về những lỗi lầm, tội nghiệp mà con cháu trong gia đình đã gây ra trong quá khứ. Cúi xin các cụ, các cụ tổ tiên từ bi, xót thương, tha thứ cho con cháu.
Con xin cầu nguyện cho các cụ, các cụ tổ tiên đã khuất được siêu thoát, sớm về cõi Phật, được an nghỉ nơi cõi lành.
Con xin cầu nguyện cho các vong hồn lang thang, vất vưởng, không nơi nương tựa, không người thờ cúng, được Bồ Tát Quan Thế Âm cứu độ, sớm được siêu thoát.
Con cũng cầu xin các cụ, các cụ tổ tiên, chư vị hương linh, phù hộ độ trì cho con cháu trong gia đình được mạnh khỏe, bình an, may mắn, làm ăn thuận lợi, gia đình hòa thuận, hạnh phúc.
Tín chủ con lại xin kính mời các cụ, các cụ tổ tiên, chư vị hương linh, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật.
Chúng con lễ bạc tâm thành, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Văn khấn cúng thí hồn (cúng cô hồn)
Văn khấn cúng thí hồn (cúng cô hồn) là lời cầu nguyện, là tấm lòng từ bi của người sống dâng lên các vong hồn lang thang, vất vưởng. Bài văn khấn này thường được đọc vào buổi chiều hoặc buổi tối ngày rằm tháng 7, khi mâm cúng đã được chuẩn bị sẵn sàng ở ngoài trời.
Bài văn khấn cúng thí hồn (cúng cô hồn)
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Đức Phật Di Đà.
Con kính lạy Bồ Tát Quan Thế Âm.
Con kính lạy Hoàng thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
Con kính lạy các chư vị Vong linh, các Cụ, các Bà, các Ông, các Chị, các Em, các Vong linh còn vương vấn trên trần thế, các oan hồn uổng tử, các quỷ đói lang thang tìm kiếm sự giúp đỡ.
Hôm nay là ngày rằm tháng 7 (hoặc có thể ghi là ngày … tháng … năm …) Tín chủ (chúng) con là: …
Ngụ tại: …
Nhân ngày rằm tháng 7, theo tục lệ cổ truyền, nay chúng con thành tâm sắm lễ, hương hoa trà quả, thắp nén tâm hương dâng lên trước án, xin kính cẩn tấu trình:
Kính cẩn xin mời các chư vị Vong linh, các Cụ, các Bà, các Ông, các Chị, các Em, các Vong linh còn vương vấn trên trần thế, các oan hồn uổng tử, các quỷ đói lang thang, về đây thọ hưởng lễ vật.
Con xin sám hối với các chư vị Vong linh, các Cụ, các Bà, các Ông, các Chị, các Em, các Vong linh còn vương vấn trên trần thế, các oan hồn uổng tử, các quỷ đói lang thang về những lỗi lầm, tội nghiệp mà con cháu trong gia đình đã gây ra trong quá khứ. Cúi xin các chư vị Vong linh, các Cụ, các Bà, các Ông, các Chị, các Em, các Vong linh còn vương vấn trên trần thế, các oan hồn uổng tử, các quỷ đói lang thang từ bi, xót thương, tha thứ cho con cháu.
Xá Tội Vong Nhân Rằm Tháng 7: Quan Niệm Và Cách Thực Hành Cúng
Con xin cầu nguyện cho các chư vị Vong linh, các Cụ, các Bà, các Ông, các Chị, các Em, các Vong linh còn vương vấn trên trần thế, các oan hồn uổng tử, các quỷ đói lang thang được Bồ Tát Quan Thế Âm cứu độ, sớm được siêu thoát, về cõi Phật, được an nghỉ nơi cõi lành.
Con xin cầu nguyện cho các chư vị Vong linh, các Cụ, các Bà, các Ông, các Chị, các Em, các Vong linh còn vương vấn trên trần thế, các oan hồn uổng tử, các quỷ đói lang thang được xoa tội, giảm bớt oan khiên, được thanh thản, nhẹ nhõm.
Con cũng cầu xin các chư vị Vong linh, các Cụ, các Bà, các Ông, các Chị, các Em, các Vong linh còn vương vấn trên trần thế, các oan hồn uổng tử, các quỷ đói lang thang, phù hộ độ trì cho con cháu trong gia đình được mạnh khỏe, bình an, may mắn, làm ăn thuận lợi, gia đình hòa thuận, hạnh phúc.
