Hướng dẫn cúng ông Công, ông Táo trọn vẹn và đúng cách

Mỗi dịp cuối năm, gia đình nào cũng háo hức chuẩn bị cho lễ cúng ông Công, ông Táo. Đây là một trong những nghi lễ quan trọng nhất, đánh dấu sự chuyển giao giữa năm cũ và năm mới. Tuy nhiên, không phải ai cũng nắm rõ các bước chuẩn bị, từ việc bao sái bàn thờ, rút chân hương đến chuẩn bị mâm cỗ sao cho vừa trang trọng, vừa thể hiện lòng thành kính. Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn một hướng dẫn toàn diện, chi tiết về cách cúng ông Công ngày tết một cách đúng đắn nhất.

Bí quyết bao sái bàn thờ ngày ông Công, ông Táo

Trước lễ cúng ông Công, ông Táo, việc bao sái bàn thờ và rút chân hương là bước khởi đầu quan trọng, thể hiện sự tôn kính và tẩy uế để đón thần linh. Dưới đây là quy trình chi tiết được đúc kết từ kinh nghiệm và phong tục lâu đời.

Chọn người thực hiện bao sái

Người thực hiện việc bao sái bàn thờ, rút chân hương ngày ông Công, ông Táo cần là người có tâm, cẩn trọng và thành kính trong công việc thờ cúng. Trước khi bắt tay vào công việc, người này cần tắm rửa sạch sẽ để thể hiện sự thanh tịnh. Một mẹo nhỏ là nên giã vài củ gừng, ngâm với rượu trắng để dùng lau rửa đồ thờ cúng. Phần rượu gừng thừa có thể dùng để chữa cảm lạnh, vậy nên không sợ lãng phí.

Xin phép tổ tiên và thần linh

Trước khi bắt đầu bao sái bàn thờ, cần sắm một đĩa hoa quả tươi, đặt lên bàn thờ và thắp hương. Sau đó, thành tâm xin phép quan thần linh và gia tiên biết việc thời gian bao sái bàn thờ, mời tổ tiên và thần linh tạm lánh để con cháu thực hiện công việc. Nhiều gia đình thường tiến hành việc này từ hôm trước để mọi thứ được chuẩn bị kỹ lưỡng.

Bao sái bát hương

Việc bao sái bát hương cần được thực hiện cẩn thận. Có 2 thời điểm phổ biến để làm việc này: một là làm trước lễ cúng Táo quân chầu trời; hai là tận dụng lúc Táo quân vắng nhà để tranh thủ bao sái bàn thờ, đón năm mới và đón Táo quân trở về (thường vào 23 và 30 tháng Chạp).

Nguyên tắc cơ bản là chỉ nên di chuyển bình hoa, chén nước, đỉnh đồng, đèn… còn bát nhang, bài vị đã định vị thì không nên xê dịch. Khi lau bát nhang, bài vị, phải dùng tay giữ không cho xoay rồi lấy khăn sạch, ẩm, phun rượu pha gừng giã nhỏ, nước hoa, ngũ vị hương… lau cho sạch.

Rút chân hương đúng cách

Trước khi bao sái bàn thờ, bạn có thể tỉa bớt chân hương nhưng phải để lại ít nhất 3-5-7-9 cây. Chân hương đã tỉa ra cần được đốt và thả tro xuống sông, suối hoặc bón cây, tuyệt đối không nên đổ lung tung. Việc rút chân hương ngày ông Công, ông Táo cần được thực hiện một cách thành tâm, nghiêm túc để thể hiện lòng thành kính với người trên.

Ngày Ông Công, Ông Táo 23 Tháng Chạp (âm Lịch) Năm Nay Là Thứ Sáu Ngày 2/2/2024 (dương Lịch). Theo Phong Tục Tập Quán, Các Gia Đình Có Thể Chuẩn Bị Những Mâm Cỗ Cúng Để Tiễn Ông Công, Ông Táo Về Trời Trước 12h Trưa. Tuy Nhiên, Cũng Có Nhiều Gia Đình Chọn Cúng Trước Ngày Chính.

Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Chi Tiết Về Lễ Cúng Ông Chiêm Thành Trong Đạo Phật

Chuẩn bị mâm cỗ cúng ông Công, ông Táo

Mâm cỗ cúng ông Công ngày tết không cần quá sang trọng hay mâm cao cỗ đầy, mà quan trọng nhất là sự thành tâm kính cẩn khi hành lễ. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết để bạn chuẩn bị một mâm cỗ vừa trang trọng, vừa đúng phong tục.

Các món không thể thiếu trong mâm cỗ

Tùy theo hoàn cảnh của mỗi gia đình và văn hóa mỗi địa phương, các gia đình có thể làm mâm lễ mặn hoặc lễ chay. Tuy nhiên, có một số món cơ bản không thể thiếu:

Món mặn:

1 đĩa gạo, 1 đĩa muối
1 con gà trống luộc được tỉa ớt hoặc hoa hồng (có thể thay thế bằng thịt heo luộc hoặc vịt quay)
1 bát canh mọc hoặc canh măng
1 đĩa xào thập cẩm
1 đĩa giò, chả rán hoặc thịt đông
1 đĩa xôi gấc
1 đĩa chè kho

Cá chép – biểu tượng đặc biệt
Cá chép là món không thể thiếu trong mâm cỗ cúng ông Công ngày tết. Theo quan niệm, cá chép là phương tiện để ông Táo lên trời. Nếu là cá chép sống, sau khi cúng xong, người dân sẽ mang ra sông, suối phóng sinh. Nếu không tiện, có thể dùng cá chép rán.

Thời gian cúng ông Công, ông Táo

Ở miền Bắc, mọi người thường cúng ông Công, ông Táo từ khoảng 20 tháng Chạp và muộn nhất là trước 12h trưa ngày 23 tháng Chạp. Người miền Bắc quan niệm, sau 12h trưa ngày 23 tháng Chạp là ông Táo đã lên chầu trời.

Một số lưu ý khi chuẩn bị mâm cỗ

Thành tâm: Dù mâm cỗ có đơn giản hay cầu kỳ, điều quan trọng nhất là lòng thành kính.
Sạch sẽ: Tất cả các món ăn cần được chế biến sạch sẽ, tươi ngon.
Tươm tất: Mâm cỗ cần được bày biện gọn gàng, tươm tất để thể hiện sự tôn trọng.

Tổng kết và lời khuyên

Việc cúng ông Công ngày tết không chỉ là một nghi lễ truyền thống mà còn là dịp để gia đình sum họp, cùng nhau chuẩn bị cho một năm mới an lành, hạnh phúc. Hy vọng rằng những hướng dẫn trên đây sẽ giúp bạn thực hiện lễ cúng một cách trọn vẹn và đúng cách nhất. Hãy nhớ rằng, dù mâm cỗ có đơn giản hay cầu kỳ, điều quan trọng nhất vẫn là lòng thành kính và sự gắn kết gia đình.