Trong văn hóa tâm linh của người Việt, giếng nước không chỉ là nguồn mạch sự sống mà còn được coi là nơi đất trời giao hòa, giữ vai trò quan trọng trong đời sống làng xóm. Việc chuẩn bị lễ vật và bài văn khấn cúng giếng vào đêm Giao thừa hay sáng mùng Một Tết là nghi lễ truyền thống nhằm thể hiện lòng biết ơn, cầu mong một năm mới bình an, hanh thông. Để giúp bạn đọc thực hiện nghi lễ này một cách trọn vẹn, bài viết dưới đây sẽ cung cấp đầy đủ thông tin về lễ vật cũng như các mẫu văn khấn cúng giếng chuẩn xác nhất.
Có thể bạn quan tâm: Bài Cúng Chúng Sinh Đêm Giao Thừa: Ý Nghĩa, Văn Khấn Và Nghi Lễ Chuẩn Xác
Những lưu ý và ý nghĩa trước khi cúng giếng đầu năm
Theo quan niệm dân gian, giếng là nơi “tụ thủy tụ phúc”, là nguồn nước nuôi sống con người và vạn vật. Nước giếng trong lành象征 cho sự sạch sẽ, tinh khiết và tài lộc. Do đó, việc cúng giếng vào thời khắc chuyển giao năm cũ sang năm mới mang ý nghĩa rất lớn. Đây là cách con người tạ ơn thần linh, thổ địa và các vong hồn đã phù hộ cho nguồn nước luôn dồi dào, trong sạch, từ đó mang lại sức khỏe và may mắn cho gia đình.
Nghi lễ này không quá phức tạp nhưng đòi hỏi sự thành tâm. Tùy vào điều kiện kinh tế và phong tục tập quán từng vùng miền, gia chủ có thể chuẩn bị mâm cỗ mặn hoặc chay. Quan trọng nhất vẫn là lòng thành kính dâng lên các đấng thần linh.
Có thể bạn quan tâm: Bài Cúng Chuyển Bát Hương Về Nhà Mới: Văn Khấn Đầy Đủ Và Hướng Dẫn Chi Tiết
Lễ vật cúng giếng gồm những gì?
Mâm lễ cúng giếng thường được chuẩn bị tươm tất, gọn gàng. Dưới đây là danh sách các lễ vật cơ bản mà bạn có thể tham khảo để chuẩn bị:
- Hoa tươi: Một bình hoa đẹp (hoa cúc, hoa lay ơn…) để dâng lên thần linh.
- Trái cây: Nải chuối chín vàng, các loại quả tươi ngon khác như cam, táo, nho…
- Đồ ngọt: Xôi ngũ sắc hoặc xôi gấc, chè ngọt (chè đậu xanh, chè trôi nước…) tượng trưng cho sự ngọt ngào, no ấm.
- Trầu cau: Dâng trầu cau tượng trưng cho sự gắn kết, bền chặt.
- Rượu trắng: Một chai rượu ngon để thể hiện lòng thành.
- Gạo muối: Hũ gạo và hũ muối trắng (không lẫn tạp chất).
- Đèn cầy: Một cặp đèn cầy (nến) để thắp sáng, soi đường cho thần linh giáng lâm.
- Tiền vàng mã: Các đồ mã (tiền âm phủ, quần áo…) để cúng các vong linh.
- Nước: Nước lọc sạch (thường múc ngay tại giếng hoặc nước sạch để sẵn).
Ngoài ra, tùy vào điều kiện, bạn có thể chuẩn bị thêm gà luộc, heo quay nếu làm cỗ mặn. Tuy nhiên, đối với cúng giếng, mâm cỗ chay thường được ưu tiên hơn để giữ sự thanh tịnh.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Bài Cúng Bàn Thờ Thần Tài Chi Tiết Từ A Đến Z
Các mẫu văn khấn cúng giếng đêm Giao thừa
Vào thời khắc thiêng liêng chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, việc đọc văn khấn cúng giếng tại giếng làng hoặc giếng nhà là nét đẹp văn hóa. Sau khi đọc văn khấn, nước giếng được múc vào chén, bát sạch dâng lên bàn thờ tổ tiên, gọi là “nước lộc đầu năm”, mang ý nghĩa cầu mong sự trong lành, tài lộc tràn về.
Mẫu 1: Văn khấn cúng giếng đêm Giao thừa (Phổ thông)
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư phật mười phương.
