Hoạt động cúng cô hồn vào tháng cô hồn (tháng 7 âm lịch) là một phong tục lâu đời của người Á Đông, mang ý nghĩa bố thí, cúng chư thần và vong linh không có nơi nương tựa. Tuy nhiên, bên cạnh những ý nghĩa nhân văn sâu sắc, việc rải tiền cúng cô hồn trực tiếp xuống đường đã và đang gây ra nhiều tranh cãi và hệ lụy khó lường. Hiện tượng này không chỉ làm mất mỹ quan đô thị mà còn tiềm ẩn nguy cơ mất an ninh trật tự, an toàn giao thông, gây ra những hình ảnh phản cảm trong mắt cộng đồng.
Việc chuyển đổi từ hình thức rải tiền sang phát quà, thực phẩm thiết thực đang là xu hướng tích cực được nhiều người ủng hộ. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết về vấn đề này, những góc nhìn đa chiều từ cộng đồng và giải pháp thay thế văn minh hơn.
Có thể bạn quan tâm: Top 5 Mẫu Quần Áo Thầy Cúng Phổ Biến, Chuẩn Phong Thủy Và Tâm Linh
Có thể bạn quan tâm: Quy Trình Chuẩn Bị Lễ Vật Và Cúng Ông Táo Đầy Đủ, Ý Nghĩa
Tổng quan về tục rải tiền cúng cô hồn
Tục cúng cô hồn (cúng chúng sinh) xuất phát từ niềm tin rằng vào tháng cô hồn, các cửa địa ngục mở ra, các vong linh lang thang trở về dương gian. Mục đích của việc cúng là để bố thí, cầu xin những linh hồn này không quấy phá gia đình và mang lại may mắn. Trong đó, “rải tiền” là một cách bố thí được cho là để các cô hồn dễ dàng nhặt nhạnh.
Tuy nhiên, theo thời gian, cách thực hiện này đã biến tướng, không còn giữ được ý nghĩa ban đầu. Thay vì cúng vái trang nghiêm, cảnh tranh giành tiền bạc giữa người với người, và cả giữa người với “thần”, đã trở nên hỗn loạn. Đây là một thực trạng đáng báo động cần được nhìn nhận lại một cách nghiêm túc.
Có thể bạn quan tâm: Quả Thị Có Cúng Được Không? Giải Đáp Ý Nghĩa Tâm Linh Và Phong Tục
Thực trạng hỗn loạn từ việc rải tiền cúng cô hồn
Một đoạn chia sẻ từ độc giả Mr Q đã phản ánh sinh động cảnh tượng này: “Chiều nay, ngay ở bên kia đường, trước cửa nhà tôi, bên kia đường, đám đông cũng tụ tập để giật tiền cúng cô hồn. Một số người chậm chân hơn nên khi tới đã chẳng còn gì để lấy. Vậy là họ đã làm loạn, đập phá tất cả những gì còn sót lại trên mâm cúng và ‘cướp’ luôn cả cái bàn”.
Những hình ảnh này không hiếm gặp vào các ngày Rằm tháng Bảy tại các thành phố lớn như TP.HCM. Hàng trăm người, đa phần là thanh niên trai tráng, đã tụ tập hàng giờ đồng hồ để chờ “giật cô hồn”.
1. Mất an ninh trật tự và nguy cơ tai nạn giao thông
Khi những đồng tiền được tung ra từ trên cao, đám đông lập tức ùa ra lòng đường, bất chấp các phương tiện đang lưu thông. Điều này không chỉ gây cản trở giao thông mà còn đặt cả người đi đường và người tham gia “giật cô hồn” vào tình thế nguy hiểm.
Bạn đọc Minh nhận định: “Rải tiền từ trên cao xuống giữa đường, hút đám đông lại giành giật nhau sẽ gây cản trở giao thông. Nếu không phải vì có ngày cô hồn này thì rất có thể những người kia đã bị gọi lên phường vì tội gây rối trật tự công cộng”. Quả thực, đây là hành vi vi phạm quy định về an toàn giao thông và trật tự công cộng.
2. Hành vi phản cảm và thiếu văn hóa
Việc tranh giành nhau từng đồng tiền lẻ, thậm chí là đập phá mâm cúng khi không có gì để lấy, tạo ra một hình ảnh thiếu văn hóa, phản cảm. Nó đi ngược lại với tinh thần “từ bi, hỷ xả” của việc làm từ thiện.
Bạn đọc Thd chia sẻ: “Nhìn các thanh niên cầm vợt mà tôi chẳng nói nổi. Giành giật, cướp của nhau một cách hỗn loạn như vậy tiềm ẩn nhiều nguy hiểm, gây cản trở giao thông nếu chẳng may va phải người qua lại”. Hành động này không khác gì một cuộc cướp bóc công khai, làm xói mòn giá trị đạo đức của xã hội.
