Lễ Vật Cúng Đêm Giao Thừa Ngoài Trời: Mâm Cúng Giao Thừa Gồm Những Gì?

Lễ vật cúng đêm giao thừa ngoài trời là một trong những nghi lễ quan trọng nhất trong đêm 30 Tết, thể hiện lòng thành kính dâng lên ông bà tổ tiên, các vị thần linh và cầu mong một năm mới an lành, may mắn. Việc chuẩn bị mâm cúng đầy đủ, chỉn chu không chỉ là để hoàn thành một thủ tục truyền thống mà còn là cách để mỗi gia đình gửi gắm những ước nguyện tốt đẹp cho cả năm.

Bài viết này sẽ cung cấp một hướng dẫn chi tiết, đầy đủ về cách chuẩn bị lễ vật cúng đêm giao thừa ngoài trời, bao gồm danh sách lễ vật, cách bày trí, thời gian cúng và những lưu ý quan trọng khác.

Có thể bạn quan tâm: Lễ Vật Cúng Tạ Lỗi Với Đất Đai: Hướng Dẫn Chi Tiết Và Những Điều Cần Biết

Tóm tắt quy trình thực hiện

1. Chuẩn bị lễ vật: Gồm mâm cỗ mặn, mâm ngũ quả, bánh kẹo, phẩm oản, trầu cau, hoa tươi, vàng mã, rượu, nước, chè, xôi, muối, gạo, đèn, hương, nến.
2. Chuẩn bị mâm cúng: Bày lễ vật trên một chiếc bàn cao, sạch sẽ, hướng ra ngoài trời.
3. Thời gian cúng: Cúng vào thời khắc Giao thừa (tức là thời điểm chuyển giao giữa năm cũ và năm mới).
4. Thực hiện nghi lễ: Lập bàn thờ, thắp hương, khấn vái, đọc văn khấn, hóa vàng mã.
5. Kết thúc: Hóa vàng mã, thu dọn mâm cúng.

Ý Nghĩa Của Lễ Vật Cúng Đêm Giao Thừa Ngoài Trời

Lễ cúng Giao thừa, còn gọi là lễ Trừ tịch, là một nghi thức thiêng liêng đánh dấu sự chuyển giao giữa năm cũ và năm mới. Theo quan niệm dân gian, đây là thời điểm các vị thần linh, ông bà tổ tiên sẽ về với gia đình để đón năm mới.

1. Đón Tiễn Các Vị Thần Linh

Theo tín ngưỡng, có một vị thần mới (Thần hành khiển) sẽ lên ngôi vào đúng thời khắc Giao thừa, thay thế cho vị thần cai quản năm cũ. Lễ vật thịnh soạn là cách để con cháu tiễn đưa vị thần năm cũ về trời và đón rước vị thần năm mới, mong ngài phù hộ độ trì cho gia đình trong năm tới.

2. Đón Ông Bà Tổ Tiên Về Nhà Ăn Tết

Gia đình người Việt tin rằng, vào đêm Giao thừa, các bậc tổ tiên đã khuất cũng sẽ trở về sum họp cùng con cháu. Việc dọn dẹp nhà cửa, chuẩn bị mâm cỗ cúng là cách để thể hiện lòng hiếu kính, mời tổ tiên về nhà để cùng đón năm mới, nhận sự thờ cúng của con cháu.

3. Cầu Nguyện Một Năm Mới Bình An, Hạnh Phúc

Nghi lễ cúng Giao thừa chính là dịp để mỗi gia đình bày tỏ lòng thành, cầu xin các vị thần linh, tổ tiên phù hộ cho một năm mới an khang, thịnh vượng, may mắn, sức khỏe dồi dào và hạnh phúc trọn vẹn. Những lời khấn vái thành tâm thể hiện ước nguyện mãnh liệt về một tương lai tốt đẹp.

Danh Sách Lễ Vật Cúng Đêm Giao Thừa Ngoài Trời

Dưới đây là danh sách cụ thể các lễ vật cần có để chuẩn bị một mâm cúng Giao thừa trọn vẹn, đầy đủ:

1. Mâm Cỗ Mặn

Mâm cỗ mặn là phần chính của lễ cúng, thể hiện lòng thành kính và sự trân trọng. Dù mâm cỗ có thể tùy chỉnh theo điều kiện kinh tế và phong tục từng vùng, nhưng thường gồm các món chính sau:

• Thịt lợn luộc: Một miếng thịt ba chỉ hoặc thịt chân giò luộc chín, bày trên đĩa. Đây là món ăn truyền thống, tượng trưng cho sự no đủ.
• Gà luộc: Một con gà trống luộc nguyên con, bày trên đĩa lớn. Gà luộc nguyên con biểu trưng cho sự toàn vẹn, sum họp.
• Xôi gấc hoặc xôi đậu xanh: Xôi đỏ (gấc) tượng trưng cho sự may mắn, phát tài. Xôi đậu xanh mang ý nghĩa bình an.
• Giò lụa hoặc giò xay: Một đĩa giò lụa hoặc giò xay, thể hiện sự tinh tế và khéo léo trong việc chuẩn bị.
• Canh măng hoặc canh miến: Một bát canh, thường là canh măng (tượng trưng cho sự phát triển) hoặc canh miến (tượng trưng cho sự gắn kết).
• Nem rán (chả giò): Một đĩa nem rán vàng ruộm, tượng trưng cho sự rạng rỡ, sung túc.
• Bánh chưng (hoặc bánh tét): Bánh chưng là biểu tượng của Tết Nguyên đán, không thể thiếu trong mâm cúng Giao thừa. Bánh tét là đặc trưng của miền Nam.

2. Mâm Ngũ Quả

Mâm ngũ quả là phần không thể thiếu, thể hiện lòng biết ơn trời đất và cầu mong một năm ngũ cốc đầy đủ, bội thu.

• Nên chọn 5 loại trái cây có màu sắc khác nhau: Vàng, xanh, đỏ, trắng, tím (hoặc theo ngũ hành: Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ).
• Các loại trái cây thường dùng: Chuối, bưởi, cam, quýt, thanh long, dứa (thơm), táo, lê, nho, sung, dừa, mãng cầu, na, ổi, dưa hấu.
• Lưu ý: Tránh chọn các loại quả có mùi quá nồng, vị đắng hoặc tên gọi không may mắn.

3. Bánh Kẹo, Mứt

Có thể bạn quan tâm: Lễ Vật Cúng Đám Tang: Hướng Dẫn Chi Tiết Chuẩn Phong Tục Việt Nam

• Bánh kẹo: Các loại bánh kẹo ngọt, tượng trưng cho cuộc sống ngọt ngào, hạnh phúc.
• Mứt: Mứt gừng, mứt dừa, mứt bí, mứt sen… tượng trưng cho sự đủ đầy.

4. Phẩm Oản

Phẩm oản là một loại bánh ngọt truyền thống, thường được gói trong giấy bóng, có hình tròn hoặc vuông. Đây là lễ vật đặc biệt dâng lên tổ tiên.

5. Trầu Cau

• Trầu cau: Một đĩa trầu cau nguyên vẹn, thể hiện sự trọn vẹn, gắn bó và lòng thành kính. Đây là phong tục lâu đời, thể hiện sự hiếu thảo.

6. Hoa Tươi

• Hoa cúc vàng: Là loại hoa phổ biến nhất trong dịp Tết, tượng trưng cho sự trường thọ, may mắn.
• Hoa lay ơn, hoa hồng: Cũng được sử dụng nhiều, tượng trưng cho sự đẹp đẽ, thanh cao.
• Hoa đào, hoa mai: Tùy theo vùng miền, có thể cắm hoa đào hoặc hoa mai để trang trí.

7. Vàng Mã

• Vàng mã: Các loại vàng mã như tiền âm phủ, vàng thỏi, quần áo… để hóa cho các vong linh, thể hiện lòng hiếu thảo và mong muốn các đấng linh thiêng phù hộ.

8. Rượu, Bia, Nước

• Rượu: Một chai rượu hoặc một chén rượu, thể hiện sự trân trọng.
• Bia: Một vài lon bia, tùy theo phong tục từng gia đình.
• Nước: Một ấm nước chè hoặc nước lọc.

9. Chè

• Chè: Một ấm chè nóng, thể hiện sự hiếu khách và lòng thành kính.

10. Xôi, Muối, Gạo

• Xôi: Ngoài xôi gấc, có thể có thêm xôi trắng hoặc các loại xôi khác.
• Muối: Một đĩa muối, tượng trưng cho sự mặn mà, gắn kết.
• Gạo: Một bát gạo, tượng trưng cho sự no ấm, đủ đầy.

11. Đèn, Hương, Nến

• Hương: Một bó hương (nhang), dùng để thắp trong suốt quá trình cúng.
• Nến: Một vài cây nến, dùng để thắp sáng.
• Đèn: Có thể dùng đèn dầu hoặc đèn điện để chiếu sáng khu vực cúng.

