Lễ tạ cuối năm là một nghi thức tâm linh quan trọng trong văn hóa người Việt, thể hiện lòng biết ơn và sự thành kính đối với các đấng thần linh, tổ tiên sau một năm cầu xin và được che chở. Theo quan niệm “có vay có trả”, việc chuẩn bị một mâm lễ tạ chu đáo cùng bài văn khấn phù hợp không chỉ giúp gia chủ thể hiện tấm lòng thành mà còn cầu mong một năm mới an lành, thuận lợi. Bài viết sau đây sẽ cung cấp đầy đủ thông tin về ý nghĩa, lễ vật cũng như các bài cúng trả lễ cuối năm chuẩn xác nhất dành cho bạn.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Cúng Treo Bảng Hiệu Chuẩn Phong Thủy Cho Người Mới Kinh Doanh
Những điểm nhấn quan trọng cần nhớ
Lễ tạ cuối năm mang ý nghĩa tri ân và kết nối tâm linh, là phong tục đẹp của người Việt. Mâm lễ không cần quá xa hoa, điều cốt lõi là sự thành tâm và cách chuẩn bị gọn gàng, sạch sẽ. Dù cúng tại gia hay đi lễ chùa, đền, phủ, gia chủ cần chọn ngày lành tháng tốt và chuẩn bị bài khấn phù hợp với đối tượng thờ tự.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chuẩn Bị Và Bài Cúng Giỗ Chồng Đầy Đủ, Trang Trọng Nhất
Ý nghĩa sâu xa của lễ tạ cuối năm
Lễ tạ cuối năm hay còn gọi là lễ trả lễ, là nghi thức tạ ơn các vị thần linh, tổ tiên ở những nơi mà gia chủ đã “xin lộc” hoặc cầu xin sự che chở vào đầu năm. Đây là một phần quan trọng trong đời sống tâm linh, thể hiện sự ghi nhớ công ơn và giữ gìn chữ “Tín”.
Theo các chuyên gia văn hóa dân gian, lễ tạ không chỉ đơn thuần là một thủ tục mà còn là cách để con người nhìn lại một năm đã qua. Gia chủ thường làm lễ cầu an giải hạn ở chùa, đền, phủ vào đầu năm, thì cuối năm phải thu xếp đến nơi đó để làm lễ tạ ơn. Việc này giúp tâm lý con người cảm thấy nhẹ nhàng, thanh thản để bước vào năm mới với năng lượng tích cực.
Bên cạnh đó, việc trả lễ còn giúp duy trì mối quan hệ tốt đẹp giữa con người và thế giới tâm linh. Người xưa quan niệm rằng, nơi nào đã “xin” thì phải “trả” ở nơi đó. Điều này không chỉ mang lại sự an tâm mà còn giúp开启 (mở ra) con đường hanh thông cho năm tiếp theo. Đây là một nét đẹp văn hóa cần được giữ gìn và phát huy.
Có thể bạn quan tâm: Xem Ngày Cúng Về Nhà Mới: Những Nguyên Tắc Phong Thủy Và Nghi Lễ Cần Biết
Mâm lễ tạ cuối năm cần những gì?
Mâm lễ tạ cuối năm không cần quá cầu kỳ, nhưng phải thật thành tâm và trình bày gọn gàng, sạch sẽ. Tùy vào điều kiện và nơi thờ tự mà lễ vật có thể thay đổi, nhưng về cơ bản bao gồm các hạng mục sau:
Các lễ vật thiết yếu
- Hương nhang: Bao gồm nhang (hương), nến (đèn cầy) và trầm hương. Đây là vật phẩm không thể thiếu để kết nối giữa trần thế và thế giới tâm linh.
- Hoa tươi: Nên chọn các loại hoa có màu sắc nhẹ nhàng, thanh tao như hoa cúc, hoa lay ơn (hoa thược dược), hoa loa kèn. Tránh dùng hoa giả hoặc hoa đã héo.
- Quả mới: Chọn các loại quả tươi ngon, còn nguyên vẹn, vỏ sáng bóng. Một số loại quả phổ biến thường dùng là táo, xoài, thanh long, cam, bưởi, quýt.
- Phẩm (đồ ngọt): Bao gồm bánh kẹo, oản, xôi chè. Các món này tượng trưng cho sự ngọt ngào, may mắn.
