Ngày Rằm tháng Giêng, hay còn gọi là Tết Nguyên Tiêu, là một trong những dịp lễ quan trọng trong năm. Đây không chỉ là ngày rằm đầu tiên mà còn là thời điểm nhiều gia đình hướng về cõi tâm linh, cầu mong một năm mới an lành, thịnh vượng. Trong mâm cơm cúng ngày này, đặc biệt là với những gia đình theo đạo Phật hay tuân thủ chế độ ăn chay, các món xôi chè cúng Rằm luôn chiếm một vị trí đặc biệt. Những món ăn này không chỉ đơn thuần là vật phẩm dâng cúng mà còn mang ý nghĩa biểu tượng cho sự đủ đầy, viên mãn.
Việc chuẩn bị những mâm cúng tươm tất đôi khi khiến nhiều người cảm thấy bối rối về thời gian và công sức. Hiểu được điều đó, bài viết này sẽ tổng hợp và hướng dẫn chi tiết 5 cách nấu xôi chè cúng Rằm tháng Giêng độc đáo, vừa giữ được nét truyền thống vừa dễ thực hiện tại nhà. Dù bạn là người mới vào bếp hay đã có kinh nghiệm, những công thức này đều có thể giúp bạn hoàn thành mâm cúng một cách chỉnh chu.
Có thể bạn quan tâm: Review Chi Tiết Các Mâm Xôi Chè Cúng Gò Vấp Uy Tín, Chất Lượng Nhất
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chọn Tuổi Khai Trương: Gợi Ý Chi Tiết Cho 12 Con Giáp Để Đón Tài Lộc
Gợi ý 5 món xôi chè cúng Rằm tháng Giêng hấp dẫn
Dưới đây là tổng hợp 5 công thức xôi chè đặc sắc, mỗi món mang một hương vị và màu sắc riêng, phù hợp để bạn lựa chọn cho mâm cúng gia đình.
1. Xôi chè dân dã – Sự kết hợp quen thuộc
Xôi chè là một món ăn dân dã nhưng lại mang một ý nghĩa đặc biệt trong mâm cúng Rằm. Đây là sự kết hợp độc đáo giữa vị dẻo thơm của xôi nếp và vị ngọt thanh, bùi bùi của chè đỗ xanh. Món ăn này không quá cầu kỳ trong khâu chuẩn bị nhưng lại đòi hỏi sự khéo léo để tạo ra độ đặc dẻo vừa phải, giúp các nguyên liệu hòa quyện vào nhau một cách hoàn hảo.
Nguyên liệu
- Phần xôi:
- 300g Gạo nếp
- 170g Đậu xanh không vỏ
- 1 muỗng canh Dầu ăn
- 1g Muối
- Phần chè:
- 2 muỗng canh Bột năng
- 100g Đường trắng
- Nước lọc
Cách thực hiện
Để có được một nồi xôi chè thơm ngon, chuẩn vị, bạn cần thực hiện theo các bước sau:
- Sơ chế nguyên liệu: Gạo nếp vo sạch, ngâm qua đêm hoặc ít nhất 4-6 tiếng để gạo nở mềm. Đậu xanh không vỏ vo sạch, ngâm nước khoảng 2-4 tiếng cho đậu nở, sau đó vớt ra để ráo nước.
- Hấp xôi và làm đậu: Cho đậu xanh vào nồi hấp chín. Sau khi đậu chín, bạn lấy 1/3 số đậu để riêng, phần còn lại cho vào cối giã nhuyễn hoặc xay mịn. Gạo nếp sau khi ngâm, bạn trộn đều với 2/3 đậu xanh xay nhuyễn và 1g muối. Cho hỗn hợp vào xửng hấp đến khi xôi chín mềm, tơi xốp.
- Nấu nước chè: Trong lúc chờ xôi chín, bạn chuẩn bị nồi nước, cho đường vào và khuấy tan. Bật bếp nấu cho nước đường sôi lên. Hòa bột năng với một ít nước lạnh để tạo thành hỗn hợp bột sệt.
- Hoàn thành món chè: Khi nước đường sôi, bạn từ từ đổ hỗn hợp bột năng vào, vừa đổ vừa khuấy nhanh tay để tránh bột vón cục. Nấu cho đến khi nước chè trong và có độ sánh đặc mong muốn. Sau cùng, cho phần đậu xanh hấp chín để riêng lúc nãy vào, khuấy đều và tắt bếp.
