Rằm tháng Giêng (hay còn gọi là Tết Nguyên Tiêu) là một trong những ngày lễ lớn quan trọng trong năm, được xem là “tiết lành” để con người thể hiện lòng thành kính với tổ tiên và các đấng thần linh. Trong không khí trang nghiêm này, mâm lễ vật dâng cúng không thể thiếu được mâm trái cây. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết cách chọn lựa và bài trí trái cây sao cho vừa đẹp mắt, vừa mang ý nghĩa phong thủy tốt lành, rước lộc vào nhà. Việc chọn trái cây cúng rằm tháng Giêng không chỉ đơn thuần là chuẩn bị vật phẩm mà còn là một nghệ thuật gửi gắm ước vọng của gia chủ vào năm mới.
Việc chuẩn bị một mâm ngũ quả tươm tất thể hiện sự thành tâm và hiếu kính của con cháu đối với bề trên. Dưới đây là những gợi ý chi tiết về các loại trái cây nên có trên bàn thờ ngày rằm, giúp gia chủ đón một năm mới an lành, tấn tài tấn lộc.
Có thể bạn quan tâm: Trách Nhiệm Thờ Cúng Tổ Tiên: Quy Định Pháp Lý Và Thực Tiễn Văn Hóa
Có thể bạn quan tâm: Khám Phá Vẻ Đẹp Tâm Linh: Đánh Giá Chi Tiết Tranh Thờ Cúng Cửu Huyền Thất Tổ
Các loại trái cây mang ý nghĩa phong thủy tốt lành
Dưới đây là những loại quả được nhiều gia đình ưa chuộng vào ngày rằm tháng Giêng, mỗi loại đều mang một ý nghĩa riêng, tượng trưng cho sự may mắn, tài lộc và bình an.
Táo đỏ (Táo Kashmir)
Táo đỏ là một trong những loại quả được đánh giá cao về mặt phong thủy. Loại quả này thường được chọn để cúng vào ngày rằm vì màu đỏ rực rỡ của nó tượng trưng cho sự may mắn, tài lộc và sức khỏe. Trong phong thủy, táo đỏ còn mang ý nghĩa về sự yên bình và hòa hợp trong gia đình. Đây là loại quả không chỉ đẹp mắt mà còn rất bổ dưỡng, thường được trưng bày ở vị trí trang trọng nhất trên bàn thờ.
Quả Dứa (Khóm)
Dứa đã trở thành một biểu tượng phong thủy truyền thống cho sự giàu có và may mắn. Nhiều người tin rằng hình dạng của quả dứa với nhiều “mắt” tượng trưng cho sự sung túc, tài lộc dồi dào. Dứa cũng là một trong những loại quả thường được chuẩn bị khi dọn nhà mới hoặc cúng vào các ngày rằm, mùng 1 với mong muốn mang lại sự thịnh vượng cho gia chủ.
Chuối
Trong bất kỳ ngày lễ truyền thống nào của người Việt, chuối gần như là loại quả không thể thiếu. Chuối tượng trưng cho bàn tay của Phật, thể hiện mong muốn các vị thần linh, gia tiên sẽ che chở, phù hộ cho gia đình. Nải chuối xanh ngả vàng mang ý nghĩa cầu mong sự sum vầy, con cháu đề huề. Khi bày chuối trên bàn thờ, người ta thường chọn những nải chuối to, quả đều, uốn cong lên trên như một chiếc lươn nâng đỡ các loại quả khác.
Cam và Quýt
Cam và quýt là những loại quả rất được ưa chuộng khi thắp hương ngày rằm. Cam và quýt đại diện cho màu cam, màu của sự may mắn và thành công. Theo phong thủy, hình tròn của quả cam, quýt tượng trưng cho sự viên mãn, tròn đầy. Mùi hương thơm ngát của chúng cũng giúp không gian thờ cúng thêm phần thanh khiết, ấm cúng.
Bưởi
Bưởi là loại quả mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng trên bàn thờ. Trong tiếng Hán, “bưởi” phát âm gần giống từ “con trai”, vì vậy mọi người thường bày bưởi để xin lộc về con cái, mong muốn có nhiều con cháu, gia đình đông đúc. Ngoài ra, bưởi có hình tròn, biểu tượng cho sự tròn đầy, viên mãn, mang ý nghĩa mọi việc đều suôn sẻ, thuận lợi. Khi chọn bưởi, người ta thường chọn quả có da vàng, cuống còn xanh, khi sờ vào cảm giác chắc tay.
Dưa hấu
Dưa hấu có màu đỏ au, ruột đỏ, là biểu tượng cho sự may mắn và cát tường. Loại quả này không chỉ dùng được vào ngày rằm mà còn các ngày lễ Tết, mùng 1, Trung thu… Vỏ dưa hấu xanh thẫm, bên trong ruột đỏ chín mọng, thể hiện cho “tâm trong, lòng đỏ”, mong muốn mọi chuyện thuận lợi, hanh thông.
Lựu
Lựu là loại quả có nhiều hạt, đây là lý do vì sao nó được chọn thắp hương tổ tiên ngày rằm. Ý nghĩa của lựu là cầu mong gia đình sung túc, sum vầy, con đàn, cháu đống. Màu đỏ rực rỡ của quả lựu cũng mang lại sự may mắn, tài lộc cho gia chủ.