Cách Bày Trí Mâm Cúng Giao Thừa Ngoài Trời

1. Chọn Vị Trí

• Ngoài trời: Thường là trước cửa nhà, sân thượng, hoặc một khoảng sân rộng.
• Hướng: Hướng ra ngoài, đón khí trời, tránh khuất gió.

2. Bàn Cúng

• Bàn cao: Sử dụng một chiếc bàn cao, sạch sẽ, có thể là bàn thờ tạm hoặc bàn cúng.
• Bàn thấp: Dùng để bày mâm ngũ quả, bánh kẹo, trầu cau, phẩm oản.

3. Sắp Xếp Lễ Vật

Bàn Cao (Đặt Ở Phía Trên)

• Giữa bàn: Đặt bát hương, hai cây nến hoặc đèn.
• Bên trái (từ hướng nhìn vào): Đặt mâm cỗ mặn (gà, thịt, xôi, giò…).
• Bên phải: Đặt mâm ngũ quả, bánh kẹo, phẩm oản, trầu cau.
• Phía trước: Đặt chén rượu, chén nước, ấm chè.

Bàn Thấp (Đặt Ở Phía Dưới)

• Tầng trên: Đặt mâm ngũ quả, bánh kẹo, phẩm oản.
• Tầng dưới: Đặt trầu cau, hoa tươi.

4. Bày Lễ Vật Phụ Trợ

• Vàng mã: Đặt ở một bên, chuẩn bị để hóa sau khi cúng.
• Hương: Đặt gần bát hương để tiện thắp.
• Nước: Đặt ở một bên, dùng để rót vào chén nước.

Văn Khấn Cúng Giao Thừa Ngoài Trời

Văn khấn cúng Giao thừa là phần quan trọng để thể hiện lòng thành kính và cầu nguyện. Dưới đây là một bài văn khấn phổ biến:

Văn Khấn Cúng Giao Thừa Ngoài Trời

Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)

Con kính lạy:

• Cửu trùng Thanh Vân lục cung công Chúa
• Đệ nhị Thiên đế
• Đệ tam Thiên đế
• Đệ tứ Thiên đế
• Đệ ngũ Thiên đế
• Đệ lục Thiên đế
• Đệ thất Thiên đế
• Đệ bát Thiên đế
• Đệ cửu Thiên đế
• Đệ thập Thiên đế
• Thần linh Thổ địa cai quản trong khu vực này

Hôm nay là ngày 30 tháng Chạp năm (tên năm), nhằm ngày (ngày) tháng (tháng) năm (năm), giờ (giờ) phút (phút) là thời khắc giao thừa giữa năm (tên năm cũ) và năm (tên năm mới).

Có thể bạn quan tâm: Lễ Vật Cúng Vía Trời Của Người Hoa: Ý Nghĩa, Nghi Thức Và Những Điều Cần Biết

Nay con cùng toàn thể gia đình con cháu, kính cáo với các đấng thần linh, Thổ địa cai quản trong khu vực này, rằng con là: (Họ tên người chủ trì), sinh năm: (năm sinh), hiện cư ngụ tại: (địa chỉ).

Nay theo tuế luật, âm dương vận hành, tới hồi giao thừa, năm cũ đi qua, năm mới lại về. Con cùng toàn thể gia đình, sửa sang lễ vật, hương hoa, trà quả, thắp hương dâng cúng, bày tỏ lòng thành kính, cầu xin các đấng thần linh, Thổ địa cai quản trong khu vực này, chứng minh và phù hộ độ trì cho gia đình con:

• Trong năm (tên năm mới), cầu mong các đấng thần linh, Thổ địa cai quản trong khu vực này, phù hộ độ trì cho gia đình con:

  • Sức khỏe dồi dào, an khang thịnh vượng.
  • Công việc thuận lợi, làm ăn phát đạt.
  • Gia đình hạnh phúc, sum họp, hòa thuận.
  • Con cháu học hành tấn tới, thi cử đỗ đạt.
  • Mọi điều như ý, vạn sự cát tường.

• Trong năm (tên năm mới), con mong các đấng thần linh, Thổ địa cai quản trong khu vực này, phù hộ độ trì cho con:

  • Công danh sự nghiệp phát triển.
  • Tài lộc dồi dào, buôn may bán đắt.
  • Gia đạo an hòa, con cháu hiếu thảo.
  • Mọi điều như ý, vạn sự cát tường.

• Cầu xin các đấng thần linh, Thổ địa cai quản trong khu vực này, phù hộ độ trì cho toàn thể gia đình con, trong năm (tên năm mới), được bình an, mạnh khỏe, hạnh phúc, may mắn và thành công.