- Thành phẩm: Múc chè ra bát, sau đó múc phần xôi đã hấp chín lên trên. Xôi chè dân dã có vị dẻo của nếp, bùi của đậu, hòa quyện với vị ngọt thanh của nước chè, tạo nên một tổng thể hài hòa, thích hợp cho mâm cúng ngày Rằm.
2. Xôi gấc cốt dừa – Màu đỏ thắm, vị béo thơm
Trong văn hóa ẩm thực cúng Rằm, xôi gấc gần như là một món không thể thiếu. Màu đỏ thắm của gấc không chỉ mang lại may mắn, tài lộc mà còn khiến mâm cúng trở nên rực rỡ, trang nghiêm. Khi kết hợp với nước cốt dừa, món xôi gấc cốt dừa càng trở nên hấp dẫn với vị béo ngậy, thơm lừng.
Nguyên liệu
- 2 chén Gạo nếp (khoảng 400-500g)
- 150g Gấc (thịt gấc chín)
- 70g Đường trắng
- 1/4 muỗng cà phê Muối
- 1 muỗng canh Dầu ăn
- 1 muỗng canh Rượu trắng (dùng để khử mùi và giúp màu gấc đậm hơn)
- 100ml Nước cốt dừa
Cách thực hiện
Xôi gấc cốt dừa có cách làm khá công phu nhưng thành quả sẽ không làm bạn thất vọng.
- Sơ chế gạo nếp: Gạo nếp vo sạch, ngâm với nước ấm hoặc nước lạnh ít nhất 4 tiếng, tốt nhất là ngâm qua đêm. Sau khi ngâm, vớt gạo ra rổ, xả lại với nước lạnh và để ráo.
- Chế biến gấc: Lấy thịt gấc, bỏ hạt, cho vào chén. Thêm vào đó 1 muỗng canh dầu ăn và 1 muỗng canh rượu trắng. Dùng tay (đeo bao tay) dầm nhuyễn gấc cho đến khi mịn. Lọc qua rây để lấy phần nước cốt gấc, loại bỏ phần xơ.
- Trộn và hấp xôi: Cho gạo nếp đã ráo nước vào một cái thau lớn. Đổ phần nước cốt gấc đã lọc vào, thêm 1/4 muỗng cà phê muối và trộn đều cho các hạt nếp thấm đều màu gấc. Chuẩn bị nồi hấp, cho xôi vào xửng và hấp cách thủy. Hấp khoảng 10 phút cho xôi se lại.
- Thêm nước cốt dừa và đường: Sau 10 phút, bạn mở nắp, rưới 1/2 số nước cốt dừa vào xôi, trộn đều và hấp tiếp 5-7 phút. Sau đó, tiếp tục rưới phần nước cốt dừa còn lại và cho đường vào, trộn đều. Hấp thêm khoảng 7-8 phút nữa cho đến khi xôi chín dẻo, không còn hạt sống.
- Hoàn thành: Xôi chín, bạn có thể cho vào khuôn ép chặt, úp ra đĩa để tạo hình đẹp mắt. Xôi gấc cốt dừa có màu sắc bắt mắt, vị béo thơm của dừa, dẻo ngọt của nếp, rất phù hợp để dâng cúng.
3. Chè trôi nước ngũ sắc – Ý nghĩa sum vầy
Chè trôi nước là một món ăn truyền thống không thể thiếu trong mâm cúng ngày Rằm, đặc biệt là vào dịp Tết Nguyên Tiêu. Viên chè tròn trịa mang ý nghĩa sum vầy, đoàn viên. Chè trôi nước ngũ sắc với nhiều màu sắc sặc sỡ càng làm tăng thêm không khí vui tươi, may mắn cho ngày lễ.
Nguyên liệu
- Phần nhân:
- 200g Đậu xanh không vỏ
- 50g Dừa nạo
- 30g Hành phi
- 100g Sữa đặc
- 30ml Dầu ăn
- Phần vỏ:
- 700g Bột nếp
- 100g Khoai lang tím
- 65g Gấc
- 30g Bột trà xanh
- 100ml Sữa tươi không đường
- 75g Sữa đặc
- 75g Đường trắng
- Phần nước đường:
- 300g Đường thốt nốt
- 2 củ Gừng
- Phần nước cốt dừa:
- 150ml Nước cốt dừa
- 1/2 muỗng cà phê Bột năng
- 20g Mè trắng rang sẵn
Cách thực hiện
Món chè này có nhiều công đoạn nhưng thành phẩm rất xứng đáng.
- Làm nhân chè: Đậu xanh vo sạch, ngâm 30 phút cho mềm. Luộc đậu chín, tán nhuyễn. Trộn đậu với dừa nạo, hành phi và sữa đặc. Xào nhân trên chảo dầu với lửa vừa đến khi nhân khô, không dính chảo. Để nguội, vo thành những viên tròn nhỏ.
- Làm vỏ chè: Cho bột nếp vào thố, từ từ đổ nước ấm vào nhào cho đến khi bột dẻo mịn. Chia bột thành 5 phần bằng nhau.
- Tạo màu cho vỏ:
- Màu tím: Nghiền khoai lang tím luộc chín, trộn vào một phần bột.
- Màu đỏ: Dùng ruột gấc, trộn vào một phần bột.
- Màu xanh: Hòa bột trà xanh với sữa tươi, trộn vào bột.
- Màu cam: Hòa gấc với sữa tươi, trộn vào bột.
- Màu trắng: Để nguyên phần bột không trộn màu.
- Nếu bột quá ướt, thêm bột khô vào nhào đến khi mịn, không dính tay.
- Gói chè: Vo tròn từng phần bột, ấn dẹt, cho nhân đậu xanh vào giữa và gói kín lại. Lăn qua một ít dầu ăn để viên chè bóng đẹp và không dính vào nhau.
- Luộc chè: Đun sôi một nồi nước lớn. Luộc từng màu riêng cho đến khi chè nổi lên, vớt ra cho ngay vào tô nước lạnh để chè không bị dính và giữ được màu sắc tươi tắn.
- Nấu nước đường và hoàn thành: Nấu nước đường với 1.2 lít nước và đường thốt nốt. Khi đường tan, cho gừng cắt sợi vào. Cho viên chè trôi nước vào nấu thêm 10 phút cho thấm đường. Khi ăn, múc chè ra chén, chan nước đường, rưới nước cốt dừa và rắc mè rang.
4. Xôi vị – Hương vị đặc trưng của ngày lễ
Xôi vị là một món xôi đặc biệt, thường xuất hiện trong các mâm cúng ngày Rằm hay lễ Tết. Món xôi này có màu tím mộng mơ, hương thơm nồng nàn của hoa hồi và nước cốt dừa, kết hợp với vị bùi bùi của nhân đậu xanh. Đây là một lựa chọn sang trọng và tinh tế cho mâm cúng của bạn.
Nguyên liệu
- 500g Gạo nếp
- 300g Đậu xanh không vỏ
- 100g Lá cẩm
- 200g Lá dứa
- 20g Mè trắng
- 550ml Nước cốt dừa
- 120g Đường trắng (phần xôi)
- 4g Hoa hồi (bột tai vị)
- 150g Đường trắng (phần nhân)
- 20ml Rượu trắng
- 1/2 muỗng cà phê Bột tai vị
Cách thực hiện
Xôi vị có hai màu xanh và tím xen kẽ với lớp nhân ở giữa, tạo nên một tổng thể đẹp mắt.
- Chuẩn bị màu cho xôi:
- Nấu lá cẩm với nước, lọc lấy nước màu tím.
- Xay lá dứa với nước, lọc lấy nước màu xanh.
- Nghiền nát hoa hồi, cho vào túi lọc.
- Ngâm nếp: Vo sạch gạo nếp, chia làm hai phần. Một phần ngâm với nước lá cẩm, một phần ngâm với nước lá dứa và túi lọc hoa hồi. Ngâm khoảng 2-3 tiếng cho nếp thấm màu và mềm.
- Làm nhân đậu xanh: Đậu xanh hấp chín, cho vào chảo. Thêm 150ml nước cốt dừa và 50g đường vào sên nhỏ lửa cho đến khi đậu thành một khối mịn, không dính chảo.
- Xào xôi: Vớt nếp đã ngâm ra để ráo.
- Xôi lá cẩm: Cho vào chảo, thêm 200ml nước cốt dừa, 50g đường và 2g bột hoa hồi. Xào đều tay trên lửa nhỏ đến khi xôi khô ráo, dẻo mịn.
- Xôi lá dứa: Tương tự, xào xôi lá dứa với 200ml nước cốt dừa, 50g đường và 2g bột hoa hồi.
- Tạo hình: Lót lá chuối vào khuôn, quét một lớp dầu mỏng và rắc mè rang. Xếp lần lượt: lớp xôi tím -> nhân đậu xanh -> lớp xôi xanh. ÉP chặt tay để xôi kết dính.
- Thành phẩm: Để xôi trong khuôn ít nhất 30 phút, sau đó lấy ra cắt thành miếng vừa ăn. Món xôi vị có hương thơm nồng nàn, vị béo của dừa, bùi của đậu, rất đặc trưng.
