Lễ cúng Thánh Sư là một phong tục đẹp của người Việt Nam, thể hiện sâu sắc đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” và lòng “Tôn sư trọng đạo”. Đây là nghi lễ truyền thống được tổ chức để tri ân các vị tổ sư đã khai sáng và truyền dạy nghề nghiệp cho đời sau. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu chi tiết về ý nghĩa, thời gian, lễ vật và bài văn khấn chuẩn nhất cho nghi lễ này.
Có thể bạn quan tâm: Hội Lim Thờ Cúng Ai? Nguồn Gốc, Ý Nghĩa Và Những Điều Cần Biết
Có thể bạn quan tâm: Cúng Đất Đai Vào Ngày Mùng 3: Cần Lưu Ý Điều Gì?
Nguồn gốc và ý nghĩa của lễ cúng Thánh Sư
Thánh Sư hay còn gọi là Tiên Sư, là những người có công khai sinh ra một ngành nghề, hoặc có công lao lớn trong việc truyền dạy kỹ thuật, tay nghề cho dân chúng. Trong lịch sử phát triển làng nghề Việt Nam, mỗi ngành nghề thường có một vị tổ sư được tôn thờ. Những người cùng nghề thường hợp nhau lập thành phường hội, lập miếu thờ chung hoặc mỗi gia đình đều lập bàn thờ riêng tại gia.
Nghi lễ cúng Thánh Sư không chỉ đơn thuần là một hoạt động tín ngưỡng mà còn mang ý nghĩa văn hóa sâu sắc. Đây là dịp để những người hành nghề cùng nhau tề tựu, ôn lại truyền thống, tỏ lòng biết ơn đối với các bậc tiền bối. Đồng thời, đây cũng là cơ hội để các thành viên trong ngành giao lưu, hỗ trợ lẫn nhau trong làm ăn, kinh doanh. Dù cuộc sống hiện đại có bao bộn bề, giữ gìn lễ cúng Thánh Sư vẫn là cách để nhắc nhở con cháu nhớ về cội nguồn cội rễ của ngành nghề mình đang theo đuổi.
Có thể bạn quan tâm: Gà Cúng Tân Bình: Review Chi Tiết Dịch Vụ Gà Ta Hùng Cường & Lời Khuyên Chọn Lọc
Thời gian và nghi thức cúng Thánh Sư
Thời gian cúng Thánh Sư có thể linh hoạt tùy theo tập quán từng địa phương và từng ngành nghề. Tuy nhiên, có hai thời điểm quan trọng nhất trong năm mà người hành nghề thường tổ chức lễ cúng:
- Ngày mùng 9 tháng Giêng: Đây là ngày cúng khai xuân, cầu mong một năm mới làm ăn tấn tới, gặp nhiều may mắn.
- Ngày Kỵ Nhật (ngày giỗ) của Thánh Sư: Tùy theo từng ngành mà ngày giỗ tổ khác nhau. Vào ngày này, phường hội sẽ làm lễ cúng lớn tại miếu chung, các gia đình trong phường cũng tổ chức cúng riêng tại nhà.
Ngoài ra, vào các ngày sóc (mùng 1) và vọng (rằm) hàng tháng, hoặc các ngày lễ Tết lớn, người ta cũng thường cúng Thánh Sư cùng với cúng gia tiên và Thổ Công.
Lễ vật cúng Thánh Sư
Lễ vật cúng Thánh Sư không cần quá xa hoa nhưng phải thể hiện được sự thành tâm. Tùy theo điều kiện của từng gia đình hoặc phường hội mà lễ vật có thể khác nhau, nhưng thường bao gồm:
- Mâm lễ mặn: Gà luộc, xôi, các món ăn truyền thống.
- Hoa quả: Trái cây tươi theo mùa.
- Hương hoa nước trà: Hương, hoa (hoa sen, hoa cúc), chén nước lọc sạch.
- Giấy tiền vàng mã: Các đồ mã theo tập quán.
Điều quan trọng nhất là sự thành kính của người dâng lễ. Người làm lễ cần ăn mặc chỉnh tề, giữ tâm thanh tịnh khi hành lễ.
Có thể bạn quan tâm: Cúng Đất Đai Rằm Tháng 7: Cẩm Nang Chuẩn Xác Từ A-z Cho Gia Chủ
Bài văn khấn cúng Tiên Sư mùng 9 tháng Giêng
Dưới đây là bài văn khấn cúng Tiên Sư – Thánh Sư chuẩn nhất theo văn khấn truyền thống, phù hợp để sử dụng vào ngày mùng 9 Tết hoặc các ngày cúng quan trọng khác. Bạn có thể sửa tên ngành nghề (ví dụ: Thánh Sư nghề mộc, Thánh Sư nghề y, Thánh Sư nghề kim hoàn…) cho phù hợp.
Nam mô A di Đà Phật!
Nam mô A di Đà Phật!
Nam mô A di Đà Phật!
Kính lạy:
- Chín phương trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
- Kính lạy: Hồng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
- Kính lạy: Ngài Đương Trù Tư Mệnh Táo phủ thần quân.
- Kính lạy: Các ngài Thần linh, Thổ địa cai quản trong xứ này.
Tín chủ con là: [Họ và tên của người đứng ra cúng]
Ngụ tại: [Địa chỉ đầy đủ]
Hôm nay là ngày: [Ngày] tháng [Tháng] năm [Năm] (Âm lịch)
Tín chủ con thành tâm sắm lễ, hương hoa trà quả, đốt nén tâm hương dâng lên trước án, thành tâm kính mời:
Đức Hồng Thiên Hậu Thổ Chư vị Tôn thần, ngài Bản cảnh Thành Hoàng, ngài Bản xứ Thổ Địa, ngài Bản gia Táo Quan cùng Chư vị Tôn thần.
Con kính mời ngài Thánh Sư nghề [Tên ngành nghề của bạn]
Cúi xin Chư vị Tôn thần, Thánh Sư nghề [Tên ngành nghề của bạn] thương xót tín chủ, giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù Trì tín chủ chúng con:
- Tồn gia an lạc: Gia đạo bình an.
- Công việc hanh thông: Làm ăn tấn tới.
- Người vượng: Sức khỏe dồi dào.
- Lộc tài tăng tiến: Tiền của vào nhiều.
- Tâm đạo mở mang: Sáng suốt, hiểu biết.
- Sở cầu tất ứng, sở nguyện tòng tâm: Cầu gì được nấy, mong gì thành nấy.
Chúng con cầu xin!
Nam mô A di Đà Phật!
Nam mô A di Đà Phật!
Nam mô A di Đà Phật!
Những lưu ý khi thực hiện nghi lễ
Để nghi lễ cúng Thánh Sư diễn ra trang nghiêm và đúng với truyền thống “tôn sư trọng đạo”, người thực hiện cần lưu ý một số điểm sau:
- Tâm thành là quan trọng nhất: Dù lễ vật đơn giản hay sang trọng, điều cốt lõi vẫn là lòng thành kính, biết ơn.
- Chọn ngày lành tháng tốt: Ngoài ngày mùng 9 tháng Giêng, bạn có thể tham khảo thêm để chọn ngày Kỵ nhật của tổ sư hoặc các ngày tốt trong tháng để tổ chức.
- Bài văn khấn: Cần đọc rõ ràng, trôi chảy, tập trung vào nội dung tri ân và cầu xin phù hộ. Nếu không tự tin đọc thuộc, có thể in bài văn khấn ra giấy để đọc.
- Sau khi cúng: Sau khi khấn xong, đợi hương cháy được một nửa thì hóa vàng mã và tụng kinh cầu an nếu có điều kiện.
Việc giữ gìn lễ cúng Thánh Sư không chỉ là bảo tồn một phong tục mà còn là cách để các thế hệ sau hiểu rõ hơn về truyền thống ngành nghề của gia đình và quê hương. Đây là một nét đẹp văn hóa tâm linh cần được gìn giữ và phát huy trong xã hội hiện đại.
Hy vọng những thông tin trong bài viết này đã giúp bạn hiểu rõ hơn về lễ cúng Thánh Sư và có thể chuẩn bị một nghi lễ trọn vẹn, ý nghĩa. Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về các phong tục tập quán khác, hãy truy cập chuaphatanlongthanh.com để tham khảo thêm nhiều bài viết hay và bổ ích khác.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 14, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
