Mùng 5 tháng 5, hay còn gọi là Tết Đoan Ngọ, là một trong những ngày lễ truyền thống đặc biệt quan trọng trong văn hóa Việt Nam. Vào dịp này, bên cạnh các món ăn quen thuộc như bánh tro, cơm rượu nếp cẩm, thịt vịt, thì mâm cúng với trái cây tươi cũng đóng vai trò không thể thiếu. Việc lựa chọn những loại trái cây nào để dâng cúng tổ tiên, thần linh vào ngày này không chỉ thể hiện lòng thành kính mà còn mang nhiều ý nghĩa phong thủy, tâm linh sâu sắc. Vậy mùng 5 tháng 5 nên cúng những trái cây gì? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ về ý nghĩa, tiêu chí lựa chọn và gợi ý những loại trái cây phù hợp để có một mâm cúng trọn vẹn, mang lại may mắn và bình an cho gia đình.
Có thể bạn quan tâm: Mèo Nhảy Bể Ly Cúng Bàn Thờ Có Việc Không: Giải Mã Hiện Tượng, Nguyên Nhân Và Cách Hóa Giải
Ý nghĩa của việc cúng trái cây vào ngày mùng 5 tháng 5
Truyền thống và phong tục cúng bái
Tết Đoan Ngọ, hay còn gọi là Tết Đoan Dương, diễn ra vào ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch. Đây là thời điểm mà theo quan niệm dân gian, dương khí đạt đến cực thịnh, trùng với tiết khí Hạ Chí. Vào ngày này, người ta tin rằng các loại sâu bọ, tà khí, uế khí cũng phát triển mạnh mẽ, gây ảnh hưởng đến sức khỏe và tài vận của con người. Vì vậy, tục cúng bái vào ngày này nhằm mục đích “đoan” (cắt đứt) những điều xấu, “ngọ” (giữa trưa, thời điểm dương khí mạnh nhất) để trừ tà, cầu bình an.
Việc dâng cúng trái cây tươi là một phần quan trọng trong nghi lễ này. Trái cây tượng trưng cho sự tươi mới, tinh khiết và dồi dào sinh khí của đất trời. Những loại quả chín mọng, màu sắc rực rỡ không chỉ thể hiện lòng thành kính dâng lên tổ tiên, thần linh mà còn mang theo ước nguyện về một cuộc sống no đủ, sung túc và may mắn.
Ý nghĩa tâm linh và phong thủy
Trong văn hóa Á Đông, đặc biệt là tại Việt Nam, mỗi loại trái cây đều mang một ý nghĩa biểu tượng riêng biệt, gắn liền với các khía cạnh của cuộc sống như sức khỏe, tài lộc, công danh, tình duyên, gia đình…
Tượng trưng cho sự dồi dào và sinh sôi: Những loại quả tròn, căng mọng như cam, quýt, bưởi, thanh long… tượng trưng cho sự viên mãn, đầy đủ và sinh sôi nảy nở. Việc cúng những loại quả này vào ngày mùng 5 tháng 5 là lời cầu mong cho sự phát triển, thịnh vượng của gia đình.
Mang lại may mắn và tài lộc: Một số loại trái cây có màu sắc đỏ, vàng rực rỡ như táo đỏ, dứa (thơm), mãng cầu… được coi là mang lại may mắn, tài lộc và xua đuổi vận xui. Màu vàng tượng trưng cho kim tiền, màu đỏ tượng trưng cho hỷ khí.
Cầu sức khỏe và bình an: Những loại quả có vị chua, ngọt thanh mát như thanh long, dưa hấu, dưa leo… được cho là có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, phù hợp với thời tiết oi bức của tiết Hạ Chí. Việc cúng những loại quả này cũng là lời cầu mong cho sức khỏe dồi dào, tai qua nạn khỏi.
Ý nghĩa về âm dương hòa hợp: Ngày mùng 5 tháng 5 là ngày dương khí cực thịnh. Việc dâng cúng những loại trái cây có tính “hàn” (mát) như dưa hấu, thanh long, dưa leo… là cách để cân bằng âm dương, mang lại sự hài hòa cho gia đình.
