Tết Nguyên Đán là dịp lễ quan trọng nhất trong năm của người Việt, kéo dài từ mùng 1 đến hết tháng Giêng. Trong đó, mỗi ngày mùng Tết đều có những phong tục, nghi lễ riêng biệt. Vậy bạn có biết bài cúng ngày mùng 7 tết có ý nghĩa như thế nào không? Đây là ngày tưởng nhớ các vị thần linh đã phù hộ cho gia đình một năm thuận lợi. Dưới đây là bài viết chi tiết giúp bạn hiểu rõ hơn về nguồn gốc, ý nghĩa cũng như bài văn khấn chuẩn nhất.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Cúng Mùng 1 Hàng Tháng: Lễ Vật Và Bài Văn Khấn Chuẩn Nhất
Tìm hiểu ý nghĩa của ngày mùng 7 Tết
Theo quan niệm dân gian, từ mùng 1 đến mùng 10 Tết Âm lịch mỗi ngày đều ứng với một loài vật. Cụ thể, mùng 1 là ngày Tết Nguyên Đán, mùng 2 là ngày Tết Đế Đa (Tết Hành Khiển), mùng 3 là Tết Tam Nương (Tết Ba Cô), mùng 4 là Tết Tứ Tượng (Tết Bốn Phàm), mùng 5 là Tết Ngũ Phàm (Tết Năm Bần), mùng 6 là Tết Lục Cầm (Tết Sáu Con Vật), mùng 7 là Tết Thất Tinh (Tết Bảy Ngôi Sao).
Nguồn gốc của Tết Thất Tinh (mùng 7 Tết)
Tết Thất Tinh hay còn gọi là “Tết của Bảy Ngôi Sao” bao gồm: Nhật, Nguyệt, Mộc, Hỏa, Thổ, Kim, Thủy. Đây là 7 vì sao biểu tượng cho các vị thần linh cai quản trời đất. Theo tích xưa, vào ngày này các vị thần sẽ xuống trần gian để kiểm tra việc cúng bái, thờ phụng của con người. Vì vậy, đây là ngày rất quan trọng để con cháu thể hiện lòng thành kính.
Ngoài ra, trong dân gian còn có tích kể rằng mùng 7 Tết là ngày “Tiết Thanh Minh” của mùa Xuân. Đây là thời điểm trời đất giao hòa, âm dương cân bằng. Vì thế, việc cúng bái vào ngày này sẽ giúp gia chủ đón nhận được năng lượng tích cực từ vũ trụ.
Vai trò của bài cúng ngày mùng 7 Tết trong văn hóa Việt
Bài cúng ngày mùng 7 tết không chỉ là nghi lễ mang tính hình thức mà còn chứa đựng những giá trị văn hóa sâu sắc:
- Thể hiện lòng biết ơn: Đây là dịp để gia chủ tạ ơn các vị thần linh, tổ tiên đã phù hộ cho gia đình một năm an khang, thịnh vượng.
- Cầu mong may mắn: Qua nghi lễ cúng bái, người Việt cầu xin một năm mới với nhiều tài lộc, sức khỏe và bình an.
- Gìn giữ truyền thống: Việc chuẩn bị mâm cúng và đọc bài văn khấn giúp thế hệ sau hiểu rõ hơn về phong tục tập quán của cha ông.
- Tạo không khí gia đình: Đây là dịp để các thành viên trong gia đình quây quần, cùng nhau chuẩn bị mâm cơm cúng và chia sẻ những câu chuyện ngày Tết.
Chuẩn bị mâm cúng ngày mùng 7 Tết
Mâm cúng ngày mùng 7 Tết không cần quá linh đình như mùng 1 hay mùng 2, nhưng phải đảm bảo sự tươm tất và thành tâm. Tùy vào điều kiện mỗi gia đình có thể chuẩn bị mâm cúng mặn hoặc chay.
Mâm cúng mặn
Mâm cúng mặn thường bao gồm:
- Ngũ quả: Chùm quả có 5 loại quả khác nhau (chuối, bưởi, cam, táo, nho…) tượng trưng cho ngũ hành.
- Heo quay hoặc gà luộc: Một con heo quay nhỏ hoặc con gà trống luộc nguyên con.
- Xôi: Xôi gấc, xôi đỗ xanh hoặc xôi trắng.
- Chè: Chè đậu xanh, chè trôi nước.
- Bánh chưng/bánh tét: Một cặp bánh chưng hoặc bánh tét.
- Rượu, trà: 1 bình trà nóng, 1 ly rượu trắng.