Lễ vật tùy theo không gian thờ tự
- Ban Phật, Bồ Tát tại chùa: Dùng các lễ vật chay tịnh như hương, hoa, quả, bánh kẹo, xôi chè. Có thể dâng thêm sớ trạng (giấy tờ trình bày).
- Ban Thánh Mẫu (Tam Toà Thánh Mẫu): Tương tự như ban Phật, nhưng có thể dâng thêm các lễ phẩm đặc trưng như tiền âm phủ, quần áo mã, nhưng cần tham khảo ý kiến của người có kinh nghiệm tại đền phủ.
- Ban Công Đồng (Đền, Phủ): Cần sắm thêm lễ mặn để dâng ban Công Đồng. Các món thường thấy là gà luộc, giò chả, xôi, bánh chưng. Lễ mặn này phải được nấu chín kỹ lưỡng.
- Ban Thần Linh (Thành Hoàng, Thần Đất): Ngoài các lễ vật chay, cần chuẩn bị hàng mã như tiền vàng, nón hài, ngựa để dâng cùng. Lễ vật mặn cũng có thể được sử dụng tùy theo tập tục địa phương.
Có thể bạn quan tâm: Văn Khấn Cúng Các Bác Cuối Năm: Hướng Dẫn Chi Tiết Và Bài Mẫu Chuẩn Nhất
Các bài văn khấn cúng trả lễ cuối năm
Văn khấn là phần quan trọng không thể thiếu trong lễ tạ. Dưới đây là các bài khấn chuẩn xác được tổng hợp từ các nguồn uy tín, phù hợp với từng không gian thờ tự khác nhau.
Văn khấn lễ tạ cuối năm tại nhà
Đối với các gia đình cúng tạ tại nhà (tạ thần linh thổ địa, tạ gia tiên), có thể sử dụng bài khấn ngắn gọn nhưng đầy đủ ý nghĩa sau:
Hôm nay là ngày mùng 2 (hoặc 16) tháng …. năm ….
Gia chủ thành tâm xin dâng hương hoa quả, gạo muối, giấy tiền vàng bạc, bánh kẹo, …. cúng cho các Chư Thần, Ông Bà, các vị khuất mày khuất mặt, cô bác đất đai trong khu vực này.
Vậy xin tất cả các Chư Thần, Ông Bà, các vị khuất mày khuất mặt, cô bác đất đai trong khu vực này thọ nhận chứng minh ủng hộ cho gia chủ.
NAM MÔ QUAN THẾ ÂM BỒ TÁT chứng minh (3 lần)
Mô Phật – Lễ vật của gia chủ có điều gì sơ sót, gia chủ xin tất cả các Chư Thần, Ông Bà, các vị khuất mày khuất mặt, cô bác đất đai trong khu vực niệm tình, hoan hỉ tha thứ.
NAM MÔ QUAN THẾ ÂM BỒ TÁT (3 lần)
(bài cúng này nguyện 2 lần)
Khi nhang sắp tàn, đọc:
NAM MÔ QUAN THẾ ÂM BỒ TÁT (7 lần)
Mô Phật – Lễ cúng tới đây đã kết thúc. Gia chủ xin tất cả các Chư Thần, Ông Bà, các vị khuất mày khuất mặt, cô bác đất đai trong khu vực ở đâu trở về đó, và cho gia chủ xin cáo thỉnh lễ vật.
NAM MÔ QUAN THẾ ÂM BỒ TÁT chứng minh (3 lần)
(trộn gạo muối rải trước, đốt giấy tiền sau)
Văn khấn tạ Tam bảo (chùa)
Khi đi lễ chùa, đặc biệt là tạ ơn Tam bảo (Phật, Pháp, Tăng), gia chủ nên dùng bài khấn này:
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lạy)
Đệ tử con thành tâm kính lạy Mười phương chư Phật, chư vị Bồ Tát, chư Hiền Thánh Tăng, Hộ pháp Thiện thần, Thiên Long Bát Bộ.
Hôm nay là ngày ….. tháng ….. năm …..
Tín chủ (chúng) con là: …………………..
Ngụ tại: ………………….
Thành tâm dâng lễ bạc cùng sóm trạng lên cửa Mười phương Thường trụ Tam Bảo.
Chúng con xin dốc lòng kính lễ:
– Đức Phật A Di Đà giáo chủ cõi Cực Lạc Tây phương.
– Đức Phật Thích Ca Mâu Ni giáo chủ cõi Ta Bà.
