Cẩm nang chi tiết các lễ cúng ngày Tết Nguyên đán 2025: Gia chủ cần nhớ

Tết Nguyên đán là dịp quan trọng nhất trong năm, là khoảnh khắc giao thoa giữa năm cũ và năm mới, mang ý nghĩa thiêng liêng trong văn hóa tâm linh của người Việt. Đây không chỉ là thời điểm để các thành viên trong gia đình sum vầy mà còn là lúc để thể hiện lòng thành kính, biết ơn đối với tổ tiên, thần linh và những người đã khuất. Việc chuẩn bị chu đáo các lễ cúng ngày Tết không chỉ giúp giữ gìn bản sắc văn hóa mà còn thể hiện sự thành tâm của gia chủ.

Bài viết này sẽ tổng hợp và hướng dẫn chi tiết các lễ cúng ngày Tết Nguyên đán 2025 (năm Ất Tỵ), giúp bạn đọc có cái nhìn toàn diện và chuẩn bị tươm tất nhất cho một năm mới tràn đầy phúc lộc.

Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chuẩn Bị Mâm Cúng Gia Tiên Ngày Tết Cho Mọi Nhà

Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Trọn Vẹn Về Cách Thờ Cúng Phật Di Lặc Chuẩn Tâm Linh

Các lễ cúng ngày Tết cần ghi nhớ

Theo truyền thống văn hóa người Việt, Tết Nguyên đán là chuỗi ngày diễn ra nhiều nghi lễ đặc biệt. Dù cuộc sống hiện đại hơn, những nét văn hóa truyền thống này vẫn được lưu giữ và bảo tồn. Để chuẩn bị cho phù hợp, bạn có thể tham khảo danh sách các lễ cúng dịp Tết sau đây.

Lễ cúng đưa ông Công – ông Táo (23 tháng Chạp)

Đây là lễ cúng mở đầu cho chuỗi ngày Tết Nguyên đán. Theo quan niệm dân gian, vào ngày 23 tháng Chạp, hai vị thần quản lý và giám sát tài sản của gia đình là ông Công và ông Táo sẽ trở về thiên đình để báo cáo tần tật những việc tốt, không tốt của gia đình với Ngọc Hoàng. Vì thế, nghi lễ tiễn đưa họ là vô cùng quan trọng, với mong muốn cầu khấn may mắn và bình an cho gia đình.

Thời gian cúng thường diễn ra từ ngày 23 đến ngày 30 tháng Chạp âm lịch. Trong lễ cúng này, ngoài bàn thờ, mâm đồ cúng thì người Việt còn thường cúng kèm theo một con cá chép. Cá chép sau khi hoàn thành lễ cúng sẽ được phóng sinh với ý nghĩa làm phương tiện đưa ông Công, ông Táo về chầu trời. Theo phong tục dân gian, sau 7 ngày kể từ 23 tháng Chạp, tức là vào ngày 30 tháng Chạp, chúng ta sẽ làm lễ rước ông Táo về nhà. Thời gian cúng rước thường từ 23 giờ đến 23 giờ 45 phút ngày 30 Tết, với lễ vật chuẩn bị tương tự như lễ tiễn đưa.

Lễ cúng tất niên (chiều 30 tháng Chạp)

Cúng tất niên là một nghi thức nhằm đánh dấu kết thúc một năm cũ và chuẩn bị bước sang năm mới. Đây cũng là một trong các lễ cúng ngày Tết quan trọng nhất, vì thế mâm cỗ cúng tất niên cần phải được chuẩn bị chỉn chu và tươm tất.

Ngoài việc tỏ lòng thành kính với gia tiên, đây còn là dịp các thế hệ trong gia đình quây quần bên mâm cơm đầm ấm. Thông thường, cúng tất niên được tổ chức vào ngày cuối cùng của năm là ngày 30 tháng Chạp (hoặc 29 tháng Chạp đối với năm thiếu). Tuy nhiên, điều này không bắt buộc, tùy thuộc vào điều kiện gia đình. Nhiều gia đình muốn tổ chức họp mặt có thể chọn vào những ngày khác nhân dịp cuối năm đều được. Các gia đình có thể cúng tất niên từ ngày 16 đến ngày 30 tháng Chạp âm lịch, trước đêm giao thừa.

Lễ cúng này mang ý nghĩa tiễn đưa mọi điều xấu trong năm cũ và đón chờ những điều tốt lành trong năm mới. Trong lễ, người ta thường chuẩn bị một mâm đồ cúng được bày trí đẹp mắt bao gồm bánh chưng, bánh Tết, nhang, trà, rượu, đèn, muối gạo, bánh mứt, xôi chè và các món mặn. Sau đó, thắp nhang cầu khấn với tổ tiên, thần linh và những người khuất mặt để mong cầu sức khỏe, bình an và phúc lộc cho gia đình trong năm mới.

