Tảo mộ, hay còn gọi là Lễ Chạp, là một truyền thống văn hóa tốt đẹp của người Việt Nam, thể hiện lòng hiếu kính và tưởng nhớ đến tổ tiên. Đây là hoạt động được thực hiện vào cuối năm cũ, trước khi gia đình chuẩn bị đón một năm mới an lành. Mâm cúng tảo mộ ngày Tết không chỉ là nghi lễ vật chất mà còn chứa đựng tấm lòng thành của con cháu đối với những người đã khuất, mời ông bà tổ tiên về sum vầy cùng gia đình trong những ngày đầu năm.
Bài viết này sẽ cung cấp một hướng dẫn chi tiết và đầy đủ về cách chuẩn bị đồ lễ cúng tảo mộ cũng như bài văn khấn chuẩn mực, giúp bạn đọc có thể thực hiện nghi lễ một cách trọn vẹn và thành kính nhất.
Có thể bạn quan tâm: Cúng Mùng 1 Vào Giờ Nào Để Rước Lộc Vào Nhà, Tránh Hạn Xấu?
Có thể bạn quan tâm: Ý Nghĩa Cây Mía Trong Phong Tục Cúng Bái Ngày Tết Của Người Việt
Chuẩn bị đồ lễ cúng tảo mộ ngày Tết
Theo phong tục truyền thống, mâm lễ khi đi tảo mộ thường được chuẩn bị chu đáo với các items sau đây. Tuy nhiên, trong cuộc sống hiện đại, các gia đình có thể linh hoạt tùy theo điều kiện kinh tế, miễn sao giữ được sự thành tâm.
Một mâm lễ tảo mộ truyền thống thường bao gồm:
- Món mặn: Một con gà luộc nguyên con hoặc một khoanh giò heo, hoặc 2 lạng thịt nạc vai luộc.
- Bánh và xôi: 1 đĩa xôi (xôi gấc, xôi đậu…) hoặc bánh chưng, bánh tét.
- Hoa quả: 1 đĩa hoa quả tươi theo mùa (nên chọn các loại quả tròn, đẹp).
- Rượu, nước, thuốc, chè: 1 bát nước sạch, 1/2 lít rượu trắng, 1 bao thuốc lá, 1 lạng chè khô.
- Muối và gạo: 1 đĩa gạo muối (để riêng hoặc trộn lẫn).
- Hương hoa: 9 bông hồng đỏ (hoặc hoa cúc), 5 lá trầu và 5 quả cau.
- Vàng mã: 1 bộ quần áo quan Thần linh, mũ, hia tất cả màu đỏ, ngựa đỏ kiếm trắng; 1 đinh vàng hoa, 10 lễ vàng tiền; 4 cái oản đỏ.
- Đồ cúng khác: Gạo muối, trà, rượu, thuốc, bánh kẹo… được sắp xếp gọn gàng.
Lưu ý: Trong thời đại hiện nay, nhiều gia đình đã giản lược mâm cúng. Điều quan trọng nhất không phải là sự đầy đủ về vật chất mà là sự thành tâm, thành kính. Chỉ cần một nén hương nhang, một bông hoa tươi và lòng tưởng nhớ chân thành đã đủ để thể hiện lòng hiếu kính.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Bài Cúng Mùng 1 Cho Người Mới Mất: Chi Tiết, Chuẩn Tâm Linh
Có thể bạn quan tâm: Cúng Kiếng Trong Tiếng Trung: Cẩm Nang Toàn Tập Từ A-z Cho Người Mới Bắt Đầu
Các bài cúng lễ tảo mộ ngày Tết
Sau khi đã chuẩn bị xong mâm lễ, con cháu sẽ kính cẩn tiến hành nghi lễ khấn vái, mời người đã khuất về ăn Tết cùng gia đình. Dưới đây là hai mẫu bài cúng phổ biến mà bạn có thể tham khảo.
Bài cúng lễ tảo mộ thứ nhất
Nam mô A Di Đà Phật (3 lần)
Kính lạy ngài Kim niên đương cai Lưu Vương hành khiển, Ngũ Ôn Chi Thần, Nguyễn Tào phán quan.
Kính lạy ngài bản cảnh Thành Hoàng Chính vị Đại Vương
Ngài bản xứ Thần Linh Thổ Địa Tôn Thần
Kính lạy các ngài ngũ phương, Ngũ Thổ Long Mạch Tôn Thần. Tiền Chu Tước, Hậu Huyền Vũ, Tả Thanh Long, Hữu Bạch Hổ cùng liệt vị Tôn Thần cai quản trong xứ này.
Kính lạy hương cụ……………………………
Hôm nay là ngày……tháng……. nhằm tiết cuối đông sắp sang năm mới.
Chúng con là: ………………………
Sắm sang vật phẩm, hương hoa phù tửu lễ nghi, trình Tôn Thần, kính rước vong linh gia tiên của chúng con là (tên các vong linh):…………………………
Có phần mộ tại đây về với gia đình……… để cháu con phụng sự trong tết, báo đáp, tỏ lòng hiếu kính.
Cúi xin Tôn Thần phù thùy doãn hứa. Âm dương cách trở, bát nước nén hương hiếu tâm, lòng cúi xin chứng giám.
Cẩn cáo!
Mẫu Văn khấn lễ Chạp (Bài cúng lễ tảo mộ) theo Văn khấn cổ truyền Việt Nam
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương. Con kính lạy ngài Địa tạng Vương Bồ Tát.
Con kính lạy ngài Kim Niên Đương cai Thái Tuế Chí đức Tôn thần, Kim niên hành binh, Công tào Phán quan.
Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành Hoàng Chư vị Đại Vương quản cai nơi nghĩa trang.
Con kính lạy Ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa Tôn thần.
Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ Long Mạch Tôn thần, các ngài Tiền Chu tước, Hậu Huyền vũ, Tả Thanh Long, Hữu Bạch Hổ cùng liệt vị Tôn Thần cai quản trong nơi nghĩa trang này.
Con kính lạy hương linh cụ:……………
Hôm nay là ngày… tháng Chạp, năm cũ sắp qua, năm mới sắp đến.
Tín chủ (chúng) con là:………….
Ngụ tại:………….
Chúng con sắm sanh品物, hương hoa trà quả, kim ngân tài mã, dâng hiến trình cáo Tôn thần, kính rước vong linh bản gia tiên tổ chúng con là:…………… có phần mộ táng tại……được về với gia đình đón mừng năm mới, để cho cháu con được phụng sự trong tiết xuân thiên, báo đáp ân thâm, tỏ lòng hiếu kính. Cúi xin Tôn thần, Phủ thùy doãn hứa.
Âm dương cách trở
Bát nước nén hương
Thành tâm kính lễ
Cúi xin chứng giám
Phù hộ độ trì
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Trên đây là những thông tin chi tiết về nghi lễ cúng tảo mộ ngày Tết mà bạn có thể tham khảo. Hy vọng rằng bài viết này đã cung cấp cho bạn những kiến thức bổ ích để có thể chuẩn bị một mâm lễ tươm tất và đọc bài văn khấn một cách trang nghiêm, thành kính nhất. Hãy truy cập chuaphatanlongthanh.com để khám phá thêm nhiều bài viết giá trị khác về văn hóa và phong tục tập quán của người Việt.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 15, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