Tín chủ con lại xin kính mời các chư vị Vong linh, các Cụ, các Bà, các Ông, các Chị, các Em, các Vong linh còn vương vấn trên trần thế, các oan hồn uổng tử, các quỷ đói lang thang, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật.
Chúng con lễ bạc tâm thành, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Hướng dẫn đọc văn khấn
Tư thế: Khi đọc văn khấn, nên đứng thẳng, hai tay chắp lại trước ngực, đầu hơi cúi, thể hiện sự thành kính, tôn trọng.
Giọng đọc: Giọng đọc nên rõ ràng, rành mạch, đều đều, không quá to, không quá nhỏ. Nên đọc chậm rãi, từng câu, từng chữ để thể hiện sự trang trọng.
Tâm trạng: Khi đọc văn khấn, nên giữ tâm trạng bình tĩnh, thành kính, tập trung vào việc cầu nguyện. Không nên vội vàng, hấp tấp, hay nói chuyện, cười đùa.
Số lần đọc: Mỗi bài văn khấn nên đọc 3 lần để thể hiện lòng thành kính. Sau mỗi lần đọc, nên cúi đầu vái 3 vái.
Kết thúc: Sau khi đọc xong văn khấn, nên đứng yên một lúc, thành tâm cầu nguyện, rồi mới bắt đầu đốt vàng mã (nếu có).
Thời gian và nghi thức thực hiện
Thời gian cúng phù hợp
Việc chọn thời gian cúng rằm tháng 7 xoa tội là một yếu tố quan trọng, ảnh hưởng đến tính linh thiêng và hiệu quả của buổi lễ. Theo quan niệm dân gian và Phật giáo, có một số thời điểm được coi là phù hợp nhất để thực hiện nghi lễ này.
Ngày rằm tháng 7 (15/7 âm lịch)
Ngày rằm tháng 7 âm lịch là ngày chính lễ, được coi là ngày thiêng liêng nhất trong tháng cô hồn. Đây là ngày mà cửa mả, cửa địa ngục được mở toang, các linh hồn được trở về trần gian. Vì vậy, việc cúng vào ngày này được tin là có hiệu quả cao nhất, có thể giúp các vong hồn được siêu thoát, xoa tội.
Trước ngày rằm (14/7 âm lịch)
Nhiều gia đình có thói quen cúng vào buổi chiều hoặc buổi tối ngày 14/7 âm lịch. Việc cúng sớm một ngày được coi là để “đón” các linh hồn về sớm, tránh tình trạng các linh hồn phải chờ đợi, đói khát. Đồng thời, việc cúng sớm cũng giúp gia đình có nhiều thời gian hơn để chuẩn bị, sắp xếp công việc.
Sau ngày rằm (16/7 âm lịch)
Một số gia đình có điều kiện bận rộn, không thể cúng vào ngày chính lễ, thì có thể chọn cúng vào ngày 16/7 âm lịch. Tuy nhiên, theo quan niệm, việc cúng sau ngày chính lễ có thể không được linh thiêng bằng.
Giờ cúng
Buổi chiều (từ 3 giờ chiều đến 5 giờ chiều): Đây là khung giờ được nhiều người lựa chọn để cúng rằm tháng 7. Theo quan niệm, đây là thời điểm các linh hồn bắt đầu xuất hiện, bắt đầu “đi lang thang” trên trần gian.
Buổi tối (từ 7 giờ tối đến 9 giờ tối): Đây cũng là một khung giờ phổ biến để cúng rằm tháng 7. Nhiều người tin rằng, vào buổi tối, các linh hồn sẽ “về” nhiều hơn, do đó hiệu quả của buổi lễ sẽ cao hơn.
Lưu ý về thời gian
Tránh cúng vào buổi sáng: Theo quan niệm dân gian, buổi sáng là thời điểm dương khí mạnh, âm khí yếu, các linh hồn không thích xuất hiện. Vì vậy, việc cúng vào buổi sáng có thể không hiệu quả.
Tránh cúng vào ban đêm khuya: Việc cúng vào ban đêm khuya (sau 11 giờ đêm) có thể mang lại cảm giác âm u, lạnh lẽo, không tốt cho tâm lý. Đồng thời, theo quan niệm, việc cúng quá khuya có thể “mời” các linh hồn ở lại lâu hơn, không tốt cho gia đình.