– Đức Phật Dược Sư Lưu Ly giáo chủ cõi Đông phương.
– Đức Thiên thủ, Thiên nhãn, Ngũ bách danh tầm thanh cứu khổ cứu nạn, linh cảm Quán Thế Âm Bồ Tát.
– Kính lạy Đức Hộ Pháp thiện thần Chư Thiên Bồ Tát.
Kính xin chư vị rủ lòng từ bi, phù hộ độ trì cho con, nguyện được …………………. (công danh, tài lộc, giải hạn, bình an…).
Nguyện xin chư vị, chấp kỳ lễ bạc, tâm thành (sớ trạng) chứng minh, chứng giám cho con được tai qua nạn khỏi, điều lành đem đến, điều dữ tiêu tan, phát lộc phát tài, gia trung mạnh khỏe, trên dưới thuận hòa an khang thịnh vượng.
Chúng con người phàm trần tục lầm lỗi còn nhiều. Cúi mong Phật, Thánh từ bi đại xá cho con (và gia đình) được tai qua nạn khỏi, mọi sự tốt lành, sở cầu như ý, sở nguyện tòng tâm.
Dãi tấm lòng thành, cúi xin bái thỉnh.
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lạy)
Văn khấn tạ Ban Công Đồng (đền, phủ)
Đền, phủ thường là nơi thờ các quan lớn, các giá đồng. Bài khấn này rất quan trọng khi đi lễ tại các điểm thờ tự này:
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lạy)
Con lạy chín phương trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương
Con lạy đức Vua cha Ngọc Hoàng Thượng đế
Con lạy Tam Toà Thánh Mẫu
Con lạy Tam phủ Công Đồng, Tứ phủ Vạn linh
Con lạy Tứ phủ Khâm sai
Con lạy Chầu bà Thủ Mệnh
Con lạy Tứ phủ Đức Thánh Hoàng
Con lạy Tứ phủ Đức Thánh Cô
Con lạy Tứ phủ Đức Thánh Cậu
Con lạy cộng đồng các Giá, các Quan, mười tám cửa rừng, mười hai cửa bể.
Con lạy quan Chầu gia.
Hương tử (chúng) con là: ………
Cùng đồng gia quyển đẳng, nam nữ tử tôn
Ngụ tại: …………….
Hôm nay là ngày ….. tháng ….. năm …..
Tín chủ con về đây …… Thành tâm kính lễ, xin Chúa phù hộ độ trì cho gia đình chúng con sức khoẻ dồi dào, phúc thọ khang ninh, cầu tài đắc tài, cầu lộc đắc lộc, cầu bình an đắc bình an, vạn sự hanh thông, gặp nhiều may mắn.
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lạy)
Văn khấn tạ thần Thành Hoàng
Đền thờ thần Thành Hoàng (thần bảo vệ làng xóm) cần bài khấn riêng, trang trọng:
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Con lạy chín phương trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn Thần.
Con xin kính lạy ngài Kim Niên Đương cai Thái tuế chí đức Tôn Thần.
Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành Hoàng chư vị Đại Vương.
Hương tử con là: …………
Ngụ tại: ………………………
Hôm nay là ngày …… tháng ….. năm …………..
Hương tử con đến nơi …………….
Thành tâm kính nghĩ: Đức Đại Vương nhận mệnh Thiên Đình giáng lâm trên đất nước Việt Nam làm Bản cảnh Thành Hoàng chủ tể một phương bấy nay ban phúc lành che chở cho dân.
Nay hương tử chúng con thành tâm dâng lên lễ bạc, hiến tế hương hoa, phẩm oản……
Cầu mong đức Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại Vương chứng giám, rủ lòng thương xót, phù hộ che chở cho chúng con sức khỏe dồi dào, mọi sự tốt lành, lắm tài nhiều lộc, an khang thịnh vượng, sở cầu như ý, sở nguyện tòng tâm.
Hương tử con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Văn khấn tạ Tam Toà Thánh Mẫu
Đối với các đền, phủ thờ Mẫu, bài khấn này thường được sử dụng:
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lạy)
Con kính lạy Đức Hiệu Thiên chí tôn kim quyết Ngọc Hoàng Huyền cung cao Thượng đế.
Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
Con xin kính Cửu trùng Thanh Vân lục cung công chúa.
