Lễ cúng Tất niên, diễn ra vào chiều 30 tháng Chạp, là một nghi thức quan trọng khép lại năm cũ và chào đón năm mới trong văn hóa người Việt. Đây không chỉ là phong tục truyền thống mà còn là khoảnh khắc thiêng liêng để gia đình sum vầy, tạ ơn trời Phật, thần linh và tổ tiên. Việc chuẩn bị mâm cơm và bài văn khấn cúng 30 tháng Chạp đúng chuẩn sẽ giúp gia chủ thể hiện lòng thành kính, cầu mong những điều tốt đẹp cho gia đạo trong năm tới.
Bài viết dưới đây của chuaphatanlongthanh.com sẽ cung cấp đầy đủ hướng dẫn chi tiết về nghi lễ này, từ khâu chuẩn bị đến nội dung bài văn khấn chuẩn xác nhất.
Có thể bạn quan tâm: Cúng 16: Gà Trống Hay Mái? Nên Chọn Loại Nào Cho Đúng Phong Tục?
Có thể bạn quan tâm: Ý Nghĩa Cúng Dường Thí Thực: Giải Đáp Nghi Ngờ & Quy Tắc Căn Bản
Những lưu ý quan trọng trước khi cúng
Lễ cúng Tất niên (cúng 30 Tết) thường được tiến hành vào chiều 30 tháng Chạp. Đây là lúc gia đình hoàn tất việc dọn dẹp nhà cửa, trang hoàng lại không gian để chuẩn bị đón năm mới. Mâm cúng thường không cần quá xa hoa nhưng phải thể hiện được sự thành tâm. Tùy vào tập quán từng vùng miền mà mâm cúng có thể khác nhau (mâm cúng gia tiên, cúng chúng sinh, hoặc cúng Táo quân). Tuy nhiên, điểm chung là đều cần sự chỉnh tề, nghiêm trang.
Dưới đây là các bước tóm tắt quy trình chuẩn bị và tiến hành lễ cúng một cách bài bản nhất:
- Chuẩn bị không gian: Dọn dẹp bàn thờ gia tiên và bàn thờ thần tài thổ địa sạch sẽ, lau dọn bát hương, thay nước cúng, chuẩn bị hoa tươi và quả tươi.
- Sắm sửa lễ vật: Tùy vào điều kiện gia đình, nhưng thông thường cần có mâm cơm mặn (gà luộc, xôi, bánh chưng, canh măng…), vàng mã, trầu cau, rượu, trà, hoa quả.
- Thắp hương khấn vái: Sau khi sắp xếp lễ vật lên bàn thờ, gia chủ thắp 3 nén hương, vái lạy 3 lạy rồi đọc bài văn khân.
- Hóa vàng: Sau khi hương cháy gần hết (khoảng 1 nén hương), gia chủ làm lễ tạ và hóa vàng mã.
Có thể bạn quan tâm: Cúng 100 Ngày Về Nhà Mới: Cẩm Nang Chuẩn Bị Lễ Vật Và Nghi Lễ Trọn Vẹn
Văn khấn lễ cúng Tất niên (30 tháng Chạp)
Dưới đây là bài văn khấn đầy đủ và chuẩn xác nhất được sử dụng phổ biến trong các gia đình hiện nay. Bạn có thể tham khảo và sửa tên họ, địa chỉ cho phù hợp với gia đình mình.
Nam mô a di đà phật!
Nam mô a di đà phật!
Nam mô a di đà phật!Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Kim Niên Đương Thời cai Thái Tuế Chí Đức Tôn Thần.
Con kính lạy ngài Bản Cảnh Thành Hoàng Chư Vị Đại Vương.
Con kính lạy các ngài Ngũ Phương, Ngũ Thổ Long Mạch, Tài Thần, Bản gia Táo Quân cùng tất cả các vị Thần linh cai quản ở trong xứ này.
Con kính lạy Chư Gia Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ Tỷ, Tiên linh nội ngoai họ:……………….
Hôm nay là ngày 30 tháng Chạp năm………………
Tín chủ ( chúng) con là:………………………………..
Ngụ tại:……………………………………………………..
Trước án kính cẩn thưa trình:
Đông tàn sắp hết. Năm kiệt tháng cùng. Xuân tiết gần kề. Minh niên sắp tới.
Hôm nay là ngày 30 Tết, chúng con cùng toàn thể gia quyến sắm sanh phẩm vật hương hoa, cơm canh thịnh soạn, sửa lễ Tất niên, dâng cúng Thiên Địa Tôn Thần, phụng hiến Tổ Tiên, truy niệm chư linh. Theo như thường lệ tuế trừ cáo tế, cúi xin chư vị Tôn thần, liệt vị Gia Tiên, bản xứ tiền hậu chư vị Hương linh giáng lâm an tọa, phủ thùy chứng giám, thụ hưởng lễ vật, phù hộ cho toàn gia lớn bé trẻ già bình an thịnh vượng luôn luôn mạnh khỏe, mọi sự bình an, vạn sự tốt lành, gia đình hòa thuận.
Nam mô a di đà phật!
Nam mô a di đà phật!
Nam mô a di đà phật!
Có thể bạn quan tâm: Cúng 100 Ngày Sáng Hay Chiều? Quy Tắc Và Những Điều Cần Biết
Những lưu ý khi đọc văn khân
Khi tiến hành đọc bài văn khấn, gia chủ cần chú ý giữ thái độ thành kính, trang nghiêm. Giọng đọc nên rõ ràng, mạch lạc. Bạn nên in bài văn khấn ra giấy để đọc cho đúng và không bị quên. Trong quá trình đọc, nên tập trung tư tưởng, tránh nói chuyện riêng hay để trẻ con nô đùa xung quanh khu vực thờ cúng.
Sau khi đọc xong bài văn khấn, gia chủ vái 3 vái rồi chờ hương cháy gần hết thì làm lễ tạ và hóa vàng. Tro vàng sau khi đốt nên đem chôn ở gốc cây hoặc nơi sạch sẽ, không nên vứt bừa bãi.
Việc chuẩn bị và tiến hành lễ cúng 30 Tết không chỉ là thủ tục mà còn là cách để mỗi người thể hiện lòng biết ơn với tổ tiên, thần linh. Hy vọng những thông tin trên đây đã giúp bạn có cái nhìn toàn diện và chuẩn bị tốt nhất cho nghi lễ quan trọng này. Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về các nghi lễ truyền thống khác, hãy thường xuyên truy cập chuaphatanlongthanh.com để cập nhật những kiến thức đời sống bổ ích.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 15, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
