Việc chuẩn bị mâm cúng Táo Quân vào ngày 23 tháng Chạp hàng năm là một nét đẹp văn hóa truyền thống của người Việt Nam. Trong đó, bộ áo giấy cúng ông bà Táo là một vật phẩm không thể thiếu, thể hiện lòng thành kính và biết ơn của gia chủ đối với các vị thần cai quản bếp núc. Tuy nhiên, nhiều người vẫn còn băn khoăn không biết áo giấy cúng ông bà Táo gồm những gì, cách chuẩn bị và ý nghĩa đằng sau từng chi tiết. Bài viết này sẽ cung cấp một hướng dẫn toàn diện, giúp bạn đọc có thể chuẩn bị một cách tươm tất và trọn vẹn nhất.
Có thể bạn quan tâm: Top 7 Mẫu Áo Dài Cho Thầy Cúng Sang Trọng, Phù Hợp Tôn Giáng
Ý Nghĩa Của Việc Cúng Áo Giấy Cho Ông Bà Táo
Trước khi đi vào chi tiết “áo giấy cúng ông bà Táo gồm những gì”, chúng ta cần hiểu rõ tại sao lại có tục lệ này. Theo truyền thống dân gian, Táo Quân (hay còn gọi là Ông Táo, Bà Táo) là những vị thần cai quản việc bếp núc trong gia đình, đồng thời là người chứng giám cho mọi việc thiện ác của gia chủ và sẽ lên thiên đình báo cáo với Ngọc Hoàng vào dịp cuối năm.
Vào ngày 23 tháng Chạp, Táo Quân sẽ cưỡi cá chép lên trời để trình bày tấu trình. Vì vậy, gia chủ sẽ làm lễ tiễn đưa các ngài. Áo giấy, mũ mão là những bộ trang phục của các vị thần. Việc chuẩn bị và đốt những bộ áo này có ý nghĩa:
- Tặng quần áo mới: Mong muốn Táo Quân có một bộ trang phục đẹp đẽ, tươm tất để lên chầu trời.
- Thể hiện lòng thành: Gia chủ mong các ngài phù hộ cho gia đình một năm mới ấm no, hạnh phúc, tránh được những điều không hay.
- Niềm tin tâm linh: Qua đó, con người gửi gắm những mong ước về một năm mới an khang, thịnh vượng.
Áo Giấy Cúng Ông Bà Táo Gồm Những Gì?
Một bộ áo giấy cúng Táo Quân thường bao gồm đầy đủ các vật phẩm sau đây. Tùy vào từng vùng miền mà cách bài trí và số lượng có thể khác nhau, nhưng nhìn chung sẽ không thể thiếu những thành phần chính sau:
1. Bộ Áo, Mũ, Giày Cho Táo Quân
Đây là phần quan trọng nhất trong bộ “áo giấy”. Theo truyền thống, Táo Quân gồm 3 vị (2 ông, 1 bà), vì vậy cần chuẩn bị 3 bộ áo mũ đầy đủ.
- Áo giấy: Thường được làm bằng giấy màu (vàng, đỏ, xanh, hồng…), có in hình thêu rồng, phượng hoặc các hoa văn truyền thống. Áo cho ông Táo thường có màu sẫm hơn (xanh dương, đỏ thẫm), còn áo cho Bà Táo thường có màu sáng hơn (hồng, vàng).
- Mũ mão: Tương ứng với mỗi bộ áo sẽ có một chiếc mũ mão đi kèm. Mũ của ông Táo thường có hình dạng oai vệ, trong khi mũ của Bà Táo có thể có kiểu cách nhẹ nhàng hơn.
- Giày dép: Đi kèm theo bộ áo mũ thường có một đôi dép giấy hoặc giày giấy.
Một số nơi có thể mua sẵn bộ áo mũ đã được gấp gọn gàng. Khi cúng, gia chủ sẽ đốt cả bộ này để Táo Quân có thể mang theo.
Có thể bạn quan tâm: Đánh Giá Chi Tiết Các Loại Áo Giấy Cúng Thần Tài: Phân Loại, Công Năng Và Lựa Chọn Tối Ưu
2. Cá Chép Giấy (Hoặc Cá Chép Sống)
Cá chép là phương tiện để Táo Quân cưỡi lên trời. Do đó, cá chép là một vật phẩm không thể thiếu trong mâm cúng.
