Việc chuẩn bị mâm cơm cúng và bài cúng nôm là một truyền thống văn hóa tốt đẹp của người Việt Nam, thể hiện lòng thành kính và biết ơn đối với tổ tiên, thần linh và các vong linh. Tuy nhiên, không phải ai cũng thuộc nằm lòng các bài cúng hoặc hiểu rõ về nghi thức này. Đặc biệt là đối với những người mới bắt đầu, việc tìm kiếm một nguồn thông tin đáng tin cậy và dễ hiểu là vô cùng cần thiết. Bài viết này sẽ cung cấp một bộ sưu tập các bài cúng nôm được biên soạn chi tiết, giúp bạn đọc dễ dàng thực hiện các nghi lễ một cách trọn vẹn.
Có thể bạn quan tâm: Trứng Luộc Cúng Là Trứng Gì? Giải Đáp Ý Nghĩa Và Các Quy Tắc Cúng Kiêng Quan Trọng
Nguồn Gốc và Ý Nghĩa Của Việc Cúng Nôm
Cúng nôm, hay còn gọi là cúng cơm, là một nghi lễ quan trọng không thể thiếu trong đời sống tâm linh của người Việt. Đây là hành động dâng lên các đấng thần linh, tổ tiên những sản vật do con người làm ra với lòng thành. Nghi lễ này không phân biệt giàu nghèo, sang hèn, mỗi gia đình đều có thể thực hiện vào những dịp khác nhau. Ý nghĩa sâu xa của nó không chỉ là để cầu mong những điều tốt đẹp mà còn là cách để giáo dục con cháu về lòng hiếu thảo, uống nước nhớ nguồn. Việc chuẩn bị một mâm cơm tươm tất cùng một bài văn khấn phù hợp sẽ giúp buổi lễ trở nên long trọng và ý nghĩa hơn.
Các Loại Bài Cúng Nôm Phổ Biến
Dưới đây là bộ sưu tập các bài cúng nôm thường dùng, được trình bày theo từng trường hợp cụ thể để bạn đọc dễ dàng lựa chọn.
Các bài cúng gia tiên
Bài cúng gia tiên là một trong những nghi lễ quan trọng nhất, thể hiện sự tưởng nhớ và biết ơn đối với những người đã khuất. Dưới đây là một số bài cúng gia tiên thường được sử dụng vào các dịp như mùng 1, ngày rằm, giỗ chạp hay ngày tết.
Bài cúng gia tiên ngày mùng 1, rằm
Đây là nghi lễ cúng cơm được thực hiện vào hai ngày quan trọng trong tháng, với mong muốn cầu mong tổ tiên phù hộ cho gia đình bình an, làm ăn tấn tài. Mâm cơm cúng không cần quá cầu kỳ, nhưng phải tươm tất và thành tâm.
Nội dung bài cúng:
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Kính lạy chín phương trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.
Kính lạy các vị Tôn thần, Thổ công, Táo quân, Ngũ phương, Long mạch, Tứ linh, Hắc Bạch, Thổ địa, Tôn thần cai quản trong xứ này.
Kính lạy các cụ Cao tằng tổ khảo, Cao tằng tổ tỷ, bá thúc, cô di, huynh đệ, tẩu tỷ, muội muội, và các hương hồn trong gia tộc.
Có thể bạn quan tâm: Tuổi Tân Mùi Cúng Về Nhà Mới: Những Điều Cần Biết Để Tránh Xui Xẻo
Hôm nay là ngày … tháng … năm …
Tín chủ con là … , tuổi …
Ngụ tại …
Thành tâm sửa soạn hương hoa lễ vật, kim ngân trà quả, cúi xin trình thỉnh các vị Tôn thần, các cụ Cao tằng tổ khảo, Cao tằng tổ tỷ, bá thúc, cô di, huynh đệ, tẩu tỷ, muội muội, và các hương hồn trong gia tộc, về đây thụ hưởng lễ vật, chứng giám cho lòng thành.
Cúi xin các vị Tôn thần, các cụ Cao tằng tổ khảo, Cao tằng tổ tỷ, bá thúc, cô di, huynh đệ, tẩu tỷ, muội muội, và các hương hồn trong gia tộc, phù hộ độ trì cho gia đình con được mạnh khỏe, làm ăn phát đạt, gặp nhiều may mắn, con cháu học hành tấn tới, gia đình ấm no, hạnh phúc, vạn sự như ý, tòng tâm sở nguyện.
