Việc chuẩn bị mâm cúng ngày lễ, Tết luôn là một phần quan trọng trong văn hóa của người Việt Nam. Trong đó, các món chè là thứ không thể thiếu, không chỉ để dâng lên tổ tiên mà còn mang ý nghĩa cầu mong sự ngọt ngào, an lành cho gia đình. Nếu bạn đang tìm kiếm một món chè truyền thống, thanh mát lại dễ thực hiện, những hướng dẫn chi tiết dưới đây sẽ giúp bạn trổ tài.
Bài viết này sẽ tổng hợp và hướng dẫn bạn cách nấu ba loại chè cúng phổ biến, thơm ngon và phù hợp với phong tục tập quán. Dù bạn ở miền Bắc, Trung hay Nam, những công thức này đều rất dễ áp dụng và mang lại thành phẩm bắt mắt, chuẩn vị.
Có thể bạn quan tâm: Bài Cúng Treo Gương Bát Quái: Ý Nghĩa, Nghi Lễ Và Những Lưu Ý Quan Trọng
Có thể bạn quan tâm: Địa Chỉ Bán Đồ Thờ Cúng Ở Hải Phòng Uy Tín: Gợi Ý Top Gốm Sứ Bát Tràng Chính Hãng
Các biến tấu chè cúng phổ biến nhất hiện nay
Chè cúng không chỉ đơn thuần là một món ăn mà còn là nét đẹp văn hóa tâm linh. Tùy vào từng vùng miền và nguyên liệu sẵn có, người ta sẽ biến tấu thành nhiều món chè khác nhau. Dưới đây là ba cách nấu chè cúng phổ biến nhất mà bạn có thể tham khảo để chuẩn bị cho mâm cơm cúng gia tiên hoặc cúng Rằm, mùng Một.
1. Chè đậu xanh đánh (chè đậu xanh nguyên hạt)
Chè đậu xanh là món ăn quen thuộc, mang hương vị dân dã, thanh mát. Đây là lựa chọn hàng đầu cho các dịp cúng kiếng vì nguyên liệu dễ tìm và cách làm không quá cầu kỳ. Món chè này có tác dụng giải nhiệt cơ thể rất tốt.
Nguyên liệu cần chuẩn bị:
- Đậu xanh: 500g (nên chọn loại đậu xanh cà vỏ, sạch hạt).
- Đường phèn hoặc đường cát trắng: 300g – 400g (tùy theo độ ngọt bạn thích).
- Nước cốt dừa: 200ml.
- Bột năng (hoặc bột sắn dây): 2 muỗng canh (dùng để tạo độ sánh nếu thích).
- Muối: 1/2 muỗng cà phê.
- Dừa nạo: 50g (nếu có).
- Lá dứa: 2 – 3 lá (để tạo mùi thơm).
Các bước thực hiện:
Bước 1: Sơ chế nguyên liệu
Rửa sạch đậu xanh qua nhiều nước để loại bỏ bụi bẩn và sạn. Sau đó, ngâm đậu xanh với nước lạnh trong khoảng 4 – 6 tiếng (hoặc ngâm qua đêm) để đậu nở mềm. Sau khi ngâm xong, bạn rửa lại đậu một lần nữa với nước sạch và để ráo.
Bước 2: Hấp đậu xanh
Chuẩn bị nồi hấp (hoặc nồi cơm điện), cho đậu xanh đã ráo nước vào. Nếu dùng nồi cơm điện, bạn cho một lượng nước vừa đủ vào nồi, đặt xửng hấp lên trên và cho đậu vào. Hấp chín đậu xanh trong khoảng 20 – 30 phút. Kiểm tra đậu chín bằng cách dùng tay bóp nhẹ, đậu mềm và dễ tách đôi là được. Việc hấp chín đậu thay vì luộc sẽ giúp đậu giữ được hương vị thơm ngon và không bị nát.
Bước 3: Đánh đậu xanh
Sau khi đậu xanh đã chín và còn nóng, bạn cho vào cối (hoặc dùng máy xay sinh tố) để đánh nhuyễn. Nếu dùng cối, bạn nên dùng chày giã đều tay đến khi đậu thật mịn. Nếu dùng máy xay, bạn xay thật nhanh để đậu không bị khô. Tiếp theo, bạn bắc một nồi nhỏ lên bếp, cho đậu xanh đã đánh vào. Thêm đường phèn (hoặc đường cát) và một ít nước lọc vào. Bắc nồi lên bếp, khuấy đều tay với lửa nhỏ cho đến khi đường tan hết và đậu sánh lại. Lưu ý, trong quá trình nấu, bạn cần khuấy liên tục để đậu không bị cháy dưới đáy nồi.