Tiêu chí lựa chọn trái cây cúng ngày mùng 5 tháng 5
Không phải bất kỳ loại trái cây nào cũng phù hợp để dâng cúng vào ngày này. Để có một mâm cúng trọn vẹn, mang lại may mắn và thể hiện được lòng thành, bạn cần lưu ý những tiêu chí sau:
1. Tươi ngon, chín đều
Có thể bạn quan tâm: Mít Trà Cú Cúng Rằm Tháng 7 Năm 2026: Hướng Dẫn Chi Tiết Mâm Cúng, Ý Nghĩa Và Cách Nấu
Đây là tiêu chí quan trọng nhất. Trái cây dùng để cúng phải là những quả tươi, chín đều, không dập nát, không sâu bệnh, không héo úa. Việc dâng những quả xấu, hỏng lên bàn thờ là biểu hiện của sự bất kính, có thể mang lại điều không may.
- Chọn quả chín tới: Tránh chọn những quả còn xanh hoặc đã chín quá, dễ bị nhũn, nhanh hỏng.
- Kiểm tra kỹ bề ngoài: Không có vết trầy xước, dập nát, sâu đục.
- Mùi thơm tự nhiên: Những loại quả có mùi thơm nhẹ, dễ chịu là lựa chọn tốt.
2. Màu sắc rực rỡ, bắt mắt
Màu sắc của trái cây cũng mang nhiều ý nghĩa phong thủy. Những màu sắc được ưa chuộng trong ngày cúng bái là:
- Màu đỏ: Tượng trưng cho hỷ khí, may mắn, xua đuổi tà ma. Các loại quả có màu đỏ như táo đỏ, thanh long ruột đỏ, ớt chuông đỏ…
- Màu vàng: Tượng trưng cho kim tiền, tài lộc, sự thịnh vượng. Các loại quả có màu vàng như quýt, cam, dứa (thơm), chuối…
- Màu xanh: Tượng trưng cho sự thanh bình, mát mẻ, giải nhiệt. Các loại quả có màu xanh như dưa hấu, dưa leo, thanh long ruột trắng…
3. Số lượng theo nguyên tắc “lẻ”
Theo quan niệm dân gian, số lượng trái cây cúng bái nên là số lẻ (1, 3, 5, 7, 9…). Số lẻ tượng trưng cho sự sinh sôi, phát triển, mang lại may mắn. Tránh dùng số chẵn vì số chẵn thường gắn liền với sự chia ly, không may mắn.
- Mâm ngũ quả: Thường gồm 5 loại trái cây khác nhau.
- Mâm tam quả: Gồm 3 loại trái cây.
- Mỗi loại quả: Nên chọn số lượng lẻ (1, 3, 5 quả).
4. Phù hợp với mùa vụ
Ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch thường rơi vào khoảng tháng 6 dương lịch, thời điểm chuyển giao giữa xuân và hạ, thời tiết bắt đầu oi bức. Vì vậy, nên chọn những loại trái cây đang vào mùa, có sẵn, tươi ngon và có tác dụng giải nhiệt.
5. Tôn trọng tín ngưỡng địa phương
Mỗi vùng miền có những quan niệm và phong tục cúng bái khác nhau. Một số địa phương có thể kiêng kỵ một số loại trái cây nhất định (ví dụ: kiêng cúng quả dâu tằm vì dễ dập nát, kiêng cúng quả có gai nhọn vì mang ý nghĩa “xung khắc”…). Bạn nên tìm hiểu và tuân thủ theo phong tục của địa phương mình.
Gợi ý các loại trái cây nên cúng vào ngày mùng 5 tháng 5
Dưới đây là danh sách các loại trái cây được ưa chuộng và phù hợp để dâng cúng vào ngày mùng 5 tháng 5, kèm theo ý nghĩa của từng loại:
1. Cam, quýt
Ý nghĩa:
- Cam: Tượng trưng cho sự “cát tường” (tốt lành). Màu vàng rực rỡ của cam mang lại cảm giác ấm áp, may mắn.
- Quýt: Có âm đọc gần giống với “cát” (may mắn) trong tiếng Hán, nên được coi là biểu tượng của sự may mắn, tài lộc. Quýt còn tượng trưng cho sự sung túc, đủ đầy.
Lý do phù hợp:
- Cam, quýt là những loại quả có màu vàng rực rỡ, rất đẹp mắt và mang lại cảm giác tươi mới.
- Mùa vụ của cam, quýt thường vào cuối xuân, đầu hạ, rất phù hợp với thời điểm mùng 5 tháng 5.
- Vỏ cam, quýt có mùi thơm dễ chịu, giúp thanh lọc không khí.
