Rằm tháng Giêng, hay còn gọi là Tết Nguyên Tiêu, là một trong những ngày lễ lớn trong năm của người Việt Nam. Đây không chỉ là dịp để các gia đình đi lễ chùa cầu an mà còn là thời điểm quan trọng để chuẩn bị mâm cúng tươm tất dâng lên tổ tiên, thần linh. Trong mâm cúng Rằm tháng Giêng, ngoài các món mặn thông thường, bánh trôi nước là một món ăn truyền thống không thể thiếu. Bánh trôi tròn trịa, bên trong có nhân ngọt ngào, tượng trưng cho sự tròn đầy, đủ đầy và may mắn cho một năm mới. Đặc biệt, với phiên bản bánh trôi nước ngũ sắc, mâm cúng của bạn không chỉ ngon miệng mà còn rực rỡ sắc màu, mang ý nghĩa ngũ phúc lâm môn.
Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn một hướng dẫn chi tiết, dễ hiểu nhất về cách chuẩn bị một mâm cúng Rằm tháng Giêng chuẩn chỉnh, với trọng tâm là cách làm món bánh trôi nước ngũ sắc bắt mắt và ý nghĩa.
Có thể bạn quan tâm: Top 10+ Loại Bánh Kẹo Cúng Đầy Tháng, Thôi Nôi Chuẩn Phong Tục 3 Miền Cho Bé
Có thể bạn quan tâm: Review Chi Tiết Bánh Con Ngựa Cúng: Top 5 Mẫu Mã Đẹp, Ý Nghĩa Phong Thủy
Ý nghĩa của bánh trôi nước trong mâm cúng Rằm
Bánh trôi nước từ lâu đã trở thành một biểu tượng ẩm thực gắn liền với văn hóa tâm linh của người Việt. Vào ngày Rằm tháng Giêng, việc chuẩn bị những bát bánh trôi nước dâng cúng tổ tiên và các vị thần linh mang một ý nghĩa đặc biệt. Bánh trôi có hình dáng tròn trịa, tượng trưng cho sự viên mãn, trọn vẹn. Vị ngọt ngào từ nhân đường bên trong bánh còn tượng trưng cho một năm mới an khang, vui vẻ, và mọi việc đều thuận lợi, suôn sẻ.
Ngoài ra, phiên bản bánh trôi nước ngũ sắc với năm màu sắc khác nhau (xanh, đỏ, vàng, tím, trắng) không chỉ giúp mâm cúng trở nên sinh động và đẹp mắt hơn mà còn mang ý nghĩa về ngũ hành, tượng trưng cho sự cân bằng và hài hòa trong cuộc sống. Việc tự tay làm những viên bánh trôi nước này còn thể hiện sự thành kính, tấm lòng hiếu thảo của con cháu đối với ông bà, tổ tiên.
Có thể bạn quan tâm: Bánh In Cúng Phật: Nguồn Gốc, Ý Nghĩa & Công Thức Làm Bánh Truyền Thống
Các bước chuẩn bị nguyên liệu
Để làm được bánh trôi nước ngũ sắc cho mâm cúng Rằm tháng Giêng, bạn cần chuẩn bị các nguyên liệu sau đây. Công thức này được tính toán cho khoảng 4 người ăn, bạn có thể điều chỉnh lượng nguyên liệu cho phù hợp với nhu cầu gia đình.
- Bột nếp: 100gr. Đây là phần bột chính để tạo nên lớp vỏ bánh dẻo thơm.
- Nguyên liệu tạo màu tự nhiên:
- Lá nếp: 10gr (tạo màu xanh).
- Hoa đậu biếc: 5-6 nhánh (tạo màu tím).
- Hoa atiso hoặc củ dền: 2-3 quả atiso hoặc 10gr củ dền (tạo màu đỏ).
- Chanh leo: 1/2 quả (tạo màu vàng).
- Đường mật (đường phên): 30-50gr, cắt thành những viên nhỏ để làm nhân bánh.
- Hạt vừng rang: 15gr (dùng để rắc lên trên bánh sau khi luộc).
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Các Loại Bánh Cúng Cô Hồn: Ý Nghĩa Và Bài Trí Mâm Lễ Chuẩn Phong Thủy
Các bước thực hiện chi tiết
Chỉ với 3 bước đơn giản dưới đây, bạn đã có thể hoàn thành xong món bánh trôi nước ngũ sắc cho mâm cúng Rằm tháng Giêng. Thời gian thực hiện khoảng 45 phút, độ phức tạp khá dễ nên bất kỳ ai cũng có thể làm được.
1. Xay rau, củ, quả để lấy nước màu
Bước đầu tiên và cũng là bước quan trọng nhất để tạo nên màu sắc tự nhiên cho bánh trôi chính là việc sơ chế các nguyên liệu tạo màu. Bạn cần rửa sạch lá nếp và hoa atiso. Nếu dùng củ dền, hãy gọt vỏ, rửa sạch và thái củ dền thành những miếng nhỏ. Vét lấy nước cốt của 1 quả chanh leo, lọc bỏ hạt.
Mỗi loại nguyên liệu sẽ cho một màu sắc khác nhau:
- Lá nếp cho màu xanh lá cây.
- Hoa atiso hoặc củ dền cho màu đỏ.
- Chanh leo cho màu vàng.
- Hoa đậu biếc cho màu tím.
Bạn ngâm hoa đậu biếc với khoảng 10ml nước ấm để hoa ra màu tím đẹp. Các nguyên liệu còn lại, cho riêng từng thứ vào máy xay sinh tố cùng 100ml nước, sau đó lọc bỏ bã để lấy phần nước cốt màu. Với phần hoa đậu biếc, sau khi ngâm bạn cũng lọc lấy nước.
2. Trộn bột và nặn bánh trôi
Sau khi đã có 4 loại nước màu, bạn chia 100gr bột nếp làm 5 phần bằng nhau (mỗi phần khoảng 20gr). Một phần bạn trộn cùng nước lọc thông thường để tạo màu trắng. 4 phần còn lại bạn trộn lần lượt với 4 loại nước màu đã chuẩn bị ở bước 1. Nhào kỹ mỗi phần bột cho đến khi bột mịn, dẻo và không còn dính tay.
Với 5 phần bột đã trộn, bạn dùng một thìa cà phê, lấy khoảng 2 thìa bột mỗi lần, ấn dẹt trong lòng bàn tay. Đặt một viên đường mật vào giữa, sau đó khéo léo nặn lại cho kín nhân và tạo thành hình tròn hoàn chỉnh. Lặp lại thao tác này cho đến khi hết bột.
3. Luộc bánh trôi
Chuẩn bị một nồi nước, đun sôi khoảng 1 lít nước. Khi nước đã sôi sùng sục, bạn nhẹ nhàng thả phần bánh trôi đã nặn vào. Trong quá trình luộc, bạn nên mở vung. Khi thấy bánh nổi lên mặt nước nghĩa là bánh đã chín. Vớt bánh ra và cho ngay vào một bát nước lạnh. Ngâm bánh trong nước lạnh khoảng 1 phút để bánh se lại, sau đó vớt ra đĩa.
Bánh trôi nước ngũ sắc sau khi luộc xong sẽ có màu sắc rất bắt mắt. Bạn rắc thêm một chút hạt vừng rang vàng lên trên bề mặt bánh để tăng thêm hương vị và sự hấp dẫn. Bánh trôi nước ngũ sắc có thể được bày vào một đĩa lớn hoặc chia thành 5 đĩa nhỏ, mỗi đĩa một màu sắc để mâm cúng thêm phần long trọng.
Với những hướng dẫn chi tiết trên đây, hy vọng bạn sẽ có một mâm cúng Rằm tháng Giêng thật đủ đầy, ấm cúng và đặc biệt là có những viên bánh trôi nước ngũ sắc handmade ý nghĩa. Đừng quên truy cập chuaphatanlongthanh.com để khám phá thêm nhiều công thức ẩm thực và mẹo vặt gia đình hữu ích khác nhé. Chúc bạn và gia đình có một mùa Rằm tháng Giêng an lành và tràn ngập may mắn.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 15, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