- Hoa quả: Mâm hoa quả tươi (cam, bưởi, táo, nho…).
- Nhang đèn: 1 lư hương, 2 ngọn nến, 3 ly nước sạch, 1 đĩa muối gạo.
Mâm cúng chay
Có thể bạn quan tâm: Bài Cúng Ngày Chạp Mã: Ý Nghĩa, Văn Khấn Chuẩn Và Những Lưu Ý Quan Trọng
Đối với gia đình ăn chay hoặc cúng theo phong cách Phật giáo, mâm cúng có thể bao gồm:
- Ngũ quả: Tương tự như mâm cúng mặn.
- Xôi chè: Xôi gấc, chè trôi nước.
- Bánh kẹo: Các loại bánh kẹo chay.
- Rau củ quả: Mâm rau củ quả tươi được trang trí đẹp mắt.
- Nhang đèn: Tương tự như mâm cúng mặn.
Lưu ý quan trọng: Gia chủ nên chọn hoa tươi, không dùng hoa héo úa. Nên chọn hoa cúc, hoa lay ơn, hoa đồng tiền… để cúng.
Bài cúng ngày mùng 7 Tết chuẩn nhất
Dưới đây là bài cúng ngày mùng 7 tết được tổng hợp từ các nguồn uy tín, bạn có thể tham khảo và sửa đổi cho phù hợp với gia đình mình.
Bài văn khấn gia tiên (mùng 7 Tết)
Nam mô A di Đà Phật! (3 lần)
Kính lạy:
- Hoàng thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần
- Ngài Bản cảnh Thành Hoàng, các Ngài Ngũ phương, Ngũ hổ, Long mạch, Táo quân, chư vị thần linh
- Tiên tổ họ (họ nhà mình)…
Hôm nay là ngày… tháng… năm…
Tín chủ con là:…
Ngụ tại:…Thành tâm sắm sửa hương hoa phẩm vật, trà quả và các thứ cúng dâng, bày ra trước án để tạ ơn các vị thần linh và tiên tổ.
Kính cáo:
- Hoàng thiên Hậu Thổ
- Chư vị Tôn thần
- Ngài Bản cảnh Thành Hoàng
- Tiên tổ họ…
Cúi xin:
- Chư vị Tôn thần chứng minh, phù hộ độ trì cho gia đình con được mạnh khỏe, làm ăn phát đạt, gia đình hòa thuận, con cháu ngoan ngoãn.
- Tiên tổ họ… phù hộ cho con cháu được bình an, học hành tấn tới, công danh tấn phát.
Chúng con kính mời:
- Các cụ Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ Tỷ, Bá thúc huynh đệ, cô di tỷ muội, nam nữ tân khai, đến thọ hưởng lễ vật.
Nguyện xin:
- Chư vị Tôn thần, tiên tổ phù hộ độ trì cho gia đình con được an khang thịnh vượng, vạn sự như ý.
Cháu con cúi đầu tạ lễ!
Nam mô A di Đà Phật! (3 lần)
Bài văn khấn Thần Linh (mùng 7 Tết)
Nam mô A di Đà Phật! (3 lần)
Kính lạy:
- Hoàng thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần
- Ngài Bản cảnh Thành Hoàng
- Các ngài Ngũ phương, Ngũ hổ, Long mạch, Táo quân, chư vị thần linh
Hôm nay là ngày… tháng… năm…
Tín chủ con là:…
Ngụ tại:…Thành tâm sắm sửa hương hoa phẩm vật, trà quả và các thứ cúng dâng, bày ra trước án để tạ ơn các vị thần linh.
Kính cáo:
- Hoàng thiên Hậu Thổ
- Chư vị Tôn thần
- Ngài Bản cảnh Thành Hoàng
Cúi xin:
- Chư vị Tôn thần chứng minh, phù hộ độ trì cho gia đình con được mạnh khỏe, làm ăn phát đạt, gia đình hòa thuận, con cháu ngoan ngoãn.
Chúng con kính mời:
- Các cụ Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ Tỷ, Bá thúc huynh đệ, cô di tỷ muội, nam nữ tân khai, đến thọ hưởng lễ vật.
Nguyện xin:
- Chư vị Tôn thần, tiên tổ phù hộ độ trì cho gia đình con được an khang thịnh vượng, vạn sự như ý.
Cháu con cúi đầu tạ lễ!
Nam mô A di Đà Phật! (3 lần)
Hướng dẫn cách cúng ngày mùng 7 Tết
Để nghi lễ cúng bái được trọn vẹn, bạn cần lưu ý một số điểm sau:
Thời gian cúng
Thời gian cúng tốt nhất là vào buổi sáng, khoảng từ 6h – 9h. Đây là lúc dương khí thịnh, các vị thần linh dễ chứng giám cho lòng thành của gia chủ. Tránh cúng vào buổi tối vì theo quan niệm dân gian, đây là thời điểm âm khí mạnh, không phù hợp cho việc cúng tế.
Cách sắp xếp bàn cúng
Bàn cúng cần được sắp xếp ngay ngắn, sạch sẽ. Mâm cúng nên đặt ở vị trí trang trọng, có thể là bàn thờ gia tiên hoặc bàn cúng thần linh. Gia chủ cần lưu ý:
Có thể bạn quan tâm: Bài Cúng Ngoài Mộ Mời Về Ăn Tết: Văn Khấn Chi Tiết & Nét Văn Hóa Tâm Linh Đầu Xuân
- Đặt mâm cúng hướng ra ngoài cửa chính (hướng ra trời đất).
- Không đặt mâm cúng ở nơi ẩm thấp, bừa bộn.
- Nên thắp nến/hương trước khi đặt mâm cúng.
Cách đọc bài cúng
Khi đọc bài cúng ngày mùng 7 tết, gia chủ cần:
- Đọc to, rõ ràng, không vội vã.
- Đọc với tâm thế thành kính, trang nghiêm.
- Nên đọc thuộc lòng hoặc in bài cúng ra giấy để đọc.
- Sau khi đọc xong, vái 3 vái rồi thắp hương.
Một số lưu ý khi cúng ngày mùng 7 Tết
Bên cạnh việc chuẩn bị mâm cúng và bài khấn, bạn cũng cần lưu ý một số điểm sau để nghi lễ được trọn vẹn:
Về trang phục
Gia chủ nên mặc trang phục chỉnh tề, lịch sự, không mặc đồ ngắn, hở hang khi cúng. Nên chọn trang phục có màu sắc nhã nhặn, tránh màu quá sặc sỡ.
Về hành vi
Trong khi cúng, cần giữ thái độ trang nghiêm, không nói chuyện riêng, không cười đùa lớn tiếng. Tránh để trẻ con nô đùa quanh bàn cúng.
Về bài vị
Nếu gia đình có bàn thờ gia tiên, cần lau dọn bàn thờ sạch sẽ trước khi cúng. Nên thay nước, thay hoa tươi, lau dọn bát hương.
Về phần cơm cúng
Sau khi cúng xong, gia chủ có thể hóa vàng và thụ lộc. Không nên để thức ăn cúng quá lâu, nên dọn dẹp sau khi hương cháy gần hết.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Bài Cúng Động Thổ Khi Mượn Tuổi Làm Nhà Đầy Đủ Và Chi Tiết Nhất
Một số câu hỏi thường gặp về cúng mùng 7 Tết
Có bắt buộc phải cúng mùng 7 Tết không?
Không bắt buộc. Tuy nhiên, theo truyền thống văn hóa Việt Nam, đây là phong tục tốt đẹp thể hiện lòng thành kính với thần linh và tổ tiên. Gia đình nào muốn giữ gìn phong tục thì nên làm.
Nếu không cúng mặn được thì sao?
Bạn có thể cúng chay thay thế. Điều quan trọng nhất là lòng thành, không phải là sự xa hoa, phô trương.
Có thể cúng buổi chiều được không?
Thời gian tốt nhất là buổi sáng. Nếu không có điều kiện, bạn có thể cúng vào buổi trưa. Tránh cúng buổi chiều tối.
Mâm cúng có cần phải đầy đủ 5 món không?
Không cần thiết. Tùy vào điều kiện kinh tế, bạn có thể chuẩn bị mâm cúng đơn giản nhưng tươm tất. Quan trọng nhất là sự thành tâm.
Kết luận
Bài cúng ngày mùng 7 tết là một phần không thể thiếu trong văn hóa Tết của người Việt. Hy vọng những thông tin trong bài viết này đã giúp bạn hiểu rõ hơn về nguồn gốc, ý nghĩa cũng như cách chuẩn bị mâm cúng và bài khấn phù hợp. Chúc bạn và gia đình có một năm mới an khang, thịnh vượng và gìn giữ được những giá trị văn hóa tốt đẹp của dân tộc.
Nguồn tham khảo: Các tài liệu dân gian và văn hóa Việt Nam.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 14, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