Cách chọn:
- Chọn những quả cam, quýt có màu vàng óng, da căng mịn, không dập nát.
- Nên chọn quả có cuống còn xanh, tươi.
2. Bưởi
Ý nghĩa:
- Bưởi là biểu tượng của sự viên mãn, đầy đủ và may mắn. Quả bưởi tròn, to, tượng trưng cho sự “tròn đầy” trong cuộc sống.
- Trong phong thủy, bưởi còn được coi là quả “thái bình”, giúp xua đuổi tà khí, mang lại bình an.
Lý do phù hợp:
- Bưởi là loại quả có mùa vụ vào mùa hè, rất phù hợp với thời điểm mùng 5 tháng 5.
- Bưởi có tính mát, giúp giải nhiệt, rất tốt cho sức khỏe trong thời tiết oi bức.
- Mùi thơm nhẹ của bưởi giúp thanh lọc không khí, tạo cảm giác dễ chịu.
Cách chọn:
- Chọn những quả bưởi có da căng, mịn, màu vàng tươi hoặc xanh vàng.
- Nên chọn quả có cuống còn xanh, tươi.
- Lắc nhẹ thấy phần ruột kêu thì quả đó ngon, nhiều nước.
3. Táo
Có thể bạn quan tâm: Mía Gim Cúng Cô Hồn: Hướng Dẫn Chuẩn Bị, Ý Nghĩa Và Cách Cúng Đúng
Ý nghĩa:
- Táo đỏ: Tượng trưng cho sự “bình an” (vì “táo” đọc gần giống “an” trong tiếng Hán). Màu đỏ của táo đỏ còn tượng trưng cho hỷ khí, may mắn.
- Táo xanh: Tượng trưng cho sự thanh bình, mát mẻ, sức sống dồi dào.
Lý do phù hợp:
- Táo là loại quả có thể bảo quản được lâu, rất tiện lợi cho việc cúng bái.
- Táo có nhiều vitamin, tốt cho sức khỏe, phù hợp với ý nghĩa cầu mong sức khỏe.
Cách chọn:
- Chọn những quả táo có màu sắc tươi sáng, da căng bóng, không dập nát.
- Nên chọn quả có cuống còn xanh, tươi.
4. Dứa (Thơm)
Ý nghĩa:
- Dứa (thơm) mang ý nghĩa “sự thịnh vượng” và “may mắn”. Tên gọi “thơm” cũng gợi lên sự hấp dẫn, quyến rũ.
- Dứa có hình dáng giống như một ngọn lửa, tượng trưng cho sự ấm áp, nhiệt huyết.
Lý do phù hợp:
- Dứa là loại quả có mùa vụ vào mùa hè, rất phù hợp với thời điểm mùng 5 tháng 5.
- Dứa có mùi thơm đặc trưng, rất dễ chịu và thanh lọc không khí.
- Hình dáng độc đáo, màu sắc vàng rực rỡ rất đẹp mắt.
Cách chọn:
- Chọn những quả dứa có màu vàng tươi, da không bị dập nát.
- Lá dứa còn xanh, tươi.
- Nên chọn quả có kích thước vừa phải, không quá to hay quá nhỏ.
5. Thanh long
Ý nghĩa:
- Thanh long (quả rồng) tượng trưng cho sự mạnh mẽ, quyền lực và may mắn. Hình dáng kỳ lạ của quả thanh long giống như vảy rồng, mang lại cảm giác linh thiêng.
- Thanh long có màu trắng hoặc đỏ, tượng trưng cho sự tinh khiết và hỷ khí.
Lý do phù hợp:
- Thanh long là loại quả có tính mát, rất tốt để giải nhiệt trong thời tiết oi bức của tiết Hạ Chí.
- Thanh long có mùa vụ vào mùa hè, rất phù hợp với thời điểm mùng 5 tháng 5.
- Hình dáng độc đáo, màu sắc đẹp mắt, rất thích hợp để bày trí mâm cúng.
Cách chọn:
- Chọn những quả thanh long có màu sắc tươi sáng, da không bị dập nát.
- Nên chọn quả có cuống còn xanh, tươi.
- Lắc nhẹ thấy phần ruột kêu thì quả đó ngon, nhiều nước.
6. Dưa hấu
Ý nghĩa:
- Dưa hấu tượng trưng cho sự mát mẻ, giải nhiệt và may mắn. Màu đỏ của dưa hấu tượng trưng cho hỷ khí, may mắn.
- Dưa hấu có hình dáng tròn, tượng trưng cho sự viên mãn, đủ đầy.
Lý do phù hợp:
- Dưa hấu là loại quả có tính mát, rất tốt để giải nhiệt trong thời tiết oi bức của tiết Hạ Chí.
- Dưa hấu có mùa vụ vào mùa hè, rất phù hợp với thời điểm mùng 5 tháng 5.
- Dưa hấu có thể để được lâu, rất tiện lợi cho việc cúng bái.
Cách chọn:
- Chọn những quả dưa hấu có màu xanh đậm, da căng bóng, không bị dập nát.
- Nên chọn quả có cuống còn xanh, tươi.
- Gõ nhẹ vào quả dưa hấu, nếu nghe âm thanh “bịch bịch” thì quả đó ngon, nhiều nước.
7. Chuối
Ý nghĩa:
- Chuối tượng trưng cho sự “cầu may” và “sung túc”. Bunch chuối (buồng chuối) tượng trưng cho sự sum vầy, đoàn tụ của gia đình.
- Màu vàng của chuối tượng trưng cho kim tiền, tài lộc.
Lý do phù hợp:
- Chuối là loại quả có thể bảo quản được lâu, rất tiện lợi cho việc cúng bái.
- Chuối có nhiều vitamin, tốt cho sức khỏe, phù hợp với ý nghĩa cầu mong sức khỏe.
Cách chọn:
- Chọn những quả chuối có màu vàng tươi, da căng bóng, không bị dập nát.
- Nên chọn quả có cuống còn xanh, tươi.
8. Mãng cầu (Na)
Ý nghĩa:
- Mãng cầu tượng trưng cho sự “phú quý” và “may mắn”. Hình dáng kỳ lạ của mãng cầu giống như “quả cầu may mắn”.
- Màu xanh của mãng cầu tượng trưng cho sự thanh bình, mát mẻ.
Lý do phù hợp:
- Mãng cầu là loại quả có mùa vụ vào mùa hè, rất phù hợp với thời điểm mùng 5 tháng 5.
- Mãng cầu có mùi thơm đặc trưng, rất dễ chịu.
Cách chọn:
- Chọn những quả mãng cầu có màu xanh tươi, da căng bóng, không bị dập nát.
- Nên chọn quả có cuống còn xanh, tươi.
9. Ổi
Ý nghĩa:
- Ổi tượng trưng cho sự “cầu may” và “sức khỏe”. Ổi có nhiều vitamin C, rất tốt cho sức khỏe.
- Màu xanh của ổi tượng trưng cho sự thanh bình, mát mẻ.
Lý do phù hợp:
- Ổi là loại quả có mùa vụ vào mùa hè, rất phù hợp với thời điểm mùng 5 tháng 5.
- Ổi có tính mát, rất tốt để giải nhiệt trong thời tiết oi bức.
Cách chọn:
- Chọn những quả ổi có màu xanh tươi, da căng bóng, không bị dập nát.
- Nên chọn quả có cuống còn xanh, tươi.
10. Dưa leo
Ý nghĩa:
- Dưa leo tượng trưng cho sự “mát mẻ” và “giải nhiệt”. Dưa leo có tính mát, rất tốt để giải nhiệt trong thời tiết oi bức.
- Màu xanh của dưa leo tượng trưng cho sự thanh bình, mát mẻ.
Lý do phù hợp:
- Dưa leo là loại quả có tính mát, rất tốt để giải nhiệt trong thời tiết oi bức của tiết Hạ Chí.
- Dưa leo có mùa vụ vào mùa hè, rất phù hợp với thời điểm mùng 5 tháng 5.
- Dưa leo có thể để được lâu, rất tiện lợi cho việc cúng bái.
Cách chọn:
- Chọn những quả dưa leo có màu xanh tươi, da căng bóng, không bị dập nát.
- Nên chọn quả có cuống còn xanh, tươi.
Cách bày trí mâm cúng trái cây trọn vẹn
1. Số lượng và cách sắp xếp
- Mâm ngũ quả: Gồm 5 loại trái cây khác nhau, tượng trưng cho ngũ hành (Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ). Các loại quả nên được sắp xếp theo thứ tự: Quả to ở dưới, quả nhỏ ở trên; quả có màu sắc rực rỡ ở giữa, quả có màu sắc nhạt ở hai bên.
