Việc chuẩn bị cho ngày Tết không chỉ là mua sắm, dọn dẹp nhà cửa mà còn là lúc để gia chủ chỉnh trang lại bàn thờ gia tiên, thần linh. Nghi lễ rút chân hương (còn gọi là tỉa chân nhang) là một việc làm thể hiện lòng thành kính và mong muốn một năm mới sạch sẽ, trang nghiêm. Tuy nhiên, đây là một công việc tâm linh có nhiều quy tắc nghiêm ngặt. Nếu không cẩn thận, gia chủ có thể vô tình phạm phải những điều đại kỵ, làm mất đi sự thanh tịnh của không gian thờ cúng. Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn một hướng dẫn chi tiết về cách thực hiện nghi lễ này một cách chuẩn xác nhất.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Cúng Rằm Tháng Giêng: Cách Cúng Phật, Thần Linh Và Gia Tiên Đầy Đủ Và Đúng Nhất
Những nguyên tắc cốt lõi khi rút chân hương
Trước khi bắt tay vào công việc này, việc hiểu rõ ý nghĩa và các quy tắc đi kèm là vô cùng quan trọng. Nghi lễ không chỉ là dọn dẹp đơn thuần mà còn là một hình thức “tẩy uế” và “thỉnh cầu” với các đấng bề trên. Theo các chuyên gia văn hóa và phong thủy, có một số điểm mà gia chủ cần đặc biệt lưu ý để đảm bảo mọi việc diễn ra suôn sẻ và mang lại may mắn.
Thời điểm để thực hiện nghi lễ này thường được chọn sau khi cúng tiễn ông Táo về trời (ngày 23 tháng Chạp). Đây là khoảng thời gian các đấng thần linh đi vắng, gia chủ có thể thuận tiện hơn trong việc dọn dẹp bàn thờ. Tuy nhiên, không phải ngày nào trong giai đoạn này cũng phù hợp. Gia chủ nên tham khảo các ngày lành tháng tốt để việc lớn nhỏ đều hanh thông.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chuẩn Bị Mâm Cúng Phật Ngày Mùng 1: Ý Nghĩa, Nghi Thức Và Những Kiến Thức Tâm Linh Cần Biết
Thời gian và các bước chuẩn bị
Việc chọn ngày đẹp để rút chân hương không chỉ mang tính chất tham khảo mà còn là một phần quan trọng trong phong tục tập quán. Dựa trên các phân tích phong thủy, một số ngày được cho là lý tưởng để thực hiện công việc này trong năm 2026 là:
- Ngày 23 tháng Chạp (tức ngày 23/12 ÂL): Đây là ngày ông Táo lên chầu trời, bắt đầu cho công việc dọn dẹp.
- Ngày 27 tháng Chạp: Một ngày khác được đánh giá là tốt để tân trang lại bàn thờ.
- Ngày 29 tháng Chạp: Thời điểm sát Tết, gia chủ có thể hoàn tất việc chuẩn bị cuối cùng.
Ngoài việc chọn ngày, việc chuẩn bị các vật dụng cũng cần được tiến hành chu đáo. Gia chủ cần chuẩn bị một cái muỗng (thìa) bằng kim loại để cạo chân hương, một cái chổi nhỏ chuyên dụng để quét dọn, và một cái hũ hoặc túi để đựng chân hương đã rút. Quan trọng nhất, gia chủ cần chuẩn bị một tâm lý thành kính, bình tĩnh, không nên vội vàng hay tạo ra tiếng ồn lớn làm mất đi sự trang nghiêm.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Cúng Phóng Sinh Đúng Cách Vào Rằm Tháng Giêng Để Tích Phúc Đức
Quy trình thực hiện nghi lễ rút chân hương
Một khi đã chọn được ngày lành và chuẩn bị đầy đủ, gia chủ có thể tiến hành theo các bước sau:
- Thắp hương xin phép: Đây là bước đầu tiên và không thể thiếu. Gia chủ thắp ba nén hương, vái lạy và thành tâm trình bày lý do muốn rút chân hương, dọn dẹp bàn thờ để chuẩn bị cho năm mới. Sau khi hương cháy gần hết, gia chủ vái lạy một lần nữa rồi mới bắt đầu công việc.
- Rút chân hương: Gia chủ dùng muỗng kim loại cạo nhẹ phần tro ở chân hương, sau đó rút những chân hương đã cháy dở hoặc quá dài ra. Cần lưu ý chỉ nên giữ lại một số lượng chân hương nhất định (thường là số lẻ: 1, 3, 5, 7, 9,…) tượng trưng cho các cõi khác nhau. Những chân hương được rút ra sẽ được đặt vào hũ/túi riêng.
- Dọn dẹp bàn thờ: Sau khi đã rút chân hương, gia chủ dùng chổi nhỏ quét sạch bụi bẩn trên bàn thờ. Tiếp theo, dùng khăn ấm (có thể pha một chút rượu trắng) để lau sạch các bài vị, bát hương và các đồ thờ cúng khác. Cần lau nhẹ nhàng, cẩn thận, không làm xê dịch hay làm đổ bát hương.
- Bày trí lại bàn thờ: Sau khi lau dọn xong, gia chủ tiến hành bày trí lại bàn thờ cho gọn gàng, ngay ngắn. Đồ đạc cần được sắp xếp đúng vị trí, bát hương phải được đặt cân đối.
- Thỉnh hương và khấn báo: Cuối cùng, gia chủ thắp lại nén hương mới, vái lạy và tâu trình với các đấng bề trên về việc đã hoàn tất việc dọn dẹp, mong các đấng phù hộ cho gia đình một năm mới an khang, thịnh vượng.
Có thể bạn quan tâm: Cúng Phóng Sinh Cho Người Mới Mất: Ý Nghĩa, Nghi Thức Và Những Điều Cần Biết
Lời kết
Nghi lễ rút chân hương là một phong tục đẹp của người Việt, thể hiện sự thành tâm và lòng biết ơn đối với tổ tiên, thần linh. Hy vọng những chia sẻ trên đây đã giúp bạn đọc có thêm thông tin tham khảo để chuẩn bị cho một cái Tết trọn vẹn. Đừng quên truy cập chuaphatanlongthanh.com để cập nhật thêm nhiều kiến thức thú vị về văn hóa, đời sống và các mẹo vặt gia đình khác.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 15, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