Bước 4: Hoàn thành chè
Khi đậu đã sánh mịn và đường đã tan hoàn toàn, bạn tắt bếp. Nếu bạn muốn chè có độ sánh hơn, có thể hòa tan 2 muỗng bột năng với một ít nước lạnh, sau đó từ từ đổ vào nồi chè đang nấu và khuấy đều đến khi chè sánh lại thì tắt bếp.
Bước 5: Trình bày và thưởng thức
Múc chè ra chén, để nguội bớt. Khi ăn, bạn rưới thêm nước cốt dừa và rắc少许 dừa nạo lên trên. Món chè đậu xanh đánh có vị ngọt thanh, bùi bùi, thơm mùi đậu xanh và béo ngậy của nước cốt dừa. Đây là một món chè cúng thanh tịnh, phù hợp để dâng lên bàn thờ.
Lưu ý: Trong quá trình nấu chè, bạn không nên để lửa quá lớn vì đậu xanh rất dễ cháy. Nếu muốn chè có màu vàng đẹp mắt, bạn có thể dùng đường phèn thay cho đường cát trắng.
2. Chè đậu đen (chè hạt sen đậu đen)
Chè đậu đen là một món chè cúng khác rất được ưa chuộng, đặc biệt vào các ngày Rằm hoặc cúng cô hồn. Đậu đen có tính mát, giúp giải nhiệt, giải độc. Món chè này thường được nấu cùng với hạt sen hoặc đường phèn để tăng thêm hương vị.
Nguyên liệu cần chuẩn bị:
- Đậu đen: 300g.
- Hạt sen tươi (hoặc khô): 100g (nếu có).
- Đường phèn: 200g (tùy khẩu vị).
- Bột năng: 1 muỗng canh (dùng để tạo độ sánh).
- Nước cốt dừa: 100ml.
- Muối: 1/2 muỗng cà phê.
- Lá dứa: 2 lá (buộc lại).
Các bước thực hiện:
Bước 1: Sơ chế đậu đen và hạt sen
Rửa sạch đậu đen nhiều lần với nước để loại bỏ bụi bẩn. Sau đó, ngâm đậu đen với nước lạnh trong khoảng 4 – 6 tiếng (hoặc qua đêm) để đậu nở mềm. Nếu dùng hạt sen tươi, bạn cần tách tim sen (vì tim sen có vị đắng) và rửa sạch. Nếu dùng hạt sen khô, ngâm nước nóng khoảng 30 phút cho mềm.
Bước 2: Nấu đậu đen
Cho đậu đen đã ngâm vào nồi, đổ ngập nước (khoảng 2 – 3 lít nước). Thêm lá dứa vào nồi để tạo mùi thơm. Đun sôi nồi đậu đen với lửa lớn. Khi nước sôi, vặn nhỏ lửa và đun liu riu trong khoảng 45 phút đến 1 tiếng. Khi đậu đen đã mềm nhũn, bạn cho đường phèn vào. Khuấy đều cho đường tan và tiếp tục đun thêm 20 phút nữa cho đậu ngấm đường. Nếu muốn chè có độ sánh, bạn hòa tan bột năng với một ít nước lạnh, đổ từ từ vào nồi chè và khuấy đều đến khi chè sánh lại.
Bước 3: Thêm hạt sen (nếu có)
Nếu bạn dùng hạt sen, hãy luộc riêng hạt sen với nước cho đến khi chín mềm (khoảng 20 – 30 phút). Sau đó, cho hạt sen vào nồi chè đậu đen khi đường đã tan và chè gần đạt độ sánh.
Bước 4: Hoàn thành và trình bày
Tắt bếp. Múc chè ra chén, để nguội. Khi ăn, bạn có thể rưới thêm nước cốt dừa để tăng hương vị béo ngậy. Chè đậu đen có màu đen óng ánh, hạt đậu mềm, vị ngọt thanh, thơm mùi đậu đặc trưng.
Mẹo nhỏ: Để chè đậu đen có màu đen đẹp mắt và hạt đậu nhanh mềm, bạn có thể ninh đậu trong nồi áp suất. Thời gian ninh khoảng 30 phút là đậu sẽ mềm nhũn.
3. Chè đậu trắng (chè đậu trắng đường phèn)
Chè đậu trắng là món chè thanh đạm, ít ngọt, phù hợp cho những người thích vị nhẹ nhàng. Đậu trắng có tác dụng giải nhiệt, mát gan, rất phù hợp cho các ngày lễ Tết khi thức ăn cúng cúng thường nhiều dầu mỡ.