Lễ rước ông bà (ngày 29 – 30 tháng Chạp)

Cúng rước ông bà là một trong các lễ cúng ngày Tết thể hiện sự tri ân, tưởng nhớ đến ông bà, tổ tiên được người Việt gìn giữ. Lễ mang ý nghĩa rước ông bà, tổ tiên về đón Tết cùng con cháu và thường diễn ra vào thời điểm cuối năm cũ – nhằm ngày 29 hoặc 30 tháng Chạp âm lịch.

Lễ cúng rước ông bà là một trong những nghi lễ trọng đại, với ý nghĩa sâu sắc và giá trị văn hóa lớn nên thường được chuẩn bị kỹ càng với mâm cúng cùng các vật tín ngưỡng như nhang, rượu, vàng mã,… Tùy vào phong tục mỗi gia đình, mà có thể chọn cúng mâm cỗ chay hoặc mặn.

Lễ cúng đón Giao thừa (đêm 30 tháng Chạp)

Nghi thức cúng giao thừa có ý nghĩa vô cùng đặc biệt và quan trọng đối với người Việt Nam. Lễ cúng này còn thường được gọi là lễ cúng trừ tịch hay “tống cựu nghinh tân” nhằm tiễn các vị Thần linh năm cũ và đón chào các vị Thần linh của năm mới. Người ta thường chuẩn bị 2 mâm cỗ cúng ngoài trời và trong nhà để nghênh đón tài lộc và cầu gia đạo bình an.

Mâm cỗ cúng giao thừa ngoài trời thường gồm: 1 bát hương với 3 nén to, đĩa trái cây, hoa tươi, trầu cau, 2 ngọn nến, gà luộc, bánh, mứt, kẹo và trà rượu. Trong khi đó mâm cỗ cúng trong nhà có thể là mâm mặn bao gồm: Bánh, xôi đậu xanh, giò chả hoặc mâm ngọt gồm có bánh, mứt, kẹo, hoa quả.

Sau khi cúng giao thừa, mọi thành viên trong gia đình sẽ quây quần bên nhau, đón chào năm mới và chia sẻ với nhau những câu chuyện trong năm.

Lễ cúng đón Tân Niên (mùng 1 tháng Giêng)

Trong các lễ cúng ngày Tết, nếu cúng tất niên để tiễn đưa năm cũ, thì cúng tân niên mang ý nghĩa chào đón năm mới và cầu mong cho gia đình một năm mới an khang thịnh vượng, công danh đạt đỉnh, phát tài phát lộc. Vì thế, lễ cúng thường diễn ra vào đầu năm mới, cụ thể là buổi sáng mùng 1 Tết.

Bên cạnh mâm cúng, gia chủ còn cần chuẩn bị đồ cúng cần thiết theo nghi lễ. Sau khi hoàn thành lễ cúng, gia đình sẽ cùng nhau ngồi lại bên bàn ăn để thưởng thức bữa cơm Tân Niên và chia sẻ những niềm vui trong năm mới.

Lễ cúng Châu Điện, Tịch Điện (mùng 2 tháng Giêng)

Cúng Chiêu Điện, Tịch Điện là hai lễ được thực hiện vào cùng trong một ngày – Mùng 2 Tết. Trong đó, cúng Chiêu Điện vào buổi sáng mùng 2, mang ý nghĩa mời ông bà, tổ tiên về dùng bữa cơm cùng gia đình. Ngược lại, cúng Tịch Điện có nghĩa là mời ông bà, tổ tiên đi ngủ và được thực hiện vào buổi chiều mùng 2.

Thông thường, tùy vào phong tục gia đình, mà có thể chuẩn bị mâm cơm mặn hoặc chay. Nhìn chung, mâm cỗ thường có các món cơ bản ngày Tết như bánh chưng, thịt heo, thịt gà, bánh Tết, dưa hành và cơm trắng.

Lễ cúng hóa vàng (mùng 3 tháng Giêng)

Lễ cúng hóa vàng hay còn còn được biết đến là lễ đưa ông bà, sau khi đã đón ông bà về ăn Tết cùng gia đình vào ngày 30 tháng Chạp âm lịch. Đây là một trong các lễ cúng ngày Tết nhằm bày tỏ sự hiếu kính, tri ân với tổ tiên mà bạn không được quên.

