Mua dầu cúng Phật đầu năm không chỉ giúp ta khai sáng trí tuệ, minh mẫn, mà còn là nét đẹp văn hoá Việt. Hàng năm cứ vào đầu năm mới, các gia đình và phật tử tìm về chốn Thiền môn tự viện để cầu sức khoẻ, may mắn và bình an. Ngoài gửi niềm tin, ước nguyện vào hồng ân Tam bảo, mọi người còn phát tâm công đức để mua dầu cúng Phật.
Có thể bạn quan tâm: Mua Đèn Thờ Cúng Bằng Sứ Ở Đâu Uy Tín, Chất Lượng Cao?
Ý nghĩa sâu xa của việc mua dầu cúng Phật
Dầu đèn tượng trưng cho trí tuệ và ánh sáng
Trong kinh Phật có dạy rằng: “Người nào phát tâm cúng dường dầu đèn thì sẽ được sáng mắt, trí tuệ sáng suốt minh mẫn. Dầu đèn là biểu tượng cho trí tuệ, ánh sáng và ngọn lửa. Cuộc sống chúng ta cũng bắt đầu từ lửa và trí tuệ được khai sáng hanh thông cũng từ lửa”. Cho nên việc đầu năm mua giọt dầu cúng Phật là việc nên làm.
Dầu đèn không chỉ là một vật dụng đơn thuần để thắp sáng trong chùa. Nó mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc về trí tuệ, ánh sáng tâm linh và sự soi đường dẫn lối trong cuộc sống. Khi ánh đèn được thắp lên, nó không chỉ xua tan bóng tối vật chất mà còn tượng trưng cho việc xua tan vô minh, những điều u tối trong tâm thức con người.
Khai sáng trí tuệ và cầu may mắn
Trao đổi với phóng viên, Đại đức Thích Tuệ Nhật – Trụ trì chùa Tranh (Ninh Giang, Hải Dương) cho biết: “Mua dầu cúng Phật là khai sáng trí tuệ và để cầu may mắn. Trong thuyết Nhân quả có nói: Ai làm gieo điều gì thì sẽ gặt được quả đó. Nếu như chúng ta sống mua hoa cúng Phật, khi mất đi sẽ được đẹp tươi như hoa. Mua dầu cúng Phật để được mắt sáng, trí tuệ khai thông, sáng suốt để làm việc”.
Quan niệm này bắt nguồn từ giáo lý nhân quả trong đạo Phật, nơi mỗi hành động, dù nhỏ nhất, đều có hậu quả tương ứng. Việc phát tâm cúng dường không chỉ là một hành động mang tính nghi lễ mà còn là một cách để gieo trồng những hạt giống thiện lành cho tương lai.
Thể hiện lòng biết ơn và kính trọng
Theo Sư thầy Thích Đàm Tâm – Trụ trì chùa Hưng Phúc (Ân Thi, Hưng Yên): “Việc vào đầu năm mới mua dầu cúng Phật không chỉ là nét đẹp văn hoá của người Việt, mà còn là thể hiện tình cảm, sự biết ơn tới đức Phật, nhớ ơn hồng ân Tam bảo đã mang lại trí tuệ, mang lại cuộc sống bình yên cho chúng sinh”.
Tam bảo trong đạo Phật gồm Phật (đức Phật), Pháp (giáo lý) và Tăng (chư tăng ni). Việc cúng dường dầu đèn là một cách để thể hiện lòng biết ơn sâu sắc đối với Tam bảo, những người đã mang lại ánh sáng trí tuệ và sự bình an cho cuộc sống.
Có thể bạn quan tâm: Mua Cây Điệp Cúng Tại Huế: Hướng Dẫn Chọn Mua Và Sử Dụng
Phong tục mua dầu cúng Phật trong thực tế
Hình thức và nghi lễ
Đối với bà Phạm Thị Lại là vãi ở chùa Tranh, là người nhiều năm hướng dẫn các phật tử mua dầu cho rằng: “Mua dầu cúng Phật đầu năm chỉ là hình thức tượng trưng chứ không phải mua thật. Ai đến chùa có tâm công đức thì mua dầu, sau đó gửi tiền vào hòm công đức và lấy gáo dừa nhỏ múc dầu từ am đổ vào đèn. Tiền công đức là để nhà chùa mua dầu cúng Phật suốt năm. Có người hiểu lầm mua dầu ở chùa đem về nhà, nên đã mang chai, lọ đến chùa mua để mua”.
Quy trình này cho thấy rằng việc mua dầu cúng Phật không chỉ đơn giản là một giao dịch mua bán thông thường. Đó là một nghi lễ mang tính tâm linh, nơi người thực hiện phải có tâm thành kính và phát tâm công đức.
Tùy tâm, tùy duyên
Khi mua dầu cúng Phật tuỳ vào cái tâm của từng người. Có người mua nhiều, có người mua ít, không nhất thiết phải bắt buộc mua. Có người múc đầy một gáo nhỏ, có người múc lưng gáo, nhưng có người cũng chỉ múc một giọt để lấy phước lấy may.
Đại đức Thích Hạnh Lưu – Trụ trì chùa Dương Khánh (Vĩnh Bảo, Hải Phòng) cho rằng: “Bây giờ có nhiều loại dầu để cúng Phật. Ngày xưa chưa có điều kiện thì cúng Phật bằng dầu hoả, bây giờ có cả dầu ô liu. Còn mua nhiều, mua ít không quan trọng, quan trọng nhất là tâm của mỗi người khi mua dầu cúng Phật hướng về Tam bảo”.
