Cúng xả tang, hay còn gọi là lễ mãn tang, là một nghi thức truyền thống quan trọng trong văn hóa tâm linh của người Việt. Đây không chỉ là thủ tục để kết thúc thời gian để tang mà còn là cách con cháu thể hiện lòng hiếu thảo, tưởng nhớ đến người đã khuất. Việc chuẩn bị đúng nghi thức và bài văn khấn phù hợp sẽ giúp buổi lễ diễn ra trọn vẹn, thể hiện được sự thành kính. Bài viết này sẽ giải đáp chi tiết cúng xả tang là gì và cung cấp những thông tin cần thiết nhất để bạn thực hiện nghi lễ này một cách chuẩn mực.
Có thể bạn quan tâm: Cúng Xe Tháng Vào Giờ Nào Để Rước Lộc, Tránh Xui?
Cúng xả tang là gì và ý nghĩa văn hóa đặc biệt
Lễ cúng xả tang (mãn tang) là một nghi thức truyền thống quan trọng trong văn hóa Việt Nam. Nghi lễ này mang ý nghĩa thông báo và tạ lễ kết thúc giai đoạn của người thân mới qua đời. Cúng xả tang là gì nếu không phải là một hành động thể hiện sự tri ân và báo hiếu của con cháu đối với tổ tiên, những người đã khuất.
Lễ xả tang còn đề cao đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” và “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây”. Thông qua lễ cúng này, con cháu có cơ hội thể hiện lòng hiếu thảo, tưởng nhớ người đã mất. Đồng thời, đây cũng là thời khắc cuối cùng để gia đình bày tỏ sự tiếc thương, cầu nguyện cho linh hồn người thân được siêu thoát, an nghỉ và bước sang một kiếp sống tốt đẹp hơn. Nghi lễ này giúp kết thúc quãng thời gian tang chế, đánh dấu sự chuyển mình của gia đình sang trạng thái sống mới, ổn định hơn.
Có thể bạn quan tâm: Cúng Xe Nên Cúng Chay Hay Mặn: Đâu Là Lựa Chọn Phù Hợp Nhất?
Thời gian và đối tượng thực hiện lễ mãn tang
Thời gian thực hiện lễ mãn tang thường kéo dài từ 1 – 3 năm kể từ ngày người thân qua đời. Cách tính thời gian cụ thể được chia thành 2 loại chính: đại tang và tiểu tang, tùy thuộc vào quan hệ huyết thống và phong tục tập quán của từng vùng miền.
Đại tang
Đại tang là nghi thức mãn tang, kéo dài từ 2 – 3 năm. Thời gian sẽ phụ thuộc vào phong tục và quy định của từng gia đình.
Thông thường, đại tang thường áp dụng trong các trường hợp sau:
- Con để tang cha mẹ: Con cái tổ chức xả tang cho cha mẹ sau khoảng 2 – 3 năm kể từ ngày họ qua đời. Đây là trường hợp tang chế trọng đại nhất.
- Vợ hoặc chồng để tang: Khi một trong hai người qua đời, người còn lại tiến hành lễ xả tang sau khoảng thời gian từ 2 – 3 năm.
- Cháu đích tôn để tang ông bà: Cháu đích tôn thực hiện lễ xả tang sau 2 – 3 năm kể từ ngày ông bà mất.
Tiểu tang
Tiểu tang là một hình thức mãn tang khác trong văn hóa Việt Nam, có thời gian để tang ngắn hơn so với đại tang. Tiểu tang được phân thành 4 bậc chính, mỗi bậc tương ứng với một khoảng thời gian xả tang cụ thể:
- Ti ma (3 tháng): Áp dụng khi cha mẹ để tang con rể, con dâu, cô, cậu hoặc anh chị em trong gia đình.
- Tiểu công (5 tháng): Thường dành cho con cái để tang cha mẹ kế hoặc anh chị em họ hàng đã kết hôn.
- Đại công (9 tháng): Dành cho cha mẹ để tang con dâu thứ hay con gái đã lấy chồng, anh chị em họ hàng để tang cho nhau.
- Cơ niên (1 năm): Áp dụng khi con rể để tang cha mẹ vợ, anh chị em để tang cho nhau hoặc con cháu để tang ông bà.