Con kính lạy ngài Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Đông Trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân, Ngũ phương Ngũ thổ, Phúc đức chính Thần.
Con kính lạy thành Hoàng làng ….
Con kính lạy thần Giếng ngụ tại làng ….
Con kính lạy các ngài Thần linh cai quản trong xứ này.
Tín chủ là: …
Ngụ tại: …
Hôm nay là ngày … tháng … năm ….
Ngày đầu xuân năm mới, tín chủ con thành tâm sắm sửa hương, hoa, lễ vật, kim ngân, trà quả, bày ra trước án. Đốt nén hương thơm kính mời: ngày Bản gia Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân, ngài Bản gia Thổ Địa Long Mạch Tôn thần, ngài Bản gia Ngũ phương Ngũ thổ, Phúc đức chính Thần, Các vị thần linh ngụ tại Giếng Làng ….
Cúi xin các Ngài thương xót tín chủ, giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù trì tín chủ chúng con toàn gia an ninh khang thái, vạn sự tốt lành, gia đạo hưng long thịnh vượng, sở cầu tất ứng, sở nguyện tòng tâm.
Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.
Mẫu 2: Văn khấn cúng giếng đêm Giao thừa (Chi tiết)
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô Đại từ đại bi quán thế âm Bồ Tát!
Nam mô Đại từ đại bi quán thế âm Bồ Tát!
Nam mô Đại từ đại bi quán thế âm Bồ Tát!
Hôm nay ngày … tháng … năm …, khoảnh khắc giao thừa bước sang năm mới.
Con là: …
Ngụ tại thôn … xã … huyện … tỉnh ….
Nhân dịp giờ phút thiêng liêng, chuyển giao năm mới và năm cũ, con đến trước Giếng làng …, có chút lễ mỏng lòng thành, tiền vàng sớ trạng xin được cúng tạ chư thần, lãng vãng hà bá ở trong giếng này đã phù hộ, ban phước lành cho gia đình con suốt thời gian qua.
Con là người trần mắt thịt, tội có lỗi có, ăn chưa sạch, bạch chưa thông, không biết cúng cấp, nhưng nguyện một lòng thành, có tấm lòng từ bi, cầu xin chư vị quý Ngài, độ cho con được nước trong hoài hoài.
Cầu xin chư vị quý Ngài chứng giám lòng thành cùng lễ mọn cúng cấp chư vị thành tâm bái tạ, thụ hưởng lễ vật, phù trì con toàn gia an ninh khang thái, vạn sự tốt lành, gia đạo hưng long thịnh vượng, sở cầu tất ứng, sở nguyện tòng tâm.
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Có thể bạn quan tâm: Biểu Hiện Của Tín Ngưỡng Thờ Cúng Tổ Tiên Trong Đời Sống Văn Hóa Việt Nam
Các mẫu văn khấn cúng giếng đầu năm (Mùng 1 Tết)
Cúng tạ giếng đầu năm là phong tục không thể thiếu, thể hiện lòng biết ơn của con cháu đối với tổ tiên và thần linh, gửi gắm mong ước về một năm mới an lành, vạn sự như ý. Dưới đây là các bài văn khấn cúng giếng đầu năm chi tiết bạn có thể tham khảo.
Mẫu 1: Văn khấn cúng giếng mùng 1 Tết (Dài)
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Con lạy chín phương Trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.
Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn Thần.
Con kính lạy các Ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Phúc đức chính thần.
Con kính lạy Ngài Đông trù tư mệnh Táo Phủ Thần Quân.
Con kính lạy thành Hoàng làng tại ….
Con kính lạy thần Giếng ngụ tại làng ….
Con kính lạy các vị Thổ Công, Thổ Địa, Long Mạch, Tài Thần cùng các Tôn Thần cai quản khu vực này.
Con kính lạy các vị Tiền chủ Hậu chủ Ngụ tại trong khu vực này.
Hôm nay là ngày 30 Tháng Chạp Năm … (Nếu cúng trước 12h đêm).
Hôm nay là ngày mùng Một Tháng Giêng Năm …, ngày đầu xuân năm mới (nếu cúng sau Giao thừa).
Tín chủ con là: …
Ngụ tại thôn … xã … huyện … tỉnh ….
Chúng con thành tâm sửa biện hương, hoa, trà quả, xôi, giò, rượu, gà và các thứ cúng dâng bày lên trước án. Con thành tâm kính mời ngài: Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn Thần, các Ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Phúc đức chính thần, Ngài Đông trù tư mệnh Táo Phủ Thần Quân, Thành Hoàng làng, thần Giếng, các vị Thổ Công, Thổ Địa, Long Mạch, Tài Thần cùng các Tôn Thần cai quản khu vực này về chứng giám lòng thành, thụ hưởng hương hoa lễ vật.
Con lại thành tâm kính mời các vị Tiền chủ, hậu chủ ngụ tại trong khu vực này về thụ hưởng hương hoa lễ vật.
Nhân dịp giờ phút thiêng liêng, chuyển giao năm mới và năm cũ, con đến trước Giếng làng …, có chút lễ mỏng lòng thành, tiền vàng sớ trạng xin được cúng tạ chư thần, lãng vãng hà bá ở trong giếng này đã phù hộ, ban phước lành cho gia đình con suốt thời gian qua.
Chúng con là những người trần mắt thịt, trong việc thờ cúng có điều gì chưa được chu toàn kính mong các ngài lượng thứ. Lễ bạc tâm thành cúi xin chứng giám.
Khẩn cáo!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
(3 lạy)
Mẫu 2: Văn khấn cúng giếng mùng 1 Tết (Ngắn gọn)
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Con lạy chín phương trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.
Con lạy các vị thần linh bản xứ, thổ thần long mạch, các vị thần linh cai quản nơi đây.
Hôm nay là ngày mùng 1 tháng Giêng năm …, chúng con là [tên gia chủ], cùng toàn thể gia đình, con cháu, kính lập mâm lễ vật, hương hoa, trà quả, thắp nén tâm hương, thành tâm kính dâng lên các vị thần linh.
Chúng con thành tâm kính mời các vị thần linh giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành của chúng con, thụ hưởng lễ vật.
Chúng con xin kính cáo các vị thần linh, cầu xin cho gia đình chúng con được nước trong hoài hoài, năm mới an lành, mưa thuận gió hòa, vạn sự như ý.
Chúng con lễ bạc tâm thành cúi xin chứng giám.
Khẩn cáo!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Những lưu ý quan trọng khi cúng giếng
Để nghi lễ cúng giếng diễn ra suôn sẻ và đúng với phong tục truyền thống, bạn cần lưu ý một số điểm sau:
- Thời gian cúng: Nên cúng vào chiều 30 Tết hoặc ngay sau thời khắc Giao thừa. Riêng đối với cúng giếng đầu năm (mùng 1), thời gian lý tưởng là vào buổi sáng sớm, khi không khí còn trong lành, thanh tịnh.
- Vị trí đặt mâm cúng: Đặt mâm cúng ở ngay bờ giếng, hướng ra lòng giếng. Nếu giếng trong nhà, đặt ở vị trí trang trọng gần giếng. Phải đảm bảo mâm cúng sạch sẽ, không để bụi bẩn rơi vào.
- Sắp xếp lễ vật: Lễ vật cần được sắp xếp gọn gàng, đẹp mắt. Hoa quả, xôi chè nên để trong đĩa sạch, không để rơi vãi.
- Cách đọc văn khấn: Khi đọc văn khấn, phải đứng thẳng, tay chắp lại, đọc to, rõ ràng và chậm rãi. Phải thành tâm cầu khấn, không vội vàng.
- Nước lộc đầu năm: Sau khi cúng xong, múc một bát nước giếng sạch để dâng lên bàn thờ tổ tiên hoặc dùng để rửa mặt (theo quan niệm dân gian) để cầu may mắn, sức khỏe. Nước này phải lấy từ chính giếng vừa cúng.
- Vệ sinh giếng: Trước khi cúng, nên dọn dẹp xung quanh giếng cho sạch sẽ. Nếu giếng lâu ngày không dùng, cần thông tắc và làm sạch nguồn nước trước khi cúng.
Kết luận
Việc chuẩn bị lễ vật và bài văn khấn cúng giếng đầu năm không chỉ là nghi thức tâm linh mà còn là cách để con người giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc. Qua đó, chúng ta thể hiện sự tri ân đối với nguồn nước – mạch sống của vạn vật. Hy vọng những thông tin và mẫu văn khấn trên đây sẽ giúp bạn và gia đình có một buổi lễ cúng giếng trọn vẹn, ý nghĩa, mang lại nhiều may mắn và bình an cho năm mới. Đừng quên truy cập chuaphatanlongthanh.com để cập nhật thêm nhiều kiến thức văn hóa, đời sống bổ ích khác.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 15, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
