Lễ cúng đưa chân các cụ hay còn gọi là cúng tiễn vong linh người quá cố là một nghi thức quan trọng trong văn hóa tâm linh của người Việt Nam. Đây là buổi lễ đánh dấu sự kết thúc của quá trình tang lễ, thể hiện lòng hiếu thảo của con cháu đối với người đã khuất và mong muốn linh hồn họ được an nghỉ, siêu thoát hoặc trở về với thế giới của các vị thần. Việc chuẩn bị và thực hiện nghi thức này cần được tiến hành chu đáo, thành tâm để không phạm phải những điều kiêng kỵ và mang lại sự an lành cho cả gia đình.
Có thể bạn quan tâm: Cúng Ông Địa Ngày 30 Tết: Ý Nghĩa, Lễ Vật Và Cách Chuẩn Bị Chu Đáo
Ý nghĩa và thời điểm tổ chức lễ cúng đưa chân các cụ
Lễ cúng đưa chân các cụ không chỉ là một nghi thức đơn thuần mà còn mang ý nghĩa sâu sắc về mặt tâm linh và văn hóa. Nó thể hiện sự tri ân, tiễn đưa người đã khuất về nơi an nghỉ cuối cùng.
Thời điểm tổ chức:
Theo phong tục tập quán của người Việt, lễ cúng đưa chân các cụ thường được tổ chức vào những thời điểm sau:
- Sau khi an táng xong: Thường là ngay trong ngày hoặc ngày hôm sau khi đã hoàn tất việc chôn cất.
- Sau khi cải táng: Khi di dời mộ hoặc thi hài sang nơi khác.
- Sau khi rước vong: Kếu vong linh người quá cố về thờ cúng tại gia đình.
Ngoài ra, tùy theo hoàn cảnh và tập quán của từng vùng miền mà thời điểm tổ chức có thể linh hoạt. Tuy nhiên, quan trọng nhất vẫn là sự thành tâm và chuẩn bị chu đáo của gia chủ.
Ý nghĩa của việc cúng đưa chân các cụ
Có thể bạn quan tâm: Cúng Đình Bình Thủy Cần Thơ: Cẩm Nang Toàn Tập Về Thời Gian, Ý Nghĩa Và Nghi Thức
Việc cúng đưa chân các cụ mang lại nhiều ý nghĩa quan trọng, không chỉ đối với người đã khuất mà còn đối với gia đình, dòng họ.
- Đối với người đã khuất: Đây là lần cuối cùng con cháu thể hiện sự tiếc thương, tri ân và cầu mong linh hồn họ được siêu thoát, không còn vướng bận với trần thế. Gia đình cũng mong muốn người đã khuất phù hộ độ trì cho con cháu được bình an, mạnh khỏe.
- Đối với gia đình, dòng họ: Đây là cơ hội để con cháu sum họp, thể hiện sự đoàn kết, yêu thương. Qua đó, giáo dục thế hệ sau về truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc. Đồng thời, đây cũng là cách để gia đình xóa tan điềm dữ, mang lại may mắn, tài lộc cho gia đạo.
Chuẩn bị mâm cúng đưa chân các cụ
Mâm cúng đưa chân các cụ cần được chuẩn bị tươm tất, đầy đủ. Tùy theo điều kiện kinh tế và phong tục của từng địa phương mà mâm cúng có thể khác nhau, nhưng thông thường sẽ bao gồm các lễ vật sau:
1. Mâm cúng mặn:
- Gà luộc: Gà trống thiến hoặc gà mái tơ, luộc nguyên con, bày ra đĩa.
- Xôi: Xôi gấc hoặc xôi trắng, đồ trong chõ hoặc xếp thành hình hoa sen.
- Bánh chưng/bánh tét: Tùy theo vùng miền.
- Rượu, nước trắng: 3 hoặc 5 chén.
- Trầu cau: 3 miếng trầu têm cánh phượng và 3 quả cau.
- Hoa quả: 5 loại quả tươi (chuối, cam, táo, nho, lê…).
- Nhang, đèn, vàng mã: Nhang hoa, nhang vòng, đèn cầy, tiền vàng, quần áo mã, giày dép mã…
- Cháo: 1 bát cháo trắng (để giải hạn cho người đã khuất).
2. Mâm cúng chay (nếu gia đình theo đạo Phật):
- Xôi chè: Xôi, chè.
- Bánh kẹo: Các loại bánh, kẹo.
- Trầu cau: 3 miếng trầu têm và 3 quả cau.
- Hoa quả: 5 loại quả tươi.
- Nhang, đèn, vàng mã: Tương tự như mâm cúng mặn.
- Nước, trà: 5 chén nước lọc hoặc 5 chén trà.
Lưu ý: Không nên đặt các lễ vật cúng chay và mặn chung nhau. Nếu gia đình có điều kiện, có thể làm cả hai mâm riêng biệt.