Phât thủ
Quả phật thủ có hình dáng đặc biệt, giống như các ngón tay của Phật. Điều này tượng trưng cho bàn tay Phật đang cầu nguyện, ban phước lành cho dân chúng. Loại quả này thường được thấy trên các ban thờ các ngày lễ ở miền Bắc. Phật thủ có mùi hương thơm dịu, giữ được rất lâu, có thể dùng để thờ cúng trong nhiều ngày mà không lo bị hỏng.
Quả Dừa
Quả dừa được cúng nhiều ở miền Nam hơn miền Bắc. “Dừa” là cách đọc trại của từ “vừa”, có ý nghĩa mong muốn gia đình đủ đầy, sung túc, thịnh vượng nhưng không quá mức (“vừa phải”). Đây là loại quả mang ý nghĩa cân bằng, mong muốn cuộc sống no ấm nhưng không phung phí.
Quả Roi đỏ (Mận)
Quả roi đỏ (hoặc mận) có hình gần giống chiếc chuông, mang lại ý nghĩa ấm no, hạnh phúc cho gia chủ. Quả roi màu đỏ còn thể hiện sự may mắn, mong muốn một năm mới tràn đầy năng lượng tích cực.
Có thể bạn quan tâm: Ý Nghĩa Của Tràng Phan Nghiêm Khi Cúng Phật
Có thể bạn quan tâm: Tranh Chấp Di Sản Thờ Cúng: Nguyên Nhân, Giải Pháp & Hướng Dẫn Chi Tiết
Những lưu ý quan trọng khi chuẩn bị trái cây cúng rằm
Bên cạnh việc lựa chọn các loại trái cây phù hợp, cách chuẩn bị và bài trí cũng đóng vai trò quan trọng để mâm lễ thêm phần trọn vẹn.
Vệ sinh trái cây trước khi thắp hương
Nhiều người thường có quan niệm kiêng kỵ việc rửa hoa quả cúng vì sợ làm trôi đi lớp “lộc” hoặc nước ngấm vào quả sẽ nhanh hỏng. Tuy nhiên, đây là một quan niệm chưa thực sự khoa học. Thực tế, những loại quả có vỏ dày như cam, bưởi, táo, lê… hoàn toàn có thể rửa qua cho sạch sẽ để loại bỏ bụi bẩn, vi khuẩn và thuốc trừ sâu (nếu có). Sau khi rửa, bạn nên lau khô quả bằng khăn sạch để tránh nước đọng lại, ngấm vào quả làm thối hỏng, nhất là ở phần cuống. Điều này không chỉ giúp bàn thờ sạch sẽ mà còn thể hiện sự tươm tất, chu đáo của gia chủ.
Số lượng quả trên mâm cúng
Theo quan niệm truyền thống, số lượng hoa quả cúng nên là số lẻ. Từ xa xưa, ông cha ta quan niệm rằng các số lẻ (1, 3, 5, 7, 9) là số dương, mang lại nhiều may mắn, bình an. Ngược lại, các số chẵn là số âm, có thể mang lại điều không may. Do đó, mâm ngũ quả thường được bày 1, 3, 5, 7 hoặc 9 quả. Số lượng quả nhiều hay ít phụ thuộc vào kích cỡ đĩa và kích thước quả, miễn sao mâm quả trông đầy đặn, cân đối và hài hòa là được.
Cách bày mâm ngũ quả
Việc sắp xếp mâm ngũ quả không chỉ là để cho đẹp mắt mà còn mang những ý nghĩa sâu sắc về mặt phong thủy. Nếu muốn sắp xếp mâm ngũ quả theo ngũ hành Kim – Mộc – Thủy – Hỏa – Thổ, bạn có thể chọn 5 loại quả có màu sắc khác nhau. Ví dụ:
- Chuối xanh: Tượng trưng cho hành Mộc.
- Bưởi vàng: Tượng trưng cho hành Thổ (hoặc Kim tùy quan niệm).
- Hồng đỏ: Tượng trưng cho hành Hỏa.
- Lê trắng: Tượng trưng cho hành Thủy.
- Quýt da cam: Tượng trưng cho hành Kim (hoặc Hỏa).
Mâm ngũ quả thường mang ý nghĩa cầu mong năm sự phú quý, thọ khang ninh (Phú – Quý – Thọ – Khang – Ninh). Tuy nhiên, tùy theo phong tục tập quán từng vùng miền mà cách bày trí có thể khác nhau, nhưng tựu chung lại đều mong muốn những điều tốt đẹp, bình an và sung túc cho gia đình.
Chuẩn bị một mâm trái cây cúng rằm tháng Giêng tươm tất không chỉ là việc làm thể hiện lòng thành kính mà còn là cách để giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc. Hy vọng những thông tin trong bài viết này sẽ giúp bạn đọc có thêm kinh nghiệm để chuẩn bị một mâm lễ vật ý nghĩa, giúp gia đình đón một năm mới an lành, tấn tài tấn lộc. Nếu bạn đang tìm kiếm thêm nhiều thông tin bổ ích về phong tục tập quán, ẩm thực hay các vấn đề trong cuộc sống, hãy truy cập chuaphatanlongthanh.com để khám phá thêm nhiều bài viết hay và bổ ích khác.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 15, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