Có thể bạn quan tâm: Cúng Xe Mới Trong Nhà Hay Ngoài Sân? Giải Đáp Chi Tiết Cho Người Mới Mua Xe
Bài văn khấn xả tang đúng chuẩn
Việc chuẩn bị văn khấn xả tang không chỉ giúp buổi lễ diễn ra trọn vẹn mà còn là cách giữ gìn nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc. Dưới đây là bài văn khấn cúng xả tang chuẩn nhất được nhiều gia đình tham khảo:
Văn khấn cúng xả tang
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư phật mười phương.
Con lạy Đức Đương cảnh Thành hoàng chư vị Đại vương.
Con kính lạy ngài Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân.
Con kính lạy chư gia tiên Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ tỷ.
Hôm nay là ngày … tháng … năm …
Con trai trưởng (hoặc cháu đích tôn) là: …
Vâng theo lệnh của mẫu thân (nếu là mẹ hoặc phụ mẫu nếu là cha), các chú bác, cùng anh rể, chị gái, các em trai gái dâu rể, con cháu nội ngoại kính lạy.
Nay nhân ngày Lễ Đàm Tế theo nghi lễ cổ truyền,
Kính dâng lễ mọn biểu lộ lòng thành.
Trước linh vị của: Hiển … chân linh.
Xin kính cẩn trình thưa rằng:
Than ôi! Nhớ bóng phụ thân (hoặc mẫu thân); Cách miền trần thế
Tủi mắt nhà Thung (nếu là cha hoặc nhà Huyền nếu là mẹ) mây khóa, thăm thẳm sầu phiền.
Đau lòng núi Hỗ (nếu là cha hoặc núi Dĩ nếu là mẹ) sao mờ, đầm đìa ai lệ
Kể năm đã quá Đại Tường;
Tính tháng nay làm Đàm Tế.
Tuy lẽ hung biến cát; tang phục kết trừ;
Song nhân tử sự thân, hiếu tâm lưu để.
Lễ bạc, kính dâng gọi chút, há dám quên, cây cội nước nguồn,
Suối vàng, như có thấu chăng, họa may tỏ, trời kinh đất nghĩa.
Xin kính mời: Hiển …
Hiển …
Hiển …
Cùng các vị Tiên linh Tổ bá, Tổ Thúc, Tổ Cô và các vong linh phụ thờ theo Tiên Tổ về hâm hưởng.
Kính cáo: Liệt vị Tôn thần, Táo Quân, Thổ Công, Thánh Sư, Tiên Sư, Ngũ tư Gia thần cùng chứng giám và phù hộ cho toàn gia an ninh khang thái, vạn sự tốt lành.
Chúng con lễ bạc tâm thành cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Có thể bạn quan tâm: Cúng Vọng Là Gì? Giải Đáp Chi Tiết Ý Nghĩa, Văn Khấn & Cách Thực Hiện
Những điều kiêng kỵ cần nhớ khi làm lễ xả tang
Người xưa quan niệm rằng “có thờ có thiêng, có kiêng có lành”. Vì vậy, trong thời gian để tang, gia đình cần tuân theo một số quy tắc kiêng kỵ nhằm tránh những điều không may mắn. Dưới đây là các lưu ý nên nhớ khi thực hiện nghi thức này:
- Không khởi đầu công việc mới hoặc mở cửa hàng: Thời gian tang lễ được xem là lúc tập trung tưởng nhớ người đã khuất. Cho nên, việc bắt đầu kinh doanh hay mở cửa hàng mới không được khuyến khích.
- Tránh tham dự lễ tân gia hoặc chuyển nhà: Tránh tham gia tân gia hay di dời chỗ ở trước khi hoàn tất nghi thức xả tang. Điều này giúp gia đình thể hiện sự tôn trọng với người đã mất.
- Không tổ chức đám cưới: Hôn lễ là sự kiện trọng đại, là chuyện vui của cả đời người. Vì thế, tổ chức cưới hỏi trong thời gian chịu tang hoặc trước khi xả tang có thể không mang lại sự may mắn, thuận lợi cho cuộc sống hôn nhân sau này.
Hy vọng với những thông tin chi tiết về cúng xả tang là gì và các nghi thức đi kèm, bạn sẽ có sự chuẩn bị tốt nhất cho buổi lễ. Đây là việc làm ý nghĩa để thể hiện lòng thành kính với tổ tiên. Để tham khảo thêm nhiều kiến thức văn hóa, tâm linh khác, bạn có thể truy cập chuaphatanlongthanh.com và tìm đọc các bài viết liên quan.
Đừng quên theo dõi chuyên mục Thường thức của voh.com.vn để cập nhật liên tục những kiến thức mới nhất, hấp dẫn nhất.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 15, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
