Ngày 23 tháng Chạp hàng năm, gia đình nào cũng tất bật chuẩn bị lễ cúng tiễn ông Công ông Táo về trời. Một trong những yếu tố không thể thiếu trong mâm cúng chính là mẫu bài cúng 23 ông táo. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp những mẫu văn khấn chuẩn truyền thống, giúp bạn thực hiện nghi lễ một cách trang nghiêm, thành kính, thể hiện lòng biết ơn đối với các vị thần linh đã phù hộ cho gia đình trong một năm qua.
Có thể bạn quan tâm: Mấy Tháng Thì Cúng Bà Cho Mẹ Bầu? Hướng Dẫn Chi Tiết Về Lễ Cúng Bà Mụ
Ý nghĩa của việc cúng ông Công ông Táo
Tại sao lại có tục cúng ông Công ông Táo vào ngày 23 tháng Chạp?
Tục cúng ông Công ông Táo vào ngày 23 tháng Chạp là một trong những phong tục cổ truyền lâu đời của người Việt Nam. Theo quan niệm dân gian, mỗi gia đình đều có ba vị thần linh cai quản, đó là:
- Thổ Công (ông Công): Vị thần cai quản việc bếp núc, giữ lửa cho gia đình.
- Thổ Địa (ông Địa): Vị thần cai quản đất đai, nhà cửa.
- Thổ Kỳ (ông Táo): Vị thần cai quản việc chợ búa, buôn bán.
Ba vị thần này được gọi chung là Táo Quân hay ông Công ông Táo. Họ là những vị thần linh thiêng, thường xuyên theo dõi và ghi chép những việc làm tốt xấu của gia đình trong một năm.
Ý nghĩa tâm linh của lễ cúng
Việc cúng ông Công ông Táo vào ngày 23 tháng Chạp mang nhiều ý nghĩa tâm linh sâu sắc:
- Tiễn đưa: Đây là nghi lễ tiễn đưa các vị Táo Quân về trời để trình diện Ngọc Hoàng, báo cáo về những việc làm tốt xấu của gia đình trong năm qua.
- Tạ ơn: Là dịp để gia đình bày tỏ lòng biết ơn đối với các vị thần linh đã phù hộ, che chở cho gia đình được bình an, ấm no, hạnh phúc.
- Cầu xin: Là dịp để gia đình cầu xin các vị Táo Quân về những điều tốt đẹp cho gia đình trong năm mới, như sức khỏe, bình an, may mắn, tài lộc.
- Tẩy uế: Theo quan niệm, việc cúng bái là một hình thức tẩy uế, xua đuổi những điều xui xẻo, mang lại sự thanh tịnh cho không gian sống.
Thời gian cúng ông Công ông Táo
Ngày cúng
Theo truyền thống, lễ cúng ông Công ông Táo được tiến hành vào ngày 23 tháng Chạp âm lịch hàng năm. Đây là ngày được coi là ngày tiễn Táo Quân về trời.
Giờ cúng
Về giờ cúng, có nhiều quan điểm khác nhau:
- Giờ Tý (23h00 – 01h00): Đây là thời điểm được nhiều người lựa chọn vì cho rằng đây là thời điểm linh thiêng nhất, các vị thần linh dễ nghe thấy lời khấn.
- Giờ Thìn (07h00 – 09h00): Một số gia đình chọn thời điểm này vì tiện lợi cho việc chuẩn bị mâm cúng.
- Trước 12h trưa: Dù chọn giờ nào thì cũng nên cúng trước 12h trưa ngày 23 tháng Chạp. Theo quan niệm, nếu cúng quá muộn thì các vị Táo Quân đã về trời, không thể nghe thấy lời khấn.
Lưu ý
- Cúng đúng ngày: Không nên cúng trước hay cúng sau ngày 23 tháng Chạp.
- Không cúng vào buổi tối: Tránh cúng vào buổi tối muộn vì cho rằng thời điểm này không thuận lợi.
- Tâm thế thành kính: Dù cúng vào thời điểm nào thì cũng cần giữ tâm thế thành kính, trang nghiêm.
Mâm cúng ông Công ông Táo
Mâm cúng chay
Mâm cúng chay thường được sử dụng trong các gia đình theo đạo Phật hoặc muốn thể hiện sự thanh tịnh, giản dị. Các món cúng chay bao gồm:
- Xôi gấc hoặc xôi đậu xanh: Biểu tượng cho sự may mắn, đỏ vận.
- Chè trôi nước: Tượng trưng cho sự đoàn viên, sum họp.
- Bánh kẹo: Các loại bánh kẹo truyền thống.
- Trái cây: Các loại trái cây tươi, sạch, đẹp mắt như táo, cam, quýt, chuối, nho…
- Hoa tươi: Hoa cúc, hoa hồng, hoa lay ơn…
- Nước lọc: Một ly nước lọc sạch.
- Nhang, đèn: Để thắp hương và thắp sáng.
Mâm cúng mặn
Mâm cúng mặn là lựa chọn phổ biến nhất trong các gia đình Việt Nam. Các món cúng mặn bao gồm:
- Gà luộc: Gà trống thiến luộc nguyên con, tượng trưng cho sự sung túc, đầy đủ.
- Heo quay: Một con heo quay nhỏ, thể hiện sự thành kính và đầy đủ.
- Xôi gấc: Tượng trưng cho sự may mắn, đỏ vận.
- Bánh chưng hoặc bánh tét: Biểu tượng của ngày Tết, thể hiện sự no ấm.
- Canh măng: Tượng trưng cho sự phát triển, vươn lên.
- Rau củ quả luộc: Các loại rau củ quả luộc chín, tượng trưng cho sự thanh tịnh.
- Trái cây: Các loại trái cây tươi, sạch, đẹp mắt.
- Hoa tươi: Hoa cúc, hoa hồng, hoa lay ơn…
- Nước lọc, rượu, trà: Để dâng lên các vị thần linh.
- Nhang, đèn: Để thắp hương và thắp sáng.
Mâm cúng cho ông Táo
Theo truyền thống, ngoài mâm cúng chính thì còn có một mâm cúng nhỏ dành riêng cho ông Táo, thường được đặt ở bếp hoặc gần bếp. Mâm cúng này bao gồm:
- Một con cá chép sống: Đây là một trong những yếu tố quan trọng nhất. Cá chép được coi là phương tiện để ông Táo bay về trời. Sau khi cúng, cá chép được thả ra ao, hồ, sông, suối.
- Một ít gạo, muối: Tượng trưng cho sự no ấm, đủ đầy.
- Một ít rau xanh: Thể hiện sự thanh tịnh.
- Một ly nước: Để cá chép uống.
Lưu ý:
- Cá chép: Nên chọn cá chép to, khỏe mạnh, có màu vàng hoặc đỏ. Không nên chọn cá chép nhỏ, yếu ớt.
- Thả cá: Nên thả cá ở những nơi có nước sạch, không bị ô nhiễm.
Các mẫu bài cúng 23 ông táo
Mẫu bài cúng 23 ông táo chay phổ biến
Có thể bạn quan tâm: Mẫu Đơn Xin Hỗ Trợ Xây Dựng Nhà Thờ Cúng: Hướng Dẫn Chi Tiết, Thủ Tục & Biểu Mẫu Mới Nhất
Dưới đây là một trong những mẫu bài cúng 23 ông táo chay được sử dụng phổ biến nhất:
Nam mô A Di Đà Phật! Nam mô A Di Đà Phật! Nam mô A Di Đà Phật! Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương. Con kính lạy Đức Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần Quân. Tín chủ (chúng) con là: ................................................ Ngụ tại: ................................................ Hôm nay, ngày 23 tháng Chạp, tín chủ con thành tâm sửa biện, hương hoa phẩm vật, xiêm hài áo mũ, nghi lễ cung trần, dâng lên trước án, dâng hiến Tôn Thần, đốt nén tâm hương, dốc lòng bái thỉnh. Chúng con kính mời ngài Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần Quân hiển linh trước án hưởng thụ lễ vật. Cúi xin Tôn thần gia ân tác phúc, bề ngoài che chở, bề trong phù hộ, lòng trần tuyển cáo, cúi xin chứng giám. Phục duy cẩn cáo!