- Cá chép giấy: Đây là loại phổ biến nhất hiện nay. Cá được làm từ giấy màu vàng hoặc các màu khác, có thể gấp hình hoặc in hình sẵn.
- Cá chép sống: Ở một số vùng, người ta vẫn giữ tục lệ mua cá chép sống để làm lễ. Sau khi cúng xong, họ sẽ mang cá ra sông, hồ thả với ý nghĩa “cá chép hóa rồng”, giúp Táo Quân lên trời.
Việc chuẩn bị bao nhiêu con cá chép cũng là một chi tiết cần lưu ý. Số lượng cá thường là 3 con (mỗi vị Táo một con) hoặc 1 con để chung.
3. Đinh Hoa (Đinh Kim Ngân)
Đinh Hoa là những que hương nhỏ, đầu có dính các mẩu giấy ngũ sắc (màu xanh, đỏ, vàng, trắng, tím). Đây là một trong những vật phẩm linh thiêng trong các mâm cúng.
- Số lượng: Thường là 5 que (tượng trưng cho Ngũ hành) hoặc 3 que (tượng trưng cho Tam tài). Đinh Hoa được cắm vào một quả bưởi hoặc một khúc cây (thường là cành hoa cúc) để tạo thành một bình hoa cúng.
- Ý nghĩa: Đinh Hoa có tác dụng “trấn” và “chiêu”, giúp cho không gian cúng thêm phần trang nghiêm, linh thiêng, xua đuổi tà khí và rước tài lộc.
4. Vàng Mã Khác
Ngoài bộ áo và cá chép, mâm cúng Táo Quân thường không thể thiếu các loại vàng mã khác như:
- Quần áo: Các bộ quần áo giấy cho các quan, lính hầu, hoặc cho các thành viên trong gia đình (nếu cúng thêm).
- Tiền vàng: Các xấp tiền vàng mã, vàng thoi, bạc nén.
- Ngựa, xe: Một số nơi cúng thêm ngựa hoặc xe cho Táo Quân đi lại.
- Đèn, hoa: Các vật dụng nhỏ bằng giấy như đèn, hoa để trang trí.
Tuy nhiên, phần lớn các gia đình hiện nay chỉ tập trung vào bộ áo, mũ, giày và cá chép là chính, kết hợp với tiền vàng.
Có thể bạn quan tâm: Top 5 Loại Áo Giấy Cúng Cuối Năm Tất Niên Của Công Ty Được Ưa Chuộng Nhất 2026
5. Các Vật Phẩm Khác Trong Mâm Cúng
Bên cạnh các vật phẩm bằng giấy, một mâm cúng Táo Quân còn phải có các lễ vật khác để dâng lên các ngài:
- Mâm cơm: Bao gồm cơm, canh, cá hoặc thịt (thường là thịt lợn, gà luộc), xôi, chè.
- Rượu, nước trà.
- Trầu cau: 3 miếng trầu têm cánh phượng.
- Hương hoa: Lọ hoa (thường là hoa cúc, hoa ly), bộ tam sên (gồm thịt lợn, trứng, tôm/cá), hoặc xôi chè.
- Bánh kẹo: Các loại bánh kẹo truyền thống.
Chi Tiết Về Số Lượng Áo Giấy Khi Chuẩn Bị
Một câu hỏi thường gặp nữa là “cúng bao nhiêu bộ áo giấy cho Táo Quân?”. Dưới đây là những hướng dẫn cụ thể:
Cúng 2 Ông, 1 Bà
Đây là cách cúng phổ biến nhất. Gia chủ sẽ chuẩn bị:
- 3 bộ áo mũ: Bao gồm 2 bộ cho hai ông Táo và 1 bộ cho một bà Táo.
- 3 con cá chép: Tượng trưng cho phương tiện của ba vị.
Cúng 3 Ông (hoặc 3 Bà)
Một số gia đình quan niệm Táo Quân là 3 vị thần nam hoặc 3 vị thần nữ, do đó chuẩn bị:
- 3 bộ áo mũ: Dành cho 3 vị nam hoặc 3 vị nữ.
- 3 con cá chép.