Con kính lạy Đức thiên tiên Quỳnh Hoa Liễu Hạnh Mã Hoàng Công chúa, sắc phong Chế Thắng Hoà Diệu đại vương, gia phong Tiên Hương Thánh Mấu.
Con kính lạy Đức đệ nhị đỉnh thượng cao sơn triều mường Sơn tinh công chúa Lê Mại Đại Vương.
Con kính lạy Đức đệ tứ khâm sai Thánh Mẫu, tứ vi chầu bà, năm tòa quan lớn, mười dinh các quan, mười hai Tiên cô, mười hai Thánh cậu, ngũ hổ Đại tướng, Thanh Hoàng Bạch xà đại tướng.
Hưởng tử (chúng) con là: ……………
Ngụ tại: …………….
Hôm nay là ngày ……. tháng …… năm ……
Hương tử con đến nơi Điện (Phủ, Đền) ……… chắp tay kính lễ khấu đầu vọng bái, lòng con thành khẩn, dạ con thiết tha, kính dâng lễ vật, cúi xin các Ngài xót thương phù hộ độ trì cho gia chung chúng con sức khỏe dồi dào, phúc thọ khang ninh, cầu tài đắc tài, cầu lộc đắc lộc, cầu bình an đắc bình an, vạn sự hanh thông, gặp nhiều may mắn.
Hương tử con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lạy)
Lưu ý khi cúng trả lễ cuối năm
Để buổi lễ diễn ra suôn sẻ và trang nghiêm, gia chủ cần lưu ý một số điểm sau:
- Trang phục: Khi đi lễ đền, phủ, chùa, cần ăn mặc lịch sự, kín đáo. Tránh các trang phục ngắn cũn, hở hang hoặc quá xô bồ. Đây là nơi linh thiêng, sự tôn trọng thể hiện qua cách ăn mặc.
- Chuẩn bị lễ vật: Nên tìm hiểu trước lễ vật cần thiết tại nơi mình sẽ đến. Việc chuẩn bị sẵn sàng giúp tránh bị động và không phải mua lễ vật với giá cao tại khu vực xung quanh đền chùa.
- Lòng thành: Lễ vật không cần quá xa hoa, cầu kỳ. Điều quan trọng nhất là tấm lòng thành tâm và sự thành khẩn trong lời khấn nguyện.
- Thời gian: Nên chọn ngày lành tháng tốt để làm lễ. Thông thường, lễ tạ cuối năm được thực hiện từ sau rằm tháng Chạp đến ngày 30 tháng Chạp.
Một số địa điểm linh thiêng để cúng trả lễ cuối năm
Nếu bạn đang tìm kiếm một địa điểm linh thiêng để thực hiện nghi lễ tạ ơn, có thể tham khảo các ngôi đền, chùa nổi tiếng sau:
- Đền Bà Chúa Kho (Bắc Ninh): Nổi tiếng linh thiêng về cầu lộc kinh doanh, làm ăn buôn bán.
- Phủ Tây Hồ (Hà Nội): Nơi thờ bà Chúa Liễu Hạnh, tấp nập du khách thập phương cầu tài lộc.
- Đền Bảo Hà (Lào Cai): Thờ thần Vệ quốc Hoàng Bảy, là điểm đến tâm linh nổi tiếng ở miền Bắc.
- Đền Chúa Thác Bờ (Hòa Bình): Địa điểm quen thuộc của người dân miền Bắc khi muốn tạ lễ cuối năm.
- Đền Bắc Lệ (Lạng Sơn): Nổi tiếng linh thiêng trong việc cầu duyên, thờ bà Chúa Thượng Ngàn.
- Chùa Bà (Tây Ninh): Nằm trên núi Bà Đen, là điểm hành hương lớn của người dân miền Nam.
- Miếu Bà Chúa Xứ (An Giang): Nằm dưới chân núi Sam, Châu Đốc, thu hút hàng triệu lượt khách mỗi năm.
- Chùa Ông (TPHCM): Nằm tại Quận 5, nổi tiếng linh thiêng, cầu gì được nấy, đặc biệt là về công danh và tình duyên.
Việc chuẩn bị lễ tạ cuối năm là một hành trình ý nghĩa, giúp chúng ta tri ân những gì đã nhận được và chuẩn bị tâm thế tốt đẹp cho năm mới. Hy vọng những thông tin trên từ chuaphatanlongthanh.com sẽ giúp bạn có một mùa lễ tạ trọn vẹn, ấm áp và nhiều may mắn.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 15, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