Tùy điều kiện: Mỗi gia đình có điều kiện, hoàn cảnh khác nhau. Việc chọn thời gian cúng nên phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh của từng gia đình, miễn là thực hiện với lòng thành kính.
Trình tự các bước cúng
Việc thực hiện lễ cúng rằm tháng 7 xoa tội cần tuân thủ một trình tự nhất định để thể hiện lòng thành kính, tôn trọng và đảm bảo tính linh thiêng của buổi lễ. Dưới đây là trình tự các bước cúng được nhiều gia đình áp dụng.
Bước 1: Chuẩn bị
Dọn dẹp: Trước khi cúng, cần dọn dẹp sạch sẽ bàn thờ gia tiên, nơi đặt mâm cúng thí hồn. Việc dọn dẹp thể hiện sự tôn trọng, trang trọng.
Chuẩn bị lễ vật: Chuẩn bị đầy đủ các lễ vật theo hướng dẫn đã nêu ở phần trước. Các lễ vật nên được bày biện cẩn thận, đẹp mắt.
Chuẩn bị nhang, đèn: Chuẩn bị nhang, đèn, nến để thắp trong buổi lễ. Ánh sáng của nhang, đèn giúp không gian trở nên thiêng liêng, dễ dàng kết nối với thế giới tâm linh.
Bước 2: Thắp nhang, đèn
Thắp nhang: Thắp 3 nén nhang (hoặc 5 nén nhang) trên bàn thờ gia tiên, trên mâm cúng thí hồn. Nên thắp nhang bằng que diêm, tránh dùng bật lửa vì có thể tạo ra tiếng động, không tốt cho không khí trang nghiêm.
Thắp đèn: Thắp đèn, nến để tạo ánh sáng, giúp các linh hồn dễ dàng tìm thấy nơi cúng bái.
Bước 3: Đọc văn khấn
Đọc văn khấn cúng gia tiên: Đứng thẳng, hai tay chắp lại trước ngực, đầu hơi cúi, đọc bài văn khấn cúng gia tiên một cách rõ ràng, rành mạch.
Đọc văn khấn cúng thí hồn: Đứng trước mâm cúng thí hồn, đọc bài văn khấn cúng thí hồn một cách thành kính.
Bước 4: Dâng lễ vật
Dâng lễ vật lên bàn thờ gia tiên: Lần lượt dâng các lễ vật lên bàn thờ gia tiên, bày biện cẩn thận, đẹp mắt.
Dâng lễ vật lên mâm cúng thí hồn: Lần lượt dâng các lễ vật lên mâm cúng thí hồn, bày biện cẩn thận.
Bước 5: Cầu nguyện
Cầu nguyện cho gia tiên: Thành tâm cầu nguyện cho các cụ, các cụ tổ tiên đã khuất được siêu thoát, an nghỉ nơi cõi lành.
Cầu nguyện cho các vong hồn: Thành tâm cầu nguyện cho các vong hồn lang thang, vất vưởng, không nơi nương tựa, không người thờ cúng được siêu thoát, xoa tội.
Cầu nguyện cho bản thân và gia đình: Cầu nguyện cho bản thân và gia đình được mạnh khỏe, bình an, may mắn, làm ăn thuận lợi, gia đình hòa thuận, hạnh phúc.
Bước 6: Đốt vàng mã (nếu có)
Đốt vàng mã: Sau khi đọc văn khấn và cầu nguyện xong, có thể đốt vàng mã (nếu có) để cúng cho các cụ, các cụ tổ tiên, các vong hồn. Việc đốt vàng mã nên được thực hiện ở nơi an toàn, tránh gây cháy nổ, ô nhiễm môi trường.
Bước 7: Hóa tiền giấy
Hóa tiền giấy: Nếu không đốt vàng mã, có thể hóa tiền giấy (tiền thật) để cúng cho các cụ, các cụ tổ tiên, các vong hồn. Tiền giấy nên được hóa ở nơi sạch sẽ, an toàn.
Bước 8: Kết thúc
Hạ lễ: Sau khi nhang đã cháy hết khoảng 2/3, có thể hạ lễ, mang các lễ vật về nhà để dùng hoặc chia sẻ với người khác.
Dọn dẹp: Dọn dẹp sạch sẽ nơi cúng bái, thu gom tro nhang, tàn vàng mã (nếu có).
Những điều kiêng kỵ cần tránh
Việc thực hiện lễ cúng rằm tháng 7 xoa tội cần tuân thủ một số kiêng kỵ để tránh những điều không may, xui xẻo. Dưới đây là một số điều kiêng kỵ phổ biến.
Kiêng kỵ về thời gian
Không cúng quá sớm: Việc cúng quá sớm (trước ngày 13/7 âm lịch) có thể không hiệu quả, vì các linh hồn chưa “về”.
Không cúng quá muộn: Việc cúng quá muộn (sau ngày 16/7 âm lịch) có thể không hiệu quả, vì các linh hồn đã “trở về” nơi ở của họ.
Không cúng vào buổi sáng: Buổi sáng là thời điểm dương khí mạnh, âm khí yếu, các linh hồn không thích xuất hiện.
Không cúng vào ban đêm khuya: Việc cúng quá khuya có thể “mời” các linh hồn ở lại lâu hơn, không tốt cho gia đình.
Kiêng kỵ về lễ vật
Không dùng đồ sống, tanh: Theo quan niệm dân gian, các món ăn sống, tanh (như gỏi sống, nem chua, tiết canh…) không nên dùng để cúng vì có thể mang lại điềm xấu, xui xẻo.
Không dùng đồ hư hỏng, dập nát: Các lễ vật, đặc biệt là thực phẩm, phải được chọn lựa kỹ càng, tươi ngon, không bị hư hỏng, dập nát. Việc dâng cúng những lễ vật không sạch sẽ, không tươi ngon là sự thiếu tôn trọng đối với tổ tiên và các vong hồn.
Không dùng đồ chay cho cúng gia tiên: Theo quan niệm dân gian, cúng gia tiên nên dùng đồ mặn để thể hiện sự trang trọng, thành kính. Việc dùng đồ chay có thể bị coi là không đủ thành tâm.
Không dùng đồ chay cho cúng thí hồn: Theo quan niệm dân gian, cúng thí hồn nên dùng đồ chay để thể hiện lòng từ bi, bố thí. Việc dùng đồ mặn có thể bị coi là không phù hợp.
Kiêng kỵ về hành vi
Không nói chuyện, cười đùa: Khi cúng, nên giữ không khí trang nghiêm, không nói chuyện, cười đùa, tránh làm mất đi tính linh thiêng của buổi lễ.
Không mặc quần áo sặc sỡ: Khi cúng, nên mặc quần áo lịch sự, kín đáo, tránh mặc quần áo sặc sỡ, hở hang, không phù hợp với không khí trang nghiêm.
Không mang theo vật nuôi: Khi cúng, không nên mang theo vật nuôi (chó, mèo…) vì có thể làm mất đi tính linh thiêng của buổi lễ.
Không chụp hình, quay phim: Khi cúng, không nên chụp hình, quay phim vì có thể làm mất đi tính linh thiêng của buổi lễ.
Không để trẻ con chạy nhảy: Khi cúng, không nên để trẻ con chạy nhảy, nô đùa vì có thể làm mất đi tính linh thiêng của buổi lễ.
Không để người có tang không cúng: Người có tang (đang có người thân trong gia đình mới mất) không nên cúng vì có thể mang lại điềm xấu, xui xẻo.
Kiêng kỵ về tâm lý
Không cúng với tâm trạng buồn bã, lo lắng: Khi cúng, nên giữ tâm trạng bình tĩnh, thành kính, không nên cúng với tâm trạng buồn bã, lo lắng, vì có thể ảnh hưởng đến hiệu quả của buổi lễ.
Không cúng với tâm trạng vội vàng, hấp tấp: Khi cúng, nên thực hiện một cách từ tốn, cẩn thận, không nên vội vàng, hấp tấp, vì có thể làm mất đi tính linh thiêng của buổi lễ.
Những sai lầm thường gặp khi cúng rằm tháng 7
Cúng lễ quá cầu kỳ, lãng phí
Một trong những sai lầm phổ biến khi cúng rằm tháng 7 là cúng lễ quá cầu kỳ, lãng phí. Nhiều gia đình có xu hướng “đua” nhau cúng lễ, cố gắng làm sa