Con kính lạy các đấng thần linh, Thổ địa cai quản trong khu vực này.

Con kính lạy ông bà tổ tiên.

Con kính lạy chư vị tiên linh.

Tín chủ (chúng) con là: (Họ tên người chủ trì), cùng toàn thể gia đình.

Ngụ tại: (Địa chỉ).

Hôm nay là ngày 30 tháng Chạp năm (tên năm cũ), nhằm ngày (ngày) tháng (tháng) năm (năm), giờ (giờ) phút (phút) là thời khắc giao thừa giữa năm (tên năm cũ) và năm (tên năm mới).

Chúng con kính cẩn sắm sửa hương hoa, lễ vật, trà quả, kim ngân, hương đăng, bày ra trước án, dâng cúng Thiên Địa, chư vị Tôn thần.

Trước bàn thờ các cụ, các ông bà, cha mẹ, chư vị tiên linh.

Chúng con kính cẩn thưa rằng:

Nay con cháu có chút lễ mọn, kính dâng lên các cụ, các ông bà, cha mẹ, chư vị tiên linh.

Kính mong các cụ, các ông bà, cha mẹ, chư vị tiên linh, chứng minh và phù hộ cho con cháu trong năm mới (tên năm mới) được:

• Sức khỏe dồi dào, an khang thịnh vượng.
• Công việc thuận lợi, làm ăn phát đạt.
• Gia đình hạnh phúc, sum họp, hòa thuận.
• Con cháu học hành tấn tới, thi cử đỗ đạt.
• Mọi điều như ý, vạn sự cát tường.

Chúng con kính cẩn dâng lễ, kính cẩn khấn nguyện.

Cúi xin các cụ, các ông bà, cha mẹ, chư vị tiên linh, chứng minh và phù hộ độ trì cho con cháu.

Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)

Quy Trình Thực Hiện Lễ Cúng Giao Thừa

1. Chuẩn Bị

• Dọn dẹp: Dọn dẹp sạch sẽ khu vực cúng, lau chùi bàn thờ.
• Chuẩn bị lễ vật: Sắp xếp các lễ vật theo hướng dẫn ở phần trên.
• Chuẩn bị hương, nến: Chuẩn bị sẵn hương, nến để thắp.

2. Lập Bàn Thờ

• Bàn cao: Đặt ở vị trí cao, sạch sẽ, hướng ra ngoài trời.
• Bàn thấp: Đặt ở vị trí thấp, dùng để bày mâm ngũ quả, bánh kẹo, trầu cau.

3. Thắp Hương

• Thắp hương: Thắp hương vào bát hương, thắp nến hoặc đèn.
• Thắp hương cho tổ tiên: Nếu có bàn thờ tổ tiên trong nhà, cũng cần thắp hương.

4. Khấn Vái

• Đọc văn khấn: Người chủ trì đọc văn khấn cúng Giao thừa.
• Khấn vái: Lần lượt khấn vái các đấng thần linh, tổ tiên.

5. Hóa Vàng Mã

• Hóa vàng: Sau khi khấn vái xong, hóa vàng mã để gửi lên các vong linh.
• Tán lộc: Sau khi cúng xong, có thể chia lộc (bánh kẹo, trái cây) cho mọi người.

6. Kết Thúc

Có thể bạn quan tâm: Lễ Vật Cúng Vua Cha Ngọc Hoàng: Hướng Dẫn Chuẩn Nghi Thức, Lễ Vật Và Bài Văn Khấn

• Thu dọn: Sau khi hóa vàng mã xong, thu dọn mâm cúng.
• Chúc mừng năm mới: Gia đình cùng nhau chúc mừng năm mới, sum họp.

Những Lưu Ý Khi Chuẩn Bị Lễ Vật Cúng Đêm Giao Thừa Ngoài Trời

1. Về Lễ Vật

• Chất lượng: Lễ vật phải tươi ngon, sạch sẽ, không được dùng đồ hư hỏng, cũ kỹ.
• Số lượng: Số lượng lễ vật nên là số lẻ (1, 3, 5, 7, 9), tượng trưng cho sự may mắn.
• Màu sắc: Ưu tiên các màu sắc tươi sáng, rực rỡ như đỏ, vàng, xanh, tượng trưng cho sự may mắn, phát tài.
• Tên gọi: Tránh chọn các loại quả có tên gọi không may mắn (ví dụ: cam sành, bưởi da xanh có thể được chọn thay vì cam bù, bưởi Diễn nếu xét theo tên gọi).