Điều này nhấn mạnh rằng trong đạo Phật, cái tâm luôn quan trọng hơn hình thức bên ngoài. Dù là một giọt dầu nhỏ hay một gáo đầy, điều quan trọng là lòng thành kính và sự phát tâm chân thành.
Nghi thức sau khi mua dầu
Sau khi mua dầu xong đứng trước Tam bảo vái 3 lần để tỏ lòng thành kính với đức Phật. Thông thường các nhà chùa phải mua thêm dầu để thắp cả năm.
Nghi thức vái lạy ba lần là một phần quan trọng trong nghi lễ, thể hiện sự tôn kính và biết ơn sâu sắc đối với Tam bảo. Hành động này không chỉ là một cử chỉ lễ nghi mà còn là một cách để thanh tẩy tâm thức, chuẩn bị tinh thần cho một năm mới an lành.
Có thể bạn quan tâm: Mua Cây Phượng Cúng: Hướng Dẫn Chọn Mua Và Cách Trồng Tại Nhà
Mối liên hệ giữa mua dầu cúng Phật và vật hộ mệnh
Hai nghi lễ bổ trợ cho nhau
Cũng theo Đại đức Thích Tuệ Nhật, việc mua dầu cúng Phật đầu năm bao giờ cũng đi liền với vật hộ mệnh (bùa hộ mệnh). Theo hạnh nguyện của Quan âm Bồ tát, hàng năm vào đầu năm mới sẽ phát cho mọi người giữ trong mình để cầu bình an hay còn gọi là Trú lục Tự án Ma ni Bát Minh hồng.
Tinh thần và thể chất
Giữa mua dầu cúng Phật và vật hộ mệnh có liên quan mật thiết với nhau. Nếu như mua dầu cúng Phật là tinh thần, là khai sáng trí tuệ. Thì vật hộ mệnh là bảo vệ về phần thân thể, tinh thần sáng suốt, thân thể khoẻ mạnh để bước vào năm mới, bước vào cuộc sống mới được bình an, may mắn.
Sự kết hợp này thể hiện quan niệm toàn diện của đạo Phật về con người: không chỉ chăm sóc phần tinh thần mà còn quan tâm đến phần thể chất. Một người có trí tuệ sáng suốt (nhờ cúng dầu) và thân thể khỏe mạnh (nhờ vật hộ mệnh) sẽ có đủ điều kiện để sống một cuộc đời an lành và hạnh phúc.
Có thể bạn quan tâm: Mua Chung Cư Không Ở Có Phải Cúng Nhập Trạch Không?
Hướng dẫn thực hiện nghi lễ mua dầu cúng Phật
Chuẩn bị tâm lý
Trước khi thực hiện nghi lễ, điều quan trọng nhất là chuẩn bị tâm lý. Người thực hiện cần có tâm thành kính, phát tâm công đức và mong muốn cầu nguyện cho bản thân, gia đình và mọi người được an lành, may mắn.
Chọn thời điểm phù hợp
Thời điểm lý tưởng để thực hiện nghi lễ mua dầu cúng Phật là vào những ngày đầu năm mới, đặc biệt là trong dịp Tết Nguyên đán. Tuy nhiên, người ta cũng có thể thực hiện nghi lễ này vào bất kỳ thời điểm nào trong năm, tùy theo hoàn cảnh và điều kiện của mỗi người.
Thực hiện nghi lễ
- Chuẩn bị: Đến chùa với tâm thế thanh tịnh, mặc trang phục kín đáo, lịch sự.
- Cúng dường: Gửi tiền công đức vào hòm công đức, sau đó dùng gáo dừa múc dầu từ am đổ vào đèn.
- Cầu nguyện: Đứng trước Tam bảo vái 3 lần, thành tâm cầu nguyện cho bản thân, gia đình và mọi người được an lành, may mắn.
- Tâm niệm: Trong lòng ghi nhớ rằng đây là một hành động thiện lành, gieo trồng hạt giống tốt cho tương lai.
Lưu ý quan trọng
- Không nên mang dầu về nhà để sử dụng cho mục đích khác, vì dầu cúng Phật là để dâng lên Tam bảo.
- Không nên so sánh, phán xét hành động của người khác khi họ thực hiện nghi lễ.
- Nên thực hiện nghi lễ với tâm thế nhẹ nhàng, không quá câu nệ hình thức.
Kết luận
Việc mua dầu cúng Phật đầu năm là một phong tục đẹp, mang nhiều ý nghĩa sâu sắc về tâm linh, văn hóa và đạo đức. Nó không chỉ là một hành động cầu may mắn, bình an mà còn là cách để con người thể hiện lòng biết ơn, phát triển trí tuệ và sống một cuộc đời tốt đẹp hơn.
Tuy nhiên, điều quan trọng nhất là cái tâm của mỗi người khi thực hiện nghi lễ. Dù là một giọt dầu nhỏ hay một gáo đầy, điều quan trọng là lòng thành kính và sự phát tâm chân thành. Như vậy, nghi lễ mới thực sự có ý nghĩa và mang lại lợi ích cho bản thân và cộng đồng.
chuaphatanlongthanh.com – Nơi chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm về các phong tục, nghi lễ trong đời sống tâm linh của người Việt.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 9, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