5. Xôi bắp lá dứa – Thơm ngon, bổ dưỡng
Một lựa chọn khác cho mâm cúng Rằm là xôi bắp lá dứa. Món xôi này có màu xanh dịu mắt từ lá dứa, vị dẻo thơm của nếp và sự giòn ngọt của hạt bắp nếp. Đây là món xôi không chỉ ngon mà còn rất bổ dưỡng, phù hợp cho cả người lớn và trẻ em.
Nguyên liệu
- 2 trái Bắp nếp
- 500g Gạo nếp
- 100g Lá dứa
- 200g Đậu phộng
- 2g Muối
- 200g Đường trắng
Cách thực hiện
Cách làm xôi bắp lá dứa khá đơn giản và nhanh chóng.
- Chuẩn bị lá dứa: Rửa sạch lá dứa, cắt khúc và xay nhuyễn với một ít nước. Lọc lấy nước cốt lá dứa.
- Ngâm nếp: Vo sạch gạo nếp, cho vào nước cốt lá dứa ngâm khoảng 2 giờ để nếp thấm màu xanh và có mùi thơm.
- Chuẩn bị bắp: Lột vỏ bắp nếp, tách hạt riêng.
- Hấp xôi: Vớt nếp ra để ráo nước. Trộn đều nếp với hạt bắp và một chút muối. Cho hỗn hợp vào xửng và hấp chín. Khi xôi gần chín, mở nắp, xới đều và hấp thêm 10 phút nữa cho xôi và bắp chín mềm.
- Thành phẩm: Múc xôi ra đĩa, rắc đậu phộng rang giã nhuyễn lên trên. Xôi bắp lá dứa có màu xanh bắt mắt, vị dẻo thơm của nếp, vị giòn ngọt của bắp và mùi thơm đặc trưng của lá dứa, rất thích hợp cho mâm cúng.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chuẩn Bị Xôi Chè Cúng Cô Hồn: Lễ Vật, Thời Điểm Và Cách Lựa Chọn Hợp Lý
Có thể bạn quan tâm: Xem Ngày Tốt Để Cúng Đất 2026: Hướng Dẫn Chi Tiết Và Ý Nghĩa Phong Thủy
Lưu ý quan trọng khi nấu xôi chè cúng Rằm
Để các món xôi chè cúng Rằm tháng Giêng được thơm ngon và trang trọng, bạn cần lưu ý một số điểm sau:
- Chọn nguyên liệu tươi ngon: Gạo nếp nên chọn loại nếp cái hoa vàng, dẻo thơm. Đậu xanh nên chọn loại đã cà vỏ, hạt tròn đều. Các loại lá như lá dứa, lá cẩm phải tươi, không bị héo úa.
- Sơ chế kỹ lưỡng: Gạo nếp và đậu xanh cần được vo sạch, ngâm đủ thời gian để khi nấu xôi chè được mềm dẻo, nhanh chín và ngon hơn.
- Lửa nấu phù hợp: Khi hấp xôi, nên dùng lửa lớn trong những phút đầu để xôi săn lại, sau đó hạ nhỏ lửa để xôi chín đều từ trong ra ngoài. Nấu chè cũng vậy, nên canh lửa vừa phải để nước chè không bị trào và tránh trường hợp đường bị cháy khét.
- Tỷ lệ nước và đường: Tùy vào khẩu vị của gia đình mà bạn có thể điều chỉnh lượng đường cho phù hợp. Tuy nhiên, với các món cúng, vị ngọt thanh thường được ưa chuộng hơn là ngọt gắt.
- Trang trí đẹp mắt: Mâm cúng Rằm không chỉ ngon mà còn phải đẹp. Bạn có thể dùng các loại khuôn để tạo hình cho xôi, hoặc sắp xếp xôi chè một cách gọn gàng, tươm tất trên đĩa.
Việc chuẩn bị mâm cúng Rằm tháng Giêng là một cách để thể hiện lòng thành kính và tưởng nhớ đến tổ tiên, thần linh. Hy vọng với 5 công thức nấu xôi chè cúng Rằm mà chúng tôi chia sẻ, bạn có thể tự tay làm ra những món ăn ngon, dâng lên bàn thờ một cách trọn vẹn nhất. Đừng quên truy cập chuaphatanlongthanh.com để khám phá thêm nhiều mẹo vặt hay và kiến thức bổ ích về ẩm thực cũng như các lĩnh vực khác trong cuộc sống. Chúc bạn và gia đình có một ngày Rằm tháng Giêng an lành, ấm cúng.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 15, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