Cúng 5 Vị
Có thể bạn quan tâm: Đánh Giá Chi Tiết Các Mẫu Áo Dài Nam Cúng Gia Tiên: Nên Chọn Loại Nào?
Theo một số quan niệm khác, Táo Quân còn có thêm 2 vị nữa là Nam Tào và Bắc Đẩu (hai vị thần cai quản sinh tử và cung cấp lò). Khi đó mâm cúng sẽ có:
- 5 bộ áo mũ: Cho 3 vị Táo và 2 vị Nam Tào, Bắc Đẩu.
- 5 con cá chép.
Tuy nhiên, đối với hầu hết các gia đình thông thường, chỉ cần chuẩn bị 3 bộ áo và 3 con cá chép là đã đủ và đúng với phong tục tập quán.
Các Bước Thực Hiện Lễ Cúng Áo Giấy
Việc chuẩn bị áo giấy xong, bạn cần biết cách thực hiện lễ cúng một cách trang nghiêm. Dưới đây là các bước cơ bản:
- Bày mâm cúng: Mâm cúng được bày ở bàn thờ Táo Quân (thường đặt trong bếp) hoặc ở một mâm riêng ở sân nhà/gian bếp. Lễ vật được sắp xếp ngay ngắn.
- Thắp hương: Gia chủ thắp 3 nén hương, vái ba vái rồi cắm vào lư hương.
- Đọc văn khấn: Đọc bài văn khấn tiễn Táo Quân theo đúng bài đã chuẩn bị.
- Tiễn Táo Quân: Sau khi hương cháy gần hết (khoảng 1/3 nén hương), gia chủ sẽ làm lễ hóa vàng. Đây là lúc đốt bộ áo giấy, cá chép và các loại vàng mã khác.
- Hóa vàng: Khi đốt, cần để tro giấy cháy hoàn toàn, sau đó mới mang tro đi vứt ở nơi sạch sẽ, hoặc rải xuống sông.
Một Số Lưu Ý Quan Trọng Khi Chuẩn Bị Áo Giấy Cúng Táo Quân
Để đảm bảo mâm cúng được trọn vẹn và đúng phong tục, bạn cần lưu ý một số điểm sau:
- Chọn ngày giờ: Lễ cúng Táo Quân thường được tiến hành vào ngày 23 tháng Chạp (âm lịch). Tuy nhiên, không nên cúng quá muộn (sau 12 giờ trưa ngày 23) vì Táo Quân sẽ lên chầu trời. Thời gian tốt nhất là vào sáng hoặc trưa ngày 23.
- Vị trí cúng: Nên cúng ở bếp vì đây là nơi Táo Quân cai quản. Nếu nhà có bàn thờ Táo riêng thì tốt, nếu không có thể cúng ở bàn thờ gia tiên hoặc ở một mâm riêng ở bếp.
- Cá chép: Nếu dùng cá chép sống, sau khi cúng xong nên mang đi thả ở sông, hồ, không nên ăn hay vứt bừa bãi.
- Mua áo giấy: Nên chọn mua các bộ áo giấy có chất lượng tốt, in ấn rõ ràng, tránh mua các loại giấy mỏng, dễ rách. Hiện nay có rất nhiều cửa hàng bán sẵn các bộ áo giấy được thiết kế đẹp mắt, bạn có thể tìm mua dễ dàng.
- Số lượng: Tùy vào điều kiện và quan niệm của mỗi gia đình mà số lượng áo giấy, cá chép có thể khác nhau. Tuy nhiên, sự thành tâm là quan trọng nhất.
Kết Luận
Hy vọng qua bài viết này, bạn đọc đã có câu trả lời chi tiết cho câu hỏi “áo giấy cúng ông bà Táo gồm những gì”. Việc chuẩn bị các vật phẩm này không chỉ là một nghi lễ đơn thuần mà còn thể hiện sự biết ơn và mong ước về một năm mới an lành, may mắn. Dù bạn chuẩn bị bao nhiêu bộ áo, bao nhiêu con cá, thì điều quan trọng nhất vẫn là lòng thành kính và sự thành tâm của gia chủ đối với các vị thần cai quản bếp núc. Chúc bạn và gia đình có một mùa cúng Táo Quân trọn vẹn và một năm mới nhiều hạnh phúc.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 14, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