3. Sự thật về những người tham gia giật cô hồn
Điều đáng nói là những người tham gia tranh giành không phải là những người thực sự khó khăn, nghèo khổ. Họ là những thanh niên có sức khỏe, có thể lao động kiếm sống. Việc họ tham gia “giật cô hồn” có thể xuất phát từ tâm lý hám lợi, muốn kiếm tiền dễ dàng hoặc đơn giản là sự thiếu hiểu biết.
Một bạn đọc tên Jack Tran, người gốc Hoa, đã từ bỏ thói quen này từ lâu: “Nhà tôi nhiều năm nay đã không còn duy trì việc này nữa. Việc rải tiền hết sức phản cảm, vừa gây mất an ninh trật tự, vừa gây rủi ro cho người đi đường khi nguyên đám người bất chấp tất cả tràn ra cả lòng đường để giành giật, nguy cơ gây tai nạn cho người tham gia giao thông, nhất là khu vực có lượng xe qua lại đông đúc”.
Có thể bạn quan tâm: Top 10 Quán Ăn Gia Đình Ngon, Rẻ, Không Gian Ấm Cúng Phù Hợp Sum Vầy
Góc nhìn đa chiều và sự thay đổi tích cực
Trước những hệ lụy tiêu cực, cộng đồng đang có xu hướng tẩy chay và thay đổi cách cúng cô hồn.
Phản đối hủ tục
Nhiều người cho rằng đây là một hủ tục cần được loại bỏ. Thay vì rải tiền, họ đề xuất các hình thức từ thiện thiết thực hơn.
Bạn đọc Jack Tran đề xuất: “Các hộ kinh doanh nếu muốn làm từ thiện thì nên phát đồ cho những người già hay người nghèo, thay vì ném tiền ra đường cho những thanh niên trai tráng đi giật”.
Đây là một quan điểm rất xác đáng. Việc giúp đỡ đúng đối tượng, đúng nhu cầu sẽ mang lại giá trị nhân văn cao đẹp hơn rất nhiều so với việc tạo ra một cuộc ẩu đả giữa đám đông.
Thay thế bằng cách phát đồ cúng
Nhiều gia đình, cơ sở kinh doanh đã chuyển sang hình thức phát đồ cúng (bánh, kẹo, tiền lẻ đựng trong túi…) một cách trật tự. Người đến nhận sẽ xếp hàng, không có cảnh tranh giành. Điều này giúp giữ gìn trật tự và vẫn giữ được ý nghĩa bố thí.
Mặc dù đôi khi vẫn có sự chen lấn nhất định, nhưng quy mô và mức độ nghiêm trọng đã giảm đi rất nhiều so với việc rải tiền trực tiếp.
Lời khuyên cho các hoạt động cúng cô hồn văn minh
Để bảo tồn ý nghĩa tốt đẹp của ngày Rằm tháng Bảy mà không gây ra các hệ lụy xấu, mỗi người và mỗi gia đình nên:
- Tuyệt đối không rải tiền xuống đường: Đây là hành động nguy hiểm, phản cảm và vi phạm quy định về trật tự đô thị.
- Chọn hình thức phát quà hoặc quyên góp từ thiện: Nên chuẩn bị các phần quà như bánh, kẹo, sữa, hoặc tiền lẻ đựng trong túi. Tổ chức phát quà tại một địa điểm cố định, có sự hướng dẫn để mọi người xếp hàng nhận một cách văn minh.
- Đúng đối tượng: Nếu có thể, hãy nhắm đến những người thực sự cần sự giúp đỡ như người già neo đơn, trẻ em cơ nhỡ, hoặc những người vô gia cư.
- Tâm lý bình an: Việc cúng cô hồn là để thể hiện lòng từ bi, cầu cho chúng sinh được no ấm. Một hành động đẹp, văn minh sẽ mang lại phước báu lớn lao hơn là một hành động gây ra hỗn loạn.
Kết luận
Rải tiền cúng cô hồn là một hình thức không còn phù hợp với xã hội hiện đại. Những hệ lụy về an toàn giao thông, trật tự công cộng và hình ảnh văn hóa mà nó để lại là quá rõ ràng. Thay vào đó, chúng ta hãy hướng đến những hành động thiết thực, nhân văn hơn như phát quà từ thiện, giúp đỡ người nghèo. Khi ý nghĩa của việc “cúng” được đặt đúng chỗ, nó mới thực sự mang lại giá trị tốt đẹp cho cả người cho và người nhận, và góp phần xây dựng một xã hội văn minh, an toàn. Các bạn có thể tham khảo thêm nhiều thông tin hữu ích về đời sống xã hội tại chuaphatanlongthanh.com.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 15, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