Chúng con cúi đầu tạ lễ.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Bài cúng giỗ,忌日 (Ngày mất)
Giỗ là ngày kỷ niệm ngày mất của người thân trong gia đình. Đây là dịp để con cháu thể hiện lòng hiếu thảo, tưởng nhớ đến công lao sinh thành và dưỡng dục của tổ tiên. Mâm cúng giỗ thường được chuẩn bị tươm tất hơn so với ngày thường.
Nội dung bài cúng:
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Kính lạy chín phương trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.
Kính lạy các vị Tôn thần, Thổ công, Táo quân, Ngũ phương, Long mạch, Tứ linh, Hắc Bạch, Thổ địa, Tôn thần cai quản trong xứ này.
Kính lạy các cụ Cao tằng tổ khảo, Cao tằng tổ tỷ, bá thúc, cô di, huynh đệ, tẩu tỷ, muội muội, và các hương hồn trong gia tộc.
Kính lạy hương hồn … (tên người đã khuất) …
Hôm nay là ngày … tháng … năm …, là ngày giỗ của …
Tín chủ con là … , tuổi …
Ngụ tại …
Thành tâm sửa soạn hương hoa lễ vật, kim ngân trà quả, cúi xin trình thỉnh các vị Tôn thần, các cụ Cao tằng tổ khảo, Cao tằng tổ tỷ, bá thúc, cô di, huynh đệ, tẩu tỷ, muội muội, và các hương hồn trong gia tộc, cùng hương hồn … (tên người đã khuất) …, về đây thụ hưởng lễ vật, chứng giám cho lòng thành.
Cúi xin các vị Tôn thần, các cụ Cao tằng tổ khảo, Cao tằng tổ tỷ, bá thúc, cô di, huynh đệ, tẩu tỷ, muội muội, và các hương hồn trong gia tộc, cùng hương hồn … (tên người đã khuất) …, phù hộ độ trì cho gia đình con được mạnh khỏe, làm ăn phát đạt, gặp nhiều may mắn, con cháu học hành tấn tới, gia đình ấm no, hạnh phúc, vạn sự như ý, tòng tâm sở nguyện.
Chúng con cúi đầu tạ lễ.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Các bài cúng tân gia, nhập trạch
Có thể bạn quan tâm: Chi Tiết Về Tuổi Quý Dậu Nữ Và Cách Cúng Tam Tai
Khi chuyển về nhà mới, người Việt thường làm lễ nhập trạch để cáo yết Thổ công, trình báo với các vị thần linh cai quản mảnh đất đó và cầu mong những điều tốt đẹp cho gia đình mới. Lễ cúng tân gia thường được chuẩn bị kỹ lưỡng, bao gồm cả mâm cúng mặn và bài cúng chi tiết.
Bài cúng tân gia, nhập trạch
Lễ nhập trạch là nghi lễ quan trọng nhất khi dọn về nhà mới, giúp gia chủ an tâm khi định cư tại một không gian mới. Mâm cúng thường bao gồm: heo quay, gà luộc, xôi, chè, hoa quả, rượu, trà, vàng mã…
Nội dung bài cúng:
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Kính lạy chín phương trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.
Kính lạy các vị Tôn thần, Thổ công, Táo quân, Ngũ phương, Long mạch, Tứ linh, Hắc Bạch, Thổ địa, Tôn thần cai quản trong xứ này.
Hôm nay là ngày … tháng … năm …
Tín chủ con là … , tuổi …
Ngụ tại …
Thừa hành lệnh của …, chúng con thành tâm sửa soạn hương hoa lễ vật, kim ngân trà quả, cúi xin trình thỉnh các vị Tôn thần, các cụ Cao tằng tổ khảo, Cao tằng tổ tỷ, bá thúc, cô di, huynh đệ, tẩu tỷ, muội muội, và các hương hồn trong gia tộc, về đây thụ hưởng lễ vật, chứng giám cho lòng thành.
Cúi xin các vị Tôn thần, các cụ Cao tằng tổ khảo, Cao tằng tổ tỷ, bá thúc, cô di, huynh đệ, tẩu tỷ, muội muội, và các hương hồn trong gia tộc, phù hộ độ trì cho gia đình con được mạnh khỏe, làm ăn phát đạt, gặp nhiều may mắn, con cháu học hành tấn tới, gia đình ấm no, hạnh phúc, vạn sự như ý, tòng tâm sở nguyện.
Chúng con cúi đầu tạ lễ.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Các bài cúng khai trương, khánh thành
Khai trương hay khánh thành là một sự kiện trọng đại, đánh dấu một bước ngoặt mới trong kinh doanh hoặc xây dựng. Vì vậy, nghi lễ cúng tế cũng được chuẩn bị rất công phu, với mong muốn cầu mong công việc làm ăn phát đạt, buôn may bán đắt.
Có thể bạn quan tâm: Tuổi Kỷ Dậu Nữ Cúng Tam Tai: Những Điều Cần Biết Để Tránh Hạn, Rước Lộc
Bài cúng khai trương, khánh thành
Mâm cúng khai trương thường bao gồm: heo quay, gà luộc, xôi, chè, hoa quả, rượu, trà, vàng mã… và bài cúng phải được đọc một cách trang nghiêm, thành tâm.
Nội dung bài cúng:
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Kính lạy chín phương trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.
Kính lạy các vị Tôn thần, Thổ công, Táo quân, Ngũ phương, Long mạch, Tứ linh, Hắc Bạch, Thổ địa, Tôn thần cai quản trong xứ này.
Hôm nay là ngày … tháng … năm …
Tín chủ con là … , tuổi …
Ngụ tại …
Thừa hành lệnh của …, chúng con thành tâm sửa soạn hương hoa lễ vật, kim ngân trà quả, cúi xin trình thỉnh các vị Tôn thần, các cụ Cao tằng tổ khảo, Cao tằng tổ tỷ, bá thúc, cô di, huynh đệ, tẩu tỷ, muội muội, và các hương hồn trong gia tộc, về đây thụ hưởng lễ vật, chứng giám cho lòng thành.
Cúi xin các vị Tôn thần, các cụ Cao tằng tổ khảo, Cao tằng tổ tỷ, bá thúc, cô di, huynh đệ, tẩu tỷ, muội muội, và các hương hồn trong gia tộc, phù hộ độ trì cho gia đình con được mạnh khỏe, làm ăn phát đạt, gặp nhiều may mắn, con cháu học hành tấn tới, gia đình ấm no, hạnh phúc, vạn sự như ý, tòng tâm sở nguyện.
Chúng con cúi đầu tạ lễ.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Những Lưu Ý Quan Trọng Khi Thực Hành Cúng Nôm
Để nghi lễ cúng nôm được trọn vẹn và ý nghĩa, bạn cần lưu ý một số điểm sau:
- Thành tâm là trên hết: Dù mâm cúng có đơn giản hay sang trọng đến đâu, thì lòng thành tâm của người cúng mới là yếu tố quan trọng nhất. Hãy chuẩn bị mọi thứ bằng sự trân trọng và biết ơn.
- Chuẩn bị mâm cúng tươm tất: Mâm cúng không cần quá xa hoa, nhưng phải sạch sẽ, gọn gàng và đầy đủ các lễ vật cơ bản. Tùy vào từng hoàn cảnh mà bạn có thể điều chỉnh cho phù hợp.
- Chọn ngày, giờ tốt: Nếu có thể, hãy chọn những ngày, giờ tốt để thực hiện nghi lễ, đặc biệt là vào các dịp quan trọng như tân gia, khai trương, hay giỗ chạp.
- Trang phục nghiêm túc: Khi cúng, nên mặc trang phục lịch sự, nghiêm túc để thể hiện sự thành kính.
- Bài cúng rõ ràng, rành mạch: Khi đọc bài cúng, nên đọc rõ ràng, từ tốn, không vội vàng. Nếu không thuộc, có thể in bài cúng ra giấy và đọc theo.
Kết Luận
Việc chuẩn bị một bài cúng nôm phù hợp không chỉ giúp bạn hoàn thành tốt nghi lễ mà còn thể hiện được sự thành kính và lòng biết ơn của mình đối với các đấng thần linh và tổ tiên. Hy vọng với những chia sẻ trên đây của chuaphatanlongthanh.com, bạn đọc sẽ có thêm thông tin hữu ích để thực hiện các nghi lễ một cách trọn vẹn và ý nghĩa nhất. Hãy luôn nhớ rằng, lòng thành tâm và sự chuẩn bị chu đáo là chìa khóa cho mọi buổi lễ.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 13, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