Nguyên liệu cần chuẩn bị:
- Đậu trắng (hoặc đậu gà): 400g.
- Đường phèn: 250g.
- Bột năng: 1 muỗng canh.
- Nước cốt dừa: 100ml.
- Muối: 1/2 muỗng cà phê.
- Lá dứa: 2 lá.
Các bước thực hiện:
Bước 1: Sơ chế đậu trắng
Rửa sạch đậu trắng nhiều lần với nước. Ngâm đậu trắng với nước lạnh trong khoảng 4 – 6 tiếng cho đậu nở mềm. Sau khi ngâm, rửa lại đậu với nước sạch và để ráo.
Bước 2: Nấu đậu trắng
Cho đậu trắng vào nồi, đổ ngập nước (khoảng 2 – 2.5 lít nước). Thêm lá dứa vào. Đun sôi nồi đậu với lửa lớn. Khi nước sôi, vặn nhỏ lửa và đun liu riu trong khoảng 45 phút đến 1 tiếng cho đậu chín mềm. Khi đậu đã chín, bạn cho đường phèn vào. Khuấy đều cho đường tan và tiếp tục đun thêm 15 – 20 phút cho đậu ngấm đường.
Bước 3: Tạo độ sánh
Hòa tan bột năng với một ít nước lạnh. Từ từ đổ hỗn hợp bột năng vào nồi chè, vừa đổ vừa khuấy đều tay đến khi chè sánh lại. Lưu ý không nên cho quá nhiều bột năng vì chè đậu trắng không cần quá đặc.
Bước 4: Hoàn thành
Tắt bếp. Múc chè ra chén, để nguội. Khi ăn, rưới thêm nước cốt dừa. Chè đậu trắng có màu trắng sữa, hạt đậu mềm, vị ngọt thanh, thơm mùi lá dứa.
Lưu ý: Đậu trắng có thể khó chín hơn đậu xanh, vì vậy bạn cần ninh thật kỹ. Nếu dùng nồi áp suất, thời gian ninh khoảng 30 – 40 phút.
Có thể bạn quan tâm: Gợi Ý Bài Cúng Giỗ Em Trai Chi Tiết, Ý Nghĩa Dành Cho Gia Đình
Các lưu ý khi nấu chè cúng
Để có được nồi chè cúng thơm ngon, chuẩn vị và đẹp mắt, bạn cần lưu ý một số điểm sau:
- Chọn nguyên liệu: Nên chọn loại đậu còn mới, hạt to, đều nhau, không bị sâu mọt. Đường phèn nên chọn loại đường phèn viên lớn, màu vàng óng để chè có màu đẹp và vị ngọt thanh.
- Ngâm đậu: Đây là bước quan trọng giúp đậu nở mềm, rút ngắn thời gian ninh. Không nên bỏ qua bước này.
- Nêm đường: Nêm đường vừa phải, không nên ngọt quá vì chè cúng thường được dùng để mời khách và ăn kèm với nước cốt dừa. Nên nêm đường khi đậu đã chín mềm để đậu không bị cứng.
- Tạo độ sánh: Bột năng hoặc bột sắn dây giúp chè có độ sánh mịn, dễ ăn hơn. Tuy nhiên, không nên cho quá nhiều vì sẽ làm chè bị đặc quánh, mất đi vị ngon tự nhiên.
- Nước cốt dừa: Nên dùng nước cốt dừa tươi để có hương vị béo ngậy, thơm mát. Nếu không có nước cốt dừa tươi, có thể dùng nước cốt dừa hộp nhưng cần điều chỉnh lượng đường cho phù hợp.
- Thời gian ninh: Tùy vào loại đậu và dụng cụ nấu (nồi thường hay nồi áp suất) mà thời gian ninh sẽ khác nhau. Cần kiểm tra thường xuyên để đậu chín mềm nhưng không bị nát.
Có thể bạn quan tâm: Bài Cúng Cô Hồn Ngày 30 Tết: Nguồn Gốc, Ý Nghĩa Và Bài Văn Khấn Chuẩn Nhất
Kết luận
Việc nấu chè cúng không quá phức tạp nhưng đòi hỏi sự tỉ mỉ và tâm huyết. Với ba công thức chè cúng phổ biến trên đây, bạn có thể tự tay chuẩn bị những món chè thơm ngon, thanh mát để dâng lên bàn thờ gia tiên trong các dịp lễ, Tết. Đừng quên truy cập chuaphatanlongthanh.com để tham khảo thêm nhiều mẹo vặt gia đình và công thức nấu ăn hay khác. Chúc bạn và gia đình có những bữa cơm ấm cúng và sum vầy bên những món chè truyền thống.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 15, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