Mẫu bài cúng 23 ông táo mặn
Dưới đây là một trong những mẫu bài cúng 23 ông táo mặn được sử dụng phổ biến:
Nam mô A Di Đà Phật! Nam mô A Di Đà Phật! Nam mô A Di Đà Phật! Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương. Con kính lạy Đức Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần Quân. Tín chủ (chúng) con là: ................................................ Ngụ tại: ................................................ Hôm nay, ngày 23 tháng Chạp, tín chủ con thành tâm sửa biện, hương hoa phẩm vật, xiêm hài áo mũ, nghi lễ cung trần, dâng lên trước án, dâng hiến Tôn Thần, đốt nén tâm hương, dốc lòng bái thỉnh. Chúng con kính mời ngài Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần Quân hiển linh trước án hưởng thụ lễ vật. Chúng con kính mời các ngài Bản gia Táo Quân, Phổ Tế Táo Quân và các vị thần linh cai quản trong khu vực này, cùng về đây chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật. Cúi xin các ngài phù hộ độ trì, che chở cho gia đình chúng con được an khang, thịnh vượng, may mắn, bình an trong năm mới. Phục duy cẩn cáo!
Mẫu bài cúng 23 ông táo cho người theo đạo Phật
Dưới đây là một mẫu bài cúng 23 ông táo được soạn thảo phù hợp với những gia đình theo đạo Phật:
Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật! Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật! Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật! Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương. Con kính lạy Đức Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần Quân. Tín chủ (chúng) con là: ................................................ Ngụ tại: ................................................ Hôm nay, ngày 23 tháng Chạp, tín chủ con thành tâm sửa biện, hương hoa phẩm vật, xiêm hài áo mũ, nghi lễ cung trần, dâng lên trước án, dâng hiến Tôn Thần, đốt nén tâm hương, dốc lòng bái thỉnh. Chúng con kính mời ngài Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần Quân hiển linh trước án hưởng thụ lễ vật. Chúng con kính mời các ngài Bản gia Táo Quân, Phổ Tế Táo Quân và các vị thần linh cai quản trong khu vực này, cùng về đây chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật. Chúng con nguyện cầu cho gia đình được an khang, thịnh vượng, may mắn, bình an trong năm mới. Cầu mong các ngài gia ân tác phúc, che chở cho gia đình chúng con. Nam mô A Di Đà Phật! Nam mô A Di Đà Phật! Nam mô A Di Đà Phật!
Mẫu bài cúng 23 ông táo cho người theo đạo Thiên Chúa
Dưới đây là một mẫu bài cúng 23 ông táo được soạn thảo phù hợp với những gia đình theo đạo Thiên Chúa:
Lạy Chúa là Cha nhân từ. Chúng con là những người con của Chúa, hôm nay, ngày 23 tháng Chạp, chúng con thành tâm dâng lên Chúa những lễ vật đơn sơ này, cùng với lòng biết ơn và kính trọng đối với các vị thần linh đã phù hộ cho gia đình chúng con trong một năm qua. Chúng con xin dâng lên Chúa những lời cầu nguyện cho gia đình, cho quê hương, cho đất nước. Xin Chúa ban cho gia đình chúng con được an khang, thịnh vượng, may mắn, bình an trong năm mới. Chúng con xin dâng lên Chúa lời cảm tạ vì những ơn lành mà Chúa đã ban cho chúng con trong suốt năm qua. Chúng con cầu xin Chúa phù hộ độ trì, che chở cho gia đình chúng con. Amen.
