Việc xem ngày cúng xả tang là một nghi lễ quan trọng trong văn hóa tâm linh của người Việt Nam, đánh dấu mốc thời gian kết thúc tang chế sau khi người thân qua đời. Đây không chỉ là một thủ tục thông thường mà còn mang ý nghĩa sâu sắc về việc tiễn đưa linh hồn người đã khuất về cõi an nghỉ vĩnh hằng, giúp họ siêu thoát và không còn vương vấn cõi đời. Đồng thời, đây cũng là lúc để những người còn lại trong gia đình hoàn thành trách nhiệm cuối cùng, trở lại với cuộc sống thường ngày. Việc chọn lựa ngày giờ cẩn thận cho nghi lễ này không chỉ thể hiện sự thành kính mà còn là mong ước mang lại bình an, may mắn cho cả người đã mất và người còn sống.
Có thể bạn quan tâm: Các Ngày Tốt Cúng Thổ Địa Thần Tài Cho Gia Chủ May Mắn
Ý Nghĩa Tâm Linh Và Chuẩn Bị Cho Nghi Lễ Xả Tang
Trước khi đi vào chi tiết cách xem ngày và các bước thực hiện, việc hiểu rõ về ý nghĩa cũng như các công tác chuẩn bị là vô cùng cần thiết. Nghi lễ này không chỉ đơn thuần là tháo bỏ tang phục mà còn là một sự chuyển giao quan trọng trong niềm tin tâm linh.
Ý Nghĩa Của Việc Xả Tang Trong Văn Hóa Việt
Theo quan niệm dân gian và tín ngưỡng Phật giáo, người mới mất thường còn vương vấn dương gian và chưa thể siêu thoát ngay lập tức. Gia đình sẽ giữ tang để thể hiện sự thương tiếc và hỗ trợ linh hồn người thân trong quá trình đi về thế giới bên kia. Thời gian tang chế thường được chia làm các giai đoạn: tang chế (thường là 3 năm, hoặc ngắn hơn tùy theo tập tục), rồi đến kỳ hạn xả tang.
Xem ngày cúng xả tang là bước đầu tiên để xác định thời điểm “phóng táng” hoặc kết thúc tang chế. Ý nghĩa lớn nhất của nó nằm ở hai khía cạnh:
- Đối với người đã khuất: Đây là lúc gia đình thực hiện nghi thức cuối cùng để “cắt đứt” sự ràng buộc, giúp linh hồn người quá vãng được giải thoát, không còn lang thang, vất vưởng. Nếu không làm đúng cách, theo niềm tin tâm linh, người đã mất có thể sẽ cảm thấy cô đơn, lạc lõng hoặc thậm chí quấy rầy cuộc sống của người thân.
- Đối với người còn lại: Việc xả tang giúp những người trong gia đình (con cái, vợ/chồng) được “giải hạn”, gánh vác tang tóc được trút bỏ. Họ có thể trở lại sinh hoạt bình thường, tham gia các hoạt động xã hội, kết hôn, hoặc đi xa mà không lo ngại điều gì. Đây là cách để người sống tiếp tục vươn lên, ổn định cuộc sống sau những mất mát.
Ngoài ra, trong một số trường hợp, việc xả tang còn được coi là để “khai thông” tài lộc, giúp gia đạo hưng thịnh hơn sau giai đoạn ảm đạm.
Các Vật Phẩm Cần Chuẩn Bị Cho Lễ Xả Tang
Có thể bạn quan tâm: Xem Ngày Cúng Tốt Tháng 7 Dương Lịch 2026: Lịch Chi Tiết Và Những Điều Cần Biết
Một mâm cúng xả tang thường không cần quá xa hoa nhưng phải tươm tất và thành tâm. Tùy vào điều kiện và phong tục từng địa phương mà mâm cúng có thể khác nhau, nhưng về cơ bản sẽ bao gồm những lễ vật chính sau:
- Trái cây: 5 hoặc 4 loại trái cây theo mùa (thường gọi là ngũ quả hoặc tứ quý).
- Hương hoa: Nhang (hương), hoa tươi (hoa cúc, hoa huệ), đèn (nến), gạo muối.
- Đồ ăn chay: Các món chay thanh đạm như xôi, chè, bánh kẹo, cháo.
- Tiền vàng: Các loại vàng mã, quần áo giấy cho người đã khuất (tùy tập tục, có nơi chỉ đốt ít vàng).
- Bài vị: Ghi tên người quá cố và cáo tế.
- Tang phục: Các bộ tang áo, tang khăn của những người đang để tang.
Lưu ý: Trong giai đoạn chuẩn bị xem ngày cúng xả tang, gia chủ cần lưu ý không nên tổ chức vào những ngày xấu, ngày kỵ hoặc vào ban đêm. Nghi lễ thường được tiến hành vào sáng sớm hoặc ban ngày, nơi thanh tịnh (thường là trước bàn thờ gia tiên hoặc tại chùa).
Quy Trình Chi Tiết: Các Bước Xem Ngày Cúng Xả Tang
Việc xem ngày tốt để làm lễ xả tang là một công việc phức tạp, đòi hỏi sự am hiểu về lịch âm dương và ngũ hành. Dưới đây là quy trình chi tiết mà bạn có thể tham khảo để tự thực hiện hoặc chuẩn bị thông tin cho các thầy xem.
Bước 1: Xác Định Các Ngày Cần Tránh (Tam Tai, Kim Lâu, Hoang Ốc)
Trước khi tìm ngày tốt, chúng ta cần loại trừ những ngày xấu. Trong văn hóa người Việt, khi làm大事 (đại sự), đặc biệt là liên quan đến ma chay, cần kiêng kỵ các yếu tố sau:
- Tam Tai: Là 3 năm liên tiếp trong một chu kỳ 12 năm mà người tuổi đó gặp vận xui xẻo. Tam Tai bao gồm các năm: Tý, Thìn, Thìn; Dần, Ngọ, Tuất; Tỵ, Dậu, Sửu; Thân, Tý, Thìn; Hợi, Mão, Mùi; Mão, Mùi, Hợi. Nếu gia chủ hoặc người quá cố phạm Tam Tai thì nên tránh.
- Kim Lâu: Dùng để tính cho việc cưới hỏi, xây nhà, hoặc ma chay. Kim Lâu được tính theo tuổi âm của người làm chủ sự (thường là con trưởng hoặc người lo tang lễ). Tuổi mà chia cho 9 dư 1, 2, 5, 6, 7, 8 là Kim Lâu.
- Hoang Ốc: Tương tự như Kim Lâu, đây là cách tính để tránh những nơi hoang vu, u ám. Tuổi chia 9 dư 1, 2, 3, 4, 6, 7, 8 là Hoang Ốc (trừ 5 và 9).
Ngoài ra, cần kiêng các ngày “Sát chủ”, “Nguyệt kỵ” (mùng 5, 14, 23), và các ngày Tam Nương (mùng 3, 7, 13, 18, 22, 27 âm lịch).
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Tra Cứu Ngày Tốt Cúng Tế: Cách Chọn Giờ Hoàng Đạo Và Những Lưu Ý Quan Trọng
Bước 2: Chọn Ngày Hoàng Đạo Theo Tháng
Sau khi đã loại trừ các ngày xung sát trên, ta tiến hành xem ngày cúng xả tang dựa trên các sao tốt trong tháng. Các sao tốt thường được ưu tiên chọn để làm lễ xả tang bao gồm:
- Các sao Đại An, Tạo An, Thien Đức, Nguyệt Đức: Đây là các sao mang ý nghĩa hòa hợp, giảm trừ hung khí, rất tốt cho việc cáo tế, giải hạn.
- Ngày Thiên Hỷ: Giúp việc hanh thông, giảm bớt bi thương.
- Ngày Giải Thần: Rất tốt để giải trừ tang tóc, khai thông cung mệnh.
Để tra cứu chính xác, bạn cần xem lịch vạn niên của năm đó. Các app xem lịch hoặc các trang web tử vi uy tín sẽ hiển thị các sao này trong từng ngày.
Bước 3: Xem Giờ Hoàng Đạo
Một khi đã chọn được ngày tốt, việc xem giờ tốt là không thể thiếu. Giờ tốt thường là các giờ:
- Giờ Đại An: Giờ này rất tốt, cầu cúng đều như ý, trôi chảy.
- Giờ Tạo An: Giờ này làm việc gì cũng được an lành, hanh thông.
- Giờ Minh Đường: Giờ này rất tốt cho việc tế tự, cầu khẩn.
Cần tránh các giờ như giờ Tốc Hỷ (nhanh nhưng không bền), giờ Không Vong (có thể gây mất mát).
Bước 4: Xem Tuổi冲 (Xung) Của Người Trong Gia Đình
Có thể bạn quan tâm: Xem Ngày Cúng Tạ Mộ: Hướng Dẫn Chi Tiết Và Ý Nghĩa Phong Tục
Đây là bước quan trọng mà nhiều người thường bỏ qua. Khi xem ngày cúng xả tang, ngày đó không được xung khắc với những người thân trực hệ trong gia đình (đặc biệt là con cái, vợ/chồng). Cần xem xét:
- Ngày xung với tuổi: Ngày đó không được xung với tuổi của người quá cố và người làm chủ tang lễ.
- Ngay xung với hướng: Cần tránh xung hướng nhà hoặc hướng bàn thờ.
Nếu không có kinh nghiệm, cách tốt nhất là ghi lại đầy đủ thông tin (giờ, ngày, tháng, năm sinh của người quá cố; họ tên, tuổi của những người để tang) và mang đến các cơ sở tâm linh uy tín hoặc các app tử vi để được tư vấn chính xác.
Các Bước Thực Hiện Nghi Lễ Xả Tang
Sau khi đã xem ngày cúng xả tang và chọn được ngày lành, gia chủ tiến hành nghi lễ theo trình tự sau:
1. Sắp xếp mâm cúng:
- Sắp xếp mâm cúng lên bàn thờ hoặc một chiếc bàn sạch sẽ ở nơi trang nghiêm.
- Sắp lễ vật theo thứ tự: Hoa quả ở giữa, hương tiền hai bên, đồ ăn chay ở phía trước.
2. Khai báo:
- Gia chủ thắp nhang, vái lạy 3 lạy rồi đọc bài văn khấn. Nội dung bài khấn cần ghi rõ họ tên, ngày sinh ngày mất của người quá cố, địa chỉ nơi sinh sống, và ý nguyện xin được làm lễ xả tang cho người thân.
- Cần thành tâm cầu xin các chư thần, gia tiên chứng giám và phù hộ độ trì cho linh hồn người đã mất được siêu thoát.
3. Tháo tang và hóa vàng:
- Sau khi đã khấn báo xong, gia chủ sẽ tháo tang (khăn tang, áo tang) của những người trong gia đình. Lưu ý, tang khăn sẽ được tháo theo thứ tự từ người lớn đến người nhỏ.
- Sau đó, tiến hành hóa tiền vàng, vàng mã (nếu có). Cần đốt cháy hoàn toàn để người âm nhận được đầy đủ.
4. Kết thúc:
- Gia chủ lạy tạ 3 lạy rồi hạ mâm cúng.
- Sau khi làm lễ xong, gia chủ có thể dùng các món chay trong mâm cúng.
Một Số Lưu Ý Quan Trọng Khi Xả Tang
- Thời gian xả tang: Tùy theo tập tục, thời gian để tang có thể là 3 năm, 49 ngày, 100 ngày, hoặc 3 năm 27 ngày. Việc xem ngày cúng xả tang thường được thực hiện vào các mốc này. Nếu gia đình làm tang không đúng theo quy tắc 3 năm (ví dụ làm tang 1 năm), thì cũng có thể xả tang sau 1 năm.
- Tâm lý: Gia chủ cần giữ tâm lý thanh thản, không nên bi lụy quá mức khi làm lễ. Nghi lễ này mang ý nghĩa vui là chính (vì người đã mất được giải thoát).
- Đồ đạc: Sau khi xả tang, tang phục và các tang vật (bài vị, lư hương…) có thể được cất đi hoặc đốt (tùy tập tục). Tuy nhiên, không nên vứt bừa bãi.
- Phong tục địa phương: Cần tham khảo ý kiến của trưởng họ hoặc người am hiểu phong tục tại địa phương để tránh sai sót, vì mỗi vùng miền có cách xem ngày và làm lễ xả tang khác nhau. Ví dụ: người miền Nam thường cúng “thất tứ khuya” (cúng vào ban đêm), nhưng khi xả tang thì làm ban ngày.
Việc xem ngày cúng xả tang là một việc hệ trọng, thể hiện sự hiếu thảo và lòng thành kính của con cháu đối với tổ tiên. Đừng quên tham khảo ý kiến chuyên gia hoặc các nguồn tài liệu uy tín để đảm bảo nghi lễ diễn ra suôn sẻ. Bạn có thể tìm thấy nhiều thông tin bổ ích về các nghi lễ tâm linh được tổng hợp chi tiết tại chuaphatanlongthanh.com.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 13, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