- Mâm tam quả: Gồm 3 loại trái cây, tượng trưng cho Tam Tài (Thiên, Địa, Nhân). Các loại quả nên được sắp xếp theo thứ tự: Quả to ở giữa, quả nhỏ ở hai bên.
2. Cách bày trí đẹp mắt
- Sử dụng đĩa, mâm có màu sắc trung tính: Như đĩa trắng, đĩa vàng, đĩa đỏ để tôn lên màu sắc của trái cây.
- Sắp xếp theo hình tròn hoặc hình vuông: Tạo cảm giác cân đối, hài hòa.
- Sử dụng lá xanh để lót: Như lá chuối, lá dứa để tăng thêm phần tươi mới và đẹp mắt.
- Chú ý đến sự cân đối: Không nên để quá nhiều hoặc quá ít trái cây, tránh làm mất cân đối cho mâm cúng.
3. Vị trí đặt mâm cúng
- Bàn thờ gia tiên: Mâm cúng trái cây nên được đặt ở vị trí trung tâm của bàn thờ, phía trước bát hương.
- Bàn thờ thần linh: Mâm cúng trái cây nên được đặt ở vị trí trung tâm của bàn thờ, phía trước bát hương.
- Bàn thờ Phật: Mâm cúng trái cây nên được đặt ở vị trí trung tâm của bàn thờ, phía trước bát hương. Lưu ý nên chọn những loại trái cây có màu sắc nhạt, tránh những loại quả có mùi thơm quá nồng.
Những điều kiêng kỵ khi cúng trái cây
1. Trái cây không tươi, dập nát
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Cách Mở Khóa Beat Trong Game Mình Cúng Nhau
Việc dâng những quả xấu, hỏng lên bàn thờ là biểu hiện của sự bất kính, có thể mang lại điều không may. Bạn nên chọn những quả tươi, chín đều, không dập nát, không sâu bệnh.
2. Số lượng chẵn
Theo quan niệm dân gian, số lượng trái cây cúng bái nên là số lẻ (1, 3, 5, 7, 9…). Số lẻ tượng trưng cho sự sinh sôi, phát triển, mang lại may mắn. Tránh dùng số chẵn vì số chẵn thường gắn liền với sự chia ly, không may mắn.
3. Trái cây có mùi thơm quá nồng
Một số loại trái cây có mùi thơm quá nồng như sầu riêng, mít… có thể gây khó chịu và không phù hợp để dâng cúng trên bàn thờ. Bạn nên chọn những loại quả có mùi thơm nhẹ, dễ chịu.
4. Trái cây có gai nhọn
Một số loại trái cây có gai nhọn như dứa dại, măng cụt… có thể gây nguy hiểm và mang ý nghĩa “xung khắc”. Bạn nên tránh dùng những loại quả này để cúng bái.
5. Trái cây không phù hợp với tín ngưỡng địa phương
Mỗi vùng miền có những quan niệm và phong tục cúng bái khác nhau. Một số địa phương có thể kiêng kỵ một số loại trái cây nhất định. Bạn nên tìm hiểu và tuân thủ theo phong tục của địa phương mình.
Kết luận
Việc lựa chọn trái cây để cúng vào ngày mùng 5 tháng 5 không chỉ là một nghi lễ truyền thống mà còn mang nhiều ý nghĩa tâm linh, phong thủy sâu sắc. Những loại trái cây tươi ngon, màu sắc rực rỡ, có ý nghĩa may mắn, tài lộc sẽ giúp bạn thể hiện được lòng thành kính với tổ tiên, thần linh và cầu mong một năm mới bình an, may mắn, sức khỏe và thịnh vượng.
Khi chuẩn bị mâm cúng trái cây, bạn nên lưu ý chọn những quả tươi, chín đều, không dập nát, có màu sắc rực rỡ và phù hợp với mùa vụ. Số lượng trái cây nên là số lẻ, tránh dùng số chẵn. Ngoài ra, bạn cũng nên tôn trọng tín ngưỡng và phong tục của địa phương mình.
Hy vọng những chia sẻ trên đây của chuaphatanlongthanh.com đã giúp bạn hiểu rõ hơn về ý nghĩa và cách chọn trái cây để cúng vào ngày mùng 5 tháng 5. Chúc bạn có một ngày lễ Đoan Ngọ trọn vẹn, may mắn và bình an.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 9, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