2. Về Thời Gian

• Thời khắc Giao thừa: Cúng vào đúng thời khắc Giao thừa (tức là thời điểm chuyển giao giữa năm cũ và năm mới). Thời gian này thường được xác định theo âm lịch.
• Không cúng sớm: Không nên cúng quá sớm hoặc quá muộn so với thời khắc Giao thừa.

3. Về Địa Điểm

• Ngoài trời: Cúng ngoài trời là truyền thống, thể hiện sự đón tiếp các vị thần linh, tổ tiên.
• Sạch sẽ: Khu vực cúng phải sạch sẽ, thoáng đãng, tránh khuất gió.

4. Về Thái Độ

• Thành kính: Thái độ khi cúng phải thành kính, trang nghiêm.
• Tập trung: Tập trung vào việc khấn vái, không nói chuyện, cười đùa.
• Trang phục: Mặc trang phục chỉnh tề, sạch sẽ.

5. Về Văn Khấn

• Thành tâm: Đọc văn khấn phải thành tâm, không vội vàng.
• Rõ ràng: Đọc văn khấn phải rõ ràng, không ngắt quãng.
• Chỉnh sửa: Có thể chỉnh sửa văn khấn cho phù hợp với hoàn cảnh gia đình, nhưng phải giữ được nội dung chính.

Một Số Biến Thể Theo Từng Vùng Miền

1. Miền Bắc

• Mâm cỗ mặn: Gà luộc, thịt lợn luộc, xôi gấc, giò lụa, nem rán, canh măng, bánh chưng.
• Mâm ngũ quả: Thường chọn các loại quả có màu sắc tươi sáng như cam, quýt, bưởi, chuối, na.
• Hoa: Thường dùng hoa cúc vàng, hoa lay ơn.

2. Miền Trung

• Mâm cỗ mặn: Gà luộc, thịt lợn luộc, xôi, giò, nem, canh, bánh chưng hoặc bánh tét.
• Mâm ngũ quả: Đa dạng các loại trái cây, tùy theo mùa vụ.
• Hoa: Dùng hoa cúc, hoa hồng, hoa lay ơn.

3. Miền Nam

• Mâm cỗ mặn: Gà luộc, thịt lợn luộc, xôi, giò, nem, canh, bánh tét.
• Mâm ngũ quả: Thường chọn các loại quả như dừa, mãng cầu, na, ổi, dứa (thơm).
• Hoa: Dùng hoa mai, hoa cúc, hoa lay ơn.

Lợi Ích Của Việc Chuẩn Bị Lễ Vật Cúng Đêm Giao Thừa Ngoài Trời

1. Gắn Kết Gia Đình

• Cùng nhau chuẩn bị: Việc cùng nhau chuẩn bị lễ vật, dọn dẹp nhà cửa giúp các thành viên trong gia đình gắn bó, đoàn kết hơn.
• Cùng nhau cúng bái: Cùng nhau cúng bái, khấn vái là dịp để cả gia đình sum họp, thể hiện lòng hiếu thảo.

2. Bảo Tồn Văn Hóa

• Giữ gìn truyền thống: Việc cúng Giao thừa là một phần quan trọng trong văn hóa Tết của người Việt, giúp bảo tồn và phát huy những giá trị truyền thống.
• Truyền dạy con cháu: Qua việc cùng tham gia, con cháu sẽ học được những phong tục, tập quán tốt đẹp của cha ông.

3. Tạo Không Khí Tết

• Tăng thêm không khí: Việc chuẩn bị mâm cúng, trang trí nhà cửa giúp không khí Tết trở nên rộn ràng, ấm cúng hơn.
• Tạo cảm giác sum vầy: Cùng nhau chuẩn bị, cùng nhau cúng bái tạo cảm giác sum vầy, hạnh phúc.

Kết Luận

Lễ vật cúng đêm giao thừa ngoài trời là một nghi thức thiêng liêng, thể hiện lòng thành kính của con cháu đối với các vị thần linh, ông bà tổ tiên và cầu mong một năm mới an lành, may mắn. Việc chuẩn bị mâm cúng đầy đủ, chỉn chu không chỉ là để hoàn thành một thủ tục truyền thống mà còn là cách để mỗi gia đình gửi gắm những ước nguyện tốt đẹp cho cả năm.

Với hướng dẫn chi tiết trên, hy vọng mỗi gia đình sẽ có thể chuẩn bị một mâm cúng Giao thừa trọn vẹn, đầy đủ, mang lại một năm mới an khang, thịnh vượng, may mắn và hạnh phúc.

Cập Nhật Lúc Tháng 1 9, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân