Lễ cúng giao thừa và các nghi lễ cúng tế đầu năm mới luôn là một phần không thể thiếu trong văn hóa tâm linh của người Việt. Đây không chỉ là phong tục truyền thống mà còn là cách thể hiện lòng thành kính, biết ơn đối với các đấng thần linh, tổ tiên và cầu mong những điều tốt đẹp cho một năm mới an khang, thịnh vượng. Tuy nhiên, không phải ai cũng nắm rõ từng bước chuẩn bị cũng như nội dung bài văn khấn chuẩn xác cho từng nghi lễ. Để giúp bạn đọc có thể dễ dàng thực hiện các nghi lễ một cách trọn vẹn, bài viết này sẽ cung cấp một cách chi tiết và đầy đủ nhất về các bài văn khấn cúng tế Xuân cũng như những lưu ý quan trọng trong nghi thức.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chuẩn Bị Văn Cúng Lễ Tắt Hương Cho Năm 2026
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chuẩn Bị Mâm Lễ Cúng Thần Linh Và Bài Văn Khấn Chi Tiết
Những nghi lễ cúng tế quan trọng trong ngày Tết
Vào dịp Tết Nguyên Đán, các gia đình sẽ phải chuẩn bị nhiều mâm cúng khác nhau, từ lễ cúng giao thừa, cúng thần linh, tổ tiên cho đến lễ tạ cuối năm. Mỗi một nghi lễ đều có ý nghĩa riêng và cần được chuẩn bị chu đáo. Dưới đây là tóm tắt các nghi lễ chính mà bạn cần nhớ:
- Lễ cúng giao thừa ngoài trời: Đây là nghi lễ quan trọng nhất, diễn ra vào khoảnh khắc giao thừa để tiễn đưa năm cũ và đón chào năm mới. Lễ vật thường bao gồm bánh chưng, hoa quả, trầu cau, vàng mã và đặc biệt là bài văn khấn để trình tấu với các vị thần linh.
- Lễ cúng giao thừa trong nhà: Sau khi cúng ngoài trời, gia chủ sẽ làm lễ cúng gia tiên để mời các cụ về sum vầy cùng con cháu đón năm mới. Mâm cúng thường là các món ăn truyền thống của gia đình.
- Lễ cúng thần linh, thổ địa (Mùng 1): Vào ngày mùng 1 Tết, các gia đình thường làm lễ cúng thần linh, thổ địa để cầu mong một năm mới bình an, làm ăn tấn tới. Lễ vật bao gồm hương hoa, trà quả và các món ăn mặn hoặc chay tùy theo tập tục.
- Lễ cúng tổ tiên (Mùng 1): Đây là nghi lễ không thể thiếu để tưởng nhớ công ơn của tổ tiên, mời các cụ về hưởng lộc đầu năm.
- Lễ tạ cuối năm (Mùng 3): Vào ngày mùng 3, gia chủ làm lễ tạ thần linh và tổ tiên đã phù hộ cho gia đình trong một năm qua, đồng thời tiễn các cụ trở về âm giới sau khi đã sum vầy.
Việc chuẩn bị các mâm cúng này không chỉ thể hiện sự thành tâm mà còn giúp không khí gia đình thêm ấm cúng và linh thiêng. Để hiểu rõ hơn về từng nghi lễ, chúng ta hãy cùng đi vào chi tiết từng bài văn khấn.
Có thể bạn quan tâm: Cúng Quả Vú Sữa Cho Quan Âm: Giải Đáp Chi Tiết Và Những Lưu Ý Tâm Linh Quan Trọng
Văn khấn Lễ giao thừa ngoài trời
Lễ cúng giao thừa ngoài trời là nghi lễ đầu tiên trong năm mới, diễn ra vào khoảnh khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới. Mâm cúng thường được bày ở sân hoặc trước cửa nhà, hướng ra ngoài trời. Dưới đây là bài văn khấn chi tiết:
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Kính lạy:
- Đức Đương lai hạ sinh Di Lặc Tôn Phật
- Hoàng Thiên, Hậu Thổ, chư vị Tôn Thần.
- Ngài Cựu Niên Ngụy Vương Hành Khiển; Mộc Tinh chí đức tôn thần, Tiêu Tào phán quan năm Canh Dần.
- Đương niên Trịnh Vương hành khiển, Thạch Tinh chi thần, Liễu Tào phán quan năm Tân Mão.
- Các Ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Long mạch, Táo Quân, chư vị tôn thần.
Nay là phút giao thừa năm Canh Dần sang Tân Mão.
Chúng con là……………..
Ngụ tại ………………….
Phút thiêng giao thừa vừa tới, năm cũ qua đi, đón mừng năm mới, tam dương khai thái, vạn tượng canh tân. Nay Ngài Thái Tuế tôn thần trên vâng lệnh Thượng Đế giám sát vạn dân, dưới bảo hộ sinh linh tảo trừ yêu nghiệt. Quan cũ về triều đế khuyết, lưu phúc lưu ân. Quan mới xuống thay, thể đức hiếu sinh, ban tài tiếp lộc. Nhân buổi tân xuân, tín chủ chúng con thành tâm sửa biện hương hoa phẩm vật, nghi lễ cung trần, dâng lên trước án. Cúng dâng Phật Thánh, dâng hiến Tôn Thần, đốt nén tâm hương, dốc lòng bái thỉnh.
Chúng con kính mời: Ngài Cựu niên Đương cai, Ngài Tân niên Đương cai Thái Tuế Chí đức Tôn thần, Ngài Bản cảnh Thành Hoàng, Chư vị Đại Vương, Ngài Bản xứ Thần Linh Thổ Địa, Phúc Đức Chính Thần, các Ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Long mạch Tài Thần, các Bản gia Táo Quân và chư vị Thần Linh cai quản ở trong xứ này. Cúi xin giáng lâm trước án thụ hưởng lễ vật.
Nguyện cho tín chủ: Minh niên khang thái, trú dạ cát tường. Thời thời được chữ bình an, gia đạo hưng long thịnh vượng.
Giải tấm lòng thành, cúi xin chứng giám.
Cẩn cáo.
Lưu ý: Ngoài việc đứng trước bàn thờ (ngoài sân) khấn nguyện theo nội dung trên, quý vị sau khi cúng nên hóa bản văn khấn ngay rồi tưới một ít rượu cúng lên để gửi đến Ngài Đượng niên hành khiển. Vì khi ấy trên trời đang nhộn nhịp gấp gáp diễn ra các cuộc bàn giao, nên có thể các Ngài không kịp nghe lời tâu bày thỉnh nguyện, nếu quý vị hóa văn bản này tức là đã kịp gửi văn bản thì sau Tết, rảnh rang, các viên thư ký và bộ phận văn thư sẽ trình lên Ngài Đương niên.
Lễ ngoài trời (hoặc trong nhà hướng ra ngoài trời trên lan can, cửa sổ), gồm: Oản quả, bánh kẹo, mứt Tết tùy tâm, bánh chưng một đôi, trầu cau, thuốc lá, nước trà.
Lễ mặn thì dùng: Đĩa xôi, thịt lợn (hoặc gà), 3 chén rượu, 1000 vàng hoa đỏ, sớ điệp (nếu có), tiền vàng.
Có thể bạn quan tâm: Tám Món Cúng Dường Cho Tăng Già: Cẩm Nang Phúc Đức Cho Đời Này Và Kiếp Sau
Văn khấn Lễ giao thừa trong nhà
Sau khi cúng xong ngoài trời, gia chủ sẽ làm lễ cúng giao thừa trong nhà để mời tổ tiên về cùng sum vầy. Mâm cúng thường được bày biện tươm tất trên bàn thờ gia tiên với các món ăn truyền thống như bánh chưng, gà luộc, xôi, giò, cùng với hoa quả, trà, rượu.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Kính lạy:
- Đức Đương Lai hạ sinh Di Lặc Tôn Phật
- Hoàng Thiên, Hậu Thổ chư vị tôn Thần.
- Long Mạch, Táo Quân, chư vị Tôn Thần.
- Các cụ Tổ Tiên nội, ngoại chư vị tiên linh.
Nay phút giao thừa năm Tân Mão,
Chúng con là………………………
Ngụ tại………………………………………
Phút giao thừa vừa tới, nay theo vận luật, tống cựu nghênh tân, giờ Tý đầu Xuân, đón mừng Nguyên Đán, tín chủ chúng con thành tâm, sửa biện hương hoa phẩm vật, nghi lễ cung trần, dâng lên trước án, cúng dâng Phật Thánh, dâng hiến Tôn Thần, tiến cúng Tổ Tiên, đốt nén tâm hương dốc lòng bái thỉnh.
Chúng con xin kính mời:
Ngài Bản Cảnh Thành Hoàng chư vị Đại Vương, Ngài Bản xứ Thần Linh Thổ Địa, Phúc Đức Chính Thần, các Ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Long Mạch Tài Thần, các Ngài Bản gia Táo Quân và chư vị Thần Linh cai quản ở trong xứ này. Cúi xin giáng lâm trước án thụ hưởng lễ vật. Con lại kính mời các cụ tiên linh Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ Tỷ, Bá thúc huynh đệ, Cô di tỷ muội, nội ngoại tộc chư vị hương linh cúi xin giáng về linh sàng hâm hưởng lễ vật.
Tín chủ lại kính mời các vị vong linh Tiền chủ, Hậu chủ, y thảo phụ mộc ở trong đất này. Nhân tiết giao thừa, giáng lâm trước án chiêm ngưỡng tân xuân, thụ hưởng lễ vật.
Nguyện cho tín chủ: Minh niên khang thái, trú dạ cát tường. Thời thời được chữ bình an, gia đạo hưng long thịnh vượng.
Giải tấm lòng thành cúi xin chứng giám.
Cẩn cáo.
Văn khấn Thần linh trong nhà (Mùng 1)
Vào ngày mùng 1 Tết, sau khi đã làm lễ cúng giao thừa, các gia đình sẽ làm lễ cúng thần linh, thổ địa để cầu mong một năm mới bình an, làm ăn tấn tới. Lễ cúng này có thể là mâm cúng chay hoặc mặn, tùy theo phong tục từng địa phương.
Nam Mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Kính lạy:
- Đức Đương Lai hạ sinh Di Lặc Tôn Phật.
- Phật Trời, Hoàng Thiên Hậu Thổ.
- Chư vị Tôn Thần.
Hôm nay là ngày mồng 1 tháng Giêng, nhằm ngày Tết Nguyên Đán đầu xuân, giải trừ gió đông lạnh lẽo, hung nghiệt tiêu tan, đón mừng Nguyên Đán xuân thiên, mưa móc thấm nhuần, muôn vật tưng bừng đổi mới. Nơi nơi lễ tiết, chốn chốn tường trình.
Tín chủ con là …………………………..
Ngụ tại ……………………………………….
Nhân tiết minh niên sắm sửa hương hoa, cơm canh lễ vật bày ra trước án, dâng cúng Thiên Địa Tôn Thần. Thiết nghĩ Tôn Thần hào khí sáng loà, ân đức rộng lớn. Ngôi cao vạn trượng uy nghi, vị chính mười phương biến hiện. Lòng thành vừa khởi, Tôn Đức cảm thông. Cúi xin giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành thụ hưởng lễ vật. Nguyện cho chúng con mọi người hoan hỷ vinh xương, con cháu cát tường khang kiện. Mong ơn Đương Cảnh Thành Hoàng, đội đức Tôn Thần Bản xứ. Hộ trì tín chủ, gia lộc gia ân, xá quá trừ tai. Đầu năm chí giữa, nửa năm chí cuối, sự nghiệp hanh thông, sở cầu như ý.
Dãi tấm lòng thành cúi xin chứng giám.
Cẩn cáo.
Văn khấn Tổ tiên ngày mùng 1 Tết
Lễ cúng tổ tiên vào ngày mùng 1 Tết là nghi lễ thiêng liêng nhất để tưởng nhớ công ơn sinh thành của các bậc tiền nhân. Mâm cúng thường được bày biện trang trọng trên bàn thờ với các món ăn mà người đã khuất thích, cùng với hoa quả, trà, rượu.
Nam Mô A Di Đà Phật!
Kính lạy:
- Đức Đương Lai hạ sinh Di Lặc Tôn Phật.
- Các cụ Tổ Khảo, Tổ Tỷ, Bá thúc huynh đệ, Cô di tỷ muội, đường thượng tiên linh các hương hồn nội tộc, ngoại tộc.
Nay theo Tuế luật, Âm Dương vận hành tới tuần Nguyên Đán, mồng Một đầu xuân mưa móc thấm nhuần, đón mừng năm mới. Con cháu tưởng niệm ân đức Tổ Tiên, như trời cao biển rộng, khôn đem tấc cỏ báo ba xuân. Do đó chúng con cùng toàn thể con cháu trong nhà sửa sang lễ vật, oản quả hương hoa kính dâng lên trước án.
Kính mời các cụ Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ Tỷ, Bá thúc đệ huynh, Cô di tỷ muội, nam nữ tử tôn nội ngoại. Cúi xin thương xót con cháu, linh thiêng giáng về linh sàng, hâm hưởng lễ vật. Phù hộ độ trì cho con cháu năm mới an khang, mọi bề thuận lợi, sự nghiệp hanh thông. Bốn mùa không hạn ách nào xâm, tám tiết có điềm lành tiếp ứng. Tín chủ lại mời: các vị vong linh, tiền chủ, hậu chủ ở trong đất này cùng về hâm hưởng.
Giải tấm lòng thành cúi xin chứng giám.
Cẩn cáo.
Văn khấn Lễ tạ năm mới (Mùng 3) – Hóa vàng
Lễ tạ năm mới (hay còn gọi là hóa vàng) được tiến hành vào ngày mùng 3 Tết. Đây là nghi lễ để cảm tạ thần linh, tổ tiên đã phù hộ cho gia đình trong năm qua và tiễn các cụ trở về âm giới sau khi đã hưởng lộc Tết. Mâm cúng thường bao gồm các món ăn như xôi, gà, canh măng, cùng với vàng mã.
Nam Mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Kính lạy:
- Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn Thần.
- Ngài Đương niên, Ngài Bản Cảnh Thành Hoàng.
- Các Ngài Thổ Địa, Táo Quân, Long Mạch Tôn thần.
- Các Tổ Khảo, Tổ Tỷ, nội ngoại tiên linh.
Hôm nay là ngày mồng Ba tháng Giêng năm Tân Mão
Tín chủ chúng con ……………………..
Ngụ tại ……………………………………
Thành tâm sửa biện hương hoa phẩm vật, phù tửu lễ nghi, cúng dâng trước án. Kính cẩn thưa trình: Tiệc xuân đã mãn, Nguyên Đán đã qua, nay xin thiêu hóa kim ngân, lễ tạ Tôn Thần, rước tiễn tiên linh trở về Âm giới. Kính xin: lưu phúc lưu ân, phù hộ độ trì, dương cơ âm mộ, mọi chỗ tốt lành. Cháu con được chữ bình an, gia đạo hưng long thịnh vượng. Lòng thành kính cẩn, lễ bạc tiến dâng, lượng cả xét soi, cúi xin chứng giám.
Cẩn cáo.
Hy vọng rằng với những thông tin chi tiết về các bài văn khấn và nghi lễ cúng tế ngày Tết được chia sẻ trên đây, bạn đọc đã có thể chuẩn bị một cái Tết trọn vẹn, ấm cúng và đúng với truyền thống dân tộc. Những bài văn khấn này không chỉ là lời cầu nguyện mà còn là tấm lòng thành kính của con cháu hướng về tổ tiên và các đấng thần linh. Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về các chủ đề văn hóa, đời sống hay những kiến thức tổng hợp khác, hãy truy cập website chuaphatanlongthanh.com để cập nhật những bài viết mới nhất và bổ ích nhất.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 14, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