Mẫu bài cúng 23 ông táo cho người miền Bắc
Dưới đây là một mẫu bài cúng 23 ông táo mang đậm nét văn hóa của người miền Bắc:
Nam mô A Di Đà Phật! Nam mô A Di Đà Phật! Nam mô A Di Đà Phật! Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương. Con kính lạy Đức Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần Quân. Tín chủ (chúng) con là: ................................................ Ngụ tại: ................................................ Hôm nay, ngày 23 tháng Chạp, tín chủ con thành tâm sửa biện, hương hoa phẩm vật, xiêm hài áo mũ, nghi lễ cung trần, dâng lên trước án, dâng hiến Tôn Thần, đốt nén tâm hương, dốc lòng bái thỉnh. Chúng con kính mời ngài Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần Quân hiển linh trước án hưởng thụ lễ vật. Chúng con kính mời các ngài Bản gia Táo Quân, Phổ Tế Táo Quân và các vị thần linh cai quản trong khu vực này, cùng về đây chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật. Cúi xin các ngài gia ân tác phúc, bề ngoài che chở, bề trong phù hộ, lòng trần tuyển cáo, cúi xin chứng giám. Phục duy cẩn cáo!
Mẫu bài cúng 23 ông táo cho người miền Nam
Dưới đây là một mẫu bài cúng 23 ông táo mang đậm nét văn hóa của người miền Nam:
Nam mô A Di Đà Phật! Nam mô A Di Đà Phật! Nam mô A Di Đà Phật! Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương. Con kính lạy Đức Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần Quân. Tín chủ (chúng) con là: ................................................ Ngụ tại: ................................................ Hôm nay, ngày 23 tháng Chạp, tín chủ con thành tâm sửa biện, hương hoa phẩm vật, xiêm hài áo mũ, nghi lễ cung trần, dâng lên trước án, dâng hiến Tôn Thần, đốt nén tâm hương, dốc lòng bái thỉnh. Chúng con kính mời ngài Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần Quân hiển linh trước án hưởng thụ lễ vật. Chúng con kính mời các ngài Bản gia Táo Quân, Phổ Tế Táo Quân và các vị thần linh cai quản trong khu vực này, cùng về đây chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật. Cúi xin các ngài gia ân tác phúc, bề ngoài che chở, bề trong phù hộ, lòng trần tuyển cáo, cúi xin chứng giám. Phục duy cẩn cáo!
Mẫu bài cúng 23 ông táo cho người miền Trung
Dưới đây là một mẫu bài cúng 23 ông táo mang đậm nét văn hóa của người miền Trung:
Nam mô A Di Đà Phật! Nam mô A Di Đà Phật! Nam mô A Di Đà Phật! Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương. Con kính lạy Đức Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần Quân. Tín chủ (chúng) con là: ................................................ Ngụ tại: ................................................ Hôm nay, ngày 23 tháng Chạp, tín chủ con thành tâm sửa biện, hương hoa phẩm vật, xiêm hài áo mũ, nghi lễ cung trần, dâng lên trước án, dâng hiến Tôn Thần, đốt nén tâm hương, dốc lòng bái thỉnh. Chúng con kính mời ngài Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần Quân hiển linh trước án hưởng thụ lễ vật. Chúng con kính mời các ngài Bản gia Táo Quân, Phổ Tế Táo Quân và các vị thần linh cai quản trong khu vực này, cùng về đây chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật. Cúi xin các ngài gia ân tác phúc, bề ngoài che chở, bề trong phù hộ, lòng trần tuyển cáo, cúi xin chứng giám. Phục duy cẩn cáo!
Cách cúng ông Công ông Táo đúng cách
Chuẩn bị
- Tâm thế: Trước khi cúng, cần giữ tâm thế thành kính, trang nghiêm, không nói chuyện ồn ào, không cười đùa.
- Vệ sinh: Dọn dẹp sạch sẽ bàn thờ, bếp núc trước khi cúng.
- Mâm cúng: Chuẩn bị đầy đủ các lễ vật theo phong tục của gia đình, địa phương.
- Bài cúng: Chuẩn bị sẵn mẫu bài cúng 23 ông táo mà gia đình muốn sử dụng.
Trình tự cúng
- Sắp xếp mâm cúng: Xếp các lễ vật lên mâm cúng một cách gọn gàng, đẹp mắt.
- Thắp hương: Thắp ba nén hương, đặt vào bát hương trên bàn thờ.
- Đọc bài cúng: Đọc mẫu bài cúng 23 ông táo một cách trang nghiêm, rõ ràng, thành kính.
- Lạy: Sau khi đọc xong bài cúng, lạy ba lạy.
- Hóa vàng: Sau khi hương tàn, hóa vàng mã (nếu có).
- Thả cá chép: Nếu có cá chép, thì thả cá chép ra ao, hồ, sông, suối.
Những điều cần lưu ý
- Không cúng muộn: Không nên cúng quá muộn, tránh cúng sau 12h trưa ngày 23 tháng Chạp.
- Không cúng vào buổi tối: Tránh cúng vào buổi tối muộn.
- Không cúng thiếu lễ vật: Cần chuẩn bị đầy đủ các lễ vật theo phong tục.
- Không cúng quá cầu kỳ: Không cần cúng quá cầu kỳ, chỉ cần thành tâm, trang nghiêm là được.
- Không cúng vào ngày khác: Không nên cúng vào ngày khác ngoài ngày 23 tháng Chạp.
Những sai lầm thường gặp khi cúng ông Công ông Táo
Cúng muộn
Cúng muộn là một trong những sai lầm phổ biến nhất. Theo quan niệm, nếu cúng muộn thì các vị Táo Quân đã về trời, không thể nghe thấy lời khấn.
Cúng thiếu lễ vật
Một số gia đình vì bận rộn hoặc không hiểu rõ phong tục nên cúng thiếu lễ vật, điều này có thể khiến các vị thần linh không hài lòng.
Cúng quá cầu kỳ
Một số gia đình cúng quá cầu kỳ, với quá nhiều lễ vật, điều này có thể khiến các vị thần linh cảm thấy nặng nề, không thoải mái.
Cúng vào buổi tối
Có thể bạn quan tâm: Mẩu Bì Thư Cúng Dường Là Gì? Hướng Dẫn Chi Tiết Cách Viết Và Ý Nghĩa Trong Phong Tục
Cúng vào buổi tối là một sai lầm, vì theo quan niệm, buổi tối là thời điểm không thuận lợi cho việc cúng bái.
Cúng vào ngày khác
Cúng vào ngày khác ngoài ngày 23 tháng Chạp là một sai lầm, vì theo truyền thống, ngày 23 tháng Chạp là ngày duy nhất được cúng ông Công ông Táo.
Những điều kiêng kỵ trong ngày cúng ông Công ông Táo
Kiêng nói chuyện ồn ào
Trong ngày cúng ông Công ông Táo, cần tránh nói chuyện ồn ào, cười đùa, vì điều này có thể khiến các vị thần linh không hài lòng.
Kiêng làm việc xấu
Trong ngày cúng ông Công ông Táo, cần tránh làm việc xấu, vì các vị thần linh đang theo dõi và ghi chép những việc làm tốt xấu của gia đình.
Kiêng mặc đồ đen
Trong ngày cúng ông Công ông Táo, cần tránh mặc đồ đen, vì màu đen tượng trưng cho sự tang tóc, không phù hợp với không khí vui vẻ, đón Tết.
Kiêng cãi vã, bất hòa
Trong ngày cúng ông Công ông Táo, cần tránh cãi vã, bất hòa, vì điều này có thể khiến gia đình không được bình an, hạnh phúc trong năm mới.
Kiêng làm việc nặng
Trong ngày cúng ông Công ông Táo, cần tránh làm việc nặng, vì điều này có thể khiến các vị thần linh cảm thấy gia đình không được chăm sóc tốt.