Nghi thức cúng đưa chân các cụ
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Lễ Cúng Dược Sư: Nguồn Gốc, Ý Nghĩa Và Các Bước Chuẩn Bị
Nghi thức cúng đưa chân các cụ cần được tiến hành một cách trang nghiêm, thành tâm. Dưới đây là các bước cơ bản:
Bước 1: Chuẩn bị
- Sắp xếp mâm cúng ở nơi sạch sẽ, trang nghiêm. Nếu cúng ngoài trời thì nên chọn nơi thoáng đãng.
- Gia chủ nên tắm rửa sạch sẽ, mặc quần áo chỉnh tề.
Bước 2: Khai báo
- Gia chủ thắp nhang, vái ba vái rồi đọc văn khấn. Văn khấn cần ghi rõ tên tuổi, địa chỉ của người cúng, tên tuổi và ngày mất của người đã khuất, nội dung cầu mong.
Bước 3: Cúng và hóa vàng
- Sau khi đọc văn khấn xong, gia chủ và con cháu cùng cúi lạy.
- Đợi nh hương cháy được một nửa, gia chủ sẽ tiến hành hóa vàng mã.
- Khi hóa vàng, nên đọc tên người đã khuất để họ nhận được.
Bước 4: Tiễn vong
- Sau khi hóa vàng, gia chủ sẽ rưới nước gạo hoặc rượu để tiễn vong linh.
- Gia chủ có thể rải muối gạo xung quanh nhà hoặc nơi cúng để xua đuổi tà khí.
Văn khấn cúng đưa chân các cụ
Văn khấn cúng đưa chân các cụ cần được chuẩn bị sẵn sàng. Dưới đây là bài văn khấn tham khảo:
Nam mô A di Đà Phật!
Nam mô A di Đà Phật!
Nam mô A di Đà Phật!
Con kính lạy chín phương trời, mười phương chư phật, chư phật mười phương.
Con kính lạy các chư thần linh, thần linh trong khu vực này.
Con kính lạy tiên tổ, nội ngoại gia tiên của dòng họ [họ tên gia chủ].
Hôm nay là ngày… tháng… năm…
Tại: [địa chỉ cúng].
Chúng con là: [tên gia chủ], cùng toàn thể gia quyến.
Hôm nay, chúng con thành tâm sắm sửa lễ vật, nhang hoa, kim ngân, chuẩn bị cúng tiễn vong linh [tên người đã khuất], sinh ngày…, mất ngày…, thọ… tuổi.
Có thể bạn quan tâm: Cúng Ông Địa Ngày Rằm Tháng Giêng: Những Điều Cần Biết Để Tín Tâm, Hút Lộc
Chúng con mong muốn tiễn vong linh về nơi an nghỉ cuối cùng, mong linh hồn được siêu thoát, không còn vướng bận trần thế, phù hộ độ trì cho con cháu được bình an, mạnh khỏe, làm ăn phát đạt.
Cúi xin chư thần linh, tiên tổ chứng giám và phù hộ cho gia đình chúng con.
Nam mô A di Đà Phật!
Sau khi đọc xong, gia chủ lạy ba lạy rồi hóa vàng mã.
Những điều kiêng kỵ khi cúng đưa chân các cụ
Để buổi lễ diễn ra suôn sẻ, gia chủ cần lưu ý một số điều kiêng kỵ sau:
- Không được cúng đồ ôi thiu, hư hỏng: Đây là điều tối kỵ, thể hiện sự bất kính với người đã khuất và thần linh.
- Không được cúng hoa quả giả: Nên dùng hoa quả thật, không dùng hoa quả nhựa hoặc hoa quả giả.
- Không được cúng vào giờ xấu: Nên chọn giờ hoàng đạo để cúng, tránh cúng vào giờ hắc đạo hoặc giờ xung sát.
- Phải đọc văn khấn rõ ràng, không vấp váp: Cần chuẩn bị văn khấn sẵn và đọc một cách trang nghiêm.
- Không được cãi vã, to tiếng: Buổi cúng cần giữ không khí trang nghiêm, tránh gây gổ, to tiếng.
- Người cúng không được mang tang: Nếu gia đình đang có tang, người cúng nên kiêng kỵ một số điều như không được đi chúc tết, tham gia tiệc cưới…
- Không để trẻ con chạy lung tung: Cần giữ trật tự trong lúc cúng.
Lời kết
Lễ cúng đưa chân các cụ là một nghi thức quan trọng, thể hiện lòng hiếu thảo và sự tri ân của con cháu đối với người đã khuất. Qua bài viết này, hy vọng bạn đọc có thể hiểu rõ hơn về ý nghĩa, nghi thức cũng như những điều cần lưu ý khi thực hiện nghi lễ này. Để buổi lễ được diễn ra suôn sẻ và thành công, gia chủ nên chuẩn bị chu đáo, thành tâm và tránh những điều kiêng kỵ. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào, bạn có thể tham khảo thêm tại chuaphatanlongthanh.com hoặc tìm hiểu từ các nguồn uy tín.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 15, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
