Ngô Quyền (898-944) là một vị anh hùng dân tộc, người đã có công lớn trong việc chấm dứt hơn 1.000 năm đô hộ của phương Bắc và giành lại độc lập cho dân tộc. Với chiến thắng lẫy lừng trên sông Bạch Đằng năm 938, ông đã đặt nền móng cho sự ra đời của quốc gia Đại Việt. Vì những đóng góp to lớn này, Ngô Quyền được nhân dân tôn sùng và lập đền thờ ở nhiều nơi để tưởng nhớ công đức. Việc tìm hiểu về các nơi thờ cúng ngô quyền không chỉ là cách để chúng ta tri ân các anh hùng dân tộc mà còn giúp hiểu rõ hơn về truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc.
Việc thờ cúng các vị anh hùng dân tộc, đặc biệt là Ngô Quyền, là một nét đẹp văn hóa tâm linh đã ăn sâu vào tiềm thức của người Việt. Các đền, miếu thờ ông không chỉ là nơi thờ tự mà còn là những chứng tích lịch sử, lưu giữ những câu chuyện về một thời kỳ hào hùng của dân tộc. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu chi tiết về các địa điểm thờ cúng Ngô Quyền nổi tiếng nhất, từ đó có cái nhìn toàn diện hơn về công lao và sự tôn kính của hậu thế đối với vị vua khai quốc này.
Có thể bạn quan tâm: Top 10 Nơi Cúng Cô Hồn Giải Hạn Năm 2026 Uy Tín, Linh Thiêng
Tìm Hiểu Chung Về Ngô Quyền Và Việc Thờ Cúng
Trước khi điểm danh các nơi thờ cúng ngô quyền, chúng ta cần hiểu rõ hơn về công lao cũng như những giá trị tinh thần mà ông để lại. Ngô Quyền không chỉ là một nhà quân sự lỗi lạc mà còn là một vị vua sáng suốt, đặt nền móng cho một quốc gia độc lập, tự chủ.
Công Lao Nổi Bật Của Ngô Quyền
Thành tựu lớn nhất của Ngô Quyền là chiến thắng quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng năm 938. Đây là một trận đánh có ý nghĩa lịch sử to lớn, chấm dứt giai đoạn Bắc Thuộc và mở ra kỷ nguyên độc lập cho dân tộc. Với tài năng quân sự thiên bẩm, ông đã lợi dụng triệt để thủy triều, cắm cọc nhọn dưới lòng sông để tiêu diệt hoàn toàn hạm đội của quân xâm lược. Chiến thắng này không chỉ khẳng định chủ quyền lãnh thổ mà còn thể hiện ý chí kiên cường, bất khuất của dân tộc Việt.
Ngoài ra, sau khi lên ngôi vua, Ngô Quyền đã có nhiều chính sách quan trọng để ổn định đất nước, đặt nền móng cho một quốc gia phong kiến trung ương tập quyền. Tuy thời gian trị vì của ông không dài nhưng những di sản ông để lại có giá trị vô cùng to lớn, được các thế hệ mai sau ghi nhận và tôn vinh.
Ý Nghĩa Của Việc Thờ Cúng Ngô Quyền
Việc lập đền thờ cúng Ngô Quyền ở nhiều nơi không chỉ là để tưởng nhớ công ơn của một vị anh hùng mà còn mang những ý nghĩa sâu xa khác:
Có thể bạn quan tâm: Nơi Thờ Cúng Ông Bà Đúng Phong Thủy: Vị Trí Tốt Nhất Trong Ngôi Nhà Việt
- Bồi đắp lòng yêu nước: Các đền thờ Ngô Quyền là nơi giáo dục truyền thống yêu nước cho các thế hệ trẻ em, nhắc nhở mọi người về lịch sử hào hùng của dân tộc.
- Gìn giữ bản sắc văn hóa: Đây là một trong những biểu hiện sinh động của tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên, thờ cúng các anh hùng dân tộc – một giá trị văn hóa tinh thần đặc sắc của người Việt.
- Nơi sinh hoạt văn hóa cộng đồng: Các đền thờ thường là trung tâm của các lễ hội truyền thống, là nơi người dân địa phương và du khách thập phương tụ tập để tham gia các hoạt động văn hóa, tâm linh.
Các Nơi Thờ Cúng Ngô Quyền Nổi Tiếng
Trên cả nước có nhiều đền, miếu thờ cúng Ngô Quyền, nhưng có một số địa điểm đặc biệt linh thiêng và nổi tiếng, được công nhận là Di tích Lịch sử – Văn hóa cấp Quốc gia. Dưới đây là danh sách chi tiết về các nơi thờ cúng ngô quyền tiêu biểu nhất.
Đền Thờ Ngô Quyền Ở Thị Xã Tiên Yên, Quảng Ninh
Đây được coi là một trong những ngôi đền lớn và quan trọng nhất thờ cúng Ngô Quyền, tọa lạc tại trung tâm thị xã Tiên Yên, tỉnh Quảng Ninh. Ngôi đền này không chỉ là nơi thờ tự linh thiêng mà còn là một công trình kiến trúc nghệ thuật độc đáo.
- Vị trí và lịch sử: Đền Ngô Quyền Tiên Yên được xây dựng từ rất sớm, nhưng đến năm 1917 thì được dựng lại ở vị trí hiện nay. Ngôi đền có quy mô hoành tráng, nằm trên một khu đất cao ráo, thoáng đãng, hướng ra con sông Tiên Yên uốn lượn.
- Kiến trúc: Đền được xây theo kiểu “nội công ngoại quốc”, gồm nhiều hạng mục như tiền tế, hậu cung, nhà khách, lầu chuông, lầu khánh… Toàn bộ công trình được làm bằng gỗ lim, lợp ngói vẩy rồng, chạm trổ tinh xảo với các đề tài long, ly, quy, phượng… rất sinh động.
- Lễ hội: Hàng năm, vào ngày mùng 9 tháng Giêng, tại đây tổ chức lễ hội lớn để kỷ niệm ngày sinh của Ngô Quyền. Lễ hội thu hút hàng vạn du khách thập phương về tham dự với các hoạt động văn hóa như rước kiệu, tế lễ, thi đấu thể thao, chọi gà…
Đền Thờ Ngô Quyền Ở Làng Thổ Hà, Bắc Giang
Làng Thổ Hà (xã Vân Hà, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang) là một làng quê cổ kính với truyền thống làm gốm sứ lâu đời. Nơi đây cũng có một ngôi đền thờ Ngô Quyền rất linh thiêng.
- Vị trí và lịch sử: Đền Thổ Hà nằm ở vị trí đắc địa, bên bờ sông Cầu, được xây dựng từ thời Lê Trung Hưng. Ngôi đền là nơi thờ cúng Ngô Quyền cùng với các vị thần khác của làng.
- Kiến trúc: Đền có quy mô vừa phải nhưng mang giá trị nghệ thuật cao. Các cấu trúc bằng gỗ được chạm trổ rất tinh tế, đặc biệt là hệ thống cửa võng, bức bàn được làm công phu.
- Lễ hội: Lễ hội đền Thổ Hà diễn ra vào ngày mùng 6 tháng Giêng hàng năm, với nghi thức rước nước, tế lễ long trọng và các trò chơi dân gian đặc sắc.
Đền Thờ Ngô Quyền Ở Làng Cao Mại, Hải Dương
Làng Cao Mại (xã An Thượng, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương) cũng là một trong những nơi thờ cúng ngô quyền nổi tiếng ở miền Bắc.
- Vị trí và lịch sử: Đền Cao Mại thờ Ngô Quyền và hai vị đại thần là Nguyễn Bặc và Đỗ Thích. Ngôi đền đã được xếp hạng là Di tích Lịch sử – Văn hóa cấp Quốc gia.
- Kiến trúc: Đền được xây dựng theo lối kiến trúc truyền thống, gồm nhiều lớp nhà khác nhau. Trong đền có nhiều câu đối, hoành phi mang giá trị lịch sử và nghệ thuật cao.
- Lễ hội: Lễ hội đền Cao Mại diễn ra từ ngày 10 đến ngày 12 tháng Giêng, với nghi thức rước kiệu từ đền ra bến nước và làm lễ tế thần long trọng.
Đền Thờ Ngô Quyền Ở Làng Mai Động, Hà Nội
Có thể bạn quan tâm: Top 8 Địa Chỉ Bán Đồ Cúng Đẹp, Rẻ Và Uy Tín Nhất Tại Tp.hcm (cập Nhật 2026)
Làng Mai Động (quận Hoàng Mai, Hà Nội) là một làng cổ ven đô nổi tiếng với truyền thống học hành và làm quan. Tương truyền, đây là nơi sinh của Ngô Quyền.
- Vị trí và lịch sử: Đền Mai Động được xây dựng để thờ cúng Ngô Quyền và các vị thần thành hoàng làng. Ngôi đền đã được xếp hạng Di tích Lịch sử – Văn hóa cấp Quốc gia.
- Kiến trúc: Đền được xây dựng trên một khu đất cao, quay mặt ra hồ nước. Kiến trúc đền Mai Động mang đậm dấu ấn thời Nguyễn, với các hạng mục như tam quan, đại bái, thiêu cung…
- Lễ hội: Lễ hội đền Mai Động diễn ra vào ngày 15 tháng Giêng hàng năm, với các nghi thức rước kiệu, tế lễ và các trò chơi dân gian truyền thống.
Đền Thờ Ngô Quyền Ở Làng Thượng Đạt, Hải Phòng
Làng Thượng Đạt (xã Nam Sơn, huyện An Dương, thành phố Hải Phòng) cũng có một ngôi đền thờ Ngô Quyền rất linh thiêng.
- Vị trí và lịch sử: Đền Thượng Đạt thờ Ngô Quyền và các vị thần khác của làng. Ngôi đền đã được xếp hạng Di tích Lịch sử – Văn hóa cấp Quốc gia.
- Kiến trúc: Đền được xây dựng theo lối kiến trúc truyền thống, gồm nhiều lớp nhà khác nhau. Trong đền có nhiều hiện vật cổ có giá trị.
- Lễ hội: Lễ hội đền Thượng Đạt diễn ra vào ngày mùng 8 tháng Giêng hàng năm, với nghi thức rước kiệu và tế lễ long trọng.
Đền Thờ Ngô Quyền Ở Làng Thanh Oai, Hà Nội
Làng Thanh Oai (xã Thanh Oai, huyện Thanh Oai, thành phố Hà Nội) cũng là một trong những nơi thờ cúng ngô quyền ở Hà Nội.
- Vị trí và lịch sử: Đền Thanh Oai thờ Ngô Quyền và các vị thần khác của làng. Ngôi đền đã được xếp hạng Di tích Lịch sử – Văn hóa cấp Quốc gia.
- Kiến trúc: Đền được xây dựng theo lối kiến trúc truyền thống, gồm nhiều lớp nhà khác nhau. Trong đền có nhiều hiện vật cổ có giá trị.
- Lễ hội: Lễ hội đền Thanh Oai diễn ra vào ngày mùng 6 tháng Giêng hàng năm, với nghi thức rước kiệu và tế lễ long trọng.
Các Lễ Hội Truyền Thống Tại Các Đền Thờ Ngô Quyền
Các lễ hội tại các nơi thờ cúng ngô quyền không chỉ là hoạt động tâm linh mà còn là những sự kiện văn hóa lớn, thu hút đông đảo người dân và du khách. Các lễ hội này thường được tổ chức vào đầu năm mới, mang ý nghĩa cầu mong một năm mới an lành, thịnh vượng.
Lễ Tế Thần
Đây là nghi thức quan trọng nhất trong các lễ hội. Lễ tế được tiến hành long trọng với các phẩm vật dâng cúng như xôi, gà, hoa quả, rượu… Các bô lão trong làng sẽ đảm nhiệm vai trò tế lễ, với trang phục truyền thống trang nghiêm. Lễ tế không chỉ thể hiện lòng thành kính đối với Ngô Quyền mà còn là cách để giáo dục con cháu về truyền thống uống nước nhớ nguồn.
Có thể bạn quan tâm: Nơi Cúng Tổ Tiên Trang Nghiêm: Các Bước Chuẩn Bị Và Bài Thuyết Minh Chi Tiết
Lễ Rước Kiệu
Lễ rước kiệu là hoạt động sôi động và hấp dẫn nhất trong các lễ hội. Kiệu của Ngô Quyền được rước từ đền ra các điểm thờ tự khác trong làng hoặc ra bến nước để làm lễ. Lễ rước kiệu thường có sự tham gia của hàng trăm người, với cờ, trống, chiêng, kèn… tạo nên một không khí tưng bừng, náo nhiệt.
Các Hoạt Động Văn Hóa, Thể Thao Dân Gian
Ngoài các nghi thức tế lễ, các lễ hội tại các đền thờ Ngô Quyền còn có các hoạt động văn hóa, thể thao dân gian đặc sắc như:
- Thi đấu thể thao: Bóng chuyền, kéo co, đẩy gậy…
- Trò chơi dân gian: Chọi gà, đánh đáo, đánh vật…
- Văn nghệ: Hát quan họ, hát chầu văn, trình diễn các làn điệu dân ca…
Lời Khuyên Khi Tham Quan Các Nơi Thờ Cúng Ngô Quyền
Khi đến tham quan và chiêm bái tại các nơi thờ cúng ngô quyền, du khách cần lưu ý một số điều để thể hiện sự tôn trọng đối với văn hóa tâm linh của địa phương:
- Trang phục: Nên mặc trang phục lịch sự, kín đáo, tránh mặc áo ngắn, quần short, váy quá ngắn.
- Hành vi: Giữ trật tự, không nói chuyện to, chạy nhảy lung tung trong khu vực đền. Khi vào điện thờ, nên đi nhẹ, nói khẽ.
- Thắp hương: Nên thắp hương ở khu vực quy định, không thắp hương lung tung. Khi thắp hương, nên thành tâm cầu khấn, không nên ồn ào.
- Đồ lễ: Nên chuẩn bị đồ lễ đơn giản, thanh tịnh, không nên cúng lễ quá xa hoa, lãng phí.
Kết Luận
Các nơi thờ cúng ngô quyền không chỉ là những công trình kiến trúc có giá trị nghệ thuật mà còn là những chứng tích lịch sử vô giá, lưu giữ hồn cốt của dân tộc. Những ngôi đền này là nơi để chúng ta tỏ lòng tri ân đối với công lao to lớn của vị anh hùng dân tộc Ngô Quyền – người đã có công khai sáng ra nước Đại Việt. Việc tìm đến và chiêm bái tại các đền thờ này không chỉ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về lịch sử mà còn giúp bồi đắp lòng yêu nước và tự hào dân tộc. Hy vọng rằng bài viết này đã cung cấp cho bạn đọc những thông tin bổ ích và đầy đủ về các địa điểm thờ cúng Ngô Quyền trên khắp cả nước. Chúng ta hãy cùng nhau gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp này cho các thế hệ mai sau. Đừng quên truy cập chuaphatanlongthanh.com để cập nhật thêm nhiều thông tin văn hóa, lịch sử bổ ích khác.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 12, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