Những điều nên làm trong ngày cúng ông Công ông Táo
Dọn dẹp nhà cửa
Trong ngày cúng ông Công ông Táo, nên dọn dẹp nhà cửa sạch sẽ, gọn gàng, để tạo không khí thanh tịnh, sạch sẽ.
Chuẩn bị mâm cúng
Chuẩn bị mâm cúng đầy đủ, đẹp mắt, thể hiện lòng thành kính đối với các vị thần linh.
Đọc bài cúng thành kính
Có thể bạn quan tâm: Mấy Thánh Ăn Gì Con Cúng: Hướng Dẫn Chuẩn Bị Mâm Cúng Cúng Thánh
Đọc mẫu bài cúng 23 ông táo một cách thành kính, trang nghiêm, thể hiện lòng biết ơn đối với các vị thần linh.
Cầu xin điều tốt đẹp
Cầu xin các vị thần linh phù hộ độ trì, che chở cho gia đình được an khang, thịnh vượng, may mắn, bình an trong năm mới.
Thả cá chép
Nếu có cá chép, thì thả cá chép ra ao, hồ, sông, suối, để ông Táo có phương tiện bay về trời.
Những câu hỏi thường gặp về cúng ông Công ông Táo
1. Cúng ông Công ông Táo vào giờ nào là tốt nhất?
Theo quan niệm, thời điểm tốt nhất để cúng ông Công ông Táo là vào giờ Tý (23h00 – 01h00). Tuy nhiên, nếu không tiện thì có thể cúng vào giờ Thìn (07h00 – 09h00) hoặc bất kỳ thời điểm nào trước 12h trưa ngày 23 tháng Chạp.
2. Cúng ông Công ông Táo có cần phải cúng chay không?
Không nhất thiết phải cúng chay. Tùy theo phong tục của gia đình, địa phương mà có thể cúng chay hoặc cúng mặn. Tuy nhiên, cần chuẩn bị đầy đủ các lễ vật theo phong tục.
3. Cúng ông Công ông Táo có cần phải thả cá chép không?
Theo truyền thống, cá chép là một trong những yếu tố quan trọng trong lễ cúng ông Công ông Táo. Cá chép được coi là phương tiện để ông Táo bay về trời. Tuy nhiên, nếu không có điều kiện thì có thể không thả cá chép.
4. Cúng ông Công ông Táo có cần phải cúng vào ngày 23 tháng Chạp không?
Theo truyền thống, lễ cúng ông Công ông Táo được tiến hành vào ngày 23 tháng Chạp âm lịch hàng năm. Đây là ngày được coi là ngày tiễn Táo Quân về trời. Tuy nhiên, nếu không thể cúng vào đúng ngày thì có thể cúng vào ngày trước đó, nhưng không nên cúng vào ngày sau.
5. Cúng ông Công ông Táo có cần phải cúng vào buổi sáng không?
Không nhất thiết phải cúng vào buổi sáng. Có thể cúng vào bất kỳ thời điểm nào trước 12h trưa ngày 23 tháng Chạp. Tuy nhiên, nên tránh cúng vào buổi tối muộn.
Kết luận
Lễ cúng ông Công ông Táo là một trong những phong tục cổ truyền lâu đời của người Việt Nam, mang nhiều ý nghĩa tâm linh sâu sắc. Việc chuẩn bị một mẫu bài cúng 23 ông táo chuẩn xác, thành kính là điều quan trọng để thể hiện lòng biết ơn đối với các vị thần linh, cầu xin những điều tốt đẹp cho gia đình trong năm mới.
Hy vọng những chia sẻ trên đây của chuaphatanlongthanh.com sẽ giúp bạn có thêm kiến thức về phong tục cúng ông Công ông Táo, từ đó có thể chuẩn bị một lễ cúng trang nghiêm, thành kính, mang lại nhiều may mắn, bình an cho gia đình trong năm mới.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 9, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
