Việc chuẩn bị thủ tục cúng giỗ cho ngày giỗ tổ ngành tóc là một nghi lễ quan trọng, thể hiện lòng thành kính và sự biết ơn đối với những người đã khai sáng ra nghề nghiệp. Đây không chỉ là truyền thống văn hóa mà còn là dịp để các thợ làm tóc, chủ tiệm spa, salon tọa tụ họp, trao đổi kinh nghiệm và cầu mong một năm làm ăn thuận lợi. Để giúp bạn không còn bỡ ngỡ, bài viết này sẽ cung cấp một hướng dẫn chi tiết, đầy đủ về các bước chuẩn bị và nghi thức cúng kiếng.
Có thể bạn quan tâm: Thủ Tục Chuyển Quyền Thờ Cúng Liệt Sỹ: Hướng Dẫn Chi Tiết Và Đúng Quy Định
Tổng quan về giỗ tổ ngành tóc và ý nghĩa tâm linh
Ngành tóc tại Việt Nam có một vị thế đặc biệt, không chỉ đơn thuần là cắt, gội, tạo kiểu mà còn là một phần của nghệ thuật làm đẹp. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ về nguồn gốc và ý nghĩa của ngày giỗ tổ. Đây là dịp để những người hành nghề hướng về cội nguồn, bày tỏ sự tri ân.
Nguồn gốc và lịch sử của tổ nghề tóc
Theo truyền thuyết dân gian và các tài liệu lịch sử ghi chép lại, tổ nghề tóc tại Việt Nam thường được suy tôn là chí sĩ Nguyễn Quyền. Ông là một anh hùng dân tộc, tham gia tích cực vào phong trào Duy Tân – Đông Kinh Nghĩa Thục vào đầu thế kỷ 20. Không chỉ là một nhà yêu nước, Nguyễn Quyền còn được biết đến là người đã mang những kiến thức hiện đại về nghề cắt tóc, tạo kiểu tóc phương Tây về giới thiệu và phát triển ở Việt Nam, góp phần thay đổi bộ mặt xã hội lúc bấy giờ.
Bên cạnh đó, ở một số địa phương khác, người ta cũng tôn sùng các vị tổ nghề khác dựa trên những câu chuyện truyền thuyết riêng. Tuy nhiên, đều chung một mục đích là tưởng nhớ công lao của những người đi tiên phong, đặt nền móng cho ngành nghề phát triển như ngày nay. Việc tìm hiểu kỹ lưỡng về thủ tục cúng giỗ không chỉ là làm đúng lệ làng, mà còn là cách để lưu giữ giá trị truyền thống.
Thời gian tổ chức giỗ tổ
Giỗ tổ ngành tóc hàng năm được tổ chức vào các ngày 15 và 16 tháng 3 (Âm lịch). Đây là thời điểm cố định, được những người trong ngành ghi nhớ và chuẩn bị kỹ lưỡng. Vào hai ngày này, các salon tóc, tiệm gội đầu, trung tâm làm đẹp, hay các tổ chức đoàn thể trong ngành sẽ tiến hành các hoạt động cúng kiếng long trọng.
Ngoài ra, tùy theo quy mô và tập quán ở từng vùng miền, một số nơi có thể tổ chức vào ngày khác, nhưng 15/3 vẫn là ngày chính thống và phổ biến nhất. Đây là lúc mọi người dừng lại một chút giữa bộn bề công việc để tịnh tâm, chuẩn bị cho thủ tục cúng giỗ chu toàn.
Ý nghĩa của việc cúng giỗ tổ trong ngành tóc
Lễ cúng giỗ tổ mang một ý nghĩa tâm linh và văn hóa sâu sắc:
- Tưởng nhớ công ơn: Đây là cơ hội để những người làm nghề báo cáo công việc đã làm, thành tựu đạt được và khó khăn đã vượt qua trong năm qua lên tổ nghề. Qua đó, thể hiện lòng biết ơn sâu sắc đối với cha ông.
- Cầu mong may mắn: Sau khi báo cáo, mọi người sẽ cầu xin tổ nghề phù hộ cho một năm mới làm ăn tấn tới, buôn may bán đắt, khách hàng đông đúc, tay nghề ngày càng lên tay.
- Gắn kết cộng đồng: Ngày giỗ tổ là dịp để các thợ làm tóc, chủ tiệm, nhà đào tạo gặp gỡ, giao lưu. Đây là không gian để trao đổi kinh nghiệm, học hỏi kỹ thuật mới, thắt chặt tình cảm đồng nghiệp trong ngành.
Chính vì những lý do đó, việc nắm vững thủ tục cúng giỗ là điều không thể thiếu đối với bất kỳ ai làm trong ngành tóc.
Có thể bạn quan tâm: Thủ Tục Chuyển Hồ Sơ Thờ Cúng Liệt Sỹ: Hướng Dẫn Chi Tiết Và Đầy Đủ
Câu chuyện truyền thuyết về thầy Địa lý Tả Ao và ngày giỗ tổ
Xoay quanh việc hình thành ngày giỗ tổ ngành tóc có rất nhiều câu chuyện khác nhau, nhưng được nhiều người tin tưởng và truyền miệng nhất phải kể đến truyền thuyết về thầy Địa lý Tả Ao.
Câu chuyện diễn ra tại làng Đồng Lầm (có tài liệu ghi là làng Đọi Tam), trong một buổi trưa khi các cụ ông trong làng đang ngồi trò chuyện. Họ lo lắng vì làng mình tuy có nhiều nghề nhưng chủ yếu là nghề của phụ nữ, không biết sau này trai tráng trong làng sẽ lấy gì mà làm ăn.
Lúc đó, có một vị khách lạ đi ngang qua, nghe được câu chuyện bèn hỏi các cụ thích công việc như thế nào. Một cụ ông đáp: “Chúng tôi thích công việc mà khi khách đến, mình bảo sao thì họ phải làm vậy, không được cãi lại.” Vị khách cười lớn và nói: “Có gì khó đâu, đó là nghề ‘vít đầu vít cổ thiên hạ’, tức là nghề thợ cạo.”
Sau này, khi làng có nhiều thay đổi, người ta mới biết vị khách lạ năm nào chính là thầy Địa lý Tả Ao, một vị thần đồng về phong thủy. Để tưởng nhớ công lao của cụ và có một ngày cho người làm tóc sau này cúng tổ, người ta đã chọn ngày 15/3 và 16/3. Câu chuyện này đã in sâu vào tâm thức người làm nghề, trở thành một phần không thể thiếu trong văn hóa ứng xử của thủ tục cúng giỗ ngày nay.
Có thể bạn quan tâm: Thời Gian Cúng Đầu Năm Tốt Nhất: Cẩm Nang Chi Tiết Cho Năm Mới An Lành
Các bước tiến hành chuẩn bị mâm cúng chi tiết
Việc chuẩn bị mâm cúng là khâu quan trọng nhất trong thủ tục cúng giỗ. Mâm cúng không cần quá xa hoa, nhưng phải tươm tất, sạch sẽ và thể hiện được sự thành tâm. Dưới đây là các đồ cần chuẩn bị:
Vật phẩm không thể thiếu trên mâm cúng
- Hoa tươi: Nên dùng hoa cúc vàng, cắm vào bình gọn gàng, tươi tắn.
- Nhang đèn: Nhang (nhang vòng hoặc nhang que), đèn cây (dùng 1 hoặc 2 cây tùy ý).
- Gạo, muối: Gạo trắng và muối hũ, dùng để “chia lộc” cho âm linh.
- Trà rượu: Trà khô (có thể pha sẵn hoặc để khô), rượu trắng.
- Thuốc lá: (Nếu theo tục cũ) hoặc bỏ qua nếu không có thói quen.
Các món ẩm thực dâng cúng
- Cháo trắng: Món ăn truyền thống không thể thiếu, tượng trưng cho sự thanh đạm.
- Chè đậu trắng: Một món ngọt đặc trưng trong cúng giỗ.
- Xôi gấc: Màu đỏ tượng trưng cho sự may mắn, tài lộc.
- Bánh kẹo các loại: Bánh ngọt, bánh ú, kẹo bánh đơn giản.
- Mâm trái cây: Chọn các loại quả tươi ngon, đẹp mắt.
- Heo quay/Gà luộc: Tùy điều kiện, có thể cúng nguyên con hoặc chặt bày ra đĩa.
Lưu ý: Mâm cúng nên được sắp xếp cân đối, đẹp mắt. Điều này thể hiện sự chu đáo của người làm thủ tục cúng giỗ.
Có thể bạn quan tâm: Thời Gian Cúng Ngày Vía Thần Tài: Những Điều Cần Biết Để Đón Tài Lộc
Quy trình thực hiện nghi lễ cúng giỗ tổ
Sau khi đã chuẩn bị xong mâm cúng, bạn cần tiến hành các bước theo trình tự sau đây để đảm bảo đúng nghi lễ:
- Dọn dẹp không gian: Vệ sinh khu vực cúng (tại tiệm hoặc ở nhà) sạch sẽ, ngăn nắp. Bàn cúng phải được lau chùi kỹ lưỡng.
- Bày biện mâm cúng: Sắp xếp các đồ cúng lên bàn một cách trật tự, đẹp mắt. Hoa ở giữa, đèn hai bên, trà rượu và đồ ăn ở phía trước.
- Chuẩn bị trang phục: Người cúng và những người tham gia phải mặc trang phục chỉnh tề, lịch sự. Tinh thần phải thành tâm, nghiêm túc.
- Thắp nhang và khấn: Đốt nhang, cắm vào lư hương. Sau đó, đọc bài văn khấn hoặc những lời khấn bái thành kính lên tổ nghề.
- Vái lạy: Sau khi đọc xong bài khấn, mọi người cùng vái lạy tổ nghề (thường là 3 lạy). Sau đó, từng người tiến hành thắp nhang.
- Hóa vàng và kết thúc: Chờ cho nhang cháy được khoảng một nửa hoặc tàn hẳn, sau đó tiến hành hóa vàng mã (nếu có), rồi hạ mâm cúng và chia lộc.
Sau khi hoàn thành thủ tục cúng giỗ, mọi người có thể tổ chức các hoạt động vui chơi, giao lưu, trao đổi kinh nghiệm làm nghề. Đây cũng là lúc các thợ tóc lâu năm lì xì cho các bạn trẻ mới vào nghề để động viên tinh thần.
Những ai cần tham gia cúng giỗ tổ ngành tóc?
Ngày giỗ tổ không chỉ dành cho riêng ai mà là của toàn thể những người làm trong ngành làm đẹp, đặc biệt là:
- Đội ngũ thợ làm tóc chuyên nghiệp: Đây là đối tượng chính, không thể vắng mặt.
- Chủ tiệm Salon, Spa: Người đứng đầu cần tổ chức cho nhân viên tham gia đầy đủ.
- Người làm trong lĩnh vực trang điểm (Makeup): Vì đây cũng là một nhánh của ngành làm đẹp.
- Các trung tâm đào tạo nghề tóc: Các cơ sở giáo dục thường tổ chức cho học viên tham gia để giáo dục truyền thống.
Việc tham gia đầy đủ thủ tục cúng giỗ không chỉ là nghĩa vụ mà còn là cách để bạn thể hiện sự chuyên nghiệp và lòng biết ơn.
Lời kết
Trên đây là toàn bộ thông tin chi tiết về thủ tục cúng giỗ ngành tóc mà chuaphatanlongthanh.com muốn chia sẻ đến bạn. Hy vọng những kiến thức này sẽ giúp bạn có sự chuẩn bị tốt nhất cho ngày giỗ tổ sắp tới. Đây là một hoạt động văn hóa đẹp, cần được duy trì và phát huy trong cộng đồng những người làm nghề tóc. Hãy luôn thành tâm và ghi nhớ công ơn tổ nghiệp để con đường sự nghiệp ngày càng rộng mở.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 14, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