Thông thường, lễ cúng hóa vàng sẽ diễn ra vào ngày mùng 3 tháng Giêng và kèm theo đó là đốt vàng mã, hóa vàng để tiễn ông bà, tổ tiên, những người đã khuất về lại cõi âm. Ngoài vàng mã, mâm cơm cúng tiễn đưa là điều không thể thiếu. Tùy vào truyền thống mỗi gia đình, mâm cơm có thể mặn hoặc chay.

Lễ cúng Thần Tài, Thổ Địa (mùng 10 tháng Giêng)

Thần Tài và Thổ địa là hai vị thần cai quản tài lộc, đất đai và sự thịnh vượng của gia đình trong tín ngưỡng. Do đó, trong các lễ cúng ngày Tết, cúng Thần Tài, Thổ Địa là lễ cúng mang ý nghĩa cầu mong tài lộc, thành công và may mắn trong năm mới.

Thời điểm đẹp nhất để vía Thần Tài, Thổ Địa sẽ giao động từ 7 đến 9 giờ sáng ngày mùng 10 tháng giêng. Đây là thời điểm đẹp trong ngày, có thể mang lại may mắn, tài lộc cho gia chủ.

Có thể bạn quan tâm: Có Nên Cúng Đầy Tháng Cho Bé? Ý Nghĩa Và Những Lưu Ý Cần Biết

Bảng tổng hợp thời gian cúng Tết Nguyên đán 2025

Để tiện theo dõi và chuẩn bị, dưới đây là bảng tóm tắt các lễ cúng ngày Tết Nguyên đán năm 2025 (năm Ất Tỵ) theo âm lịch và dương lịch:

Ghi chú: Năm 2025, Tết Nguyên đán sẽ rơi vào những ngày Dương lịch sau: Mùng 1 Tết là Thứ tư, ngày 29/01/2025; Mùng 2 Tết là Thứ năm, ngày 30/01/2025; Mùng 3 Tết là Thứ sáu, ngày 31/01/2025; Mùng 4 Tết là Thứ bảy, ngày 01/02/2025; Mùng 5 Tết là Chủ nhật, ngày 02/02/2025.

Có thể bạn quan tâm: Có Nên Cúng Cam Không? Cẩm Nang Chọn Trái Cây Dâng Bàn Thờ Chuẩn Tâm Linh

Những lưu ý quan trọng khi chuẩn bị mâm cúng

Bên cạnh việc nắm rõ thời gian và tên gọi các lễ cúng, việc chuẩn bị mâm cúng cũng cần tuân thủ những nguyên tắc nhất định để đảm bảo tính trang nghiêm và thành tâm.

Lễ vật cúng cơ bản: Tùy vào từng lễ cúng cụ thể mà mâm lễ vật sẽ có sự khác nhau. Tuy nhiên, những món cơ bản không thể thiếu trong các mâm cúng ngày Tết bao gồm: bánh chưng/bánh tét, thịt heo (thường là kho tàu hoặc luộc), gà luộc, xôi, chè, hoa quả, trầu cau, rượu, trà, hương, nến, vàng mã. Đối với lễ cúng ông Công ông Táo, cần chuẩn bị thêm cá chép sống. Đối với lễ cúng giao thừa, cần chuẩn bị 2 mâm (một ngoài trời, một trong nhà).

Cách bày biện: Mâm cúng cần được bày biện gọn gàng, đẹp mắt và trang trọng. Thông thường, các món ăn sẽ được sắp xếp theo thứ tự: bánh chưng ở giữa, thịt gà ở vị trí trang trọng, các món xôi, chè, hoa quả được bày xung quanh. Hương, nến, trà, rượu được đặt phía trước mâm cúng.

Văn khấn: Nội dung văn khấn cần được chuẩn bị kỹ lưỡng, đọc rõ ràng, thành tâm. Gia chủ có thể tham khảo các bài văn khấn truyền thống hoặc tự viết những lời khấn nguyện phù hợp với gia đình. Quan trọng nhất là tấm lòng thành kính của người cúng.

Việc chuẩn bị các lễ cúng ngày Tết Nguyên đán 2025 đòi hỏi sự tỉ mỉ và thành tâm. Hy vọng rằng những thông tin trong bài viết này sẽ giúp bạn và gia đình có một cái Tết trọn vẹn, ấm cúng và ý nghĩa bên cạnh những người thân yêu. Chúc bạn một năm mới an khang thịnh vượng, vạn sự như ý. Nếu muốn tìm hiểu thêm về các phong tục tập quán hay mẹo vặt gia đình, bạn có thể truy cập chuaphatanlongthanh.com để cập nhật thêm nhiều kiến thức bổ ích.

Cập Nhật Lúc Tháng 1 15, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân